چلغوز دانه خوراکی کوچکی است که سرشار از اسیدهای چرب امگا-۳، آنتیاکسیدانها و ویتامینهای ضروری مانند A، E و K است. این دانه خوراکی در کنار طعم منحصربهفردش فواید زیادی نیز برای سلامتی دارد. یکی از این فواید کاهش اشتها و کمک به کاهش وزن است. اگر میخواهید از دانه خوراکی چلغوز برای لاغری استفاده کنید تا پایان مقاله با ما همراه باشید تا شما را با خواص، نحوه عملکرد، طریقه مصرف، عوارض جانبی احتمالی و مقدار مجاز مصرف آن برای کاهش وزن آشنا کنیم.
چلغوز چیست؟
چلغوز از میوههای بومی منطقه هیمالیا است که سرشار از مواد مغذی است و مزایای سلامتی فراوانی دارد. چلغوز که با نام دانه کاج نیز شناخته میشود، از مخروطهای کاجِ گونهی Pinus gerardiana به دست میآید که عمدتاً در جنگلهای هیمالیا در هند، پاکستان و افغانستان یافت میشود.
همه دانههای کاج یکسان نیستند. دانه کاجی که در فروشگاه مواد غذایی میبینید، میتواند از هریک از حدود ۲۰ گونه مختلف درخت کاج به دست آمده باشد. دانههای چلغوز از چلغوزه (Pinus gerardiana) به دست میآیند. چلغوزه درختی با رشد آهسته است که در زمینهای صخرهای و مرتفع هیمالیای غربی یافت میشود. این درختان در ارتفاعات ۶۰۰۰ فوت (۱۸۲۹ متر) تا ۱۰هزار فوت (۳۰۴۸ متر) رشد میکنند. نسلهاست که دانههای این درخت منبع غذایی ارزشمندی برای جوامع کوهستانی بوده است.
این دانههای کوچک و عاجیرنگ در داخل مخروطهای درخت قرار دارند و برداشتکردن آنها کار دشواری است. این دانهها طی فرایندی پُرزحمت و بهصورت دستی برداشت میشوند، بنابراین نسبت به سایر آجیلها گرانترند و ممکن است گزینه خوبی برای یک رژیم لاغری ارزانقیمت نباشند.
دانههای کاج بهدلیل طعم کمی شیرین و کرهای و بافت نرمشان طرفدار دارند. میتوان آنها را بهصورت خام، برشته یا نمکسودشده مصرف کرد و در سالاد، پاستا و غذاهای دیگر به کار برد.
ارزش غذایی و کالری چلغوز در ۱۰۰ گرم
دانههای چلغوز بسیار مغذیاند. چلغوز سرشار از مواد مغذی ضروری و چربیهای سالم است. این آجیل سرشار از آنتیاکسیدانهایی است که به مبارزه با استرس اکسیداتیو و کاهش التهاب کمک میکنند. چلغوز با افزایش لپتین (هورمونی که مسئول سیگنالدهی سیری است) موجب کاهش اشتها میشود.
آنچه چلغوز را ازنظر تغذیهای متمایز میکند میزان چربی و ترکیب اسیدهای چرب آن است. اسید پینولنیک (pinolenic acid) ۱۹درصد از کل محتوای اسیدهای چرب چلغوز را تشکیل میدهد؛ این یکی از بالاترین غلظتهای موجود این ماده در تمام گونههای کاج است. اسید پینولنیک چلغوز را به مادهای مؤثر در کنترل اشتها تبدیل کرده است. در مقایسه، کاج سنگی ایتالیایی (Pinus pinea) تقریباً فاقد اسید پینولنیک است.
این آجیل علاوهبر اسید پینولنیک ترکیبی قدرتمند از آنتیاکسیدانها ازجمله گالوکاتچین، کاتچین، لوتئین، لیکوپن، کاروتنوئیدها و توکوفرولها (ویتامین E) را نیز در خود جای داده است. چلغوز پروتئین گیاهی، منیزیم و ویتامینهای گروه B موردنیاز بدن را تأمین میکند.
چلغوز بهدلیل چربیهای سالم، پروتئین گیاهی و کربوهیدرات نسبتاً کم، یکی از مغزهایی است که میتواند در رژیم کتوژنیک نیز بهصورت متعادل مصرف شود.
