ترکیب ارده و شیره انگور یکی از محبوبترین و مقویترین صبحانهها در فرهنگ غذایی ایرانی است. این ترکیب بمب انرژی محسوب میشود و بهدلیل داشتن چربیهای سالم، قند طبیعی و مواد معدنی، فواید بسیاری برای سلامتی دارد. بااینحال، این سؤال درباره آن مطرح میشود که آیا این ترکیب خوشمزه برای لاغری مفید است و میتوان آن را در رژیمهای کاهش وزن گنجاند؟ در این مقاله، با نگاه علمی ارزش غذایی، خواص و تأثیر ارده و شیره انگور برای لاغری را بررسی میکنیم.
ارده و شیره انگور چیست؟
ارده نوعی خمیر است که از دانههای کنجد آسیابشده تهیه میشود و بهدلیل ارزش غذایی بسیار بالایی که دارد شناخته شده است. ارده خالص فاقد هرگونه افزودنی است و منبع غنی از چربیهای سالم، پروتئین، کلسیم، منیزیم و ویتامینهای گروه B است. دانههای کنجد که پایه ارده را تشکیل میدهند، بهخاطر ارزش غذایی فوقالعاده خود محبوبیت بسیار بالایی دارند. ارده در زمستان بهدلیل تأمین انرژی و حفظ گرمای بدن، در بسیاری از غذاها بهویژه غذاهای ترکیه به کار میرود.
شیره انگور، عصاره غلیظ آب انگور است که از جوشاندن آن بهمدت طولانی به دست میآید و سرشار از آهن، کلسیم و آنتیاکسیدان است. این ماده در طب سنتی برای درمان بیماریهایی مانند کمخونی و خستگی کاربرد دارد.
ترکیب این دو یک ماده غذایی کلاسیک است که معمولا در صبحانه سرو میشود. البته آنها را در کاسههای جداگانه میریزند و میتوان آنها را هنگام مالیدن روی نان با هم مخلوط کرد. طعم آجیلی و کمی تلخ ارده با طعم شیرین شیره انگور متعادل میشود و ترکیب خوشمزهای ایجاد میکند. این ماده غذایی بهطور کامل گیاهی است و به همین دلیل، برای افرادی که رژیم گیاه خواری دارند مناسب است.
-
بیتا معتمدیانمتخصص تغذیه و رژیم3,9 (8)تهراندریافت نوبت آنلاین -
حمید فرزانهمتخصص تغذیه و رژیم5,0 (96)تهراندریافت نوبت آنلاین
-
رویا وزیری جاویدمتخصص تغذیه و رژیم4,3 (29)تهراندریافت نوبت آنلاین
-
هادی منجیمتخصص تغذیه و رژیم4,5 (44)تهراندریافت نوبت آنلاین
-
علی عزیزیمتخصص تغذیه و رژیم4,4 (50)یزددریافت نوبت آنلاین
-
معصومه مرادیمتخصص تغذیه و رژیم4,5 (64)تهراندریافت نوبت آنلاین
-
آزاده السادات پورحسینیمتخصص تغذیه و رژیم4,6 (9)یزددریافت نوبت آنلاین
-
محسن امیدیمتخصص تغذیه و رژیم4,4 (14)شیرازدریافت نوبت آنلاین
طبع ارده و شیره انگور چیست؟
- طبع ارده در طب سنتی: در طب سنتی ایرانی، طبع ارده گرم و تر است. به همین دلیل برای افراد سردمزاج مناسب است و به رفع سردی بدن کمک میکند؛
- طبع شیره انگور در طب سنتی: طبع شیره انگور نیز گرم و تر است. ترکیب این دو ماده، یک معجون با طبع بسیار گرم ایجاد میکند که مصرف آن بهویژه در فصول سرد سال برای تأمین انرژی و گرمکردن بدن مناسب است.
