جوش شیرین کاربردهای فراوانی دارد، از رفع بوی بد یخچال گرفته تا سفیدکردن دندانها. بهتازگی نیز گفته میشود مصرف این ماده برای کاهش وزن مفید است. برخی افراد پیشنهاد میکنند برای این منظور، جوش شیرین را با آب، سرکۀ سیب یا آبلیمو ترکیب کنید و آن را با معدۀ خالی بنوشید. گروهی دیگر استحمام در وان حاوی جوش شیرین را توصیه میکنند. اما آیا ازنظرِ علمی مصرف جوش شیرین برای لاغری مؤثر است؟ در ادامه به این سؤال پاسخ میدهیم و فواید و مضرات جوش شیرین را نیز میگوییم. همراهمان بمانید.
آیا لاغری با جوش شیرین از نظر علمی و پزشکی واقعیت دارد؟
بعضی منابع ادعا میکنند ترکیب جوش شیرین با آب، سرکۀ سیب یا آبلیمو در کاهش چربی اضافی بدن مؤثر است. بااینحال، شواهد کمی برای فواید جوش شیرین برای لاغری وجود دارد و بهدلایل علمی میتوان نظریهها و تصورهای رایج را رد کرد.
برای مثال، گفته میشود جوش شیرین سطح اسیدیتۀ بدن را پایین میآورد که این ویژگی باعث کاهش وزن یا جلوگیری از اضافهوزن میشود. باوجوداین، این نظریه بارها رد شده است. به این دلیل که بدن از فرایندهای تنظیمشدۀ دقیقی برای کنترل سطح pH استفاده میکند و غذاها یا نوشیدنیهای مصرفی شما تأثیر کمی بر این فرایندها دارند.
طبق نظریۀ دیگری، اضافهکردن جوش شیرین به آب وان حمام به کاهش وزن کمک میکند که به نظر دلیل آن جبران سطح منیزیم و سولفات بدن است. ادعا میشود این دو مادۀ مغذی، متابولیسم را افزایش میدهند و سموم را دفع میکنند. بااینحال، این نظریه نیز پشتوانۀ علمی ندارد.
همچنین جوش شیرین بهدلیل توانایی خنثیکردن اسید معده ممکن است طی ایجاد واکنش شیمیایی ناراحتی معده را تسکین دهد. در نتیجۀ این واکنش گاز دیاکسید کربن تولید میشود و فرد آروغ میزند. گرچه او پساز آروغزدن احساس سبکی در معدۀ خود میکند، این اتفاق هیچ تأثیر مستقیمی بر کل چربی بدن ندارد.
عدهای دیگر، دلیل مفیدبودن جوش شیرین برای لاغری را اثر غیرمستقیم آن بر کاهش وزن میدانند که بیشتر بهخاطر مایعی است که برای ترکیبکردن با این ماده انتخاب میکنید. از گزینههای رایج، ترکیب سرکه و جوش شیرین برای لاغری است که نوع سرکه باید سرکۀ سیب باشد. طبق تحقیقات منتشرشده در سال ۲۰۱۴، این ترکیب ممکن است در کاهش احساس گرسنگی مؤثر باشد. بااینحال، مطالعات دربارۀ تأثیر سرکۀ سیب بر کاهش وزن محدود هستند.
جوش شیرین اغلب در آب رقیق میشود، چه بهتنهایی و چه همراه با سرکۀ سیب یا آبلیمو. مصرف روزانۀ چنین نوشیدنیهایی مقدار مایعات دریافتی در طول روز را افزایش میدهد و سطح کلی آبرسانی بدن را بهبود میبخشد. بر اساس مطالعات، این اثر ممکن است احساس گرسنگی را کاهش دهد، متابولیسم را بالا ببرد و به کاهش چربی بدن کمک کند. باوجوداین، خودِ جوش شیرین چنین تأثیراتی ندارد و آنها بیشتر مربوط به مایعات ترکیبشده با آن میشوند؛ بنابراین به نظر میرسد اضافهکردن جوش شیرین به این مایعات فواید اضافۀ قابلتوجهی ندارد.
