زردی پوست یا یرقان در بزرگسالان؛ هر آنچه باید درباره علت و درمان بدانید

بیماری یرقان یا بیماری زردی حالتی است که پوست، سفیدی چشم‌ها و حتی مخاط بدن زرد می‌شوند. این تغییر رنگ به دلیل افزایش سطوح ماده‌ای به نام بیلی‌روبین است. مهم‌ترین عوامل بروز این یبماری شامل عفونت‌های ویروسی، هپاتیت، سنگ کیسه صفرا و مصرف زیاد الکل است. بیماری زردی در بزرگسالان می‌تواند خطرناک باشد. به‌ویژه اگر با نشانه‌هایی مانند درد شکم، کاهش ناگهانی وزن، تب و خستگی بروز کند. زیرا ممکن است نشان‌دهنده بیماری‌های جدی مانند نارسایی کبد، انسداد مجاری صفراوی یا حتی سرطان کبد باشد. 

برای توضیح جامع‌تر، این مطلب از مجله سلامت و پزشکی دکتردکتر را به بررسی کامل بیماری زردی و نکات مهم مرتبط، اختصاص می‌دهیم. 

اگر سوالی داشتید، در بخش نظرات بنویسید تا کارشناس سلامتی دکتردکتر پاسخ دهد.

 یرقان یا زردی چیست؟

بیماری یرقان، نوعی اختلال بالینی است که با زرد شدن پوست، سفیدی چشم‌ها و در موارد شدید، سفید شدن مخاط‌های بدن بروز می‌کند. این تغییر رنگ ناشی از افزایش سطح بیلی‌روبین در خون است. بیلی‌روبین، ماده‌ای زرد رنگ است که از تجزیه هموگلوبین موجود در گلبول‌های قرمز قدیمی و مرده تولید می‌شود. پردازش این ماده بر عهده کبد است. با این حال، زمانی که کبد نتواند آن را به درستی پردازش کند یا میزان تولید آن در خون زیاد از حد باشد، فرد به بیماری زردی مبتلا می‌شود. زیرا این ماده در خون تجمع می‌کند. پس یرقان یک علت زردی پوست صورت در بزرگسالان است.

نکته! این بیماری می‌تواند نشانه‌ای از ابتلای فرد به بیماری‌های جدی‌تری باشد. از این رو مراجعه فوری به پزشک ضروری است.

یکی از علائم بارز یرقان زردی چشم است که در آن سفیدی چشم‌ها به رنگ زرد تغییر می‌کند.

علائم زردی در بزرگسالان

مهم‌ترین علائم بیماری زرد در بزرگسالان را بررسی می‌کنیم:

• زردی پوست؛ به‌ویژه در پوست صورت و بعضی نقاط بدن
• زردی سفیدی چشم‌ها؛ زردی ملتحمه
• تیرگی ادرار؛ تغییر رنگ مایل به سیاه یا قهوه‌ای تیره، اختلال در فرآیند دفع بیلی‌روبین
• رنگ‌پریدگی مدفوع؛ روشن‌شدن رنگ مدفوع به خاکستری یا حتی بی‌رنگ‌شدن
• خستگی و ضعف؛ به دلیل کاهش فعالیت کبد
• خارش پوست؛ به دلیل تجمع بیلی‌روبین
• درد شکم در قسمت فوقانی راست؛ به دلیل مشکلات کبدی یا انسداد مجاری صفراوی
• تهوع و استفراغ؛ (در برخی افراد)

نکته! برخی افراد، ممکن است علاوه بر علائم یرقان در بزرگسالان با علائم مربوط به سایر بیماری‌‌های گوارشی نیز مواجه شوند.

در بزرگسالان علت یرقان چیست؟

در حالت کلی، علت بروز این بیماری در بزرگسالان شامل اختلال در فرآیند تجزیه و دفع بیلی‌روبین است. توجه داشته باشید که شناسایی علت بیماری زردی بسیار مهم است. بیلی‌روبین بالا یکی از مهم‌ترین علل بروز بیماری یرقان یا زردی است. زمانی که سطح بیلی‌روبین در خون افزایش می‌یابد، پوست و سفیدی چشم‌ها به رنگ زرد درمی‌آیند.

