قرص پروبیوتیک نوعی مکمل غذایی حاوی باکتریها یا مخمرهای زنده و مفید است. مصرف این قرص دُزهای هدفمندی از میکروارگانیسمها را بهطور مستقیم به دستگاه گوارش میرساند تا به حفظ یا بازگرداندن تعادل سالم فلور روده کمک کند. عواملی مانند بیماری، رژیم غذایی نامناسب یا مصرف آنتیبیوتیکها این تعادل را بههم میزنند. قرص پروبیوتیک برای زخم معده و مشکلات دیگر نیز استفاده میشود که در ادامه آنها را بررسی میکنیم.
قرص پروبیوتیک چیست؟
پروبیوتیکها، میکروارگانیسمها (میکروبهای) زندهای هستند که فوایدی برای سطح بدن یا داخل آن دارند. با استفاده از مکملهای غذایی میتوانید آنها را به رژیم غذایی معمول خود اضافه کنید. این مکملها بهصورت پودر، کپسول، قرصهای جویدنی، قرص جوشان پروبیوتیک و مایعات در دسترس هستند. قرص پروبیوتیک نیز یکی دیگر از این مکملها است که این باکتریهای مفید را بهآسانی به سیستم گوارش شما میرساند.
هریک از مکملهای پروبیوتیک برای اهداف خاصی تولید شدهاند؛ مثلاً بهترین قرص پروبیوتیک برای پوست برای رفع مشکلاتی مانند آکنه، اگزما یا التهاب پوست توصیه میشود. گرچه تحقیقات دربارۀ تأثیرگذاری آن کم است. در مقابل، قرص پروبیوتیک برای ورم معده به رفع این مشکل کمک میکند.
دربارۀ قیمت قرص پروبیوتیک نیز باید بگوییم بستگی به نوع آن و شرکت سازنده دارد؛ مثلاً زمان خرید قرص پروبیوتیک خارجی اغلب باید هزینۀ بیشتری بپردازید. در مقابل، بعضی محصولات مانند قرص پروبیوتیک لاکتوگام (نوعی قرص مکیدنی پروبیوتیک) را میتوانید با هزینۀ خیلی مقرونبهصرفه تهیه کنید. علاوهبر این، میتوانید محصولات خاصی مانند قرص دنتال پروبیوتیک را نیز پیدا کنید که برای برگرداندن فلور میکروبی داخل دهان به حالت طبیعی است.
برای کودک خود نیز میتوانید قرص پروبیوتیک اطفال بخرید. محصولاتی مانند قرص پروکید پروبیوتیک، پروبیوتیک بایوکید، کیدی گارد، پروبیوتیک کیدی فلورا و پرو بیبی پویا برای این گروه سنی تولید شدهاند. بااینحال، به منظور رفع مشکلات فرزند خود خودسرانه از مکملهایی مانند قرص پروبیوتیک برای اسهال کودکان استفاده نکنید.
همچنین، بسیاری از والدین هنگام انتخاب مکمل مناسب گوارشی برای فرزندشان میپرسند که بین قرص پروکید یا پروبیوتیک کدامیک بهتر است؟ در پاسخ باید گفت پروکید در واقع نام تجاری یکی از همین مکملهای پروبیوتیک است که بهطور ویژه برای نوزادان و کودکان خردسال تولید میشود.
علاوهبر این، در انتخاب بهترین پروبیوتیک برای کودکان، سن، نوع مشکل گوارشی و شکل دارویی اهمیت بالایی دارد و بهتر است نحوۀ مصرف این مکملها زیر نظر پزشک یا داروساز باشد. در زیر نمونه عکس قرص پروبیوتیک فمی لاکت را نیز مشاهده میکنید که جزو مکملهای شناختهشده است:
تأثیر قرص پروبیوتیک بر سلامت روده
پروبیوتیکها بیشتر در میکروبیوم روده فعالیت میکنند. به همین دلیل، سلامت روده ازجمله بارزترین بخشهایی است که فواید مصرف قرص پروبیوتیک آنجا مشخص میشود. طبق تحقیقات جامع در سال ۲۰۲۵، مصرف قرص پروبیوتیک برای درمان مشکلات گوارشی و روده مفید است، ازجمله سندرم رودۀ تحریکپذیر (IBS)، حساسیت به لاکتوز، عفونتهای دستگاه گوارش، کولیت اولسراتیو و بیماری کرون. مصرف دُز کافی این مکمل به روشهای زیر بر ترکیب میکروبیوم روده تأثیر میگذارد:
- بازگرداندن تعادل روده: در مواقعی که اضطراب بر شما غلبه میکند، تأثیر استرس بر گوارش و علائم آن بهسرعت با برهمخوردن تعادل میکروبیوم روده نمایان میشود. در این شرایط، مصرف پروبیوتیکها به بازگشت این تعادل کمک میکند. علت آن افزایش باکتریهای مفید است که فضای کمتری برای اتصال و تکثیر عوامل بیماریزا در امتداد پوشش روده باقی میگذارد.
- تقویت سیستم ایمنی: پروبیوتیکها تولید مواد ضدمیکروبی مانند اسیدهای چرب کوتاهزنجیره را افزایش میدهند. آنها همچنین، فعالیت بعضی سلولهای ایمنی را بیشتر میکنند. فلور رودۀ سالم از سیستم ایمنی پشتیبانی میکند و به بدن در مبارزه با عفونتها یاری میرساند.
- بهبود عملکرد سد رودهای: این باکتریهای مفید نفوذپذیری سد رودهای را کاهش میدهند. این ویژگی از ورود عوامل بیماریزای مضر به جریان خون جلوگیری میکند.
- بهبود هضم غذا: پروبیوتیکها به تجزیه غذا کمک میکنند. این فرایند جذب مواد مغذی را برای بدن آسانتر میکند.
بهترین قرص پروبیوتیک برای روده
برای انتخاب بهترین قرص پروبیوتیک برای روده، علاوهبر قیمت، بررسی معیارهای زیر ضروری است. بهویژه اگر برای اولین مرتبه میخواهید از پروبیوتیکها استفاده کنید.
نوع و نوع سویهها قرص پروبیوتیک برای روده
انتخاب محصولی با سویههای آزمایششده بسیار مهم است. هر باکتری وظیفۀ مشخصی دارد؛ مثلاً گروهی به هضم غذا کمک میکنند و دستهای دیگر التهاب را کاهش میدهند. مکملهایی که حاوی چند سویه مهم مانند لاکتوباسیلوس و بیفیدوباکتریوم هستند، اثربخشی بهتری دارند. قرصهای تکسویهای شاید نتوانند تمام مشکلات گوارشی را برطرف کنند. به همین دلیل باید مکمل را متناسب با مشکل رودهای خود انتخاب کنید.
