شایع ترین بیماری های کیسه صفرا را بهتر بشناسیم

  • 1397-04-05
  • ۶۹۴۹۶ بازدید
  • 99
بیماری های کیسه صفرا

اختلالات سیستم صفراوی و بیماری های کیسه صفرا  هر ساله میلیون ها نفر را مبتلا می کند. شایع ترین بیماری های کیسه صفرا عبارتند از سنگ کیسه صفرا، سنگ مجراي اصلی صفراوی یا کلدوك، التهاب کیسه صفرا (کله سیستیت).

کیسه صفرا و عملکرد آن

کیسه صفرا برای بقای انسان به طور کامل ضروری نیست. کیسه صفرا یک عضو از سیستم صفراوی انسان است که در تولید، نگهداری و انتقال صفرا نقش دارد. صفرا یک مایع قهوه ای مایل به زرد است که توسط کبد تولید می شود و برای تخریب و هضم غذاهای چرب در روده کوچک استفاده می شود. کیسه صفرا در زیر لوب چهارم کبد و چسبیده به آن در طرف راست و بالاي شکم قرار گرفته است. یک لوله باریک به نام مجراي سیستیک، کیسه صفرا را به مجراي اصلی کبد وصل می کند. صفرا که در کبد ساخته شده و در هضم غذا نقش مهمی به عهده دارد توسط مجراي اصلی صفرا یا کلدوك، وارد قسمت اول روده باریک می شود.

کیسه صفرا یک مخزن ذخیره براي صفرا نیست. صفرا مرتباً در کبد ساخته می شود. پس از خوردن غذا، کیسه صفرا منقبض شده و صفرا را در داخل روده تخلیه می کند. این انقباض در اثر تحریک هورمونی توسط هورمون کله سیستوکینین است. ترکیب اصلی صفرا را کلسترول، بیلی روبین و نمک هاي صفراوي تشکیل می دهند. تعدادی از مشکلات و بیماری ها وجود دارد که می تواند بر کیسه صفرا تاثیر بگذارد. این مقاله به بررسی انواع بیماری های کیسه صفرا، نحوه تشخیص آنها، گزینه های درمان و نکات پیشگیری می پردازد.

 

انواع بیماری های کیسه صفرا

انواع مختلفی از بیماری های کیسه صفرا وجود دارد. برخی از مشکلات مرتبط با کیسه صفرا عبارتند از سنگ کیسه صفرا، سنگ مجراي اصلی صفراوي یا کلدوك، التهاب کیسه صفرا (کله سیستیت) و سایر بیماري ها.

سنگ صفراوی

صفرا حاوي کلسترول و مواد دیگر است، در صورتی که غلظت کلسترول در صفرا بالا برود و یا غلظت بعضی مواد دیگر در صفرا پایین بیاید، کلسترول ممکن است به صورت بلورهاي جامد در آید و هسته اولیه یک سنگ صفراوی را تشکیل دهد. این هسته می تواند به تدریج در طول زمان بزرگ شود و به سنگهاي درشتی تبدیل گردد ولی اغلب سنگ هاي صفراوي کوچکتر هستند که با این حال اشکالات بیشتري نیز حتی ایجاد می کنند.

افراد بسیاري دچار سنگ کیسه صفرا می شوند. تا مدتها این سنگ ها مزاحمت هایی ایجاد می کنند و علایمی دارند که بیماران با ناراحتی هاي معده و روده اشتباه می گیرند و نه تنها به درمان نمی پردازند، بلکه دارو و درمان هاي بی مورد نیز دریافت می کنند. در حالی که بیمار بی خبر است و یا تصور می کند که نیازي به درمان جراحی وجود ندارد، یکی از سنگهاي موجود در کیسه صفرا ممکن است در حین انقباضات عادي آن به دهانه کیسه رانده شود و در مجراي کیسه گیر کند، این حالت سبب می شود کیسه صفرا براي تخلیه خود انقباضات شدیدتري پیدا کند که معمولاً بسیار دردناك است. این درد معمولاً در ناحیه بالا و راست شکم و بالای ناف احساس می شود و گاهی به پشت و یا شانه راست نیز سرایت می کند.