وبسایت پزشکی clevelandclinic.org، در این خصوص می‌گوید:

 زردی خود یک بیماری نیست، بلکه نشانه‌ای از اختلالات مختلف است که می‌تواند از شرایط خوش‌خیم تا بیماری‌های تهدیدکننده زندگی متغیر باشد.

به همین دلیل، مراجعه فوری به دکتر گوارش، بلافاصله بعد از مشاهده علائم اولیه بیماری، تشخیص علت و شروع درمان مناسب، حائز اهمیت است.

علل اصلی بیماری یرقان در بزرگسالان، عبارتند از:

• سوء مصرف الکل
• سرطان کبد
• تالاسمی
• زخم کبدی یا سیروز کبدی
•  تشکیل سنگ‌های کلسترول
• هپاتیت A
• هپاتیت B
• هپاتیت C
• هپاتیت D
• هپاتیت E
• سرطان پانکراس
• کمبود آنزیم G6PD (نوعی اختلال ژنتیکی)
• انسداد مجاری صفراوی
• کم‌خونی سلول داسی شکل
• ابتلا به پانکراتیت حاد یا مزمن
• واکنش ناسازگاری گروه خونی
• کم‌خونی ناشی از مصرف مواد مخدر
• تب زرد (نوعی بیماری ویروسی و خطرناک)
• بعضی اختلالات خونی (مانند تخریب سلول‌های قرمز، کاهش تعداد آنها)
• ابتلا به کبد چرب

نکته! در صورت ابتلای فرد به کد چرب، پزشک می‌تواند با بررسی علائم کبد چرب در چهره، بیماری یرقان را تشخیص دهد. 

بررسی انواع زردی در بزرگسالان

انواع بیماری زردی را به همراه توضیحات لازم در جدول زیر آورده‌ایم:

دکتر گوارش با انجام آزمایش‌ها و معاینات لازم، هرکدام از انواع فوق را تشخیص داده و مراحل درمان را آغاز می‌کند. برای کسب آگاهی از روش فعالیت این پزشک و سایر نکات مهم، می‌توانید مطلب دکتر گوارش کیست را مطالعه کنید.

عوارض بیماری یرقان چیست؟

بیماری یرقان اگر به موقع تشخص و درمان نشود، ممکن است با بروز عوارض زیر همراه شود:

• نارسایی کبد؛ به دلیل آسیب جدی به کبد، ناتوانی کبد در انجام وظایف خود، احتمال بروز عوارض جدی‌تر مانند حالت کما یا مرگ
• ضعف عمومی بدن؛ به دلیل افزایش سطح بیلی‌روبین، حالت تهوع و استفراغ، کاهش اشتها، کاهش وزن ناخواسته
• تاثیرات روانی؛ احساس اضطراب، افسردگی و خستگی روانی
• خارش پوست؛ به ویژه در شب‌ها، به دلیل تجمع بیلی‌روبین

به‌ منظور پیشگیری از عوارض جدی‌تر، مراجعه به دکتر متخصص زردی بسیار مهم است. این پزشکان با بررسی دقیق وضعیت بیمار، برنامه درمانی مناسبی ارائه داده و به بهبود کیفیت زندگی بیماران کمک کنند.

راه‌های انتقال بیماری یرقان چه هستند؟

یرقان مسری نیست، اما بیماری‌های زمینه‌ای که باعث ایجاد آن می‌شوند، ممکن است مسری باشند.