تعداد واحدهای زنده قرص پروبیوتیک برای روده
تعداد واحد زنده (CFU) تعداد باکتریهای فعال در هر دُز را مشخص میکند. برای بیشتر مشکلات گوارشی، محصولاتی با ۱ تا ۱۰ میلیارد باکتری زنده نتایج مطلوبی بههمراه دارند. تعداد باکتریها نباید خیلی کم باشد. بالابودن بیش از حد این عدد نیز نشانۀ بهترین کیفیت نیست و شاید جنبۀ تبلیغاتی داشته باشد.
مقاومت گوارشی و پایداری باکتریها قرص پروبیوتیک برای روده
قرص پروبیوتیک پساز بلعیدهشدن از محیطهای سختی عبور میکند. این باکتریها برای رسیدن به روده باید در برابر اسید معده، آنزیمهای گوارشی و نمکهای صفراوی مقاومت کنند. محصولات دارای کپسولهای مقاوم به اسید، شانس زندهماندن باکتریها و تأثیرگذاری آنها را افزایش میدهند.
پایداری محیطی سویه قرص پروبیوتیک برای روده
پایداری سویه تضمین میکند که پروبیوتیک در شرایط محیطی مانند دما و رطوبت زنده میماند. این پایداری به نوع باکتری و کیفیت ترکیبهای سازنده بستگی دارد. نوع بستهبندی نیز برای محافظت از محصول در برابر هوا و رطوبت مهم است.
چسبندگی به مخاط روده قرص پروبیوتیک برای روده
باکتریهای مفید باید قابلیت چسبندگی به سلولهای روده را داشته باشند. درصورت چسبندگی مناسب، این سویهها مدت بیشتری در دستگاه گوارش باقی میمانند. در غیر این صورت، قرص پروبیوتیک فقط از بدن عبور میکند. چسبندگی خوب تعامل میان میکروبیوم و سیستم ایمنی را بهینه میکند.
حضور پریبیوتیکها در ترکیبها قرص پروبیوتیک برای روده
پریبیوتیکها نوعی فیبر غیرقابلهضم و در واقع غذای باکتریهای مفید هستند. مصرف همزمان پروبیوتیک و پریبیوتیک رشد باکتریها را در دستگاه گوارش افزایش میدهد. قرصهایی که این ترکیب را دارند، مشکلات گوارشی را سریعتر و پایدارتر درمان میکنند.
برند تولیدکننده قرص پروبیوتیک برای روده
زمان خرید قرص پروبیوتیک، مکمل شرکتهای معتبر را تهیه کنید تا از رعایت استاندارد تولید مطمئن باشید. این شرکتها باید تجربۀ کافی در کار با مواد زنده را داشته باشند و بهطور منظم کنترل شوند. همچنین دقت کنید محصول شرکتهایی مانند نیچر اونلی که بهترین قرص پروبیوتیک خارجی نام میگیرند، قیمت بالاتری دارند.
علاوهبر این، طبق تحقیقات از سویههای زیر برای رفع مشکلات روده استفاده میشود.
| سویه | اثربخشی |
| لاکتوباسیلوس رامنوسوس | پیشگیری از اسهال ناشی از مصرف آنتیبیوتیک |
| بیفیدوباکتریوم لانگوم، لاکتوباسیلوس هلوتیکوس، لاکتوکوکوس لاکتیس، استرپتوکوکوس ترموفیلوس | پیشگیری از سندرم رودۀ تحریکپذیر همراه با یبوست |
| لاکتوباسیلوس گاسری | تقویت سد رودهای |
بنابراین هر سویه منحصربهفرد است و نمیتوان آن را جایگزین کرد. در جدول زیر نیز چند نمونه از بهترین قرص پروبیوتیک ایرانی برای روده را مشاهده میکنید:
| نام محصول | نوع باکتری | نحوۀ تأثیرگذاری | دُز مصرفی |
| قرص پروبیوتیک فمی لاکت توپلاس | لاکتوباسیلوس آسیدوفیلوس، لاکتوباسیلوس رامنوسوس، لاکتوباسیلوس کازئی، بیفیدوباکتریوم بیفیدوم، بیفیدوباکتریوم لانگوم و سایر سویههای لاکتوباسیلوس و بیفیدوباکتریوم | بازسازی فلور طبیعی روده، کاهش گازهای گوارشی، رفع یبوست و اسهال و تقویت سیستم ایمنی | روزانه ۱ تا ۲ قرص |
| قرص پروبیوتیک بایوفلورا | لاکتوباسیلوس آسیدوفیلوس، بیفیدوباکتریوم بیفیدوم، بیفیدوباکتریوم لانگوم، بیفیدوباکتریوم لاکتیس و سایر سویههای لاکتوباسیلوس و بیفیدوباکتریوم | ایجاد تعادل در فلور روده، برطرفکردن نفخ و تنظیم عملکرد دستگاه گوارش | روزانه ۱ قرص |
| قرص لاکتول پروبیوتیک نیچرز اونلی | باسیلوس کوآگولانس | تسهیل فرایند هضم، کمک به رفع یبوست و اسهال و حفظ سلامت رودهها | روزانه ۱ تا ۲ قرص |
| کپسول بایو بوست تک ژن فارما | لاکتوباسیلوس کیسی، لاکتوباسیلوس رامانوسوس، لاکتوباسیلوس هلوتیکوس | تأمین ویتامینها و املاح معدنی، کمک به هضم بهتر غذا و رفع مشکلات شایع گوارشی | روزانه ۱ تا ۲ کپسول |
| قرص پروبیوتیک ویتالاکت | چند سویه لاکتوباسیلوس و بیفیدوباکتریوم | پشتیبانی از فرایند جذب مواد مغذی، بازیابی فلور روده و بهبود سلامت عمومی | روزانه ۱ تا ۲ قرص |
| قرص پرودایجست پویا پروبیوتیک | لاکتوباسیلوس آسیدوفیلوس، بیفیدوباکتریوم بیفیدوم، بیفیدوباکتریوم لانگوم | کنترل علائم سندرم رودۀ تحریکپذیر، بازگرداندن تعادل میکروبی و کاهش التهابهای گوارشی | روزانه ۱ کپسول |
تعدادی دیگر از مکملهای مفید برای درمان مشکلات گوارشی و روده عبارتاند از:
- قرص پروبیوتیک مودامین؛
- قرص پروبیوتیک یوموگی؛
- قرص پروبیوتیک لاکتوباسیلوس اسیدوفیلوس؛
- قرص دایجستیو پروبیوتیک؛
- لاکتول قرص پروبیوتیک؛
- قرص اکتیو پروبیوتیک فوراور که بعضی منابع اسم آن را بهشکل قرص فوراور اکتیو پروبیوتیک نیز آوردهاند.
