کاردیومیوپاتی یکی از بیماریهای عضله قلب است که میتواند عملکرد طبیعی قلب را در پمپاژ خون مختل کند. این بیماری گاهی بدون علامت پیشرفت میکند و گاهی با نشانههایی مانند تنگی نفس، خستگی، درد قفسه سینه، تپش قلب یا حتی نارسایی قلبی خود را نشان میدهد. کاردیومیوپاتی انواع مختلفی دارد و ممکن است بهدلایل ژنتیکی، بیماریهای زمینهای، عفونتها یا عوامل مرتبط با سبک زندگی ایجاد شود. تشخیص زودهنگام و انتخاب درمان مناسب نقش مهمی در کنترل بیماری، پیشگیری از عوارض و بهبود کیفیت زندگی بیماران دارد. در این مقاله با کاردیومیوپاتی، انواع آن، علائم هشداردهنده، علل بروز، روشهای تشخیص و درمان، همچنین راهکارهای پیشگیری و مراقبت از بیماران مبتلا آشنا میشوید.
کاردیومیوپاتی چیست؟
کاردیومیوپاتی (Cardiomyopathy) نوعی بیماری عضله قلب است که باعث میشود قلب برای پمپاژ خون به سایر بخشهای بدن با دشواری بیشتری کار کند. این وضعیت میتواند باعث بروز علائم نارسایی قلبی شود. همچنین، کاردیومیوپاتی ممکن است زمینهساز برخی دیگر از بیماریها و عوارض جدی قلبی نیز باشد.
کاردیومیوپاتی انواع مختلفی دارد که مهمترین آنها شامل کاردیومیوپاتی اتساعی، هیپرتروفیک و محدودکننده است. درمان این بیماری میتواند شامل مصرف دارو، استفاده از دستگاههای کاشتنی قلب و در برخی موارد جراحی قلب باشد. افرادی که به انواع شدید کاردیومیوپاتی مبتلا هستند، ممکن است به پیوند قلب نیاز پیدا کنند. انتخاب روش درمان به نوع کاردیومیوپاتی و شدت بیماری بستگی دارد.
کاردیومیوپاتی میتواند افراد را در هر سن، جنسیت یا نژادی درگیر کند. شایعترین نوع ارثی این بیماری، یعنی کاردیومیوپاتی هیپرتروفیک، از هر ۵۰۰ نفر حدود یک نفر را در سراسر جهان مبتلا میکند. سایر انواع ژنتیکی کاردیومیوپاتی شیوع کمتری دارند و تقریباً در یک نفر از هر ۲۰۰۰ تا ۲۵۰۰ نفر دیده میشوند.
انواع کاردیومیوپاتی قلب
کاردیومیوپاتی انواع مختلفی دارد.
کاردیومیوپاتی دیلاته یا اتساعی (Dilated Cardiomyopathy)
در کاردیومیوپاتی اتساعی یا دیلاته، دیواره حفرههای قلب نازک و کشیده میشوند و اندازه قلب بهتدریج بزرگتر میشود. این بیماری معمولاً از بطن چپ، یعنی حفره اصلی پمپاژکننده خون، آغاز میشود و درنتیجه توانایی قلب برای پمپاژ خون به سایر نقاط بدن کاهش مییابد.
کاردیومیوپاتی دیلاته میتواند در هر سنی رخ دهد، اما بیشتر در افراد زیر ۵۰ سال دیده میشود و در مردان شایعتر است. بیماری عروق کرونر قلب و حمله قلبی از مهمترین عواملی هستند که میتوانند باعث بروز این نوع کاردیومیوپاتی شوند. بااینحال، در برخی افراد تغییرات ژنتیکی نیز در ایجاد بیماری نقش دارند.