-
بیتا معتمدیانمتخصص تغذیه و رژیم3,9 (8)تهراندریافت نوبت آنلاین -
حمید فرزانهمتخصص تغذیه و رژیم5,0 (96)تهراندریافت نوبت آنلاین
-
رویا وزیری جاویدمتخصص تغذیه و رژیم4,3 (29)تهراندریافت نوبت آنلاین
-
هادی منجیمتخصص تغذیه و رژیم4,5 (44)تهراندریافت نوبت آنلاین
-
علی عزیزیمتخصص تغذیه و رژیم4,4 (50)یزددریافت نوبت آنلاین
-
معصومه مرادیمتخصص تغذیه و رژیم4,5 (64)تهراندریافت نوبت آنلاین
-
آزاده السادات پورحسینیمتخصص تغذیه و رژیم4,6 (9)یزددریافت نوبت آنلاین
-
محسن امیدیمتخصص تغذیه و رژیم4,4 (14)شیرازدریافت نوبت آنلاین
فواید جوش شیرین برای لاغری شکم
طبق منابع مختلف، بهدلایل زیر مصرف جوش شیرین برای لاغری مؤثر است، گرچه بار دیگر تأکید میکنیم آنها ازنظرِ علمی ثابت نشدهاند:
جوش شیرین عملکرد ورزشی را بهبود میبخشد
بر اساس بعضی پژوهشها، جوش شیرین در برابر تجمع اسید لاکتیک ناشی از ورزش سنگین در عضلهها، مانند بافر (خنثیکننده) عمل میکند. اسید لاکتیک نوعی مادۀ شیمیایی تولیدشده در بدن است که باعث خستگی و درد عضلهها هنگام فعالیت بدنی میشود. توانایی احتمالی جوش شیرین در کاهش این اسید ممکن است باعث شود پیشاز احساس خستگی در عضلهها، مدت طولانیتر یا با شدت بیشتری ورزش کنید؛ بنابراین کالری بیشتری میسوزانید که بهطور غیرمستقیم به تلاشهای شما برای لاغری شکم و کاهش وزن کمک میکند.
جوش شیرین برای کاهش نفخ و هضم غذا مفید است
ممکن است جوش شیرین با خنثیکردن اسید معده به هضم غذا و کاهش نفخ کمک کند. بهبود روند هضم باعث میشود بدن غذا را سریعتر جذب و دفع کند. به همین علت فکر میکنید وزن کم کردهاید. کاهش نفخ نیز ظاهر شما را بهگونهای نشان میدهد که انگار وزنتان کمتر شده است. بااینحال تأثیر احتمالی جوش شیرین بر هضم غذا به چربیسوزی منجر نمیشود، درحالیکه از بین بردن چربیها عامل مهمی برای کاهش اضافهوزن و خوشفرمشدن بدن است.
جوش شیرین برای قلیاییشدن بدن مؤثر است
بهگزارش بعضی تحقیقات، نوشیدن جوش شیرین ممکن است سطح pH بدن را تغییر دهد و آن را قلیاییتر کند که طبق نظریۀ رژیم قلیایی، افزایش سطح pH بدن (قلیاییشدن) تجزیۀ چربیها را بهبود میبخشد. اما بدن بهطور معمول سطح pH را بهخودیخود تنظیم میکند و تأثیر تغییرات رژیم غذایی بر این تعادل بسیار ناچیز است.
جوش شیرین اشتها را کنترل میکند
بهادعای برخی افراد، نوشیدن ترکیب آب و جوش شیرین باعث میشود برای مدت طولانیتری احساس سیری کنند یا اشتهای آنها را کاهش میدهد. نتیجۀ آن مصرف کالری کمتر در مقایسه با کالری سوزاندهشده و کاهش وزن است. بااینحال، درحالحاضر هیچ شواهد علمی برای تأیید این ادعاها وجود ندارد و این احساس سیری ممکن است مربوط به تلقین باشد.
مضرات جوش شیرین برای لاغری شکم
خوردن جوش شیرین برای لاغری مضراتی نیز دارد، ازجمله:
بیتعادلی الکترولیتها از مضرات جوش شیرین برای لاغری
مصرف جوش شیرین برای لاغری بهمقدار زیاد تعادل الکترولیتهای بدن را به هم میزند؛ چون این ماده سدیم زیادی دارد. برهمخوردن تعادل الکترولیتها باعث سردرد، خستگی و ضعف عضلانی میشود و در موارد شدید خطر جانی بههمراه دارد. افراد مبتلا به بیماریهای کلیوی، فشار خون بالا یا مشکلات قلبی باید مراقب این عارضۀ احتمالی باشند؛ زیرا بدن آنها در دفع سدیم اضافی ناتوان است.
آلکالوز (قلیاییشدن بیش از اندازۀ خون) یکی از مضرات مصرف جوش شیرین برای لاغری
خوردن جوش شیرین با هدف تغییر سطح pH بدن ممکن است به آلکالوز منجر شود که در این وضعیت بدن بیش از اندازه قلیایی میشود. علائم این حالت شامل حالت تهوع، استفراغ، لرزش دستها و پرش عضلات است. درصورتیکه این عارضه درمان نشود، فرد تشنج میکند.