ارزش غذایی ارده و شیره انگور
برای بررسی ارزش غذایی ارده و شیره انگور، جدول مشخصات تغذیهای آنها را بهشکل جداگانه بررسی میکنیم:
جدول ارزش غذایی ارده
| شاخص تغذیهای | مقدار در هر قاشق غذاخوری (۱۵ گرم) |
| کالری | ۸۹ |
| پروتئین | ۳گرم |
| کربوهیدرات | ۳گرم |
| چربی | ۸گرم |
| فیبر | ۲گرم |
جدول ارزش غذایی شیره انگور
| شاخص تغذیهای | مقدار در هر قاشق غذاخوری (۲۰گرم) |
| کالری | ۶۰ |
| پروتئین | ۱گرم |
| کربوهیدرات | ۱۴٫۹۵گرم |
| چربی | ۰٫۰۲گرم |
| فیبر | ۱گرم |
| آهن | ۰٫۹۴میلیگرم |
کالری ترکیب ارده و شیره انگور
درصورتیکه بهاندازه یک قاشق غذاخوری بزرگ (حدود ۳۰گرم) ترکیب ارده و شیره انگور را میل کنید، حدود ۱۸۰ کالری دارد. جدول ارزش غذایی آن بهصورت زیر است:
| شاخص تغذیهای | مقدار در ۳۰گرم |
| کالری | ۱۸۰ |
| پروتئین | ۵گرم |
| کربوهیدرات | ۱۶گرم |
| فیبر | ۱٫۵گرم |
| قند | ۱۳گرم |
| چربی | ۱۲گرم |
| چربی اشباع | ۱٫۷گرم |
| آهن | ۲٫۸میلیگرم |
| کلسیم | ۶۵میلیگرم |
| منیزیم | ۲۹میلیگرم |
آیا ارده و شیره انگور برای لاغری مناسب است؟
واقعیت این است که با ۱۸۰ کالری در یک قاشق غذاخوری، ارده و شیره انگور را نمیتوان بهعنوان بهترین رژیم لاغری در نظر گرفت. ترکیب ارده و شیره انگور برای لاغری فقط زمانی مناسب است که مقدار وعده آن را بهخوبی کنترل کنید. چربیهای سالم و پروتئین موجود در کنجد و فیبر موجود در هردو آنها، باعث میشود مدتی طولانی سیر بمانید و تنقلات شیرین هوس نکنید.
تأثیر کالری بالا ارده و شیره انگور بر افزایش یا کاهش وزن
مصرف آزادانه غذاهایی که چگالی کالری آنها زیاد است، بهسرعت به افزایش وزن منجر میشود. به همین دلیل است که در بیشتر موارد برنامه غذایی افزایش وزن، ترکیب ارده و شیره انگور جایگاه بالایی دارد. بااینحال، کالری زیاد در یک وعده کوچک، بهشرط کنترل وعده و پرخورینکردن، برای کاهش وزن مؤثر است.
آیا ترکیب ارده و شیره انگور چربیسوز است؟
واقعیت این است که هنوز مطالعات کافی درباره چربیسوزی ترکیب ارده و شیره انگور وجود ندارد. حتی ممکن است بهدلیل محتوای قندهای ساده شیره انگور، ترشح انسولین افزایش یابد که خود یکی از عوامل ذخیرهشدن چربی است. بااینحال، یک مطالعه روی موشها بهمدت ۱۲ هفته، نشان داد که موشهای مصرفکننده مکمل شیره انگور ۴٪، نسبت به آنهایی که مکمل با غلظت ۲٪ را مصرف کرده بودند، وزن کمتری داشتند. همچنین، چربی بدن و سطح لپتین خون (هورمونی که سلولهای چربی تولید میکنند) آنها کاهش یافته بود.
مطالعات بیشتر نشان داد که ممکن است شیره انگور (یا میوهجات مشابه) به افزایش دفع کالری از طریق مدفوع، افزایش بیان ژن برای چندین نشانگر زیستی کبد و سلولهای چربی در متابولیسم انرژی شود. احتمال دارد این نتیجه به پلیفنولهای موجود در شیره انگور مربوط باشد. بااینحال، این مطالعات روی موشها انجام شده است و مطالعات انسانی درباره آن در دست نیست.
خواص ارده و شیره انگور برای بدن
ارده و شیره انگور فواید زیادی برای بدن دارند. برخی از این ویژگیهای مفید عبارتاند از:
افزایش انرژی و رفع خستگی یکی از خواص ارده و شیره انگور
ارده سرشار از چربیهای سالم است که انرژی پایدار ایجاد میکنند. از آن سو، شیره انگور حاوی قندهای ساده است که باعث تأمین سریع انرژی میشوند. درنتیجه، ترکیب ارده و شیره انگور مانند یک بمب انرژی بهسرعت خستگی و ضعف را برطرف میکند.
تقویت سیستم ایمنی از خواص ارده و شیره انگور
ارده حاوی آنتیاکسیدانهای فراوان و شیره انگور سرشار از پلیفنولهاست. ترکیب آن دو باعث تقویت سیستم ایمنی بدن بهویژه در فصول سرد زمستان میشود که به جلوگیری از بیماریهایی مانند سرماخوردگی و آنفلوانزا کمک میکند.