کاردیومیوپاتی هیپرتروفیک (Hypertrophic Cardiomyopathy)
در این نوع، عضله قلب بهطور غیرطبیعی ضخیم میشود و همین موضوع باعث میشود قلب برای پمپاژ خون سختتر کار کند. ضخیمشدن عضله معمولاً در بطن چپ، که اصلیترین حفره پمپاژکننده قلب است، رخ میدهد.
کاردیومیوپاتی هیپرتروفیک ممکن است در هر سنی ایجاد شود، اما اگر در دوران کودکی آغاز شود، معمولاً شدت بیشتری دارد. بیشتر افراد مبتلا سابقه خانوادگی این بیماری را دارند و برخی جهشهای ژنتیکی با بروز آن مرتبط هستند. این بیماری ناشی از مشکلاتی مانند بیماری عروق کرونر یا حمله قلبی نیست.
کاردیومیوپاتی محدودکننده (Restrictive Cardiomyopathy)
در این نوع، عضله قلب سفت و کمانعطاف میشود و درنتیجه نمیتواند بین ضربانهای قلب بهخوبی منبسط شده و از خون پر شود. این وضعیت باعث کاهش عملکرد قلب در پمپاژ خون میشود.
کاردیومیوپاتی محدودکننده نادرترین نوع کاردیومیوپاتی است و میتواند در هر سنی رخ دهد، اما بیشتر در سالمندان دیده میشود.
این بیماری ممکن است بدون علت مشخص (ایدیوپاتیک) ایجاد شود یا براثر بیماریهایی که سایر اندامهای بدن را درگیر میکنند و به قلب نیز آسیب میرسانند، مانند آمیلوئیدوز، به وجود آید.
کاردیومیوپاتی آریتموژنیک بطن راست (Arrhythmogenic Right Ventricular Cardiomyopathy یا ARVC)
این نوع نادر از کاردیومیوپاتی معمولاً در سنین ۱۰ تا ۵۰ سالگی بروز میکند. در این بیماری، عضله بطن راست قلب بهتدریج با بافت چربی و بافت اسکار (جای زخم) جایگزین میشود. این تغییرات ممکن است باعث اختلال در ریتم طبیعی قلب و بروز آریتمی شوند. در برخی بیماران، بطن چپ نیز درگیر میشود.
کاردیومیوپاتی آریتموژنیک بطن راست اغلب منشأ ژنتیکی دارد و در بسیاری از موارد ناشی از جهش در ژنهای مرتبط با ساختار عضله قلب است.
کاردیومیوپاتی پس از زایمان (Peripartum Cardiomyopathy)
کاردیومیوپاتی پس از زایمان یا پریپارتوم نوعی ضعف عضله قلب است که علت دیگری برای آن وجود ندارد و در ماه آخر بارداری یا حداکثر تا ۵ ماه پس از زایمان ایجاد میشود. این بیماری باعث کاهش توانایی قلب در پمپاژ خون شده و میتواند به نارسایی قلبی منجر شود. در موارد شدید، این بیماری ممکن است جان بیمار را تهدید کند.
کاردیومیوپاتی تاکوتسوبو (Takotsubo cardiomyopathy)
سندرم تاکوتسوبو یا کاردیومیوپاتی ناشی از استرس که با نام سندرم قلب شکسته نیز شناخته میشود، نوعی کاردیومیوپاتی است که در آن عضله قلب بهطور ناگهانی ضعیف شده و شکل بخشی از بطن چپ قلب تغییر میکند. این وضعیت معمولاً پس از قرارگرفتن فرد در معرض استرس شدید عاطفی یا جسمی، مانند ازدستدادن یکی از عزیزان، یک حادثه ناگهانی یا بیماری شدید، رخ میدهد.