ارزش غذایی چلغوز در ۱۰۰ گرم:
| ماده مغذی | مقدار آن در هر ۱۰۰ گرم |
| انرژی | ۶۷۳ کیلوکالری |
| پروتئین | ۱۳٫۷ گرم |
| چربی کل | ۶۸٫۴ گرم |
| چربی اشباع | ۴٫۹ گرم |
| چربی تک اشباعنشده | ۱۸٫۷ گرم |
| چربی غیراشباع چندگانه | ۳۴٫۱ گرم |
| کربوهیدرات | ۱۳٫۱ گرم |
| فیبر غذایی | ۳٫۷ گرم |
| ویتامین E | ۹٫۳ گرم |
| منیزیم | ۲۵۱ میلیگرم |
| آهن | ۵٫۵ میلیگرم |
| روی | ۶٫۵ میلیگرم |
| فسفر | ۵۷۵ میلیگرم |
| ویتامین K | ۵۳٫۹ میکروگرم |
خواص چلغوز برای لاغری
چلغوز حاوی فیبر غذایی است که با افزایش حرکات منظم روده و بهبود سلامت روده به هضم غذا کمک میکند. فیبر همچنین، در تعادل باکتریهای روده مؤثر است و در بهبود ایمنی و جذب مواد مغذی نقش دارد.
یکی از خواص چلغوز برای زنان و مردان کمک به حفظ تعادل هورمونی است. چلغوز حاوی روی و منیزیم است. این مواد معدنی نقش مهمی در تنظیم هورمونی دارند. روی از تولید هورمونهای تولیدمثل پشتیبانی میکند و منیزیم میتواند به تنظیم کورتیزول (هورمون استرس) و بهبود سلامت قاعدگی کمک کند.
ترکیب ویتامینهای گروه B، منیزیم و پروتئین موجود در چلغوز به عملکردهای متابولیکی بدن کمک میکند. این مواد مغذی موجب میشوند که غذا در بدن به انرژی تبدیل شود و توده عضلانی بدن حفظ شود. متابولیسم سالم برای کنترل وزن، افزایش سطح انرژی و بهبود عملکرد هورمونها ضروری است.
خواص چلغوز برای لاغری بیشتر به اسید پینولنیک موجود در آن مربوط میشود. مطالعات نشان دادهاند که این اسید چرب امگا-۶ موجب تحریک ترشح هورمونهای سیری مانند کولهسیستوکینین (CCK) و GLP-1 (پپتید شبه گلوکاگون-۱) میشود.
این هورمونها با فرستادن سیگنال سیری به مغز اشتهای کلی را کاهش میدهند و موجب کاهش کالری دریافتی میشوند. این به سرکوب اشتها و کاهش هوسها کمک میکند. اسید پینولنیک، همراه با چربیهای سالم و فیبر، به کنترل بهتر وعدههای غذایی کمک میکند و موجب میشود که دانههای چلغوز برای لاغری ایدئال باشند.
اسید پینولنیک واکنش زنجیرهای بیوشیمیایی بسیار خاصی را در روده ایجاد میکند که در آزمایشهای بالینی اندازهگیری، مستند و تکرار شده است. در ادامه مراحل آن را بررسی میکنیم.
مرحله ۱: فعالکردن حسگرهای چربی روده
پوشش روده حاوی سلولهای گیرنده ویژهای است که مانند حسگرهایی کوچک عمل میکنند. مهمترین حسگرهای روده برای کنترل اشتها عبارتاند از:
- GPR40 (یا FFA1): گیرندهای که اسیدهای چرب آزاد (بلوکهای سازنده چربی) را تشخیص میدهد.
- GPR120 (یا FFA4): یکی دیگر از گیرندههای اسید چرب مرتبط با سلامت متابولیک است.
وقتی چلغوز میخورید، اسید پینولنیک در فرایند هضم آزاد میشود. پس از آزادشدن بهعنوان چیزی که دانشمندان آن را آگونیست دوگانه مینامند عمل میکند (یعنی هر دو گیرنده را همزمان فعال میکند). بیشتر چربیهای غذایی فقط یکی از این گیرندهها را بهشکلی ضعیف تحریک میکنند، درحالیکه اسید پینولنیک هر دو را بهشدت تحریک میکند. این همان چیزی است که اسید پینولنیک را خاص میکند.