بهترین قرص پروبیوتیک برای نفخ شکم، یبوست و اسهال
قرص پروبیوتیک علائمی مانند نفخ، اسهال و درد شکم را کاهش میدهد و عملکرد کلی روده را بهبود میبخشد. برای هرکدام از این مشکلات میتوانید از مکملهای گوناگون استفاده کنید؛ مثلاً افزودن قرص پروبیوتیک برای یبوست بزرگسالان به رژیم روزانه بهطور مشخص به درمان این مشکل کمک میکند و نتایج زیر را بههمراه دارد:
- افزایش دفعات دفع و بهبود قوام مدفوع؛
- کاهش مدتزمان عبور غذا و مواد زائد از رودهها؛
- ایجاد تعادل در باکتریهای روده برای کاهش نفخ و تولید گاز؛
- کمک به هضم لاکتوز و کاهش علائم نفخ و اسهال؛
- تولید اسیدهای چرب کوتاهزنجیره (SCFAs) برای حفظ سلامت و یکپارچگی روده.
علاوهبر این، قرص پروبیوتیک ضد نفخ به کاهش این مشکل کمک میکند. این تأثیر ازطریق تولید ترکیبهای ضدمیکروبی در برابر میکروبهای مضر روده و تقویت سیستم ایمنی به دست میآید. بعضی منابع مکملهای زیر را بهترین قرص پروبیوتیک برای نفخ معرفی کردهاند:
- کپسول بایو فلورا؛
- قرص پروبیوتیک ایبیاس.
مصرف مکملهای پروبیوتیک برای درمان اسهال نیز مفید است. صدها نوع پروبیوتیک وجود دارد. بااینحال، طبق تحقیقات مصرف چند نوع خاص برای مبارزه با اسهال بیشترین فایده را دارد. براساس جدیدترین یافتههای علمی، سویههای مفید در بهترین قرص پروبیوتیک برای اسهال عبارتاند از:
- لاکتوباسیلوس رامنوسوس GG (LGG)؛
- ساکارومایسس بولاردی (Saccharomyces boulardii)؛
- بیفیدوباکتریوم لاکتیس (Bifidobacterium lactis)؛
- لاکتوباسیلوس کازئی (Lactobacillus casei).
بهترین قرص پروبیوتیک برای معده
تحقیقات علمی تأثیر پروبیوتیکها بر مشکلات معده را تأیید میکنند. طبق پژوهشی در سال ۲۰۲۱، ساکارومایسس بولاردی شدت علائم عفونتهای معده را تا ۴۰ درصد کم میکند. همچنین، براساس مطالعهای در سال ۲۰۲۲، مصرف قرص پروبیوتیک لاکتوباسیلوس رامنوسوس همزمان با درمان با آنتیبیوتیک، احتمال ازبینبردن هلیکوباکتر پیلوری را تا ۱۵ درصد بالا میبرد. طبق بعضی بررسیها نیز مصرف روزانۀ مکملهای پروبیوتیک، خطر بروز مجدد عفونتهای معده را تا ۵۰ درصد پایین میآورد. بهطور کلی، مصرف قرص پروبیوتیک برای میکروب معده فواید زیر را دارد:
- کاهش رشد هلیکوباکتر پیلوری: طبق مطالعات، سویههای پروبیوتیکی مانند لاکتوباسیلوس رامنوسوس GG و بیفیدوباکتریوم بیفیدوم، به کاهش رشد این باکتری کمک میکنند. این فرایند التهاب معده را کاهش میدهد و علائم بیماری را بهبود میبخشد.
- تنظیم عملکرد سیستم ایمنی: پروبیوتیکها با تحریک سیستم ایمنی، پاسخ بدن در برابر عوامل بیماریزا را تعدیل میکنند. این ویژگی خطر بروز مجدد مشکلات معده را پایین میآورد.
- افزایش تولید ترکیبهای ضدمیکروبی: بعضی پروبیوتیکها مانند ساکارومایسس بولاردی، ترکیبهایی مانند اسیدهای آلی تولید میکنند که توانایی مهار باکتریهای مضر را دارند.
بهطور کلی، قرص پروبیوتیک معده باید ویژگیهای زیر را داشته باشد:
- شامل سویههایی با اثرات تأییدشدۀ علمی باشد؛
- مقاومت بالایی در برابر اسید معده نشان دهد؛
- توانایی استقرار و کلونیسازی در دستگاه گوارش را داشته باشد؛
- فاقد ترکیبهای حساسیتزا مانند گلوتن باشد.
همچنین، اگر رژیم غذایی خاصی دارید یا معدۀ شما به ترکیبهای حیوانی حساس است، میتوانید با مشورت پزشک از انواع قرص پروبیوتیک گیاهی استفاده کنید که کپسول آنها فاقد ترکیبهای حساسیتزا است.
قرص پروبیوتیک برای عفونت واژن و سلامت بانوان
تحقیقات زیادی انجام شده است تا مشخص شود چرا قرص پروبیوتیک واژن برای زنان مفید است. به نظر میرسد دستکم نوعی سویۀ پروبیوتیک به نام لاکتوباسیلوس اسیدوفیلوس به پیشگیری و درمان مشکلات ناشی از نبود تعادل جمعیت باکتریایی در محیط واژن، مانند واژینوز باکتریایی (BV)، کمک میکند. بااینحال، بیشتر تحقیقات دربارۀ اثر پروبیوتیکها بر تعادل این ناحیه در مقیاس کوچک و محدود انجام شدهاند و نیاز به مطالعات گستردۀ بیشتری است.