بیماری‌های واگیردار بیماری‌هایی هستند که می‌توانند از فردی به فرد دیگر منتقل شوند. برخی از این بیماری‌ها ممکن است زردی را به‌عنوان یکی از علائم خود ایجاد کنند. از جمله این بیماری‌ها می‌توان به انواع هپاتیت ویروسی اشاره کرد:

• هپاتیت A: این بیماری زمانی منتقل می‌شود که فردی که واکسن هپاتیت A دریافت نکرده است، غذا یا آب آلوده به مدفوع فرد مبتلا به هپاتیت A را مصرف کند. این بیماری در مناطقی که دسترسی مناسبی به آب سالم و باکیفیت وجود ندارد، شایع‌تر است.
• هپاتیت B: این نوع عفونت از طریق تماس با خون یا مایعات بدن فرد آلوده منتقل می‌شود. تماس جنسی و استفاده مشترک از سوزن می‌تواند باعث انتقال این بیماری شود.
• هپاتیت C: هپاتیت C نیز مانند هپاتیت B می‌تواند از طریق استفاده مشترک از سوزن و تماس جنسی منتقل شود. کارکنان حوزه سلامت نیز در صورت آسیب تصادفی با سوزنی که قبلاً برای فرد مبتلا استفاده شده است، در معرض خطر ابتلا قرار دارند.
• هپاتیت D: این بیماری زمانی ایجاد می‌شود که فرد با خون آلوده تماس پیدا کند و از قبل به ویروس هپاتیت B مبتلا باشد. فردی که به هپاتیت B مبتلا نیست، نمی‌تواند به هپاتیت D مبتلا شود.
• هپاتیت E: هپاتیت E از طریق آب آشامیدنی آلوده منتقل می‌شود. بااین‌حال، این بیماری معمولاً باعث عفونت طولانی‌مدت یا مزمن نمی‌شود.

سایر بیماری‌هایی که ممکن است زردی را به‌عنوان یکی از علائم خود ایجاد کنند عبارت‌اند از:

• بیماری ویل (Weil): این بیماری از طریق تماس با خاک یا آب آلوده و همچنین تماس با خون، ادرار یا سایر بافت‌های حیوانات مبتلا منتقل می‌شود.
• تب زرد: این بیماری یک عفونت ویروسی است که توسط پشه‌ها منتقل می‌شود و بیشتر در مناطقی از جهان مانند آفریقا و آمریکای جنوبی دیده می‌شود.

آیا زردی در بزرگسالان خطرناک است؟

در بعضی موارد، یرقان در بزرگسالان می‌تواند نشانه‌ای از مشکلات جدی و حتی خطرناک باشد. از آنجایی که یکی از دلایل بروز زردی، ابتلا به بیماری‌های کیسه صفرا است، ممکن است فرد با انسداد مجاری صفراوی نیز درگیر شود. همچنین اگر بیماری به دلیل عفونت، التهاب و نارسایی کبد بروز کند، احتمالاً خطرناک است.

آیا زردی کبد خطرناک است؟

درصورتیکه که زردی کبد، نشانه‌ای از بیماری‌هایی مانند هپاتیت ویروسی، سیروز کبدی یا سرطان کبد باشد، احتمالاً خطرناک است. زیرا می‌تواند خطری جدی برای سلامتی باشد. برای درمان زردی کبد، ابتدا باید علت زردی مشخص شده و سپس مراحل درمانی آغاز شوند.

روش‌های درمان زردی کبد، عبارتند از:

• مصرف داروهای ضد التهاب
• ایجاد تغییرات در رژیم غذایی
• درمان‌های پیچیده‌تر مانند ترانسفوزیون خون

در صورت زردی کبد مراجعه به پزشک بسیار مهم است.

یرقان در نوزادان و کودکان چگونه است؟

بیماری یرقان، معمولاً در نوزادان تازه متولد‌شده شایع است و می‌تواند به دلیل کبد نابالغ و نارسایی کبدی بروز کند. زردی معمولاً در روزهای اول زندگی نوزاد بروز می‌کند و ممکن است به صورت زردی خفیف تا شدید باشد.

در صورتیکه یرقان نوزاد شدید و پایدار باشد، ممکن است نوزاد به مشکلات جدی‌تری مانند آسیب به مغز و بیماری‌های کبدی (مانند سیروز کبدی) منجر شود. از این رو، والدین باید برای کسب آگاهی از علائم و پیگیری دقیق سلامتی نوزادان، به پزشک مراجعه کنند.