کاردیومیوپاتی ایسکمیک (Ischemic Cardiomyopathy)
کاردیومیوپاتی ایسکمیک (ICM) به کاهش توانایی قلب در پمپاژ مؤثر خون گفته میشود که براثر آسیب عضله قلب ناشی از کاهش خونرسانی (ایسکمی) ایجاد میشود. این کاهش خونرسانی معمولاً بهدلیل بیماری عروق کرونر (CAD) رخ میدهد؛ بیماریای که در آن رگهای تغذیهکننده قلب بهعلت تجمع پلاکهای چربی تنگ یا مسدود میشوند. درنتیجه، عضله قلب اکسیژن کافی دریافت نمیکند، آسیب میبیند و عملکرد پمپاژ آن بهتدریج کاهش مییابد.
عدم فشردگی بطن چپ (Left Ventricular Non-Compaction یا LVNC)
کاردیومیوپاتی عدم فشردگی بطن چپ (LVNC) یک بیماری نادر عضله قلب است که معمولاً منشأ مادرزادی دارد؛ یعنی فرد از بدو تولد به آن مبتلا است. در این بیماری، بطن چپ قلب در دوران جنینی بهطور کامل تکامل پیدا نمیکند و عضله آن ظاهری اسفنجی و دارای شیارهای عمیق پیدا میکند. درنتیجه، توانایی قلب برای پمپاژ مؤثر خون به سراسر بدن کاهش مییابد و ممکن است فرد در معرض نارسایی قلبی، آریتمی یا تشکیل لخته خون قرار گیرد.
کاردیومیوپاتی شیمیدرمانی
کاردیوتوکسیسیتی (Cardiotoxicity) به آسیب قلبی گفته میشود که براثر برخی داروها یا روشهای درمان سرطان ایجاد میشود. این عارضه ممکن است در طول درمان یا حتی سالها پس از پایان درمان بروز کند، بهویژه در افرادی که در دوران کودکی تحت درمان سرطان قرار گرفتهاند.
آسیب قلبی ناشی از کاردیوتوکسیسیتی میتواند توانایی قلب را در پمپاژ خون به سراسر بدن کاهش دهد. در موارد شدید، این عارضه ممکن است به کاردیومیوپاتی ناشی از شیمیدرمانی، و درنهایت، نارسایی قلبی منجر شود؛ وضعیتی که در آن عضله قلب ضعیف شده و عملکرد طبیعی آن در پمپاژ خون مختل میشود.
کاردیومیوپاتیهای طبقهبندینشده (Unclassified Cardiomyopathy)
برخی از انواع نادر کاردیومیوپاتی در هیچیک از گروههای اصلی قرار نمیگیرند و در دسته «کاردیومیوپاتیهای طبقهبندینشده» جای میگیرند. این گروه شامل بیماریهایی است که ویژگیهای آنها با انواع شناختهشده مطابقت کامل ندارد یا هنوز بهطور دقیق طبقهبندی نشدهاند.
علائم کاردیومیوپاتی قلب چیست؟
برخی از افراد مبتلا به کاردیومیوپاتی هیچگاه علامتی ندارند، اما در برخی دیگر، با پیشرفت بیماری علائم بهتدریج ظاهر میشوند. علائم کاردیومیوپاتی ممکن است شامل موارد زیر باشد:
- تنگی نفس یا دشواری در تنفس هنگام فعالیت یا حتی در حالت استراحت؛
- درد قفسه سینه (انواع قلب درد)، بهویژه پس از فعالیت بدنی یا صرف وعدههای غذایی سنگین؛
- تپش قلب، ضربان سریع یا احساس کوبیدن و نامنظمبودن ضربان قلب؛
- تورم پاها، مچ پا، ساق پا، شکم و برجستهشدن وریدهای گردن؛
- نفخ یا بزرگشدن شکم بهدلیل تجمع مایعات؛
- سرفه هنگام درازکشیدن؛
- دشواری در خوابیدن به حالت صاف بهعلت تنگی نفس؛
- خستگی و ضعف حتی پس از استراحت کافی؛
- سرگیجه؛
- غش یا ازدستدادن هوشیاری.