تأثیر بر دستگاه گوارش و معده و معایب مصرف جوش شیرین برای لاغری شکم
ازطرفی، نوشیدن جوش شیرین باعث افزایش باد و گازهای گوارشی در معده و درنتیجه نفخ و آروغزدن میشود. این اتفاق بهخودیخود خطرناک نیست، اما گاهی آزاردهنده است و در محیطهای اجتماعی باعث خجالتزدگی فرد میشود. همچنین اگر گاز اضافی در معده حبس شود و راه خروج نداشته باشد، در موارد بسیار نادر ممکن است به پارگی معده منجر شود و جان فرد را به خطر بیندازد.
تداخل با داروها یکی از پیامد های منفی جوش شیرین برای لاغری
مصرف جوش شیرین برای لاغری شکم گاهی با داروهای مختلف ازجمله داروهای تجویزی و بدون نسخه تداخل دارد. این ماده بر میزان جذب و اثربرخشی داروها تأثیر میگذارد. به همین علت، افراد مبتلا به بیماریهای مزمن که دارو مصرف میکنند، پیشاز خوردن جوش شیرین باید با پزشک مشورت کنند تا جلوی بروز هرگونه عارضه را بگیرند.
افزایش خطر ابتلا به بعضی بیماریها و معایب مصرف جوش شیرین برای لاغری
ممکن است مصرف مداوم و بیش از اندازۀ جوش شیرین برای لاغری خطر ابتلا به بعضی بیماریها را افزایش دهد که بیشتر شامل مشکلات قلبی یا کلیوی میشوند. دلیل آن وجود مقدار زیاد سدیم در جوش شیرین است که فشارخون را بالا میبرد و فشار مضاعفی به کلیهها و قلب وارد میکند.
روشهای رایج مصرف جوش شیرین برای کاهش وزن
افراد برای مصرف جوش شیرین برای لاغری، از سه روش رایج ترکیب با آبلیمو، سرکۀ سیب و آب تصفیهشده استفاده میکنند. جدول زیر اجزای این ترکیبها و نقش آنها را نشان میدهد.
| ماده | نقش | نکتۀ مهم |
| جوش شیرین | قلیاییسازی، کمک به هضم، بافر اسید لاکتیک | فقط از نوع خوراکی استفاده کنید. |
| آبلیمو | تعادل اسیدی، دارای ویتامین ث (C)، طعمدهنده | بهتر است تازه باشد. |
| سرکۀ سیب | کمک به هضم، تنظیم قند خون | بهتر است از نوع خام و تصفیهنشده باشد. |
| آب تصفیهشده | پایۀ نوشیدنی، آبرسانی | جوش شیرین در دمای اتاق سریعتر حل میشود. |
| عسل (اختیاری) | شیرینکننده، بهبود طعم | برای پایین نگهداشتن کالری، بهمقدار کم استفاده شود. |
به نکات زیر نیز دقت کنید:
- برای گرفتن بهترین نتیجه، همیشه از آب تصفیهشده استفاده کنید.
- بهجای آبلیموی آماده، آبلیموی تازه مصرف کنید.
- برای ترکیب سرکۀ سیب، نوع خام و تصفیهنشدۀ آن را انتخاب کنید که رسوبات طبیعی در آن دستنخورده باقی مانده باشد.
- جوش شیرین باید بیکربنات سدیم خالص و بدون هیچ مادۀ افزودنی باشد. برای اطمینان، برچسب روی بستهبندی را بررسی کنید.
همچنین دقت کنید نصف قاشق چایخوری جوش شیرین حاوی حدود ۶۳۰ میلیگرم سدیم است که حدود ۲۷ درصد از حد مجاز روزانه برای بیشتر بزرگسالان را شامل میشود. اگر از رژیم غذایی کمسدیم پیروی میکنید یا مشکلات فشارخون دارید، پیشاز اضافهکردن این نوشیدنی به برنامۀ خود با متخصص تغذیه مشورت کنید. توصیه میکنیم برای مراجعۀ حضوری به متخصص مربوطه از دکتردکتر نوبت ویزیت بگیرید.
ترکیب جوش شیرین و آبلیمو
بهمنظورِ آمادهکردن ترکیب جوش شیرین و آبلیمو برای لاغری، ابتدا نصف لیموترش را در لیوان خود بچکانید. سپس یکچهارم قاشق چایخوری جوش شیرین به آن اضافه کنید. با ترکیبشدن مواد اسیدی و قلیایی، بلافاصله متوجه واکنش و جوشش آنها میشوید. پیشاز ادامه، صبر کنید تا ایجاد حباب بهطور کامل متوقف شود. حدود ۲۴۰ میلیلیتر آب اضافه کنید، دوباره هم بزنید و آن را حداکثر تا ۵ دقیقه بعد بنوشید. لیموترش طعم تازه و مطبوعی به این نوشیدنی میدهد که در حالت عادی تاحدی شور است.