ازطرفی، در پژوهشی روی ۱۲۵ زن پیشاز سنین یائسگی که مبتلا به واژینوز باکتریایی (با علائم سوزش، ترشح و بوی نامطبوع) بودند، نیمی از افراد بهمدت هفت روز آنتیبیوتیک دریافت کردند. نیمی دیگر بهمدت ۳۰ روز آنتیبیوتیک را همراه با پروبیوتیک یا دارونما مصرف کردند. پساز ۳۰ روز، ۸۸ درصد از گروه مصرفکنندۀ آنتیبیوتیک همراه با پروبیوتیک درمان شدند. این آمار در گروه آنتیبیوتیک و دارونما فقط ۴۰ درصد بود.
در مطالعۀ دیگری روی ۴۲ زن (که از سلامت عمومی برخوردار بودند)، مصرف پروبیوتیک بهمدت ۳۰ روز باعث ایجاد فلور سالم واژن در ۹۰ درصد از شرکتکنندگان شد. در این میان، از بین ۱۱ نفر که درگیر واژینوز باکتریایی بودند، ۷ نفر در عرض یک ماه بهبودی کامل یا نسبی پیدا کردند. بهطور کلی، با آنکه قرص پروبیوتیک زنان قیمت بالایی ندارد (حتی کمتر از ۵۰۰ هزار تومان)، مصرف آن فواید متعددی دارد، ازجمله:
- جلوگیری از واژینوز باکتریایی مکرر که باعث خارش، ترشح و بوی نامطبوع میشود؛
- ارتقای تعادل قارچهای مفید و سلامت دستگاه ادراری؛
- کاهش حساسیت به محصولات شوینده و کاندوم ازطریق ایجاد تعادل در فلور و pH واژن؛
- کاهش بوی نامطبوع ناحیۀ تناسلی؛
- جایگزینی ایمن و ملایم برای دوش واژینال؛
- پیشگیری از عفونتهای مکرر قارچی که دفع ادرار دردناک، سوزش واژن و ترشح را بههمراه دارند؛ مثلاً قرص پروبیوتیک لاکتوفم برای درمان عفونتهای دستگاه تناسلی زنان مفید است.
بهترین قرص پروبیوتیک زنان
لاکتوباسیلوس اسیدوفیلوس شناختهشدهترین سویۀ پروبیوتیک برای ایجاد و حفظ تعادل سالم واژن است که در قرص پروبیوتیک مخصوص بانوان استفاده میشود. دو سویۀ مهم دیگر شامل لاکتوباسیلوس رامنوسوس و لاکتوباسیلوس روتری هستند. بهعقیدۀ متخصصان، این سویهها با چسبیدن به سطوح واژن، رشد باکتریهای مضر را دشوار میکنند و تعادل را نگه میدارند. همچنین ممکن است گروه لاکتوباسیلوس بهطور مستقیم به باکتریهای مضر بچسبند، آنها را از بین ببرند و از گسترششان جلوگیری کنند.
بااینحال، همۀ سویههای پروبیوتیک فواید یکسانی برای سلامت واژن ندارند. به همین دلیل، انتخاب سویۀ مناسب اهمیت بالایی دارد. گونههایی که بیشترین بررسیها روی آنها برای سلامت واژن انجام شده است، به خانوادۀ لاکتوباسیلوس تعلق دارند. لاکتوباسیلوس کریسپاتوس بهطور معمول در میکروبیوم سالم واژن غالب است و اثرات محافظتی دارد. سویههای دارای شواهد بالینی عبارتاند از:
- لاکتوباسیلوس رامنوسوس GR-1 و لاکتوباسیلوس روتری RC-14: این ترکیب در تحقیقات برای درمان واژینوز باکتریایی بررسی شده است. ممکن است این سویهها درصورت مصرف بهشکل خوراکی در واژن کلونی تشکیل دهند.
- لاکتوباسیلوس کریسپاتوس: این سویه بهطور طبیعی در فلور سالم واژن غالب است. این باکتری مقادیر زیادی اسید لاکتیک تولید میکند و فعالیت ضدمیکروبی بالایی دارد.
- لاکتوباسیلوس اسیدوفیلوس: این سویه در مکملهای پروبیوتیک عمومی یافت میشود و برای سلامت واژن مفید است.
- لاکتوباسیلوس رامنوسوس GG: اثر آن بیشتر برای سلامت دستگاه گوارش بررسی شده است، اما ازطریق تنظیم سیستم ایمنی، فواید غیرمستقیمی برای واژن دارد.
اگر تصمیم به خرید بهترین قرص پروبیوتیک زنان دارید، محصولاتی را انتخاب کنید که سویهها را با نام کاملشان مشخص کردهاند. میزان واحدهای تشکیلدهندۀ کلونی (CFU) باید روی بستهبندی درج شود. دُزهای استفادهشده در تحقیقات بهطور معمول بین ۱ تا ۱۰ میلیارد CFU در روز است.
علاوهبر این، مکملها باید زندهماندن باکتریها را تا تاریخ انقضا تضمین کنند و شواهدی مبنیبر بقای سویه در برابر اسید معده ارائه دهند. بهدلیل حساسبودن محیط واژن توصیه میکنیم بهترین قرص پروبیوتیک برای واژن را پساز مشورت با متخصص تغذیه تهیه کنید. دکتردکتر شرایط گرفتن نوبت ویزیت از متخصص مربوطه برای مراجعۀ حضوری را فراهم کرده است.
نحوه مصرف قرص پروبیوتیک واژینال
توجه به نحوه مصرف قرص پروبیوتیک واژینال برای اثربخشی بیشتر آن مؤثر است؛ مثلاً برای افزایش جذب بهتر است این مکمل را همراه با غذا مصرف کنید. همچنین مصرف پروبیوتیکها در طول چرخۀ قاعدگی ضرری ندارد و برای حفظ تداوم درمان مؤثر است. نکات زیر را نیز جدی بگیرید:
- استمرار داشته باشید: برای استفاده از فواید بلندمدت قرص خوراکی پروبیوتیک، آن را بهطور مداوم مصرف کنید. مصرف نامنظم نتایج قابلتوجهی بههمراه ندارد. برای اطمینان از مصرف منظم قرص، آن را با عادت روزانهای مانند مسواکزدن ترکیب کنید.
- دُز مصرفی را تغییر ندهید: برای جلوگیری از عوارض قرص پروبیوتیک واژینال دُز مصرفی را طبق توصیۀ پزشک یا شرکت سازنده مصرف کنید. بهطور معمول مصرف روزانه ۱ تا ۲ کپسول توصیه میشود.
- بدن را هیدراته نگه دارید: کمآبی بدن رشد پروبیوتیکها را دشوار میکند. نوشیدن آب کافی باعث تقویت فلور روده و واژن میشود و بهترین نتایج ممکن را میگیرید.