درصورت درماننشدن، علائم معمولاً بهمرور زمان شدیدتر میشوند. در برخی افراد بیماری بهسرعت پیشرفت میکند، درحالیکه در برخی دیگر ممکن است سالها بدون تغییر قابلتوجه باقی بماند.
بهتر است درباره کنترل تپش قلب بالا و علت تپش قلب ناگهانی کسب اطلاع کنید.
علائم کاردیومیوپاتی قلب در بارداری
تشخیص این بیماری گاهی دشوار است، زیرا بسیاری از علائم آن با تغییرات طبیعی دوران بارداری شباهت دارند. بااینحال، بهدلیل خطرناکبودن این بیماری، باید به علائم زیر توجه ویژهای داشت:
- تنگی نفس، بهویژه هنگام خواب، درازکشیدن یا انجام فعالیت بدنی؛
- خستگی شدید و غیرعادی؛
- تورم پاها و مچ پا؛
- تپش قلب یا احساس نامنظمبودن ضربان قلب؛
- سرفه خشک؛
- برجستهشدن وریدهای گردن؛
- سرگیجه یا احساس سبکی سر؛
- فشار خون پایین یا افت ناگهانی فشار خون هنگام بلندشدن از حالت نشسته یا خوابیده؛
- درد قفسه سینه.
بارداری میتواند فشار بیشتری بر قلب وارد کرده و باعث آشکارشدن یا تشدید یک بیماری قلبی تشخیصدادهنشده شود. به همین دلیل، توصیه میشود علائم قلبی در تمام طول دوران بارداری تحتنظر باشند، نه فقط در هفتههای پایانی بارداری.
دلایل ایجاد کاردیومیوپاتی قلب چیست؟
در بسیاری از موارد، علت کاردیومیوپاتی بهطور دقیق مشخص نیست، اما این بیماری ممکن است براثر یک بیماری یا عامل زمینهای ایجاد شود که به آن کاردیومیوپاتی اکتسابی گفته میشود. همچنین، برخی افراد بهدلیل جهشهای ژنتیکی که از والدین به ارث بردهاند، از بدو تولد مستعد ابتلا به این بیماری هستند که به آن کاردیومیوپاتی مادرزادی یا ارثی گفته میشود.
برخی بیماریها و عوامل خطر که میتوانند باعث بروز کاردیومیوپاتی اکتسابی شوند عبارتاند از:
- فشار خون بالا که برای مدت طولانی کنترل نشده باشد؛
- آسیب عضله قلب براثر حمله قلبی؛
- تپش قلب یا ضربان قلب بسیار سریع و طولانیمدت؛
- بیماریهای دریچههای قلب؛
- ابتلا به کووید۱۹؛
- برخی عفونتها، بهویژه عفونتهایی که موجب التهاب عضله قلب (میوکاردیت) میشوند؛
- اختلالات متابولیک مانند چاقی، بیماریهای تیروئید و دیابت؛
- کمبود برخی ویتامینها و مواد معدنی ضروری، بهویژه تیامین (ویتامین B1)؛
- برخی عوارض دوران بارداری؛
- تجمع بیش از حد آهن در عضله قلب (هموکروماتوز)؛
- سارکوئیدوز؛ بیماریای که در آن تودههای کوچکی از سلولهای التهابی (گرانولوم) در اندامهای مختلف بدن، ازجمله قلب، تشکیل میشود؛
- آمیلوئیدوز؛ بیماریای که در آن پروتئینهای غیرطبیعی در اندامهای بدن تجمع پیدا میکنند؛
- بیماریهای بافت همبند؛
- مصرف زیاد و طولانیمدت نوشیدنیهای الکلی؛
- مصرف مواد مخدر مانند کوکائین، آمفتامینها یا استروئیدهای آنابولیک؛
- مصرف برخی داروهای شیمیدرمانی یا پرتودرمانی برای درمان سرطان.