دلایل بروز یرقان در نوزادان

مهم‌ترین دلایل بروز یرقان در نوزادان را بررسی می‌کنیم:

• زایمان زودرس
• گروه خونی نامناسب بین مادر و نوزاد
• مشکلات و بیماری‌های کبدی
• نارس بودن کبد نوزاد
• توانایی پایین نوزاد در دفع بیلی‌روبین
• عفونت‌ها
• اختلال‌های متابولیک

نکته! بیماری زردی نوزاد، می‌تواند زنگ خطری برای بیماری‌های نادر مانند سرطان پانکراس باشد. در نتیجه، مراجعه به پزشک اطفال در اسرع وقت حائز اهمیت است.

روش‌های تشخیص بیماری یرقان

تشخیص یرقان با هدف شناسایی علت افزایش بیلی‌روبین و بررسی وضعیت کبد، مجاری صفراوی و سایر اندام‌های مرتبط انجام می‌شود. پزشک معمولاً با توجه به علائم و سابقه پزشکی، آزمایش‌ها و روش‌های تصویربرداری مناسب را انتخاب می‌کند.

بررسی تاریخچه پزشکی بیمار

پزشک ابتدا درباره سابقه بیماری‌های کبدی، مصرف داروها و مکمل‌ها، بیماری‌های زمینه‌ای، سابقه انتقال خون، مصرف الکل، سفر به مناطق خاص و احتمال تماس با افراد مبتلا به بیماری‌های عفونی سؤال می‌کند. این اطلاعات می‌تواند به شناسایی علت احتمالی یرقان کمک کند.

ارزیابی علائم

علائم بیمار نیز نقش مهمی در تشخیص علت یرقان دارند. پزشک ممکن است درباره نشانه‌هایی مانند زرد شدن پوست و سفیدی چشم‌ها، ادرار تیره، مدفوع کم‌رنگ، خارش پوست، تهوع، استفراغ، درد شکم، تب و کاهش وزن سؤال کند. نوع و شدت این علائم می‌تواند سرنخ‌هایی درباره علت زمینه‌ای یرقان ارائه دهد.

معاینه فیزیکی

در معاینه فیزیکی، پزشک پوست، سفیدی چشم‌ها و غشاهای مخاطی را از نظر تغییر رنگ بررسی می‌کند. همچنین ممکن است شکم را معاینه کند تا وجود بزرگی کبد یا طحال، حساسیت شکمی یا سایر علائم مرتبط با بیماری‌های کبد و مجاری صفراوی مشخص شود.

آزمایش خون

آزمایش خون یکی از مهم‌ترین روش‌های تشخیص یرقان است. در این آزمایش معمولاً سطح بیلی‌روبین تام و مستقیم و همچنین آنزیم‌های کبدی بررسی می‌شوند. گاهی آزمایش‌های دیگری مانند شمارش سلول‌های خونی و آزمایش‌های مربوط به هپاتیت ویروسی نیز برای مشخص شدن علت یرقان درخواست می‌شود.

سونوگرافی یا سی‌تی‌اسکن

در برخی بیماران برای بررسی ساختار کبد، کیسه صفرا و مجاری صفراوی از روش‌های تصویربرداری مانند سونوگرافی شکم یا سی‌تی‌اسکن استفاده می‌شود. این روش‌ها می‌توانند به شناسایی مشکلاتی مانند انسداد مجاری صفراوی، سنگ کیسه صفرا، تغییرات ساختاری کبد یا سایر اختلالات کمک کنند.

برای انجام‌ روش‌های درمانی، تشخیص به موقع بیماری بسیار مهم است.

درمان یرقان در بزرگسالان و کودکان

درمان بیماری زردی در نوزادان و بزرگسالان به دلیل تفاوت در علل و شرایط بیماری متفاوت است. برای مثال درمان یرقان در کودکان، معمولاً شامل نور درمانی و در موارد شدیدتر تبادل خون است. همچنین، تغذیه مناسب نوزاد با شیر مادر یا شیر خشک نیز برای کاهش میزان بیلی‌روبین خون نوزاد کارساز است. با این حال، روش‌های درمان این بیماری در بزرگسالان، به علت زمینه‌ای بروز آن بستگی دارد.

