میلیا دور چشم چیست؟ علت، پیشگیری و روش‌های درمان

آیا تابه‌حال متوجۀ برجستگی‌های کوچک به رنگِ سفید یا زرد روی پلک‌ها، بینی یا گونه‌های خود شده‌اید؟ این برجستگی‌های سرسخت در دنیای پزشکی میلیا نام دارند. آنها کیست‌های کوچک حاوی کراتین هستند که گاهی در اطراف چشم نیز به وجود می‌آیند و در این شرایط میلیا دور چشم نام دارند. در ادامه با جزئیات بیشتری می‌گوییم این عارضه چیست و به چه علت شکل می‌گیرد. همراهمان بمانید.

میلیا دور چشم چیست و چگونه تشخیص داده می‌شود؟

میلیا (مفرد آن: میلیوم) کیست‌های سطحی و کوچکی هستند که زیر پوست ایجاد می‌شوند. این برجستگی‌های ریز به رنگ سفید یا زرد دیده می‌شوند. میلیا زمانی به وجود می‌آید که سلول‌های مرده یا کراتین (نوعی پروتئین پوستی) زیر سطح پوست محبوس شوند. میلیا بی‌ضرر است و به‌طور معمول خودبه‌خود از بین می‌رود.

این عارضه با جوش‌های سرسفید یا آکنه تفاوت دارد. جوش‌های سرسفید حاوی چرک هستند و در منافذ بسته‌شده با چربی و باکتری شکل می‌گیرند، درحالی‌که میلیا نشانۀ گرفتگی منافذ پوست نیست. میلیا بیشتر در نواحی صورت، به‌ویژه روی گونه‌ها و زیر چشم‌ها ظاهر می‌شود. پوست این نواحی نازک‌تر و حساس‌تر است. این کیست‌ها در نوزادان بسیار رایج هستند، بااین‌حال در کودکان بزرگ‌تر و بزرگسالان نیز دیده می‌شوند.

معاینۀ بالینی و چشمی برای تشخیص میلیا دور چشم کافی است. پزشک با بررسی برجستگی‌های روی پوست می‌تواند به‌طور دقیق این عارضه را تشخیص دهد. در بیشتر موارد، به‌ویژه برای نوزادان، به آزمایش نیازی نیست. اگر فرد برجستگی‌های متعددی داشته باشد، پزشک بیماری‌های زمینه‌ای را بررسی می‌کند. بعضی اختلال‌های ژنتیکی پوست مانند ژنودرماتوز باعث ایجاد میلیا می‌شوند. پزشک همچنین عارضه‌های دیگری را که ظاهری شبیه به میلیا دور چشم دارند، بررسی می‌کند، ازجمله:

• هایپرپلازی سباسه؛
• آکنه کومدونال؛
• زگیل‌های مسطح؛
• کلسینوز کوتیس ایدیوپاتیک.

درصورت نیاز به بررسی بیشتر، پزشک بیوپسی پوست را تجویز می‌کند. در این آزمایش، پزشک بخش کوچکی از پوست را برای بررسی دقیق‌تر زیر میکروسکوپ برمی‌دارد.

علت میلیا دور چشم

میلیا محصول طبیعی فرایند لایه‌برداری پوست است. با مرگ و ریزش سلول‌های قدیمی سطح پوست، سلول‌های جدید زیر آنها جایگزین می‌شوند. اگر سلول‌های مرده به‌خوبی نریزند، زیر سطح پوست محبوس خواهند شد. این سلول‌های قدیمی با گذشت زمان سفت می‌شوند و کیست‌های کراتینی یا همان میلیا را می‌سازند.

