چگونه از زگیل تناسلی جلوگیری کنیم؟ بررسی روش‌های موثر پیشگیری از HPV

ویروس پاپیلومای انسانی یا همان HPV بی‌سروصداتر از آنچه فکرش را بکنید منتقل می‌شود؛ آن‌قدر شایع است که تقریبا هر فردی با شروع فعالیت جنسی، در معرض مواجهه با آن قرار می‌گیرد. خبر خوب اینکه مواجهه با این ویروس به‌معنای بی‌دفاع بودن در برابرش نیست. واکسن گارداسیل بدن را در برابر زگیل تناسلی و سویه‌های خطرناک و سرطان‌زای HPV (مانند سرطان دهانه رحم) ایمن می‌کند. پیشگیری همیشه ساده‌تر، کم‌هزینه‌تر و بی‌دردسرتر از درمان است. در این مقاله از مجله سلامتی دکتردکتر به معرفی راهکارهای علمی و مؤثر پیشگیری از زگیل تناسلی و نقش حیاتی واکسن گارداسیل می‌پردازیم.

زگیل تناسلی چیست و چطور به آن مبتلا می‌شویم؟

زگیل‌ تناسلی (genital warts) برآمدگی‌هایی به رنگ پوست هستند که می‌توانند باعث درد، ناراحتی و خارش شوند. این زائده‌ها معمولا سطح صافی دارند یا شبیه گل کلم‌های کوچک هستند و روی اندام تناسلی یا مقعد ظاهر می‌شوند. شما آنها را از تماس جنسی با یک فرد آلوده به ویروس اچ پی وی دریافت می‌کنید.

سایت clevelandclinic  در مورد زگیل تناسلی می‌گوید:

«زگیل تناسلی نوعی عفونت مقاربتی (STI) است که باعث ایجاد زگیل در داخل و اطراف اندام تناسلی و راست روده می‌شود. سویه‌های خاصی از ویروس پاپیلومای انسانی(HPV)، زگیل تناسلی ایجاد می‌کنند. در حالی که هیچ درمان قطعی برای HPV  وجود ندارد، اما شما می‌توانید زگیل تناسلی را درمان کنید. نحوه انتقال زگیل تناسلی از طریق رابطه جنسی واژینال، مقعدی یا دهانی است.»

با تخمین، تا 80 درصد از زنان در مقطعی از زندگی خود به HPV مبتلا می‌شوند، اما بدون اطلاع از وجود این بیماری به دلیل عدم وجود علائم، خود به خود بهبود می‌یابند و همین آن را به یکی از دلایل و روش های انتقال زگیل تناسلی تبدیل کرده است.

HPV  گاهی اوقات بیماری‌های زیر را ایجاد می‌کند:

• زگیل تناسلی: انواع کم خطر HPV باعث ایجاد زگیل تناسلی می‌شود. انواع دیگری از HPV وجود دارد که زگیل‌های دست یا پا ناشی از آنها هستند.
• ویروس HPV و سرطان: در موارد بسیار نادر ممکن است انواع پرخطر HPV منجر به سرطان دهانه رحم یا سرطان مقعد شود و همچنین آلت تناسلی، گلو، زبان یا لوزه‌ها را تحت تاثیر قرار دهد. شایع‌ترین انواع پرخطر HPV انواع 16 و 18 هستند، اگرچه 11 نوع پرخطر دیگر نیز وجود دارد. تعداد زنانی که در نهایت به سرطان دهانه رحم مبتلا می‌شوند بسیار اندک است (از هر 142 زن بریتانیایی 1 نفر در طول زندگی خود مبتلا می‌شود). تعداد افرادی که با سایر سرطان‌های مرتبط با HPV تشخیص داده می‌شوند بسیار کمتر است.

در ادامه به معرفی راه‌های پیشگیری از زگیل تناسلی می‌پردازیم.

پیشگیری از زگیل تناسلی چگونه ممکن است؟

برای پیشگیری از زگیل تناسلی، باید راه انتقال این ویروس را بشناسید.

زگیل‌های تناسلی با تماس جنسی پوست به پوست در رابطه جنسی واژینال، مقعدی و دهانی از فرد مبتلا به فرد دیگر منتقل می‌شوند. بهترین راه جلوگیری از زگیل تناسلی و دیگر بیماری‌های آمیزشی عدم برقراری هرگونه رابطه جنسی با فرد مبتلا به بیماری است. در این راستا می‌ توانید مقاله را‌ه‌ های انتقال اچ‌ پی‌ وی زگیل تناسلی را بخوانید.