نکات مهم را بررسی می‌کنیم:

• یرقان ناشی از عفونت‌های ویروسی؛ نیاز به درمان‌های خاص
• یرقان ناشی از مصرف الکل یا داروها؛ قطع مصرف
• یرقان ناشی از ضعف و خستگی؛ پیروی از رژیم غذایی سالم و افزایش فعالیت بدنی

در حالت کلی، دریافت مشاوره پزشکی برای هر دو گروه سنی ضروری است. به این دلیل که براساس تشخیص دقیق، درمان مناسب و پیگیری‌های لازم انجام گیرند.

همچنین لازم به ذکر است که با کاهش سطح بیلی روبین در خون، می‌توان تا حد زیادی در درمان این بیماری کمک کرد.

روش‌های درمان خانگی زردی بزرگسالان و کودکان

برخی مواد غذایی و روش‌های طبیعی در طب سنتی برای کمک به بهبود یرقان مورد استفاده قرار گرفته‌اند. بااین‌حال، شواهد علمی کافی برای اثبات اثربخشی بیشتر این روش‌ها در درمان یرقان وجود ندارد و هیچ‌کدام نباید جایگزین درمان پزشکی و شناسایی علت اصلی یرقان شوند.

نور طبیعی خورشید برای زردی نوزادان

نور طبیعی خورشید می‌تواند حاوی طیف‌هایی از نور باشد که به تجزیه بیلی‌روبین کمک می‌کنند. بااین‌حال، قرار دادن نوزاد در معرض نور مستقیم خورشید، جایگزین استاندارد و کنترل‌شده‌ای برای فوتوتراپی نیست و تماس بیش از حد با نور خورشید می‌تواند خطراتی مانند آسیب پوستی و افزایش دمای بدن را به همراه داشته باشد. بنابراین، در صورت ابتلای نوزاد به زردی، درمان باید تحت نظر پزشک انجام شود.

آب نیشکر

آب نیشکر در برخی رژیم‌های غذایی سنتی برای افراد مبتلا به یرقان مصرف می‌شود. نیشکر حاوی برخی ترکیبات زیست‌فعال و آنتی‌اکسیدان‌هاست، اما شواهد علمی کافی وجود ندارد که نشان دهد آب نیشکر می‌تواند سطح بیلی‌روبین را کنترل یا یرقان را درمان کند. برای تهیه آب نیشکر، ساقه نیشکر را به‌خوبی شسته، پوست بیرونی آن را جدا و سپس خرد می‌کنند و با فشردن ساقه، عصاره آن را خارج می‌کنند.

زیره سیاه

زیره سیاه در طب سنتی و رژیم غذایی برای حمایت از سلامت کبد مورد استفاده قرار گرفته است. برخی مطالعات آزمایشگاهی و حیوانی، خواص آنتی‌اکسیدانی و محافظت‌کننده از کبد را برای ترکیبات موجود در زیره نشان داده‌اند، اما شواهد بالینی کافی و قطعی درباره تأثیر آن بر درمان یرقان در انسان وجود ندارد. در برخی روش‌های سنتی، زیره را کمی تفت داده، آسیاب کرده و مصرف می‌کنند.

برگ پاپایا

برگ پاپایا حاوی آنزیم‌هایی مانند پاپائین است و به‌طور سنتی در برخی مناطق برای کمک به درمان یرقان استفاده شده است. مطالعات انجام‌شده درباره عصاره برگ پاپایا بیشتر بر خواص آنتی‌اکسیدانی و تأثیر آن بر پلاکت‌های خون متمرکز بوده‌اند و شواهد کافی برای اثربخشی آن در درمان یرقان یا بیماری‌های کبدی در انسان وجود ندارد. در طب سنتی، برگ‌های خردشده پاپایا را له کرده و عصاره آن را با مقدار کمی عسل مصرف می‌کنند.