عوامل متعددی در خطر ابتلا به سنگ های صفراوی نقش دارند از جمله:

  • اضافه وزن
  • داشتن دیابت
  • سن 60 سال یا بالاتر
  • مصرف داروهایی که حاوی استروژن هستند
  • داشتن سابقه خانوادگی سنگ های صفراوی
  • جنسیت: زنان احتمال ابتلای بیشتری دارند
  • داشتن سیروز یا سایر بیماری های کبدی

بیماری های کیسه صفرا

Cholecystitis کله سیستیت حاد

Cholecystitis عبارت است از التهاب حاد کیسه صفرا که در 90 درصد موارد علت آن سنگ صفرا است. شایع ترین نوع بیماری کیسه صفرا است. کله سیستیت حاد معمولاً با انسداد دهانه کیسه صفرا و در نتیجه اتساع آن، تغییرات ایسکمیک و شیمیایی در جدار کیسه صفرا و در بعضی بیماران همراه با رشد باکتري در صفرا یا جدار آن ایجاد می شود. کوله سیستیت حاد به طور کلی توسط سنگ های صفراوی ایجاد می شود؛ اما ممکن است نتیجه تومورها یا بیماری های مختلف باشد. ممکن است با درد در سمت راست بالا یا قسمت بالای قسمت شکم همراه باشد. درد پس از وعده غذا به وجود می آید و درد های از نوع تیز تا درد های خسته کننده ای است که می تواند به شانه راست شما برسد هستند. کوله سیستیت حاد همچنین می تواند باعث شود: تب، حالت تهوع، استفراغ، زردی شود.

کله سیستیت مزمن

التهاب مزمن مخاط کیسه صفرا به علت سنگ یا عوامل دیگر بروز می کند و ضمن تغییرات مخاطی، افزایش ضخامت جدار کیسه صفرا نیز عارض می شود. پس از چندین حمله کوله سیستیت حاد، کیسه صفرا توانایی خود را برای ذخیره و انتقال صفرا را از دست می دهد. درد شکمی، حالت تهوع و استفراغ ممکن است رخ دهد. جراحی اغلب درمان مورد نیاز برای کوله سیستیت مزمن است.

سنگ مجاری صفراوی

سنگ های کیسه صفرا وقتی تشکیل می شوند که مایع ذخیره شده در کیسه صفرا تبدیل به شکل قطعاتی از مواد جامد شبیه سنگ سخت شده (می گردد. در حالت طبیعی این مایع که صفرا نامیده می شود و برای کمک به بدن جهت هضم چربیها استفاده می شود. سنگ مجاری صفراوی می توانند جریان طبیعی صفرا را زمانی که در هر یک از مجراهای حمل کننده صفرا از کبد به روده قرار می گیرندمسدود کنند. این مجاری شامل مجاری کبدی است که صفرا را از کبد خارج می کنند، مجرای کیسه ای که صفرا را به کیسه صفرا می برد و از آن خارج می کند شبیه یک کوچه بن بست که ورود و خروج یک مسیر است  و مجرای مشترک صفراوی که صفرا را از مجرای کیسه ای و مجاری کبدی به روده کوچک می برد  شبیه یک سه راهی که در آن دو راه به یک راه بزرگتر ختم می شوند.

علائم سنگ مجاری صفراوی عبارتند از:

  • درد شدید در بالایی شکم
  • تب
  • لرز
  • حالت تهوع
  • استفراغ
  • زردی
  • مدفوع رنگ پریده یا خاکستری

بیماری کیسه صفرا Acalculous

 

کوله سیستیت حاد بدون سنگ از جمله تشخیص های افتراقی بیماران بدحال دچار درد شکم می باشد کوله سیستیت بدون سنگ عارضه ای با مرگ و میر بالا و ناشایع است که به عنوان یک بیماری ثانویه در شرایطی نظیر ترومای شدید و سوختگی وسیع رخ می دهد. تشخیص این بیماری مشکل بوده و احتمال آن براساس شک بالینی و معاینات فیزیکی مطرح شده و به کمک سونوگرافی و سی تی اسکن به تایید می رسد.

علائم آن  شبیه به کوله سیستیت حاد با سنگ های صفراوی است. برخی از عوامل خطر برای این بیماری عبارتند از:

  • آسیب فیزیکی شدید
  • جراحی قلب
  • جراحی شکم
  • سوختگی شدید
  • عفونت جریان خون
  • دریافت غذا به صورت داخل وریدی (IV)
  • بیماری های باکتریایی و ویروسی قابل توجه

سرطان کیسه صفرا

سرطان کیسه صفرا بیماری نسبتا نادر است. انواع مختلف سرطان کیسه صفرا وجود دارد. این بیماری ها می توانند درمان شوند اما اغلب آنها تا اواخر پیشرفت بیماری تشخیص داده نمی شوند. سنگ های صفراوی فاکتور خطر مشترک برای سرطان کیسه صفرا هستند. سرطان کیسه صفرا می تواند از دیواره های داخلی کیسه صفرا به لایه های بیرونی و سپس به کبد، گره های لنفاوی و سایر اندام ها گسترش یابد. علائم سرطان کیسه صفرا ممکن است شبیه به کوله سیستیت حاد باشد.