- صبور باشید: مشاهدۀ تغییرات در سلامت واژن گاهی هفتهها طول میکشد. علائم و روند بهبودی را پیگیری کنید تا اثربخشی را در طول زمان بسنجید.
- رژیم غذایی سالم داشته باشید: مصرف غذاهای غنی از فیبر و تخمیرشده مانند ماست، کیمچی و کلمترش، اثربخشی قرص پروبیوتیک را افزایش میدهد. از مصرف بیش از حد قند و غذاهای فراوریشده پرهیز کنید. این مواد غذایی باعث رشد بیش از حد باکتریهای مضر میشوند.
- سبک زندگی خود را اصلاح کنید: رژیم غذایی، استرس و بهداشت فردی نیز بر سلامت واژن تأثیر میگذارند. ازطرفی، پوشیدن لباسزیر نخی با قابلیت تنفس، پاککردن همیشگی ناحیۀ تناسلی از جلو به عقب و پرهیز از مصرف محصولات معطر، به حفظ تعادل pH واژن کمک میکند.
- از پروبیوتیکها بهدرستی نگهداری کنید: به دستورالعملهای روی برچسب بستهبندی قرص پروبیوتیک دقت کنید. بعضی از آنها باید در یخچال نگهداری شوند. بهطور کلی، از قراردادن پروبیوتیکها در معرض گرما یا رطوبت بیش از حد خودداری کنید، چون اثربخشی آنها را کاهش میدهد.
قرص پروبیوتیک برای لاغری، چاقی و بدنسازی؛ واقعیت چیست؟
ممکن است مصرف قرص پروبیوتیک برای، لاغری افزایش وزن و بدنسازی نیز تأثیراتی داشته باشد که در ادامه بررسی میکنیم.
پروبیوتیکها چگونه بر وزن بدن تأثیر میگذارند؟
براساس تحقیقات، پروبیوتیکها ازطریق تولید استات، پروپیونات و بوتیرات بر اشتها و مصرف انرژی تأثیر میگذارند. این ترکیبها نوعی اسید چرب کوتاهزنجیره هستند. علاوهبر این، پروبیوتیکها با بهبود سلامت پوشش روده، التهاب سیستمیک را کاهش میدهند که باعث محافظت از بدن در برابر چاقی و سایر بیماریها میشود.
همچنین، طبق مطالعات، بعضی پروبیوتیکها مانع جذب چربی در رژیم غذایی میشوند. این فرایند التهاب را کاهش میدهد و مقدار چربی دفعشده همراه با مدفوع را بیشتر میکند. بهعبارتدیگر، پروبیوتیکها باعث میشوند بدن شما کالری کمتری از غذاهای مصرفی دریافت کند. باکتریهای خاصی مانند خانوادۀ لاکتوباسیلوس به این شکل عمل میکنند. پروبیوتیکها به روشهای زیر با چاقی مبارزه میکنند:
- ترشح هورمونهای تنظیمکنندۀ اشتها: براساس تحقیقات، پروبیوتیکها به ترشح هورمونهای کاهندۀ اشتها مانند پپتید شبهگلوکاگون-۱ (GLP-1) و پپتید YY کمک میکنند. افزایش سطح این هورمونها برای سوزاندن چربی و کالری در بدن مفید است.
- افزایش سطح پروتئینهای تنظیمکنندۀ چربی: طبق پژوهشها، پروبیوتیکها سطح پروتئین ANGPTL4 را بالا میبرند که باعث کاهش ذخیرهسازی چربی میشود.
قرص پروبیوتیک برای کاهش وزن و چربی شکم
طبق بررسیها روی افراد مبتلا به اضافهوزن و چاقی، مصرف پروبیوتیکها در کاهش وزن و درصد چربی بدن مؤثر است. بااینحال، انجام تحقیقات بیشتری در این زمینه نیاز است.
همچنین مطالعات مشخص کردهاند مصرف سویههای خاصی از خانوادۀ لاکتوباسیلوس، درصورت ترکیب با ورزش، برای کاهش وزن و ازبینبردن چربی شکم مؤثر هستند. در مطالعۀ دیگری، مصرف قرص پروبیوتیک برای لاغری شکم که حاوی سویههای لاکتوباسیلوس کورواتوس و لاکتوباسیلوس پلانتاروم بود، باعث کاهش وزن بدن، تودۀ چربی احشایی و دور کمر شد.
طی تحقیقی دیگر، ۱۱۴ بزرگسال مبتلا به چاقی بهمدت ۱۲ هفته پروبیوتیک لاکتوباسیلوس ساکی یا دارونما مصرف کردند. افرادی که پروبیوتیک مصرف کرده بودند، موفق به کاهش چشمگیر تودۀ چربی بدن و اندازۀ دور کمر خود شدند.
همچنین محققان دریافتهاند لاکتوباسیلوس گاسری اثرات امیدوارکنندهای روی کاهش وزن انسان دارد. طبق بررسیها، این سویه وزن بدن، شاخص تودۀ بدنی (BMI)، اندازۀ دور کمر و درصد چربی را در افراد مبتلا به اضافهوزن کم میکند. این باکتری چربی احشایی را نیز کاهش میدهد. علاوهبر این، تأثیرات کاهش وزن حتی زمانی که شرکتکنندگان محدودیت کالری نداشتند، مشاهده شد. بااینحال، تحقیقات بیشتری لازم است.
ازطرفی، در تحقیقی ۶ماهه، ۲۲۰ بزرگسال مبتلا به اضافهوزن پروبیوتیک حاوی سویههای لاکتوباسیلوس و بیفیدوباکتریوم یا دارونما دریافت کردند. از شرکتکنندگان خواسته نشد رژیم غذایی خود را تغییر دهند. گروه مصرفکنندۀ پروبیوتیک نسبت به گروه دارونما بیشتر وزن کم کردند. مطالعۀ دیگری در سال ۲۰۲۰ نشان داد بیفیدوباکتریوم انیمالیس زیرگونۀ لاکتیس، اثر مثبتی بر مدیریت وزن و کاهش التهاب دارد.