شناخت علت زمینهای کاردیومیوپاتی اهمیت زیادی دارد، زیرا در بسیاری از موارد درمان بیماری زمینهای میتواند از پیشرفت آسیب قلبی جلوگیری کرده یا آن را کندتر کند. برای این منظور میتوانید به پزشک کاردیولوژی قلب مراجعه کنید.
عوارض کاردیومیوپاتی
کاردیومیوپاتی درصورت درماننشدن یا پیشرفت بیماری میتواند باعث بروز عوارض جدی و حتی تهدیدکننده حیات شود. مهمترین عوارض این بیماری عبارتاند از:
نارسایی قلبی
با ضعیفشدن عضله قلب، توانایی آن برای پمپاژ خون کاهش مییابد و قلب نمیتواند خون کافی را به اندامهای بدن برساند. نارسایی قلبی درصورت عدم درمان میتواند خطرناک و حتی کشنده باشد.
تشکیل لخته خون
زمانی که قلب بهخوبی خون را پمپاژ نمیکند، احتمال تشکیل لخته خون در حفرههای قلب افزایش مییابد. اگر این لختهها وارد جریان خون شوند، ممکن است مسیر خونرسانی به اندامهای حیاتی مانند مغز یا خود قلب را مسدود کرده و باعث سکته مغزی یا حمله قلبی شوند.
اختلال عملکرد دریچههای قلب
بزرگشدن قلب در برخی انواع کاردیومیوپاتی ممکن است باعث شود دریچههای قلب بهطور کامل بسته نشوند. درنتیجه، خون بهسمت عقب بازمیگردد که به این وضعیت «نارسایی دریچهای» گفته میشود.
ایست قلبی و مرگ ناگهانی
کاردیومیوپاتی میتواند باعث ایجاد آریتمیهای خطرناک شود. برخی از این اختلالات ریتم قلب موجب غش میشوند و برخی دیگر ممکن است عملکرد طبیعی قلب را متوقف کرده و به ایست قلبی و مرگ ناگهانی منجر شوند.
تشخیص کاردیومیوپاتی
پزشک ابتدا با بررسی علائم، معاینه فیزیکی و پرسیدن سؤالاتی درباره سابقه پزشکی فرد و خانواده، احتمال ابتلا به کاردیومیوپاتی را ارزیابی میکند. همچنین ممکن است درباره زمان بروز علائم سؤال کند؛ مثلاً اینکه آیا فعالیت بدنی باعث تشدید علائم میشود یا خیر.
برای تأیید تشخیص، ممکن است از یک یا چند مورد از آزمایشها و تصویربرداریهای زیر استفاده شود.
آزمایش خون
آزمایش خون میتواند اطلاعات ارزشمندی درباره علت و شدت بیماری ارائه دهد. این آزمایشها برای بررسی موارد زیر انجام میشوند:
- میزان آهن خون؛
- عملکرد کلیه، کبد و غده تیروئید؛
- اندازهگیری پروتئین BNP که براثر افزایش فشار بر قلب تولید میشود. بالابودن سطح BNP میتواند نشانه نارسایی قلبی باشد که یکی از عوارض شایع کاردیومیوپاتی است.
عکس قفسه سینه
رادیوگرافی قفسه سینه وضعیت قلب و ریهها را نشان میدهد و میتواند بزرگشدن قلب یا وجود مایع در ریهها را مشخص کند.
اکوکاردیوگرافی (اکوی قلب)
اکوکاردیوگرافی با استفاده از امواج صوتی، تصاویر زندهای از قلب تهیه میکند. این روش اندازه قلب، ضخامت عضله قلب، عملکرد دریچهها و نحوه جریان خون در قلب را ارزیابی میکند و یکی از مهمترین روشهای تشخیص کاردیومیوپاتی محسوب میشود.
الکتروکاردیوگرام (نوار قلب یا ECG)
نوار قلب یک آزمایش سریع و بدون درد است که فعالیت الکتریکی قلب را ثبت میکند. این آزمایش میتواند ضربان قلب، سرعت آن و وجود آریتمیهای قلبی را نشان دهد.