به‌طور کلی میلیا به دو نوع اولیه و ثانویه تقسیم می‌شود. حدود نیمی از نوزادان با میلیای اولیه متولد می‌شوند. این نوع روی بینی، پوست سر، پلک‌ها، گونه‌ها و سایر نواحی صورت ظاهر می‌شود. میلیای اولیه به‌طور معمول پیش‌از یک‌ماهگی نوزاد، خودبه‌خود از بین می‌رود. در مقابل، میلیای ثانویه نوعی از این عارضه است که پس‌از یک ماه برطرف نمی‌شود. ازآنجا‌که پوست زیر چشم نازک است، بیشتر در معرض این گرفتگی‌ها قرار دارد. عواملی که باعث ایجاد میلیا دور چشم می‌شوند، عبارت‌‎اند از:

• استفاده از محصولات کومدون‌زا (مسدودکنندۀ منافذ): استفاده از کرم‌های دور چشم سنگین، مرطوب‌کننده‌های غلیظ یا کانسیلرهای ضخیم با جلوگیری از ریزش طبیعی سلول‌ها، باعث حبس‌شدن کراتین و ایجاد میلیا می‌شود. گزینۀ بهتر برای حفظ رطوبت، شادابی و لطافت ناحیۀ چشم، انتخاب محصولاتی است که بافتی سرم‌مانند دارند.
• آسیب‌های ناشی از نور خورشید: تماس طولانی‌مدت با اشعۀ ماورای‌بنفش باعث ضخیم‌شدن پوست می‌شود. این مسئله لایه‌برداری طبیعی را با مشکل مواجه می‌کند.
• آسیب یا تحریک پوستی: آسیب‌های فیزیکی، آفتاب‌سوختگی شدید، راش‌های آلرژیک یا لیزردرمانی روند طبیعی لایه‌برداری پوست را مختل می‌کنند و باعث تشکیل کیست می‌شوند.
• استروئیدهای موضعی: استفادۀ طولانی‌مدت یا نادرست از کرم‌های کورتیکواستروئیدی در ناحیۀ چشم ساختار پوست را تغییر می‌دهد و در ایجاد میلیا دور چشم نقش دارد.
• افزایش سن: با بالارفتن سن، روند بازسازی سلول‌ها به‌طور طبیعی کند می‌شود که احتمال محبوس‌شدن سلول‌های مرده را افزایش می‌دهد.

علاوه‌بر این، عوامل دیگری نیز احتمال بروز میلیا دور چشم را بیشتر می‌کنند، ازجمله:

• بعضی بیماری‌های خودایمنی یا ژنتیکی؛
• استفاده از لوازم آرایشی یا محصولات مراقبت از پوست بر پایۀ چربی؛
• بیماری‌های پوستی مانند روزاسه یا شورۀ سر؛
• رعایت‌نکردن بهداشت؛
• کمبود خواب.

بااین‌حال، گاهی هیچ دلیل مشخصی وجود ندارد که چرا برخی افراد به میلیا دور چشم دچار می‌شوند و عده‌ای دیگر نه.

بهترین سرم و کرم دور چشم ضدمیلیا

برای تهیۀ کرم دور چشم که میلیا نزنه، باید از کرم یا سرم‌های سبک و فاقد ترکیب‌های مسدودکننده استفاده کنید. معیارهای مهم برای انتخاب کرم دور چشم برای ازبین‌بردن میلیا عبارت‌اند از:

• بهترین کرم دور چشم ضدمیلیا محصولی است که روی پوست گلوله نمی‌شود، چون گلوله‌شدن باعث ایجاد خطوط و رگه‌ها روی پوست می‌شود که خوشایند نیست.
• به‌دنبال کرم دور چشم برای رفع میلیا باشید که پوست را بیش از حد خفه نکند. شما به کرمی با بافت سبک و آب‌رسان نیاز دارید، نه محصولی که روی پوست حالت چسبناک و سنگین ایجاد کند.
• از پترولاتوم، پارافین یا هر محصول حاوی وازلین پرهیز کنید. پترولاتوم برای افراد مبتلا به اگزما یا پسوریازیس ترکیب عالی و مناسبی است، اما بهتر است از مصرف آن در اطراف چشم خودداری کنید. اگر مستعد میلیا دور چشم هستید، از مصرف روغن‌های معدنی و حتی روغن زیتون نیز بپرهیزید.
• کرم دور چشم ضدمیلیایی را انتخاب کنید که حاوی آلفا هیدروکسی اسید موضعی (مانند گلیکولیک اسید و لاکتیک اسید) باشد. این ترکیب‌ها با لایه‌برداری ملایم، به سلامت، بازسازی و شادابی پوست دور چشم کمک می‌کنند. البته دقت کنید که این ترکیب‌ها باید با غلظت‌های بسیار پایین و مخصوص دور چشم فرموله شده باشند. ازطرفی، هرگز از کرم‌های لایه‌بردار صورت برای ناحیۀ دور چشم استفاده نکنید و درصورت بروز سوزش، مصرف را قطع کنید.
• به‌دنبال کرم دور چشم مخصوص میلیا باشید که حاوی مقدار مجاز و ایمنی از سالیسیلیک اسید است. این ترکیب، سلول‌های مردۀ پوست را به‌آرامی پاک‌سازی می‌کند که باعث آزادسازی کراتین محبوس میان لایه‌های پوست می‌شود.
• از کرم و ژل دور چشم ضدمیلیا حاوی ترکیب‌های رتینوئیدی استفاده کنید. این مواد روند بازسازی سلولی را تسریع می‌کنند و چسبندگی سلول‌ها در منافذ پوست را کاهش می‌دهند؛ درنتیجه سلول‌های قدیمی و مواد محبوس خیلی راحت به سطح پوست می‌آیند.

علاوه‌بر این، برای درمان میلیا دور چشم می‌توانید محصولات بدون نسخه را تهیه کنید. برچسب روی بسته‌بندی کرم یا سرم دور چشم ضدمیلیا را بخوانید و مطمئن شوید که استفاده از آن برای ناحیۀ زیر چشم بی‌خطر است. ازآنجا‌که این ناحیه بسیار حساس است، باید محصولاتی را انتخاب کنید که مخصوص دور چشم تولید و عرضه شده‌اند.

درنهایت، فارغ از ابتلا به میلیا، باید بدانید قصد درمان چه نوع مشکلی را در ناحیۀ زیر چشم دارید. آیا می‌خواهید برای درمان و رفع چروک دور چشم، سیاهی دور چشم یا پف زیر چشم اقدام کنید؟ هر سه مشکل به راه‌حل‌های متفاوتی نیاز دارند؛ بنابراین، باید به‌دنبال کرم دور چشمی باشید که ضمن درمان این مشکلات، باعث ایجاد میلیا دور چشم نشود. برای انتخاب بهترین کرم دور چشم بدون ایجاد میلیا باید با متخصص پوست و مو مشورت کنید. دکتردکتر شرایط گرفتن نوبت ویزیت برای مراجعۀ حضوری به متخصص مربوطه را برای شما فراهم کرده است.

عکس میلیا دور چشم و تفاوت آن با سایر ضایعات پوستی

میلیا دور چشم با سایر ضایعات پوستی تفاوت‌های بارزی دارد. پیش‌از توضیح آنها، عکس میلیا دور چشم را در زیر مشاهده می‌کنید:

تفاوت میلیا با سرینگوما

سرینگوما ضایعه‌ای خوش‌خیم است که از غدد عرق منشأ می‌گیرد. این ضایعات بیشتر به‌صورت برجستگی‌های کوچک، هم‌رنگ پوست یا مایل به زرد، در اطراف پلک پایینی و بالای گونه‌ها ظاهر می‌شوند. برخلاف میلیا دور چشم، سرینگوما نوعی رشد واقعی بافت درون پوست است و نمی‌توان آن را تخلیه کرد. در جدول زیر تفاوت سرینگوما با میلیا دور چشم را مشاهده می‌کنید:

ازآنجا‌که این دو عارضه ظاهری بسیار شبیه به هم دارند، برای تشخیص درست و تعیین برنامۀ درمانی، به معاینۀ تخصصی نیاز است. برای مراجعۀ حضوری به متخصص پوست و مو و رفع مشکل خود می‌توانید از دکتردکتر نوبت ویزیت بگیرید. همچنین درصورت نیاز به جراحی ظریف، می‌توانید نوبت ویزیت متخصص چشم بگیرید.