باتوجهبه حساسیت موضوع کاهش وزن، پیشاز خرید قرص پروبیوتیک برای لاغری با متخصص مشورت کنید. شما میتوانید از دکتردکتر نوبت ویزیت برای مراجعۀ حضوری به متخصص مورد نظر خود بگیرید. همچنین، قیمت قرص پروبیوتیک برای لاغری نیز بسته به نوع محصول متفاوت است. منابع مختلف مکملهای زیر را بهترین قرص پروبیوتیک برای لاغری معرفی کردهاند:
- فمی لاکت توپلاس (بهترین قرص پروبیوتیک مردان)؛
- بایودایجست؛
- ژری لاکت توپلاس.
در زیر عکس قرص پروبیوتیک برای لاغری ژری لاکت توپلاس را مشاهده میکنید:
جلوگیری از افزایش وزن با پروبیوتیکها
کاهش وزن تنها راه مبارزه با چاقی نیست. جلوگیری از افزایش وزن ناخواسته، برای پرهیز از چاقی اهمیت بیشتری دارد. در نوعی آزمایش، مصرف فرمول پروبیوتیک VSL#3 از افزایش وزن و مقاومت به انسولین در موشها جلوگیری کرد. نتیجۀ این آزمایش نشان میدهد ممکن است بعضی سویههای پروبیوتیک اثر مشابهی در انسان داشته باشند. بااینحال، این مسئله باید بیشتر بررسی شود.
کدام پروبیوتیکها باعث افزایش وزن میشوند؟
ابتدا بگوییم مکملی به اسم قرص پروبیوتیک برای چاقشدن وجود ندارد، اما تحقیقاتی در رابطه با اثر جمعیت باکتریهای داخل روده (میکروبیوم روده) بر کنترل وزن انجام شده است. عملکرد این باکتریها فراتر از کمک به هضم غذا است. آنها بر سیستم ایمنی، خلقوخو و حتی نحوۀ ذخیره چربی و تنظیم گرسنگی تأثیر میگذارند.
محققان دریافتهاند که ترکیب این باکتریها اغلب براساس سلامت متابولیک افراد متفاوت است. بهطور مشخص، به نظر میرسد تعادل بین دو خانوادۀ اصلی باکتریها، یعنی فیرمیکوتها و باکتروئیدتها، در کنترل وزن نقش دارد و باتوجهبه آن شاید بتوان قرص پروبیوتیک برای چاقی تولید کرد.
ازجمله سویههایی که برای تأثیرگذاری روی افزایش وزن در انسان بررسی شده، لاکتوباسیلوس اسیدوفیلوس است که در بیشتر ماستهای معمولی و مکملهای گوارشی یافت میشود. در گذشته سویههای خاصی از لاکتوباسیلوس اسیدوفیلوس در کشاورزی برای کمک به افزایش وزن سریعتر دامها استفاده میشدند. گرچه هنوز بهطور قطعی ثابت نشده است این سویه باعث افزایش وزن در انسان میشود.
دو سویۀ دیگر لاکتوباسیلوس فرمنتوم و لاکتوباسیلوس اینگلووئی هستند که در مکملهای انسانی رواج کمتری دارند، اما اغلب در محصولات تخمیری یافت میشوند. مشابه لاکتوباسیلوس اسیدوفیلوس، این باکتریها نیز برای بررسی توانایی در تقویت رشد و افزایش وزن ارزیابی شدهاند. در مدلهای حیوانی، مشخص شد که این سویهها محیط روده را بهگونهای تغییر میدهند که بدن را بهجای سوزاندن انرژی، به ذخیرۀ بیشتر آن ترغیب میکنند.
تأثیر پروبیوتیکها در بدنسازی
تحقیقات مختلفی دربارۀ نقش پروبیوتیکها در ورزشکاران و بدنسازان انجام شده است. فرقی نمیکند بدنساز حرفهای باشید، دوندهای باتجربه یا ورزشکار تازهکار، حفظ سلامت روده و مصرف قرص پروبیوتیک تأثیر مثبتی بر بدنسازی دارد که در این بخش بررسی میکنیم.
آیا پروبیوتیکها به عضلهسازی کمک میکنند؟
عضلهسازی ازجمله دغدغههای اصلی بیشتر بدنسازان است. گرچه عضلهسازی به تغذیۀ اصولی و تمرینهای قدرتی بستگی دارد، بهادعای متخصصان پروبیوتیکها نیز با کمک به هضم و جذب پروتئین نقش مهمی ایفا میکنند.
برای استفادۀ کامل از فواید پروتئین مصرفی، این ماده باید بهدرستی تجزیه شده تا در رودۀ کوچک جذب و در بدن استفاده شود. بدنسازان گاهی حجم زیادی پروتئین را در وعدۀ غذایی خود مصرف میکنند. طبق بعضی تحقیقات، مصرف مکملهای پروبیوتیک روشی مؤثر برای افزایش جذب ویتامینها و مواد مغذی در خون است. طبق نتایج بررسیهای بالینی در سال ۲۰۱۸، مصرف پروبیوتیکها باعث افزایش تجزیه و جذب پروتئین میشود.
علاوهبر این، پروبیوتیکها به تولید آنزیمهای گوارشی در بدن کمک میکنند. این آنزیمها پروتئینهایی را هضم میکنند که شاید بهسختی تجزیه و جذب شوند. ورزشکاران با مصرف بهترین قرص پروبیوتیک برای بدنسازی و بهبود جذب پروتئین، از فواید پودرها، شیکها و پروتئینبارها بهطور کامل نفع میبرند.
سویۀ پروبیوتیک باسیلوس کوآگولانس بهطور مستقیم در هضم و استفاده از پروتئین نقش دارد. این سویه به پودرها و بارهای پروتئینی اضافه میشود. طبق شواهد موجود، باسیلوس کوآگولانس جذب پروتئین را افزایش میدهد و فواید مکملهای پروتئینی را به حداکثر میرساند. این مکملها برای مصرف پساز تمرین و کمک به عضلهسازی طراحی شدهاند.
ازطرفی، بسیاری از پودرها و شیکهای پروتئینی رایج که از آبپنیر (وی) تولید میشوند، مشکلات گوارشی مانند گاز، نفخ و اسهال ایجاد میکنند. این عوارض اغلب بهدلیل ناسازگاری با ترکیبهای این محصولات یا افزایش ناگهانی فیبر رخ میدهند. بااینحال، مصرف قرص پروبیوتیک باکتریهای مفید روده را افزایش میدهد و هضم و جذب پروتئین را راحتتر میکند. سویۀ لاکتوباسیلوس اسیدوفیلوس درد شکم، نفخ و اسهال را نیز کاهش میدهد.