تست ورزش
در این آزمایش، عملکرد قلب هنگام فعالیت بدنی روی تردمیل یا دوچرخه ثابت بررسی میشود. اگر بیمار قادر به ورزش نباشد، داروهایی برای شبیهسازی اثر ورزش بر قلب تجویز میشود. گاهی همزمان با تست ورزش، اکوکاردیوگرافی نیز انجام میشود.
کاتتریزاسیون قلب و آنژیوگرافی
در این روش، پزشک یک لوله باریک (کاتتر) را ازطریق رگ کشاله ران یا بازو بهسمت قلب هدایت میکند. با این روش میتوان فشار داخل حفرههای قلب را اندازهگیری کرد و درصورت نیاز، با تزریق ماده حاجب، عروق کرونر را بررسی کرد تا وجود انسداد مشخص شود.
در برخی موارد، نمونه کوچکی از عضله قلب نیز برای بررسی آزمایشگاهی برداشته میشود که به آن بیوپسی قلب گفته میشود.
امآرآی قلب
تصویربرداری MRI با استفاده از میدان مغناطیسی و امواج رادیویی تصاویر بسیار دقیقی از ساختار قلب تهیه میکند. اگر نتایج اکوکاردیوگرافی کافی نباشد، پزشک ممکن است امآرآی قلب را درخواست کند.
سیتیاسکن قلب
در سیتیاسکن از مجموعهای از تصاویر اشعه ایکس برای بررسی قلب استفاده میشود. این روش اندازه قلب، وضعیت دریچهها، رسوبات کلسیم و تنگی یا انسداد عروق کرونر را نشان میدهد.
آزمایش ژنتیک
ازآنجاکه برخی انواع کاردیومیوپاتی قلب منشأ ارثی دارند، پزشک ممکن است آزمایش ژنتیک را توصیه کند. درصورت تشخیص نوع ارثی بیماری، بررسی اعضای درجه یک خانواده (والدین، خواهر و برادر و فرزندان) نیز اهمیت زیادی دارد.
درمان کاردیومیوپاتی قلب
اهداف اصلی درمان کاردیومیوپاتی عبارتاند از:
- کنترل علائم بیماری؛
- جلوگیری از پیشرفت آسیب قلبی؛
- کاهش خطر بروز عوارضی مانند نارسایی قلبی، آریتمی و مرگ ناگهانی.
روش درمان به نوع کاردیومیوپاتی، شدت بیماری و وضعیت عمومی بیمار بستگی دارد.
درمان دارویی
داروهای مختلفی برای درمان کاردیومیوپاتی قلب تجویز میشوند. انواع داروهای کاردیومیوپاتی میتوانند:
- قدرت پمپاژ قلب را افزایش دهند.
- جریان خون را بهبود بخشند.
- فشار خون را کاهش دهند.
- ضربان قلب را کنترل یا کندتر کنند.
- مایعات و سدیم اضافی بدن را دفع کنند.
- از تشکیل لخته خون جلوگیری کنند.
درمانهای غیرجراحی
در برخی بیماران، درمان با روشهای کمتهاجمی انجام میشود.
ابلیشن سپتوم (Septal Ablation)
این روش بیشتر برای درمان کاردیومیوپاتی هیپرتروفیک کاربرد دارد. پزشک ازطریق یک کاتتر، مقدار کمی الکل را به شریان تغذیهکننده بخش ضخیمشده عضله قلب تزریق میکند تا آن قسمت کوچک شود. درنتیجه، جریان خون در قلب بهتر شده و علائم کاهش مییابد.
ابلیشن آریتمی
اگر بیمار دچار اختلالات ریتم قلب باشد، پزشک با استفاده از کاتتر، انرژی گرمایی یا سرمایی را به نقاط مشخصی از قلب منتقل میکند تا با ایجاد اسکارهای کوچک، مسیرهای غیرطبیعی انتقال پیامهای الکتریکی از بین بروند و ریتم طبیعی قلب بازگردد.