تفاوت میلیا با زگیل مسطح

زگیل‌های مسطح نوعی عفونت ویروسی مسری (HPV) هستند. این ضایعات به‌صورت برجستگی‌های هم‌رنگ پوست یا کمی قهوه‌ای‌رنگ با سطح مسطح دیده می‌شوند وبه‌طور معمول در صورت و گردن گسترش می‌یابند. در جدول زیر تفاوت زگیل مسطح با میلیا دور چشم را مشاهده می‌کنید:

تفاوت میلیا با زانتلاسما

میلیا دور چشم عارضۀ خوش‌خیم و موضعی است، درحالی‌که زانتلاسما اغلب نشانۀ اختلال‌های چربی زمینه‌ای و افزایش خطر بیماری‌های قلبی‌_عروقی است. در جدول زیر تفاوت این ضایعه با میلیا را می‌‌بینید تا درصورت نیاز به‌درستی برای درمان و ازبین‌بردن چربی پلک چشم خود اقدام کنید.

تفاوت میلیا با جوش سرسفید

جوش‌های سرسفید نوعی آکنه هستند و با مسدودشدن منافذ پوست با چربی، سلول‌های مرده و باکتری‌ها شکل می‌گیرند. این جوش‌ها به‌صورت برجستگی‌های کوچک سفید یا هم‌رنگ پوست دیده می‌شوند. جوش‌های سرسفید در نواحی دارای غدد چربی بیشتر، مانند صورت، گردن، قفسۀ سینه و کمر شایع‌تر هستند. وقتی منفذ بسته می‌شود، مواد محبوس درون آن توده‌ای را می‌سازند که زیر سطح پوست برجسته می‌شود. جوش سرسفید در هنگام لمس نرم است، درحالی‌که میلیا بافتی سفت دارد.

جوش‌های سرسفید با محصولات موضعی حاوی سالیسیلیک اسید درمان می‌شوند. این ترکیب‌ها به بازشدن منافذ و کاهش التهاب کمک می‌کنند. برخلاف میلیا دور چشم، جوش‌های سرسفید گاهی بدون آسیب به پوست تخلیه می‌شوند، اما بهتر است اجازه دهید خودبه‌خود ترمیم شوند و از فشاردادن آنها بپرهیزید. در جدول زیر تفاوت جوش سرسفید با میلیا دور چشم را مشاهده می‌کنید:

تفاوت میلیا با هایپرپلازی سباسه

هایپرپلازی سباسه به‌صورت برجستگی‌های نرم، مایل به زرد یا هم‌رنگ پوست ظاهر می‌شود و ناشی از بزرگ‌شدن غدد چربی است. این عارضه در افراد دارای پوست چرب شایع‌تر است و اغلب فرورفتگی کوچکی در مرکز خود دارد. در جدول زیر تفاوت هایپرپلازی سباسه با میلیا دور چشم را مشاهده می‌کنید:

درمان خانگی میلیا دور چشم

به‌طور کلی میلیا دور چشم به درمان خاصی نیازی ندارد و خودبه‌خود برطرف می‌شود. بااین‌حال، اگر این مشکل شما را آزار می‌دهد، برای درمان خانگی آن روش‌های زیر را امتحان کنید:

• پوست را تمیز و لایه‌برداری کنید: میلیا به‌دلیل تجمع کراتین زیر چشم ایجاد می‌شود. لایه‌برداری ملایم این ناحیه با حولۀ گرم سلول‌های مردۀ پوست را از بین می‌برد و به خروج کراتین محبوس زیر پوست کمک می‌کند. همچنین با یادگیری روش‌های شستشو چشم، از سلامت آن محافظت کنید.
• از بخار استفاده کنید: بازگذاشتن شیرِ آب داغ و ماندن در حمام با درِ بسته، روشی آسان برای بخوردادن پوست صورت در خانه است و پوست را نرم می‌کند.
• استفاده از گلاب یا عسل مانوکا: کمی گلاب روی پوست خود اسپری کنید یا ماسک عسل مانوکا را روی صورت خود بگذارید. طبق تحقیقات، گلاب و عسل خواص ضدالتهابی دارند.
• از دست‌کاری و سوراخ‌کردن بپرهیزید: شاید عجیب به نظر برسد، اما دست‌نزدن به برجستگی‌های میلیا دور چشم به بهبود سریع‌تر آنها کمک می‌کند. اگر این برجستگی‌ها را تاحدی دست‌کاری کنید که ملتهب شوند، احتمال بروز عفونت و ایجاد جای زخم بیشتر می‌شود.

درمان میلیا دور چشم توسط پزشک

میلیا دور چشم عارضه‌ای خوش‌خیم است و به درمان نیازی ندارد. بااین‌حال، اگر نگران ظاهر پوست خود هستید، به متخصص پوست مراجعه کنید. او علاوه‌بر معرفی کرم دور چشم فاقد میلیا، درصورت التهاب یا ناراحتی ظاهری، برای برداشتن و تخلیۀ میلیا اقدام می‌کند. متخصص با استفاده از یکی از روش‌های زیر، میلیا را از زیر چشم شما خارج می‌کند:

• تخلیه با سوزن: در این روش که رایج‌ترین روش توصیه‌شده برای رفع میلیا دور چشم است، پزشک با سوزنی استریل، میلیا را با دقت از زیر چشم خارج می‌کند.
• کرایوتراپی (سرما درمانی): در این روش نیتروژن مایع میلیا را منجمد می‌کند و از بین می‌برد. بااین‌حال، کرایوتراپی اغلب برای نواحی نزدیک به چشم توصیه نمی‌شود. دربارۀ مناسب‌بودن این روش با پزشک خود مشورت کنید.
• لیزردرمانی: در این روش، پرتوی لیزر روی میلیا متمرکز می‌شود تا کیست‌ها را باز کند و تجمع کراتین زیر پوست را از بین ببرد.

شما می‌توانید از دکتردکتر نوبت ویزیت برای مراجعۀ حضوری به متخصص پوست و مو بگیرید و برای درمان مشکل خود اقدام کنید.

کلام آخر دکتردکتر

میلیا کیست‌های کوچک و بی‌ضرر سفید یا مایل به زردی هستند که براثر محبوس‌شدن کراتین (نوعی پروتئین در پوست) زیر سطح پوست ایجاد می‌شوند. بیشتر دور چشم میلیا شکل می‌گیرد، زیرا پوست این ناحیۀ صورت بسیار نازک بوده و به‌خوبی مستعد تجمع مواد مختلف است.

باآنکه ممکن است این برجستگی‌ها آزدهنده باشند، اما دائمی نیستند. ازطرفی، گاهی دلیل بروز مجدد آنها بیماری پوستی مانند شورۀ سر یا روزاسه است؛ بنابراین درصورت مشاهدۀ علائم میلیا دور چشم به متخصص پوست و مو مراجعه کنید. شما می‌توانید از دکتردکتر نوبت ویزیت برای متخصص مربوطه بگیرید. همچنین، اگر سؤال بیشتری دربارۀ این عارضه دارید، بهترین پزشکان و متخصصان در دکتردکتر آماده‌اند تا به‌صورت آنلاین پاسخ‌گوی شما باشند.

سؤالات متداول

منابع

healthline

murad

medicalnewstoday

drdennisgross

eminenceorganics

cassandrabankson

skyclinic.co

emanaesthetics

amygordon.co

papillonbleuaesthetics