آیا مصرف پروبیوتیکها انرژی بدن را افزایش میدهد؟
طبق مطالعات، پروبیوتیکها، بهویژه سویههای متعلق به خانوادههای بیفیدوباکتریوم و لاکتوباسیلوس، ویتامینهای گروه B را تولید میکنند. بااینحال، هر سویه فواید متفاوتی دارد؛ مثلاً سویۀ لاکتوباسیلوس روتری بهطور ویژه به تولید ویتامین B12 کمک میکند. ویتامین B12 بهدلیل نقش در تولید گلبولهای قرمز، برای تأمین انرژی اهمیت زیادی دارد. لاکتوباسیلوس رامنوسوس GG نیز قادر است ویتامینهای B1، B2 و B9 را سنتز کند. باتوجهبه اینکه تمام ویتامینهای گروه B برای تولید انرژی لازم هستند، مصرف قرص پروبیوتیکی که به جذب ویتامینها و مواد معدنی کمک میکند، سطح انرژی بدن را بالا میبرد.
عوارض قرص پروبیوتیک
بسیاری از افراد نگران عوارض قرص پرودایجست پویا پروبیوتیک یا محصولات مشابه هستند. باآنکه مصرف این مکملها فواید مختلفی دارد، ممکن است عوارضی نیز بههمراه داشته باشند، ازجمله:
علائم گوارشی قرص پروبیوتیک
زمان مصرف قرص پروبیوتیک، تغییر در عادتهای روده در روزهای نخست بهطور کامل طبیعی است. بروز نفخ، گاز، اسهال یا یبوست در اوایل مصرف، اثربخشی پروبیوتیکها برای بازگرداندن تعادل میکروبیوم را نشان میدهد. خوشبختانه، این علائم بهطور معمول خفیف و موقتی هستند. کاهش این ناراحتیها گاهی از چند روز تا چند هفته طول میکشد. این زمان برای استقرار باکتریهای مفید و کلونیسازی آنها در روده لازم است.
باوجوداین، درصورت دچارشدن به درد شدید شکم، ناراحتیهای حاد گوارشی یا مشاهدۀ مهمترین دلایل مدفوع سیاه، مصرف قرص پروبیوتیک را بلافاصله قطع کرده و با پزشک مشورت کنید. او درصورت لزوم با معرفی انواع قرص دل درد برای مشکلات گوارشی، به مشکل شما رسیدگی میکند. همچنین، ممکن است تغییر نوع پروبیوتیک را پیشنهاد دهد.
مشکلات پوستی یکی از عوارض قرص پروبیوتیک
در موارد نادر، مصرف قرص پروبیوتیک باعث ایجاد بثورات پوستی یا خارش میشود. پژوهشگران طی تحقیقی دریافتند دو نفر از شرکتکنندگان که پروبیوتیک را برای درمان سندرم رودۀ تحریکپذیر مصرف میکردند، دچار خارش پوستی شدند. پیشاز مصرف پروبیوتیک وجود مواد حساسیتزا در ترکیب آن را بررسی کنید. همچنین درصورت بروز بثورات یا خارش شدید، مصرف پروبیوتیک را متوقف کرده و به پزشک مراجعه کنید. پساز رفع بثورات، میتوانید مکمل یا سویۀ متفاوتی را امتحان کنید.
خطر بروز واکنشهای آلرژیک به قرص پروبیوتیک
افرادی که به گلوتن، سویا، تخممرغ، لبنیات یا لاکتوز حساسیت دارند، باید هنگام انتخاب قرص پروبیوتیک احتیاط کنند. مانند هر مکمل دیگری، همیشه فهرست ترکیبها را بررسی کنید تا مطمئن شوید خطر واکنش آلرژیک وجود ندارد. بعضی شرکتها پروبیوتیکهای فاقد مواد حساسیتزا عرضه میکنند.
افزایش خطر عفونت با مصرف قرص پروبیوتیک
گرچه مصرف پروبیوتیکها بهطور کلی بیخطر است، طبق پژوهشی در سال ۲۰۱۷، کودکان و بزرگسالان مبتلا به بیماریهای شدید یا دارای سیستم ایمنی ضعیف، باید از مصرف پروبیوتیکها اجتناب کنند، چون تعدادی از آنها، پساز آن دچار عفونتهای باکتریایی یا قارچی شدند.
رشد بیش از حد باکتریهای رودۀ کوچک با قرص پروبیوتیک
رودۀ کوچک و بزرگ حاوی انواع متفاوتی از باکتریها هستند. رشد بیش از حد باکتریهای رودۀ کوچک (SIBO) زمانی رخ میدهد که باکتریهای رودۀ بزرگ در رودۀ کوچک شروع به رشد میکنند. رودۀ بزرگ بیشتر حاوی باکتریهای بیهوازی است. این باکتریها به اکسیژن نیاز ندارند و با تخمیر کربوهیدراتهای غیرقابلهضم از غذاهای گیاهی در حین عبور از روده، زنده میمانند.
علائم SIBO مشابه علائم سندرم رودۀ تحریکپذیر است که شامل گاز، نفخ و اسهال میشود. این عارضه همچنین باعث مهآلودگی مغز و ایجاد مشکلات برای حافظۀ کوتاهمدت میشود. متخصصان هنوز علت دقیق این مشکل را نمیدانند. بااینحال، شاید کاهش تحرک روده که عبور غذا را کند میکند، عامل آن باشد. در این شرایط کربوهیدراتهای قابلتخمیر مدت طولانیتری در رودۀ کوچک باقی میمانند.
مطالعهای در سال ۲۰۱۸ ارتباط احتمالی بین SIBO و مصرف مکملهای پروبیوتیک را در افراد دارای مهآلودگی مغزی نشان داد. محققان دریافتند با توقف مصرف پروبیوتیک و شروع درمان با آنتیبیوتیک، علائم این افراد بهبود مییابد.
مقاومت آنتیبیوتیکی به قرص پروبیوتیک
در موارد نادر، باکتریهای پروبیوتیک حاوی ژنهای مقاوم به آنتیبیوتیک هستند. آنها میتوانند این ژنها را به سویههای دیگر باکتری، ازجمله سویههای مضری که باعث عفونت میشوند، منتقل کنند. برای کاهش خطر مصرف این نوع باکتریها، قرص پروبیوتیک را همیشه از برندهای معتبر تهیه کنید.