مرحله ۲: ترشح هورمونهای «احساس سیری» در روده
پس از فعالشدن گیرندههای GPR40 و GPR120، این گیرندهها به سلولهای تخصصی موجود در دیواره روده، موسوم به سلولهای انترواندوکرین (Enteroendocrine cells) پیام میفرستند. این سلولها در پاسخ به ورود غذا هورمون ترشح میکنند. درنتیجه، دو هورمون مهم تنظیمکننده احساس سیری ترشح میشوند:
کولهسیستوکینین (CCK)
سلولهای I در بخش ابتدایی روده باریک این هورمون را ترشح میکنند. CCK سرعت تخلیه معده را کاهش میدهد، بنابراین غذا مدت بیشتری در معده باقی میماند و احساس سیری مدت طولانیتری حفظ میشود.
پپتید شبهگلوکاگون-۱ (GLP-1)
سلولهای L در قسمت انتهایی روده این هورمون را ترشح میکنند. GLP-1 با ارسال پیام به هیپوتالاموس (مرکز کنترل اشتها در مغز) احساس گرسنگی را کاهش میدهد و به کنترل اشتها کمک میکند. این همان هورمونی است که با داروهای محبوب کاهش وزن تجویزی هدف قرار میگیرد.
مرحله ۳: شروع اثر «ترمز»
این ترشح هورمونی چیزی را که محققان ترمز ایلئال (ileal brake) و ترمز دوازدههای (duodenal brake) مینامند، فعال میکند. این مکانیسمهای طبیعی حرکت غذا در دستگاه گوارش را کُند میکنند و سرعت تخلیه و عبور محتویات گوارشی کاهش مییابد. وقتی غذا کندتر حرکت میکند معده مدت طولانیتری پُر میماند و بهطور طبیعی در وعده غذایی بعدی خود کمتر غذا میخورید. این هورمونها همچنین با «به تأخیرانداختن تخلیه معده، و درنتیجه، ایجاد احساس سیری» کار میکنند.
اگرچه شواهد بالینی امیدوارکنندهاند، بیشتر مطالعات انسانی انجامشده کوتاهمدت و شامل نمونههای کوچکی بودهاند. اثرات چلغوز بر کاهش وزن واقعی در درازمدت، متوسط و متغیر بوده است. چلغوز دانهای جادویی نیست؛ استفاده از آن در کنار رژیم غذایی متعادل و سبک زندگی فعال میتواند به کاهش وزن کمک کند.
طریقه مصرف چلغوز برای لاغری
هنگام استفاده از چلغوز برای لاغری، نحوه و زمان مصرف بهاندازه مقدار آن اهمیت دارد. اگرچه چلغوز بهتنهایی موجب لاغری نمیشود، بهدلیل داشتن پروتئین، فیبر و چربیهای غیراشباع میتواند احساس سیری را افزایش دهد و به کنترل اشتها کمک کند.
بهترین زمان مصرف چلغوز برای کاهش وزن
در طریقه مصرف چلغوز برای لاغری زمانبندی اهمیت زیادی دارد. مطالعات نشان دادهاند که اثرات سرکوبکننده اشتها ظرف ۳۰ تا ۶۰ دقیقه پس از خوردن غذا ظاهر میشود. بنابراین، بهترین روش این است که ۳۰ تا ۶۰ دقیقه قبل از بزرگترین وعده غذایی (ناهار یا شام) از دانههای چلغوز استفاده کنید.
این به بدن شما زمان میدهد تا چربیها را هضم کند، اسیدهای چرب را آزاد کند و هورمونهای CCK و GLP-1 را تحریک کند تا درست زمانی که میخواهید غذا بخورید سطح این هورمونها به اوج خود برسد.
البته، مصرف چلغوز در اواسط صبح یا بهعنوان میان وعده عصرانه نیز ایده خوبی است زیرا موجب بالارفتن سطح انرژی و احساس سیری در طول روز میشود.
مقدار مصرف روزانه چلغوز برای لاغری
برای دریافت دُزی از اسید پینولنیک که در مطالعات مؤثر نشان داده شده است، به حدود ۲ تا ۳ گرم اسید پینولنیک در روز نیاز داریم. ازآنجاییکه تقریباً ۱۹٪ اسیدهای چرب موجود در چلغوز را اسید پینولنیک تشکیل میدهد و این آجیل درکل حدود ۵۱٪ چربی دارد میتوان گفت که مقدار مصرف روزانه چلغوز برای لاغری چیزی حدود یک اونس (۲۸ گرم) یا تقریباً ۲۰ تا ۲۵ عدد دانه چلغوز است. این معادل یک مشت کوچک است که بهراحتی میتوان آن را در هر رژیم غذایی گنجاند.