دستگاههای کاشتنی قلب
در برخی بیماران، برای بهبود عملکرد قلب یا پیشگیری از عوارض، دستگاههایی در بدن کاشته میشود.
دستگاه کمککننده بطن (VAD)
این دستگاه به پمپاژ خون از بطنها به سایر قسمتهای بدن کمک میکند. معمولاً برای بیماران مبتلا به نارسایی قلبی پیشرفته استفاده میشود و ممکن است بهعنوان درمان موقت تا زمان پیوند قلب یا بهعنوان درمان طولانیمدت به کار رود.
ضربانساز قلب (Pacemaker)
ضربانساز یک دستگاه کوچک است که زیر پوست قفسه سینه قرار میگیرد و در تنظیم ضربان قلب نقش دارد.
دستگاه همزمانساز قلب (CRT)
این دستگاه باعث هماهنگترشدن انقباض بطنهای قلب میشود و در برخی بیماران مبتلا به کاردیومیوپاتی اتساعی و اختلال هدایت الکتریکی قلب، عملکرد قلب را بهبود میبخشد.
دفیبریلاتور قلبی قابلکاشت (ICD)
این دستگاه برای پیشگیری از ایست قلبی و مرگ ناگهانی استفاده میشود. ICD بهطور مداوم ریتم قلب را کنترل میکند و درصورت بروز آریتمیهای خطرناک، شوک الکتریکی لازم را برای بازگرداندن ریتم طبیعی قلب وارد میکند. این دستگاه بیماری را درمان نمیکند، بلکه از عوارض مرگبار آن پیشگیری میکند.
جراحی
در برخی بیماران، انجام جراحی ضروری است.
میکتومی سپتوم (Septal Myectomy)
این جراحی قلب باز برای درمان کاردیومیوپاتی هیپرتروفیک انجام میشود. در این روش، جراح بخشی از دیواره ضخیمشده بین دو بطن قلب (سپتوم) را برمیدارد تا مسیر خروج خون بازتر شود. این عمل همچنین میتواند به بهبود نارسایی دریچه میترال در برخی بیماران کمک کند.
پیوند قلب
اگر کاردیومیوپاتی به مرحله پیشرفته برسد و داروها، دستگاههای قلبی و سایر روشهای درمانی مؤثر نباشند، پیوند قلب ممکن است بهترین گزینه درمانی باشد. در این جراحی، قلب بیمار با قلب سالم اهدایی جایگزین میشود. این روش معمولاً برای بیماران مبتلا به نارسایی قلبی پیشرفته و مرحله نهایی بیماری در نظر گرفته میشود.
راه های پیشگیری از کاردیومیوپاتی
پیشگیری از انواع ارثی کاردیومیوپاتی امکانپذیر نیست. اگر سابقه این بیماری در خانواده شما وجود دارد، حتماً پزشک را در جریان بگذارید تا درصورت نیاز، بررسیهای لازم انجام شود.
اما میتوان با کاهش عوامل خطر، احتمال ابتلا به انواع اکتسابی کاردیومیوپاتی را کاهش داد. برای حفظ سلامت قلب، رعایت توصیههای زیر مفید است:
- از مصرف الکل و مواد مخدر مانند کوکائین خودداری کنید.
- بیماریهایی مانند فشار خون بالا، کلسترول بالا و دیابت را بهخوبی کنترل کنید.
- رژیم غذایی سالم و متعادل داشته باشید.
- بهطور منظم فعالیت بدنی و ورزش انجام دهید.
- خواب کافی و باکیفیت داشته باشید.
- استرس خود را تاحدامکان مدیریت و کنترل کنید.