بررسی تأثیر مصرف قرص پروبیوتیک در دوران بارداری
برای برخی افراد، مصرف قرص پروبیوتیک در دوران بارداری مفید است؛ مثلاً اگر پیشاز بارداری برای بهبود علائم مشکلات گوارشی بیماری IBS یا بیماری کرون قرص پروبیوتیک مصرف میکردید، بهاحتمال زیاد ادامۀ مصرف آنها در این دوران نیز مؤثر است.
علاوهبر این، اگر دچار قند خون بالا و مقاومت به انسولین هستید یا سابقۀ خانوادگی بیماریهای آلرژیک دارید، این مکملها مفید هستند. همچنین طبق بعضی تحقیقات، پروبیوتیکها عوارض خاصی از بارداری را کاهش میدهند، گرچه شواهد علمی برای توصیۀ عمومی به تمام زنان باردار هنوز کافی نیستند. براساس پژوهشهای مختلف فواید احتمالی مصرف قرص پروبیوتیک در بارداری عبارتاند از:
- بهبود سلامت دستگاه گوارش؛
- کاهش خطر زایمان زودرس و سایر عوارض بارداری؛
- کاهش خطر ابتلای نوزاد به اگزما؛
- کمک به کاهش افسردگی و اضطراب؛
- بهبود سلامت متابولیک مادر.
بهطور کلی، متخصصان میگویند پروبیوتیکها برای تمام زنان باردار ضروری یا مناسب نیستند. به همین علت برای جلوگیری از عوارض قرص پروبیوتیک در بارداری با متخصص زنان و زایمان یا تغذیه مشورت کنید. دکتردکتر برای راحتی شما شرایط گرفتن نوبت ویزیت برای مراجعۀ حضوری به متخصص مربوطه را فراهم کرده است.
بهترین زمان مصرف قرص پروبیوتیک و دوره مصرف آن
تحقیقات دربارۀ اهمیت زمان مصرف مکمل پروبیوتیک محدود است. طبق مطالعهای در سال ۲۰۱۱، میکروارگانیسمهای ساکارومایسس بولاردی با غذا یا بدون آن به تعداد مساوی زنده میمانند. درحالیکه سویههای لاکتوباسیلوس و بیفیدوباکتریوم درصورت مصرف تا ۳۰ دقیقه پیشاز غذا بهترین نرخ بقا را دارند. ازطرفی، براساس تحقیقی در سال ۲۰۱۷، پروبیوتیکها بدون درنظرگرفتن مصرف با غذا یا بدون آن، باعث ایجاد تغییرهای مثبت در میکروبیوم روده میشوند.
باوجوداین، اگر قرص پروبیوتیک را با معدۀ خالی مصرف کنید، پیشاز رسیدن به رودۀ بزرگ تجزیه میشود. در مقابل، مصرف پروبیوتیکها با غذا یا بلافاصله پساز آن اثربخشی آنها را بهبود میبخشد. غذا به خنثیکردن اسیدهای معده کمک کرده و از تجزیۀ زودهنگام پروبیوتیکها جلوگیری میکند.
علاوهبر این، بهتر است هنگام مصرف قرص پروبیوتیک از غذاهای اسیدی مانند مرکبات، گوجهفرنگی و قهوه پرهیز کنید. این مواد سطح pH مکملها را کاهش میدهند و اثر کلی آنها را کم میکنند. زمان مصرف قرص پروبیوتیک نیز فرقی نمیکند که صبح، ظهر یا شب باشد. بااینحال، بهتر است پروبیوتیکها را هر روز در زمان مشخصی مصرف کنید.
دوره مصرف قرص پروبیوتیک چقدر است؟
ازآنجاکه بیشتر پروبیوتیکها پساز استفاده فعال هستند، دورۀ ایدئال مصرف به نوع مشکل شما بستگی دارد، ازجمله:
- ناراحتیهای حاد گوارشی: برای اسهال یا مشکلات گوارشی مسافرتی، بسیاری از پروبیوتیکهای بررسیشدۀ بالینی حدود ۱ هفته استفاده میشوند. این مدت بسته به علائم گاهی کمی طولانیتر است.
- کاهش عوارض گوارشی آنتیبیوتیکها: برای حفظ سلامت روده حین و پساز مصرف آنتیبیوتیک، پروبیوتیکها اغلب بهطور مداوم برای ۲ تا ۶ هفته مصرف میشوند. این روند همزمان با مصرف آنتیبیوتیک شروع میشود و پساز آن ادامه مییابد.
- مشکلات مزمن گوارشی: برای نفخ یا یبوست، تحقیقات بازههای زمانی ۴ تا ۱۲ هفته را پیشنهاد میدهند. این زمان برای ارزیابی تغییرات در نظم روده و احساس راحتی لازم است.
- حفظ سلامت عمومی روده: برای فوایدی مانند تقویت سد رودهای و سیستم ایمنی، مطالعات اغلب مصرف مداوم قرص پروبیتوتیک بیش از ۳ ماه را توصیه میکنند.
علاوهبر این، دورۀ مصرف به میکروبیوم شما نیز بستگی دارد که مانند اثر انگشتتان منحصربهفرد است. بهعبارتدیگر، نحوه و زمان واکنش نشاندادن بدن شما پساز مصرف قرص پروبیوتیک با دیگران فرق دارد.
کلام آخر دکتردکتر
تحقیقات بسیاری دربارۀ فواید بالقوۀ پروبیوتیکها در حال انجام است و نتایج آنها امیدوارکننده به نظر میرسد. مصرف مکملهای مختلف ازجمله قرص پروبیوتیک به بهبود سلامت پوست، سلامت واژن زنان یا روده کمک کرده، و درمجموع، سیستم ایمنی بدن را تقویت میکند. گرچه این محصولات راهحل کاملی برای تمام مشکلات سلامتی نیستند، بخش مهمی از روند درمان را تشکیل میدهند. همچنین فراموش نکنید که قرص پروبیوتیک قیمت بالایی ندارد و با هزینۀ اندک میتوانید آن را تهیه کنید.
بااینحال، پیشاز مصرف پروبیوتیکها با پزشک خود مشورت کنید تا بهترین دُز و نوع محصول را متناسب با شرایط شما پیشنهاد دهد. شما میتوانید از دکتردکتر نوبت ویزیت برای مراجعۀ حضوری به متخصص موردنظرتان بگیرید. همچنین، اگر سؤال بیشتری دربارۀ بهترین قرص پروبیوتیک برای مردان و زنان دارید، بهترین پزشکان و متخصصان در دکتردکتر آمادهاند تا پاسخگوی شما باشند.