از آنجایی که برقراری رابطه‌ی جنسی یکی از بخش‌های مهم زندگی افراد را تشکیل می‌دهد، بسیار مهم است که چگونگی برقراری رابطه‌ی جنسی امن را بیاموزیم. در صورت استفاده از وسایل مراقبتی همچون کاندوم و کاندوم دهانی شانس ابتلا به بیماری‌های آمیزشی در افراد کم و کم‌تر خواهد شد. فراموش نکنید که حتی اگر زگیل‌های تناسلی قابل مشاهده هم نباشند، امکان انتقال و انتشار آن‌ها به فرد دیگر وجود دارد. پس حتی اگر همه چیز در شرایط عادی قرار دارد باید از وسایل مراقبتی همچون کاندوم و کاندوم دهانی استفاده شود.

اچ‌ پی‌ وی دهانی منجر به ضایعات دهانی بی‌ضرر می‌شود که معمولاً شبیه زگیل‌های معمولی هستند، اما پزشکان برخی دیگر را با سرطان‌های دهان مرتبط می‌دانند. اگر شریک جنسی در اطراف ناحیه‌ی تناسلی و مقعد دارای زگیل‌های تناسلی باشد، باید از برقراری رابطه‌ی جنسی با او خودداری کرد، چرا که در این شرایط امکان انتشار بیماری بسیار بیش‌تر از اوقات دیگر خواهد بود. 

در حالی که هیچ آزمایشی برای بررسی وجود احتمالی زگیل‌های تناسلی وجود ندارد، فرد باید در ملاقات ماهیانه و سالیانه با پزشک خود از نظر وجود احتمالی بیماری‌های آمیزشی به دقت بررسی شود. این کار به حفظ سلامت فرد کمک بسیار زیادی خواهد کرد.

در مورد کارهای دیگری که باید انجام دهید با پزشک خود صحبت کنید.

عوامل خطر ابتلا به زگیل تناسلی

هر فردی که از نظر جنسی فعال است، می‌تواند به زگیل تناسلی مبتلا شود؛ اگرچه این احتمال در صورت وجود ریسک فاکتورهایی افزایش پیدا می‌کند. عوامل خطر ابتلا به زگیل تناسلی به شرح زیر است:

چگونه در مورد ابتلا به زگیل تناسلی با همسرم صحبت کنم؟

صحبت کردن در مورد یک بیماری مقاربتی ممکن است سخت باشد، اما زگیل تناسلی شایع است و منجر به مشکلات جدی سلامتی نمی‌شود؛ بنابراین خجالت نکشید و استرس نداشته باشید. داشتن زگیل تناسلی صرفاً یک مسئله سلامتی است. سعی کنید با نگرش آرام و مثبت وارد گفتگو شوید.

از شریک جنسی خود بپرسید، آیا قبلا آزمایش داده یا قبلا یک بیماری مقاربتی STD داشته‌ است. به او از راه‌های پیشگیری از زگیل تناسلی حین رابطه جنسی بگویید. آرام بمانید و در مورد همه راه‌هایی که برای جلوگیری از زیاد شدن زگیل تناسلی وجود دارد، صحبت کنید. ممکن است فقط لازم باشد به او زمان و فضای کمی ‌برای پردازش اطلاعات بدهید که طبیعی است.

وقتی با شریک زندگی خود صحبت می‌کنید، او را سرزنش نکنید. اگر یکی از شما برای اولین بار در طول رابطه دچار زگیل تناسلی شده است، به این معنی نیست که کسی خیانت کرده یا این که یکی از شما آن را از دیگری گرفته است. ظاهر شدن زگیل‌ها ممکن است هفته‌ها، ماه‌ها یا حتی بیشتر از زمان ابتلا به عفونت طول بکشد. بنابراین معمولا راه‌ های تشخیص زگیل تناسلی برای اینکه بیمار کی و کجا مبتلا شده، بسیار سخت است. مهم‌ترین چیز این است که هر دوی شما معاینه شوید؛ اگر معلوم شد که فقط یکی از شما زگیل تناسلی دارد، در مورد جلوگیری از انتقال‌ آن‌ها با یکدیگر و پزشک صحبت کنید.