بیماری های کیسه صفرا

پولیپ های کیسه صفرا

پولیپ های کیسه صفرا ضایعات هستند که در داخل کیسه صفرا رخ می دهند. آنها معمولا خوش خیم هستند و هیچ نشانه ای ندارند. با این حال، اغلب توصیه می شود که کیسه صفرا برای پولیپ های بزرگتر از 1 سانتیمتر برداشته شود. خطر ابتلا به سرطان با پولیپ کیسه صفرا افزایش پیدا می کند.

آبسه کیسه صفرا

عفونت کیسه صفرا، ی بیماری جدی و کشنده ای است که در اثر سنگ کیسه صفرا به وجود می آید. در اکثر مواقع، عفونت به دلیل انسداد یکی از مجاری که وظیفه انتقال صفرا از کیسه صفرا به روده را دارد، ایجاد می شود. باکتری های موجود در صفرا ممکن است موجب گانگرن، پارگی، آبسه یا عفونت جریان خون شوند. تشخیص نشانه های عفونت در کیسه صفرا از اهمیت بسیار زیادی برخوردار است، زیرا در صورت بروز عفونت، درمان باید به سرعت آغاز شود. علائم ممکن است شامل درد سمت راست بالا در شکم همراه با تب و لرز.

تشخیص بیماری های کیسه صفرا

بعد از معاینات اولیه فیزیکی جهت تشخیص دقیق تر از رادیوگرافی، سونوگرافی، اسکن کبدو آزمـایش خـون استفاده می شود. در ابتدا درمان طبی شامل تسـکین درد درد و تهـوع بیـمار، مـایع درمـانی و تجویز سرم مناسب با وضعیت بیمار و آنتی بیوتیک می باشد.

 

درمان  بیماری های کیسه صفرا

در ابتدا درمان طبی شامل تسـکین درد و تهـوع بیـماراست. پس از اقدامات فوق برداشتن کیسه صفرا درمان انتخـابی سنگ کیسه صفرا و کله سیستیت حاد می باشد. برداشتن کیسه صفرا با لاپاراسکوپ و یا جـراحی باز انجام می شود.

 جلوگیری از بیماری های کیسه صفرا

  • براي کم کردن خطر ابتلاي به سنگ صفراوي نکات زیر را رعایت کنید
  • از خوردن غذاهاي چرب و حاوي کلسترول زیاد بپرهیزید
  • وزن ایده ال داشته باشید
  • تحرك کافی داشته باشد.
  • خوردن یک رژیم غذایی سالم که کم چربی و فیبر زیاد
  • سبزیجات و میوه جات بیشتري میل کنید
  • از استعمال الکل و دخانیات پرهیز کنید.

بر گرفته از:

با بیماری های کیسه صفرا آشنا شویم

سنگ های کیسه صفرا به چه دلیلی تشکیل می شوند؟

 

با امتیازدهیِ این صفحه به بهتر شدن محتوای ما کمک کنید

  • این نوشته را با دوستان خود به اشتراک بگذارید
  • linkedin
  • linkedin
  • linkedin

پرسش و پاسخ درباره «شایع ترین بیماری های کیسه صفرا را بهتر بشناسیم»

پرسش‌های پزشکی و دیدگاهتان درباره این مقاله را بنویسید؛ پزشکان و کارشناسان مجله پاسخ‌گوی شما عزیزان هستند.

99 دیدگاه در حال حاضر

  1. سلام من احتمال کیسه صفرا دارم مخوام بدونم که کیسه صفرا علایم مصله ورم کردن پاها یا دستا دارد

  2. سلام داشتن کیسه صفرا بزرگ اشکالی داره

    • سلام
      سنگ و لجن صفراوی و پولیپ اگه داره یاهر تغییرات دیگه ای
      و یا ازمایش مختل
      یا علایم درد و …
      نیاز به بررسی دارد

  3. سلام خسته نباشی
    ببخشید من دیسک کمر تازه عمل کردم و الان که بر گشتم خونه به شدت دردی در ناحیه راست شکمم درد می کنه و استفراغ می کنم و فشارم هم بالاست
    میشه مشکل از صفرام باشع

    • سلام استفراغ با فشار خون بالا موضوع به فشار خونتون مربوط ميشه
      بايد متخصص مغز واعصاب معاينتون كنن و سي تي اسكن يا ام ار اي مغزي هم بديد
      لطفا

      با توجه به موارد ذکر شده، بهتر است به صورت حضوری به متخصص مغز و اعصاب مراجعه کنید.

  4. سلام ببخشیددکترمن صبح که ازخواب بیدارمیشم دستهام بازنمیشه بعدچنددقیقه کم کم خوب میشه میگن مشکل صفراداری ممنون میشم راهنمایم کنیدازمایش اتروزرماتیسم هم دادم مشکلی نداشتم

    • سلام بايد از نظر كمبود كلسيم و منيزيم بررسي شيد و

      برای معاینه کامل و تجویز دارو، به صورت حضوری به متخصص داخلی مراجعه کنید.