ترکیب جوش شیرین و سرکۀ سیب
برای آمادهکردن ترکیب جوش شیرین و سرکۀ سیب، ابتدا ۱ تا ۲ قاشق غذاخوری سرکۀ سیب خام را داخل لیوان بریزید. سپس یکچهارم قاشق چایخوری جوش شیرین را به سرکه اضافه کنید. بلافاصله متوجه واکنش و جوشش این دو ماده میشوید. پیشاز اضافهکردن آب، اجازه دهید جوشش بهطور کامل متوقف شود، چون ریختن زودهنگام آب باعث ایجاد کف فراوان میشود.
در مرحلۀ بعد، حدود ۲۴۰ میلیلیتر آب را درون لیوان بریزید، هم بزنید و این ترکیب را ۲۰ تا ۳۰ دقیقه پیشاز غذا بنوشید. مصرف این نوشیدنی پیشاز غذا، بهترین فرصت را برای کمک به هضم و آبرسانی فراهم میکند.
توجه کنید باآنکه نوشیدنی بالا بهتازگی بسیار محبوب شده است، تصورهای رایج دربارۀ اثرات ترکیب سرکه سیب و جوش شیرین در چربیسوزی بنیاد علمی ندارند. همچنین برخی افراد میگویند سرکۀ سیب باعث کنترل اشتها و کالریسوزی میشود، ولی تحقیقات هیچ ارتباطی بین این دو پیدا نکردهاند.
ترکیب جوش شیرین و آب تصفیهشده
نصف قاشق چایخوری جوش شیرین را داخل لیوان بریزید. ۱ تا ۲ فنجان آب تصفیهشده به آن اضافه کنید و هم بزنید تا جوش شیرین بهطور کامل حل شود. این نوشیدنی را با معدۀ خالی، در حالت ایدئال ۲۰ تا ۳۰ دقیقه پیشاز غذا، بنوشید.
علاوهبر روشهای بالا برای استفاده از فواید جوش شیرین برای لاغری، میتوانید ۳ تا ۴ فنجان (۶۶۲ تا ۸۸۳ گرم) از این ماده را در وان پُر از آب حل کنید و سپس داخل وان بنشینید. درمجموع، بهخاطر داشته باشید که بیخطربودن هیچکدام از این روشها ازنظرِ علمی تأیید نشده؛ بنابراین مسئولیت همهچیز با خودتان است. توصیه میکنیم پیشاز مصرف جوش شیرین برای لاغری و ترکیب آن با مواد دیگر، با متخصصان دکتردکتر بهصورت آنلاین مشورت کنید.
دستورالعمل و دُز ایمن برای خوردن جوش شیرین برای لاغری
از دیدگاه پزشکی برای مصرف جوش شیرین برای لاغری دُز خاصی توصیه نشده است. چون شواهد علمی مبنی بر اینکه مصرف این ماده باعث چربیسوزی میشود یا بر متابولیسم اثر میگذارد، وجود ندارد. هرگونه تغییر جزئی در وزن پساز خوردن جوش شیرین، اغلب فقط بهدلیل کاهش موقت آب بدن است
بااینحال بعضی منابع توصیه کردهاند که بدون توجه به هرکدام از روشهایی که در این مقاله توضیح دادیم، همیشه از تقریبا ۲۲۶ گرم آب و یکچهارم قاشق چایخوری جوش شیرین استفاده کرده و هرگز از این مقدار بیشتر مصرف نکنید. همچنین پیشاز نوشیدن، صبر کنید تا حبابزدن بهطور کامل متوقف شود و برای تأثیرگذاری ایدئال، ترکیب نهایی را ۲۰ تا ۳۰ دقیقه پیشاز غذا یا پیشاز ورزش بنوشید.
موارد منع مصرف و خطرات جدی جوش شیرین برای بدن
مصرف جوش شیرین، بهویژه در مقادیر بالا، خطرات قابلتوجهی برای بدن دارد. یک قاشق چایخوری جوش شیرین حاوی حدود ۱۲۰۰ میلیگرم سدیم است. طبق توصیۀ انجمن قلب آمریکا (AHA)، بیشتر بزرگسالان سالم نباید روزانه بیشتر از ۲۳۰۰ میلیگرم سدیم مصرف کنند. خطرات مصرف بیش از اندازۀ جوش شیرین برای لاغری، بهویژه بهصورت مداوم، عبارتاند از:
- نفخ؛
- استفراغ؛
- گرفتگی عضلهها؛
- بههمخوردن تعادل الکترولیتها؛
- فشارخون بالا؛
- مشکل در جذب مواد مغذی.