رعایت این اصول علاوهبر کاهش خطر ابتلا به کاردیومیوپاتی اکتسابی، میتواند به افراد مبتلا به انواع ارثی این بیماری نیز کمک کند تا علائم خود را بهتر کنترل و از پیشرفت بیماری جلوگیری کنند.
سبک زندگی مناسب برای بیماران مبتلا به کاردیومیوپاتی
رعایت برخی تغییرات در سبک زندگی میتواند به کنترل علائم کاردیومیوپاتی، کاهش فشار وارد بر قلب و پیشگیری از پیشرفت بیماری کمک کند. مهمترین توصیهها عبارتاند از:
- سیگار نکشید: اگر سیگار مصرف میکنید، برای ترک آن از پزشک یا مراکز ترک دخانیات کمک بگیرید.
- در صورت اضافهوزن، وزن خود را کاهش دهید: حفظ وزن مناسب باعث کاهش فشار بر قلب میشود. درباره وزن ایدئال خود با پزشک مشورت کنید.
- بهطور منظم ورزش کنید: فعالیت بدنی مناسب میتواند عملکرد قلب را بهبود بخشد، اما نوع و شدت ورزش باید با نظر پزشک تعیین شود.
- رژیم غذایی سالم داشته باشید: مصرف انواع میوهها، سبزیجات، غلات کامل، حبوبات و منابع پروتئین کمچرب را در برنامه غذایی خود بگنجانید.
- مصرف نمک را کاهش دهید: از غذاهای پرسدیم مانند غذاهای فراوریشده، فستفودها و تنقلات شور پرهیز کنید. در بسیاری از بیماران، توصیه میشود مصرف سدیم روزانه به کمتر از ۱۵۰۰ میلیگرم محدود شود.
- از مصرف الکل خودداری کنید یا آن را به حداقل برسانید: الکل میتواند عملکرد عضله قلب را بدتر کند.
- استرس خود را مدیریت کنید: استفاده از روشهایی مانند تمرینات تنفسی، مدیتیشن، یوگا یا مشاوره روانشناسی میتواند به کاهش استرس کمک کند.
- خواب کافی و باکیفیت داشته باشید: خواب مناسب برای سلامت قلب و بهبود عملکرد بدن ضروری است.
- داروهای خود را دقیقاً طبق دستور پزشک مصرف کنید: از قطع یا تغییر خودسرانه داروها خودداری کنید.
- معاینات و پیگیریهای پزشکی را بهطور منظم انجام دهید. مراجعه منظم به پزشک با تخصص قلب و عروق به ارزیابی روند بیماری، تنظیم درمان و پیشگیری از عوارض احتمالی کمک میکند.
رعایت این توصیهها در کنار درمان دارویی یا سایر روشهای درمانی، نقش مهمی در بهبود کیفیت زندگی و کاهش خطر عوارض کاردیومیوپاتی دارد.
کلام آخر دکتردکتر
کاردیومیوپاتی یکی از بیماریهای مهم عضله قلب است که میتواند توانایی قلب در پمپاژ خون را کاهش داده و درصورت درماننشدن، باعث ایجاد عوارضی مانند نارسایی قلبی، آریتمی، سکته مغزی یا حتی مرگ ناگهانی شود. تشخیص زودهنگام با کمک معاینات پزشکی و آزمایشهای تخصصی، نقش مهمی در کنترل بیماری دارد.
خوشبختانه، امروزه با استفاده از روشهای مختلف، میتوان روند پیشرفت بیماری را کنترل کرد و کیفیت زندگی بیماران را بهبود بخشید. اگر علائمی مانند تنگی نفس، تپش قلب، درد قفسه سینه یا تورم اندامها دارید، بهتر است برای بررسی علت و آغاز درمان مناسب، هرچه سریعتر به پزشک متخصص قلب مراجعه کنید. میتوانید ساده و سریع در دکتردکتر از متخصص وقت ویزیت آنلاین یا حضوری بگیرید.