افرادی که رژیم فستینگ دارند، بهتر است چلغوز را بهعنوان میانوعده یا همراه سالاد و ماست در ساعات مجاز غذاخوردن مصرف کنند، زیرا این مغز سرشار از انرژی است.
روشهای استفاده از چلغوز در رژیم غذایی
قرنهاست که از چلغوز هم بهعنوان میانوعدهای مستقل استفاده میشود و هم بهعنوان ماده اولیه در غذاهای مختلف، بهویژه در رژیمهای غذایی مدیترانهای و خاورمیانه. طعم شیرین و کرهای ملایم و بافت ترد چلغوز موجب میشود که بتوانیم از آن در بسیاری از غذاهای خوشمزه و متنوع استفاده کنیم. برای استفاده لذتبخشتر از چلغوز برای لاغری میتوانید آن را با غذاها و خوراکیهای زیر ترکیب کنید.
ترکیب چلغوز با سالاد
اضافهکردن چلغوز به سالاد راهی سالم برای افزایش احساس سیری و کمک به کنترل اشتها است. چلغوز سرشار از چربیهای غیراشباع، پروتئین و فیبر است و در کنار سبزیجات کمکالری و پرفیبر میتواند وعده یا میانوعدهای مغذی و سیرکننده را ایجاد کند.
برای تهیه سالادی مناسب برای کاهش وزن میتوانید از مواد زیر استفاده کنید:
- سبزیجات برگدار (کاهو، اسفناج یا ترکیبی از آنها)؛
- خیار، گوجهفرنگی، فلفل دلمهای و هویج؛
- ۲۸ گرم چلغوز (حدود یک مشت کوچک)؛
- ۸۰ تا ۱۰۰ گرم سینه مرغ گریلشده، ماهی یا حبوبات پخته (برای تأمین پروتئین)؛
- آبلیمو تازه یا سرکه بالزامیک همراه با ۱ قاشق چایخوری روغن زیتون برای سس.
ترکیب چلغوز با ماست
با ترکیبکردن چلغوز با ماست میتوانید میانوعده یا صبحانهای سالم و سیرکننده تهیه کنید. ماست، بهویژه ماست یونانی کمچرب، منبع خوبی از پروتئین است و چلغوز نیز چربیهای غیراشباع، پروتئین و فیبر را فراهم میکند. این ترکیب میتواند سرعت هضم غذا را کاهش دهد، احساس سیری را افزایش دهد و به کنترل اشتها در طول روز کمک کند.
برای تهیه میانوعدهای مناسب برای کاهش وزن مواد زیر را با یکدیگر ترکیب کنید:
- ۱ لیوان ماست یونانی کمچرب یا ماست ساده کمچرب؛
- ۲۸ گرم چلغوز؛
- نصف پیمانه توتفرنگی یا بلوبری یا چند برش سیب؛
- کمی دارچین یا وانیل برای طعم بهتر (اختیاری).
درصورت تمایل میتوانید ۱ قاشق غذاخوری دانه چیا یا تخم کتان آسیابشده نیز اضافه کنید تا مقدار فیبر این میانوعده افزایش یابد و مدت طولانیتری احساس سیری کنید.
ترکیب چلغوز با جو دوسر
یکی از راههای استفاده از چلغوز برای لاغری ترکیبکردن آن با جو دوسر است. با ترکیب چلغوز و جو دوسر میتوانید بهترین صبحانه رژیمی برای لاغر شدن را تهیه کنید، صبحانهای سالم که شما را تا وقت ناهار سیر نگه میدارد.
جو دوسر سرشار از فیبر محلول بتاگلوکان است که سرعت هضم را کاهش میدهد و موجب افزایش احساس سیری میشود. چلغوز نیز با تأمین پروتئین، چربیهای غیراشباع و فیبر میتواند ماندگاری این احساس سیری را بیشتر کند. این ترکیب میتواند به کنترل اشتها و کاهش ریزهخواری در طول روز کمک کند.
برای تهیه یک وعده مناسب کاهش وزن میتوانید از ترکیب زیر استفاده کنید:
- نصف پیمانه جو دوسر پرک؛
- ۲۸ گرم چلغوز؛
- ۱ لیوان شیر کمچرب یا شیر گیاهی بدون شکر؛
- مقداری دارچین؛
- درصورت تمایل، چند برش توتفرنگی یا نصف سیب خردشده.