نعناع

نعناع یکی دیگر از گیاهانی است که در طب سنتی برای مشکلات گوارشی و یرقان مورد استفاده قرار گرفته است. این گیاه حاوی ترکیبات زیست‌فعالی با خاصیت آنتی‌اکسیدانی است، اما شواهد علمی کافی برای اثبات تأثیر نعناع در درمان یرقان یا تغییر متابولیسم بیلی‌روبین وجود ندارد. در برخی روش‌های سنتی، آب یا عصاره برگ نعناع را با عسل مخلوط کرده و مصرف می‌کنند.

برای کسب اطلاعات بیشتر، می‌توانید به صفحه دریافت مشاوره از دکتر گوارش آنلاین مراجعه کنید.

برای درمان یرقان چه بخوریم؟

پزشک برای فرد مبتلا به یرقان، با توجه به شرایط او، برنامه درمانی اختصاصی ارائه می‌دهد که می‌تواند شامل توصیه‌های غذایی نیز باشد.

این توصیه‌ها بر اساس شدت بیماری و مشکلات زمینه‌ای فرد متفاوت هستند. در ادامه، برخی از مواد غذایی و نوشیدنی‌هایی که می‌توانند در دوران بهبودی از یرقان مصرف شوند، معرفی شده‌اند.

آب

نوشیدن آب کافی یکی از بهترین راه‌ها برای کمک به بهبود عملکرد کبد در دوران یرقان است. آب علاوه بر کمک به فرایند گوارش، به کلیه‌ها و کبد نیز در دفع مواد زائد و سموم کمک می‌کند.

دستورالعمل‌های غذایی آمریکا در سال‌های ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۵ توصیه می‌کند آب و نوشیدنی‌های حاوی مواد مغذی مفید و بدون قند افزوده، مانند شیر، از نوشیدنی‌های اصلی مصرفی افراد باشند.

میوه‌ها و سبزیجات تازه

میوه‌ها و سبزیجات تازه سرشار از آنتی‌اکسیدان‌ها و فیبر هستند و می‌توانند به کاهش آسیب کبدی در جریان متابولیسم مواد و بهبود فرایند گوارش کمک کنند.

میوه‌ها و سبزیجات حاوی مواد مغذی مفید برای کبد هستند، اما برخی انواع آن‌ها ممکن است برای سلامت کبد مناسب‌تر باشند. توصیه می‌شود مقدار زیادی میوه و سبزیجات، به‌ویژه انواع دارای رنگ‌های روشن، مصرف شود؛ از جمله:

• کرنبری، بلوبری و انگور؛
• مرکبات، به‌ویژه لیموترش، لیمو و گریپ‌فروت؛
• پاپایا و انواع ملون؛
• آووکادو و زیتون؛
• گوجه‌فرنگی؛
• هویج، چغندر و شلغم؛
• سبزیجات چلیپایی مانند بروکلی، گل‌کلم و کلم بروکسل؛
• زنجبیل و سیر؛
• اسفناج و کلم‌برگ.

غلات کامل

غلات کامل منبع مهمی از فیبر غذایی و اسیدهای فنولیک هستند. اسیدهای فنولیک از ترکیبات طبیعی گیاهی با خاصیت آنتی‌اکسیدانی محسوب می‌شوند. برخی از غلات کامل عبارت‌اند از:

• گندم کامل؛
• اسپلت؛
• کینوا؛
• چاودار؛
• برنج قهوه‌ای؛
• جو دوسر.

در یک مطالعه بزرگ که در سال ۲۰۲۱ انجام شد، میزان مصرف غلات کامل در افراد مسن و ارتباط آن با بیماری‌های کبدی بررسی شد. محققان دریافتند افرادی که غلات کامل بیشتری مصرف می‌کردند، با خطر کمتری برای ابتلا به سرطان کبد و مرگ ناشی از بیماری مزمن کبدی مواجه بودند.

چربی‌های سالم

چربی‌های غیراشباع چندگانه و تک‌غیراشباع از جمله چربی‌های سالم هستند که به حفظ سطح مناسب کلسترول خون کمک می‌کنند.