چگونه از انتقال ویروس HPV و زگیل تناسلی جلوگیری کنیم؟

اگر متوجه‌ وجود زگیل‌های تناسلی در خود شدید، آرامش خود را حفظ کنید و وحشت زده نشوید. راه‌هایی وجود دارد که اجازه انتشار و انتقال این بیماری را به شریک جنسی شما نخواهد داد. در ادامه راههای پیشگیری از زگیل تناسلی را مطرح می‌کنیم:

• از شریک جنسی خود بخواهید که توسط یک پزشک معاینه شود و با پزشک در مورد واکسن اچ‌ پی‌ وی صحبت کند.
• کاندوم یکی از بهترین راه‌های جلوگیری از زگیل تناسلی است. همیشه در هنگام رابطه جنسی واژینال، مقعدی و دهانی از کاندوم و کاندوم‌های دهانی استفاده کنید.
• زمانی که مطمئن هستید که مبتلا به بیماری شده‌اید، حتی با استفاده از کاندوم رابطه جنسی برقرار نکنید. گاهی در مناطقی که کاندوم امکان پوشاندن آن را ندارد هم زگیل‌های تناسلی وجود دارد.
• سیگار نکشید، در صورت مصرف دخانیات خطر ابتلا به این بیماری در شما بیش‌تر از سایر افراد خواهد بود. از طرفی در افراد سیگاری حتی بعد از بهبودی هم احتمال زیادی وجود دارد که دوباره زگیل‌های تناسلی ظاهر شوند.
• همیشه پیش از برقراری رابطه جنسی با شریک جنسی خود صحبت کنید و او را در جریان بیماری‌های آمیزشی خود قرار دهید.

درصورت انتقال ویروس، برای آشنایی با روش‌های درمان نظیر فریز کردن زگیل تناسلی با پزشک متخصص گفت‌و‌گو کنید.

چگونه می‌توان از انتشار زگیل‌های تناسلی جلوگیری کرد؟

زگیل تناسلی یک عفونت منتقل‌شونده است، اما می‌توان راه انتقالش را بست. راه های پیشگیری از زگیل تناسلی شامل جلوگیری از انتقال ویروس به افراد دیگر و پیشگیری از انتشار آن در سراسر بدن است فرد مبتلاست.

در ادامه به‌تفکیک و مفصل می‌گوییم برای جلوگیری از زگیل تناسلی چکار باید کرد.

تزریق واکسن HPV (گارداسیل) برای پیشگیری از زگیل تناسلی

اگر می‌پرسید برای جلوگیری از زگیل چه باید کرد، باید بگوییم تزریق واکسن جلوگیری از زگیل تناسلی مؤثرترین راهکار است. این واکسن باید قبل‌از فعالیت جنسی پرخطر در سنین نوجوانی تزریق شود و دریافت آن تا سن ۴۵سالگی مجاز است. این واکسن از بروز زگیل‌های تناسلی و ضایعات پیش‌سرطانی جلوگیری می‌کند.

کاندوم، راه پیشگیری از زگیل تناسلی

کم نیستند زنانی که بگویند «شوهرم زگیل تناسلی داره چکار کنم؟!». کاندوم جلوگیری از زگیل تناسلی را بر عهده می‌گیرد. البته باید توجه داشت که کاندوم تمام پوست ناحیه تناسلی و کشاله ران را پوشش نمی‌دهد و نمی‌تواند ایمنی ۱۰۰درصدی برای جلوگیری از زگیل تناسلی ایجاد کند. درصورت تماس پوست‌پوست نواحی آلوده، امکان انتقال ویروس همچنان وجود دارد.

ممنوعیت مطلق تیغ زدن و اپیلاسیون

بین مبتلایان به زگیل تناسلی، این سؤال بسیار پرتکرار است: وقتی زگیل داریم با چی شیو کنیم؟!

برای جلوگیری از انتشار ویروس از نواحی آلوده به قسمت‌های دیگر، شیو با تیغ‌ و اپیلاسیون را کلا فراموش کنید. تیغ، ژیلت، وکس و اپیلاسیون خراش‌های پوستی ریز ایجاد می‌کنند. این اتفاق ویروس را به تمام نواحی سالم اطراف پخش و تعداد زگیل‌ها را چند برابر می‌کند.