برای جلوگیری از افزایش کالری، از افزودن شکر، عسل یا خامه خودداری کنید.
ترکیب چلغوز با اسموتی
ترکیب چلغوز با اسموتی نیز راه دیگری برای استفاده از چلغوز برای لاغری است. البته اگر در اسموتی مواد پرکالری یا شکر اضافه کنید دیگر رژیمی نیست و حتی ممکن است کالری دریافتی را افزایش دهد. برای اینکه این ترکیب به کنترل اشتها کمک کند بهتر است از مواد کمکالری و سرشار از فیبر استفاده کنید.
اسموتی مناسب برای کاهش وزن میتواند شامل موارد زیر باشد:
- ۱ لیوان شیر کمچرب یا شیر بادام بدون شکر؛
- ۱ مشت اسفناج تازه؛
- نصف پیمانه انواع توت (مانند توتفرنگی یا بلوبری)؛
- ۱ قاشق غذاخوری دانه چیا یا تخم کتان آسیابشده؛
- ۲۸ گرم چلغوز؛
- یخ و کمی دارچین برای طعم بهتر.
این ترکیب پروتئین، فیبر و چربیهای غیراشباع را به بدن میرساند و میتواند احساس سیری را مدت بیشتری حفظ کند.
مصرف چلغوز بهصورت خام
مصرف چلغوز بهصورت خام موجب میشود که بالاترین سطح آنتیاکسیدانهای حساس به حرارت مانند ویتامین E حفظ شود و مصرف آن بهصورت کمی برشتهشده میتواند کمی قابلیت هضم چربیها را افزایش دهد و بهطور بالقوه آزادسازی هورمونها را تسریع کند.
برای حفظ ارزش غذایی توصیه میشود که چلغوز را بهصورت خام مصرف کنید یا اگر از نوع بوداده آن استفاده میکنید، بدون روغن و نمک باشد. نگهداری چلغوز در ظرف دربسته در جای خشک و خنک، ماندگاری آن را افزایش میدهد و از کهنگی و فساد آن جلوگیری میکند.
هیچ ماده غذایی بهتنهایی موجب کاهش وزن نمیشود و بهترین رژیم لاغری از نظر پزشکان رژیمی است که متعادل، قابلتداوم و سرشار از مواد غذایی مغذی باشد. در چنین رژیمی، مصرف متعادل مغزهایی مانند چلغوز میتواند با افزایش احساس سیری و کنترل اشتها به مدیریت وزن کمک کند.
طبع چلغوز در طب سنتی
طبع چلغوز در طب سنتی گرم و خشک است. بنابراین، افراد گرممزاج پس از مصرف آن ممکن است دچار عوارضی مانند جوشهای پوستی شوند. بنابراین اگر طبع شما گرم است باید در مصرف آن احتیاط کنید و از زیادهروی در مصرف آن پرهیز کنید.
مضرات چلغوز
اگرچه چلغوز فواید سلامتی فراوانی دارد، آگاهی از عوارض جانبی احتمالی آن نیز مهم است. اگر پس از مصرف چلغوز برای لاغری دچار عوارض زیر شدید، مصرف آن را متوقف کنید.
واکنشهای آلرژیک چلغوز
مصرف چلغوز در بعضی از افراد موجب آلرژی میشود و علائمی مانند سردرد، حالت تهوع، استفراغ، تورم و مشکل در تنفس را ایجاد میکند. درصورت بروز این علائم فوراً باید به پزشک مراجعه کنید.
سندرم دهان کاج و مضرات مصرف چلغوز
سندرم دهان کاج (که سندرم دانه کاج یا PNS نیز نامیده میشود) وضعیتی است که در آن ۱۲ تا ۴۸ ساعت پس از خوردن بعضی از دانههای کاج طعم تلخ یا فلزی مداومی را در دهان خود احساس میکنید که میتواند ۲ تا ۴ هفته ادامه داشته باشد. این طعم با خوردن غذاهای دیگر بدتر میشود.
البته، این عارضه براثر مصرف چلغوز (Pinus gerardiana) ایجاد نمیشود. تحقیقات منتشرشده در مجله سمشناسی پزشکی و توسط نهادهای ایمنی مواد غذایی مانند سازمان غذا و داروی نیو ساوت ولز و Codex Alimentarius سندرم دهان کاج را با کاج سفید چینی (Pinus armandii) مرتبط میدانند. کاج سفید چینی گونهای است که ازطریق برچسبگذاری نادرست وارد زنجیره تأمین مواد غذایی جهانی شد و اکنون صادرات آن تا حد زیادی ممنوع است.