آجیل‌ها حاوی هر دو نوع چربی سالم هستند و سرشار از آنتی‌اکسیدان‌هایی مانند ویتامین E و اسیدهای فنولیک هستند. همچنین مقدار قابل‌توجهی فیبر دارند. مطالعه‌ای در سال ۲۰۱۹ در چین نشان داد که مصرف منظم آجیل با شیوع کمتر بیماری کبد چرب غیرالکلی (NAFLD) ارتباط دارد.

ماهی‌های چرب مانند سالمون و ماهی خال‌مخالی نیز حاوی چربی‌های غیراشباع چندگانه، اسیدهای چرب امگا ۳ و روی هستند. این ترکیبات ممکن است به محافظت از کبد و کاهش خطر بیماری‌هایی مانند کبد چرب غیرالکلی و سرطان کبد کمک کنند.

پروتئین‌های کم‌چرب

پروتئین‌های کم‌چرب مانند توفو، حبوبات، گوشت مرغ و ماهی می‌توانند برای افراد مبتلا به یرقان مناسب باشند. بنیاد کبد آمریکا توصیه می‌کند از مصرف غذاهای سرشار از چربی و نمک پرهیز شود؛ بنابراین، مصرف منابع پروتئینی کم‌چرب نسبت به گوشت‌های فرآوری‌شده یا قسمت‌های پرچرب گوشت انتخاب مناسب‌تری است.

رژیم غذایی بیماری زردی

رژیم غذایی فرد نقش مهمی در بهبودی و پیشگیری از یرقان دارد. کبد در طول فرایند گوارش، صفرا تولید می‌کند که به روده در تجزیه چربی‌ها کمک می‌کند. کبد همچنین مسئول پردازش یا متابولیسم بیشتر مواد مغذی، سموم و داروهایی است که فرد مصرف می‌کند.

تمام غذاها و نوشیدنی‌ها بر عملکرد کبد تأثیر می‌گذارند؛ بااین‌حال، متابولیسم مواد مغذی و ترکیبات شیمیایی موجود در برخی غذاها برای کبد آسان‌تر از سایر مواد است.

سمومی مانند الکل و برخی داروها نیز می‌توانند هنگام متابولیسم، به سلول‌های کبدی آسیب برسانند.

بنیاد کبد آمریکا توصیه می‌کند یک رژیم غذایی متعادل داشته باشید که شامل مواد غذایی از تمام گروه‌های غذایی باشد. مواد غذایی حاوی فیبر به‌ویژه برای سلامت کبد مفید هستند.

چگونه از ابتلا به بیماری یرقان پیشگیری کنیم؟

روش‌های پیشگیری از ابتلا به زردی در نوزادان و بزرگسالان را بررسی می‌کنیم:

• نوزادان؛ مراقبت‌های دوران بارداری، زایمان، تغذیه با شیر مادر، آگاهی از علائم زودهنگام بیماری
• بزرگسالان؛ حفظ سبک زندگی سالم، واکسیناسیون بیماری هپاتیت، رژیم غذایی سالم، فعالیت بدنی منظم، کاهش مصرف الکل

همچنین، جلوگیری از تماس با مواد سمی نیز در این خصوص مهم است.

کلام آخر دکتردکتر

بیماری یرقان چه در بزرگسالان چه در کودکان، نیازمند بررسی‌های پزشکی و تخصصی است. زیرا، تشخیص به موقع علت زمینه‌ای بیماری برای آغاز روش‌های درمانی، مهم‌ترین اقدام در این خصوص به شمار می‌رود. به این منظور، مراجعه به پزشک اطفال برای نوزادان و پزشک گوارش برای بزرگسالان ضروری است. این پزشکان، با بررسی علائم و تشخیص علت، از پیشرفت بیماری و بروز عوارض جبران‌ناپذیر جلوگیری می‌کنند.

برای دریافت نوبت از بهترین متخصصین اطفال و گوارش در سراسر ایران، به پلتفرم آنلاین نوبت‌دهی دکتردکتر مراجعه کنید.

منابع

Healthline

Pharmeasy

Medicalnewstoday

healthline

medicalnewstoday

سوالات متداول بیماری یرقان