ترجیحا موی زائد را با قیچی و بدون تماس با پوست کوتاه کنید.

محدود کردن شرکای جنسی و غربالگری

قطعا یکی از راه‌های جلوگیری از زگیل تناسلی بعد از رابطه، محدود‌کردن شرکای جنسی و ارتباط تک‌همسری است. تست بیماری‌های مقاربتی راه خوبی برای اطمینان از سلامت کامل دو طرف قبل‌از ازدواج است. برای پیشگیری از زگیل تناسلی، این تست را پیش‌از ازدواج جدی بگیرید.

می‌توانید درخواست این تست در محل را به‌صورت آنلاین در سامانۀ دکتردکتر ثبت کنید و منتظر حضور نمونه‌گیران در محل انتخابی خود باشید. نتیجۀ این تست به‌شکل آنلاین و تلفنی در اختیارتان قرار می‌گیرد.

پرهیز از رابطه جنسی در زمان وجود زگیل فعال

وقتی زگیل تناسلی روی پوست برجسته و قابل مشاهده است، بار ویروسی در بالاترین حد خود قرار دارد. در این شرایط برای جلوگیری از زگیل تناسلی مردان و زنان، تا درمان کامل و ناپدیدشدن ضایعات، برقراری رابطۀ جنسی صلاح نیست.

دست‌نزدن و نخاراندن ضایعات

برای جلوگیری از زیاد شدن زگیل تناسلی، ضایعات را لمس نکنید و نخارانید. این کار ویروس را به انگشت‌ها و سپس به سایر نقاط مخاطی بدن منتقل می‌کند. پس‌از هربار شست‌و‌شو یا معاینه محل آلوده، دست‌ را فورا با آب و صابون بشویید.

خشک نگه داشتن ناحیه تناسلی

ویروس HPV در محیط‌ گرم و مرطوب راحت‌تر پخش می‌شود. پس از استحمام، ناحیه تناسلی را با باد ملایم سشوار یا دستمال یک‌بارمصرف به‌آرامی خشک کنید و از کشیدن حوله مشترک به نواحی آلوده و سالم خودداری کنید. این یکی از مهم‌ترین راه های جلوگیری از زگیل تناسلی است.

اصلاح سبک زندگی برای پیشگیری از زگیل تناسلی

دخانیات سیستم ایمنی پوست را در مواجهه با HPV ضعیف و روند درمان زگیل‌ را طولانی‌ می‌کند. تغذیه و سبک زندگی سالم، مصرف غذاهای سرشار از آنتی‌اکسیدان، مدیریت استرس و خواب کافی به بدن در پاک‌سازی یا غیرفعال کردن ویروس کمک می‌کند و ساده‌ترین راه جلوگیری از زگیل تناسلی در زنان و مردان محسوب می‌شود، به‌خصوص اگر مبتلا به زگیل تناسلی در بارداری هستید و دست‌تان در درمان پزشکی و دارویی بسته است.

چه باورهای اشتباهی درباره انتقال زگیل تناسلی وجود دارد؟

یکی از بزرگ‌ترین نگرانی‌ها در دورۀ شیوع گستردۀ این ویروس، ترس از انتقال آن از طریق سطوح و رفتارهای غیرجنسی روزمره است. شایعات زیادی در‌این‌باره وجود دارد، اما واقعیت آرامش‌بخش‌تر است: ویروس HPV بسیار حساس است و خارج از بدن انسان مدت زیادی زنده نمی‌ماند.

در ادامه، رایج‌ترین باورهای اشتباه درباره روش‌های انتقال انواع زگیل تناسلی را بررسی می‌کنیم:

• استخر و سونا: ویروس HPV در آب کلردار استخر یا محیط‌های بسیار گرم مانند سونا به سرعت از بین می‌رود و قدرت بیماری‌زایی خود را از دست می‌دهد. بنابراین شنا در استخر عمومی خطری برای انتقال زگیل تناسلی ندارد.
• توالت فرنگی: نشستن روی سنگ توالت فرنگی عمومی باعث انتقال زگیل تناسلی نمی‌شود. انتقال ویروس نیازمند تماس مستقیم و اصطکاک پوست با پوست با ناحیه آلوده است، نه تماس با سطوح بی‌جان.
• دست دادن، روبوسی و آغوش: رفتارهای اجتماعی عادی مانند دست دادن، آغوش گرفتن یا روبوسی هیچ ارتباطی با انتقال HPV تناسلی ندارند.
• لباس، حوله و ملحفه مشترک: انتقال ویروس از طریق وسایل شخصی بسیار نادر است. اگرچه رعایت بهداشت فردی همیشه توصیه می‌شود، اما حوله یا لباس مشترک معمولا نمی‌تواند ویروس را به حدی منتقل کند که باعث ایجاد زگیل تناسلی شود.
• ظروف غذا و قاشق مشترک: زگیل تناسلی از طریق بزاق، بزاق روی ظروف یا خوردن و نوشیدن از ظروف مشترک منتقل نمی‌شود.

ویروس HPV تناسلی تقریباً به‌طور انحصاری از طریق تماس مستقیم پوست با پوست در حین رابطه جنسی (واژینال، آنال یا اورال) منتقل می‌شود. با آگاهی از این موضوع، بدون استرس‌ بی‌مورد و ترس از ارتباطات روزمره، تمرکز اصلی را روی روش‌های واقعی پیشگیری مانند واکسیناسیون و استفاده از کاندوم بگذارید.

پیشگیری از زگیل تناسلی در مردان و زنان چه تفاوتی دارد؟

سازوکار انتقال ویروس HPV و اصل پیشگیری از آن در زنان و مردان یکی است؛ ویروس از طریق تماس مستقیم پوست با پوست در ناحیه تناسلی منتقل می‌شود و روش‌های اصلی محافظت (مانند تزریق واکسن و استفاده از کاندوم) برای هر دو جنس کاربرد دارد. با‌این‌حال، برخی تفاوت‌های کلیدی بین زنان و مردان نحوۀ مواجهه و پیشگیری را متفاوت می‌سازد.

برای مثال، زنان می‌توانند با انجام منظم تست غربالگری پاپ‌اسمیر و تست HPV تغییرات سلولی ناشی از ویروس یا حضور سویه‌های پرخطر را قبل از تبدیل شدن به سرطان دهانه رحم شناسایی و درمان کنند. در مردان هیچ تست غربالگری استانداردی برای تشخیص زودهنگام HPV وجود ندارد. مردان معمولا تنها زمانی از ابتلا به ویروس باخبر می‌شوند که زگیل‌های ضایعه‌ای ظاهر شوند یا ویروس به پارتنرشان منتقل شده باشد. بنابراین پیشگیری از زگیل تناسلی در آقایان کمی دشوارتر است.

آیا کاندوم به طور کامل از انتقال زگیل تناسلی جلوگیری می‌کند؟

توجه کنید استفاده از کاندوم در هر بار رابطه‌ جنسی بسیار خوب است، ولی لزوما باعث جلوگیری از زگیل تناسلی کم خطر نخواهد شد. به عبارت دیگر، حتی در صورت استفاده از کاندوم هم ممکن است به زگیل مبتلا شوید؛ زیرا کاندوم کل ناحیه تناسلی را نمی‌پوشاند، اما ریسک انتقال آن را به شدت کاهش می‌دهد. 

علت این ماجرا به ماهیت انتقال ویروس HPV برمی‌گردد. برخلاف بسیاری از عفونت‌های مقاربتی که عمدتا از طریق ترشحات منتقل می‌شوند، ویروس زگیل تناسلی از طریق تماس پوست با پوست در ناحیۀ تناسلی یا زخم باز سرایت می‌کند. کاندوم تنها بخشی از آلت تناسلی را می‌پوشاند؛ بنابراین اگر زخم یا ویروس در نواحی اطراف آلت (مانند ناحیه کیسه بیضه، کشاله ران یا اطراف واژن) وجود داشته باشد، در حین رابطه جنسی امکان انتقال آن وجود دارد.  

طبق اعلام مراکزی مانند سازمان CDC و Mayo Clinic، استفاده مداوم و صحیح از کاندوم خطر ابتلا به HPV و زگیل تناسلی را حدود ۵۰ تا ۷۰ درصد کاهش می‌دهد. کاندوم با ایجاد یک سد فیزیکی در نواحی تحت پوشش، بار ویروسی منتقل‌شده را بسیار کم می‌کند و شانس پاکسازی ویروس توسط سیستم ایمنی بدن را بالا می‌برد. به همین دلیل، پزشکان کاندوم را به عنوان یک لایه حفاظتی ارزشمند در کنار واکسن گارداسیل توصیه می‌کنند، نه یک جایگزین کامل برای آن. 