اگر آجیل را از فروشندهای معتبر میخرید که چلغوز (Pinus gerardiana) یا دانه کاج کرهای (Pinus koraiensis) میفروشد، خطر ابتلا به سندرم دهان کاج دیگر وجود نخواهد داشت.
مشکلات دستگاه گوارش یکی از عوارض مصرف چلغوز
خوردن بیشازحد چلغوز میتواند منجر به ناراحتیهای دستگاه گوارش مانند درد، نفخ یا اسهال شود.
افزایش وزن و مضرات مصرف چلغوز
اگرچه چلغوز برای لاغری مفید است و موجب کاهش اشتها میشود، بهدلیل کالری بالا زیادهروی در مصرف آن میتواند موجب افزایش وزن شود.
تداخلات دارویی و عوارض مصرف چلغوز
دانه کاج با بعضی از داروها مانند رقیقکنندههای خون تداخل دارد. بنابراین درصورت مصرف دارو پیش از استفاده از چلغوز برای لاغری با پزشک خود مشورت کنید.
چه کسانی نباید چلغوز مصرف کنند؟
بعضی از افراد نباید چلغوز مصرف کنند یا باید در مصرف آن احتیاط کنند. موارد منع مصرف چلغوز عبارتاند از:
- حساسیت کیسه صفرا: ازآنجاکه اسید پینولنیک بهشدت CCK را تحریک میکند و CCK موجب انقباض کیسه صفرا و آزادشدن صفرا میشود، افرادی که بیماری فعال کیسه صفرا یا سنگ کیسه صفرا دارند باید چلغوز را با احتیاط مصرف کنند و پیش از مصرف آن با پزشک خود مشورت کنند.
- احساس سنگینی در دستگاه گوارش: مصرف بیش از ۳۰ گرم در روز در بعضی از افراد موجب نفخ یا ناراحتی گوارشی میشود، بهویژه اگر به غذاهای پرچرب عادت نداشته باشند.
- بارداری: زنان باردار باید برای احتیاط و جلوگیری از احساس سنگینی در دستگاه گوارش میزان مصرف خود را به کمتر از ۱۰ گرم در روز محدود کنند. پیش از مصرف چلغوز برای لاغری با پزشک خود مشورت کنید.
- آلرژیها: آلرژی به دانه کاج نادر است، ولی گاهی ایجاد میشود. اگر به آجیلهای درختی حساسیت دارید با احتیاط از چلغوز استفاده کنید و درصورت بروز واکنشهای آلرژیک به پزشک مراجعه کنید.
کسانی که بیماری سنگ کیسه صفرا فعال دارند، به آجیلهای درختی آلرژی دارند یا داروهای کاهش وزن تجویزی مصرف میکنند، باید قبل از شروع مصرف منظم چلغوز با پزشک مشورت کند. اثرات تقویتکننده هورمون اسید پینولنیک میتواند با داروهایی که همان مسیرهای GLP-1 را هدف قرار میدهند، تداخل داشته باشد.
کلام آخر دکتردکتر
۱۹درصد از کل اسیدهای چرب موجود در چلغوز (Pinus gerardiana) را اسید پینولنیک تشکیل میدهد که یکی از بالاترین غلظتها در بین تمام گونههای دانه کاج است. اسید پینولنیک گیرندههای GPR40 و GPR120 در روده را فعال میکند و موجب ترشح هورمونهای سیری CCK و GLP-1 میشود.
دُز مناسب چلغوز برای لاغری یک اونس یا ۲۸ گرم (۲۰ تا ۲۵ عدد) است که بهتر است ۳۰ تا ۶۰ دقیقه قبل از وعده غذایی اصلی خورده شود. فراموش نکنید که مصرف چلغوز برای لاغری معجزه نمیکند و فقط درصورت استفاده از آن در کنار رژیم غذایی متعادل و فعالیت بدنی منظم میتوانید به نتیجه مطلوب برسید.
اگر برای تنظیم رژیم غذایی متناسب با شرایط سلامتی و نیازهای خود به مشاوره با متخصص تغذیه نیاز دارید میتوانید از خدمات «مشاوره پزشکی آنلاین» و «دریافت نوبت مطب» دکتردکتر استفاده کنید.