همچنین گاهی ممکن است پساز مصرف جوش شیرین عوارضی مانند هایپرناترمی (سدیم اضافی در خون)، کاهش سطح پتاسیم و کاهش سطح کلسیم رخ دهند که کنترل بدن بر عضلهها و اعصاب را مختل میکند.
چه کسانی نباید از جوش شیرین برای کاهش وزن استفاده کنند؟
گروههای خاصی باید بهطور کامل از نوشیدن جوش شیرین برای لاغری پرهیز کنند. ازآنجاکه این ماده سدیم بالایی دارد، افراد دارای مشکلات فشارخون، نارسایی قلبی یا بیماریهای کلیوی باید از مصرف آن خودداری کنند. همچنین زنان باردار و افرادی که رژیم غذایی کمسدیم دارند، نباید از این ماده استفاده کنند.
جوش شیرین در مبتلایان به اِدِم (ورم)، بیماری قلبی، فشارخون بالا، بیماری مزمن کلیوی یا بیماری کبدی نیز ممکن است باعث احتباس آب در بدن شود و این بیماریها را بدتر کند. علاوهبر این، مصرف این ماده برای کودکان خردسال بدون مشورت با پزشک مجاز نیست.
جایگزینهای سالم و بدون عارضه جوش شیرین برای چربیسوزی سریع
شما میتوانید بهجای مصرف جوش شیرین برای لاغری، از اسنک های رژیمی و نوشیدنیهای سالم و بدون عارضۀ دیگر استفاده کنید. چند نمونه از این نوشیدنیها عبارتاند از:
- چای سبز: نوشیدن چای سبز با افزایش متابولیسم و کمک به چربیسوزی، سرعت کاهش وزن را بیشتر میکند.
- قهوه: نوشیدنیهای کافئیندار مانند قهوه با افزایش متابولیسم، کاهش کالری دریافتی و تحریک چربیسوزی باعث کاهش وزن میشوند.
- چای سیاه: چای سیاه حاوی پلیفنولها است، آنتیاکسیدانهایی که تأثیر آنها در کاهش وزن بدن ثابت شده است. طبق مطالعات، نوشیدن چای سیاه در کاهش چربی بدن و روند لاغری مؤثر است.
- آب: روزانه نوشیدن آب بیشتر به سوزاندن کالری و کاهش حجم غذای مصرفی در وعدههای غذایی کمک میکند که درنهایت به کاهش وزن منجر میشود.
- چای زنجبیل: بر اساس مطالعات انسانی و حیوانی، زنجبیل باعث ایجاد احساس سیری، کاهش اشتها و بالارفتن متابولیسم میشود که برای کاهش وزن مفید هستند.
- نوشیدنیهای سرشار از پروتئین: نوشیدنیهای پروتئینی اشتها را کم میکنند و احساس سیری را افزایش میدهند.
- اسموتی سبزیجات: اگرچه سبزیجات کامل بهترین انتخاب هستند، نوشیدن آب سبزیجات بههمراه پیروی از رژیم غذایی سالم به کاهش وزن کمک میکند.
کلام آخر دکتردکتر
باآنکه بعضی منابع مصرف جوش شیرین برای لاغری را توصیه میکنند؛ هیچ شواهد علمی برای تأیید این ادعا وجود ندارد. ازطرفی، مصرف مقادیر زیاد جوش شیرین در ترکیب با آب، سرکۀ سیب یا آبلیمو، خطرات احتمالی متعددی برای بدن دارد. علاوهبر این، اطلاعات ما دربارۀ ایمنی مصرف طولانیمدت این ترکیبها کم است؛ بنابراین تا زمان انتشار تحقیقات بیشتر، بهتر است از خوردن آنها پرهیز کنید.
همچنین توصیه میکنیم پیشاز شروع هرگونه رژیم غذایی از دکتردکتر نوبت ویزیت برای مراجعۀ حضوری به متخصص تغذیه در شهر خود بگیرید و طبق مشورت با او عمل کنید. اگر هم سؤال بیشتری دربارۀ فواید و مضرات جوش شیرین دارید، بهترین متخصصان و پزشکان در دکتردکتر آمادهاند تا بهصورت آنلاین پاسخگوی شما باشند.