  5. سلام خسته نباشید حدود یک ماهه که در معده درد ی که با خوردن ایجاد میشود و گاهی احساس میکنم مایعی شیرین بد مزه بالا میاد و در طول روز چندین دفعه باد گلو خارج میشود لطفاً راهنمایی کنید

    • سلام رفلاكس معده به مرس هستش
      براي درمان ضمن رعايت رژيم غذايي و نخوردن غذاهاي چرب و حجيم و پر كالري بايد

      برای معاینه کامل و تجویز دارو، به صورت حضوری به متخصص داخلی مراجعه کنید.

  6. سلام وقتتون بخیر
    مدت یک هفته ست که احساس سردی در معده دارم،حالت تهوع دارم و نسبت به بوها گ شدم، غذای چرب اذیتم میکنه و سوزش شدید معده دارم، سابقه عفونت معده دارم اما حالا که داروهارو مصرف میکنم احساس بهبودی ندارم و حس میکنم شکمم ورم داره، عرق زنیان که میخورم مزه تلخ شدیدی در دهانم بوجود میاد که تا دراز مدت باقی می مونه علتش چی میتونه باشه؟ پیشاپیش تشکر🙏

  7. سلام اگه درمانش كنيد نه به سرطان تبديل نميشه
    لطفا جهت انجام جراحي و

    برای معاینه کامل و تجویز دارو، به صورت حضوری به جراح عمومی مراجعه کنید.

  8. سلام وقتتان بخیر ، مدتی است که درد شکمی دارم و شکمم دیر به دیر کار میکند ، هنگام درد مثل اینکه در شکمم پر از یخ شده و احساس سرما میکنم ، تب ندارم تهوع ندارم ، موقع درد کل شکم درد میکند ، دبا مسکن مفنامیک اسید درد ساکت میشود و عالبا شبها درد دارم .کبد چرب دارم دیابت کنترل شده با دارو دارم سنم ۷۹ سال است ، مدفوع هم ، بیرنگ نیست . غالبا صبحانه خامه با عسل میخورم که ملین باشد ، اما چنانچه مشکل از کیسه صفرا باشد عجیب اینکه چطور درد شبها به سراغم میاید؟
    با تشکر

    • سلام
      نمیشه گفت از کیسه صفراس، میتونه از معده و ریفلاکس هم باشه
      باید سونوگرافی کبد و مجاری صفراوی بدین

  9. سلام ایا بالابودن انزیم های کبدی می تواند مادرزادی باشد

    • سلام يسري بيماري ها منحر به اين حالت ميشن اما شايع ترين حالت كبد چرب هستش

    • سلام من ناحیه بالای قسمت راست بدنم تیر میکشه وحشتناک درد میزنه به دست راستم .حالت تهوع و لرز دارم گلوهام مور مور میکنن اینا علایم کیسه صفراست .رفتم دکترگفت کرونا داری

      • سلام از نظر كرونا بررسي شيد
        تست pcr covid بديد
        در صورت منفي بودن سونوگرافي كبد و كيسه صفرا بديد

  10. سلام.من قسمت زیر سینه سمت راست احساس سوزش دارم..دلیلش چیه؟

    • سلام ممكنه سنگ كيسه صفرا باشه ممكنم هست رفلاكس معده به مري باشه
      بهتره كه

      برای معاینه کامل و تجویز دارو، به صورت حضوری به متخصص گوارش مراجعه کنید.

  11. سلام چند ماهه درد در وسط قفسه سینه دارم ویه چیزی مثل لقمه احساس میکنم در گلوم و پشتم درد میکند

    • سلام بايد از نظر رفلاكس معده به مري بررسي شين
      اين علائم ، علائم رفلاكس هست

  12. سلام سنو گرافی دادم احتمال داره سنگ صفرا در سنو نشان ندهد ونیاز به ستی اسکن باشد

    • سلام احتمالش خيلي كمه اگه زردي هم داريد بايد ERCP بديد اما اگه زردي نداريد لازم به انجام ERCP نيست

  13. مدتی است سمت راستم درد میکند و با غذا خوردن بیشتر میشود حالت تهو دارم لرز دارم دست راستمم تیر میکشد

    • سلام بايد سونوگرافي كبد و كيسه صفرا بديد تا از نظر سنگ كيسه صفرا بررسي شويد

  14. سلام خسته نباشید،مادرم حدود یک سال میشه که درد در ناحیه دنده ها وپشت دارن و گاهی هم نفس تنگی علت را میگید؟؟

کتابچه‌ها

دیدگاه‌های اخیر