آیا واکسن HPV از همه انواع زگیل تناسلی پیشگیری می‌کند؟

گفتیم که یکی از بهترین راه‌های پیشگیری از زگیل تناسلی تزریق واکسن HPV است.

واکسن‌ها می‌توانند از عفونت HPV  جلوگیری کنند. به همین دلیل، احتمال کمتری برای ابتلا به زگیل تناسلی یا سرطان مرتبط با HPV وجود دارد. اگر در کودکی واکسن نزده‌اید، تا سن 26 سالگی فرصت دارید که این واکسن را بزنید؛ البته زنان می‌توانند واکسن Gardasil 9 را تا سن 45 سالگی نیز دریافت کنند. 

باید بدانید که واکسن HPV از همه سویه‌های زگیل تناسلی جلوگیری نمی‌کند، اما بدن را در برابر عامل اصلی ۹۰ درصد آنها ایمن می‌سازد.

تأثیر واکسن HPV بر سویه‌های پرخطر

ویروس پاپیلومای انسانی بیش از ۲۰۰ تیپ یا سویه مختلف دارد. از میان این همه تنوع، تیپ‌های ۶ و ۱۱ زگیل تناسلی پر خطر محسوب می‌شوند و حدود ۹۰٪ از زگیل‌های تناسلی را ایجاد می‌کنند. واکسن‌های معروف مانند گارداسیل ۴ و گارداسیل ۹ طوری طراحی شده‌اند که جلوی همین دو سویه شایع را بگیرند. اما ۱۰ درصد باقی‌مانده چطور؟ زگیل‌های تناسلی نادرتر ممکن است از سویه‌هایی ناشی شوند که در ترکیب واکسن وجود ندارند؛ به همین دلیل احتمال خیلی کمی وجود دارد که فردی با وجود تزریق واکسن، همچنان مبتلا به زگیل تناسلی شود.

نکته! اگر فردی قبل از تزریق واکسن، به ویروس مبتلا شده باشد، واکسن دیگر نمی‌تواند آن عفونت قبلی را پاکسازی کند. اگرچه تزریق واکسن گارداسیل شانس ابتلا به زگیل تناسلی را به حداقل ممکن می‌رساند، آگاهی و رعایت سایر مراقبت‌های بهداشتی در روابط جنسی همچنان اهمیت دارد.

کلام آخر دکتردکتر

پیشگیری از زگیل تناسلی و ویروس HPV نباید پیچیده و پر از ترس‌های بی‌مورد باشد؛ کافی است آگاهی را جایگزین کنید. امروزه به لطف پیشرفت علم و وجود واکسن‌های مؤثر مانند گارداسیل، کنترل و پیشگیری از این ویروس شایع آسان‌تر از همیشه است. به یاد داشته باشید که مراقبت از سلامت جنسی، نشانه‌ای از مسئولیت‌پذیری و احترام به خود و پارتنر شماست. راه های جلوگیری از انتقال زگیل تناسلی را بشناسید و برای اطمینان از عدم ابتلا به ویروس، چکاپ منظم را جدی بگیرید.

بهترین راه برای درمان و روش‌های پیشگیری از زگیل تناسلی مراجعه به متخصص زنان و زایمان است. برای دریافت نوبت اینترنتی از بهترین متخصص زنان می‌توانید به سامانه دکتردکتر مراجعه کنید. در سایت دکتر دکتر، لیستی از بهترین متخصصان شهرتان را مشاهده خواهید کرد. آیا درباره پیشگیری از بیماری زگیل تناسلی سوالی دارید؟ اگر پرسشی دارید که در این مقاله به آن پاسخ داده نشده است در قسمت نظرات سوال خود را بنویسید تا در کمترین زمان ممکن پزشکان و کارشناسان دکتردکتر به سوالات شما پاسخ دهند.

منابع

Cancer

Mayoclinic

plannedparenthood

healthymatters

healthline

nhs

clevelandclinic

cdc

mayoclinic

cdc

سوالات متداول