کمک به سلامت استخوانها یکی از فواید ارده و شیره انگور
ارده منبع غنی کلسیم، منیزیم و فسفر است. این موادمعدنی برای حفظ تراکم استخوانها و رشد آنها بهویژه در کودکان ضروری هستند.
بهبود عملکرد دستگاه گوارش یکی از پیامد های مثبت مصرف ارده و شیره انگور
فیبر موجود در دانه کنجد به بهبود حرکات روده و جلوگیری از یبوست کمک میکند. روغن کنجد موجود در ارده، بهعنوان یک ملین طبیعی عمل میکند که برای حرکت روان مدفوع در روده مفید است.
برطرفکردن کمخونی یکی از نکات مثبت مصرف ارده و شیره انگور
شیره انگور سرشار از آهن است که برای رفع کمخونی مفید است. در طب سنتی معمولا از شیره انگور برای برطرفکردن کمخونی استفاده میکردند.
ارده و شیره انگور برای افزایش یا کاهش وزن؟
ترکیب ارده و شیره انگور باعث ایجاد احساس سیری طولانیمدت میشود و ممکن است از جلوگیری پرخوری کند. بااینحال، باتوجهبه چگالی کالری بالایی که دارد، بیشتر برای افزایش وزن مناسب است تا کاهش وزن. شاید بهتر باشد از سایر انواع روش های لاغری برای کاهش وزن استفاده کنید.
آیا ارده و شیره انگور باعث چاقی میشود؟
تراکم کالری ارده و شیره انگور بالاست (۱۸۰ کالری در هر قاشق غذاخوری). به همین دلیل است که به نظر میرسد چاقکننده باشد. غذاهای پرکالری درصورت مصرف بیشازحد باعث افزایش وزن میشوند. خوبی این ترکیب آن است که چربیهای ارده عمدتا از نوع غیراشباع هستند و شیره انگور هم سرشار از موادمغذی سالم است. ترکیب چربیهای سالم، فیبر و پروتئین موجود در ترکیب ارده و شیره انگور، به کندشدن هضم غذا کمک میکند که باعث سیری طولانیمدت میشود که میل به پرخوری را کاهش میدهد. نکته کلیدی در مصرف ارده و شیره انگور برای لاغری در کنترل وعده نهفته است.
آیا ارده و شیره انگور در مقدار کم میتواند در رژیم استفاده شود؟
بله. مصرف ارده و شیره انگور برای لاغری زمانی مناسب است که در حد کم آن را در وعدههای خود بگنجانید و کالریهای دریافتی از ریزهخواریهایتان را کاهش دهید.
طریقه مصرف ارده و شیره انگور
مصرف ارده و شیر انگور باید بهمقدار کم و در ترکیب با غذاهای سالم و کمکالری دیگر باشد. بیایید طریقه مصرف این ترکیب را با هم بررسی کنیم:
میزان مجاز مصرف روزانه
باتوجهبه تراکم کالری شیره انگور و ارده، یک تا دو قاشق غذاخوری از آن در روز کافی است ولی باید کالری دریافتی از غذاهای دیگر را نیز کنترل کنید. در این صورت، معمولا اختلالی در روند کاهش وزن ایجاد نمیکند.
بهترین زمان مصرف ارده و شیره انگور
بهشکل سنتی ارده و شیره انگور را صبحها در وعده صبحانه مصرف میکنند تا بدن فرصت کافی برای سوزاندن کالری و قند دریافتی در طول روز را داشته باشد. میتوان آن را حدود ۴۵دقیقه قبل از ورزش و فعالیت بدنی هم مصرف کرد؛ زیرا انرژی کافی را برای تمرین فراهم میکند و عملکرد شما را در حین ورزش بهبود میبخشد.
عوارض مصرف بیش از حد ارده و شیره انگور
با اینکه ارده و شیره انگور بسیار مقوی و سرشار از موادمغذی سالم است، مصرف بیشازحد آن ممکن است عوارضی داشته باشد. برای نمونه، میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
افزایش وزن
کالری متراکم ترکیب ارده و شیره انگور درصورت مصرف کنترلنشده، بهشکل بافت چربی ذخیره میشود و افزایش وزن را در پی دارد.
افزایش قند خون
انگور و شیره آن، شاخص گلیسمی بالایی (GI) دارد و برای افراد دیابتی مناسب نیست. به همین دلیل، مصرف زیاد ارده و شیره انگور باعث افزایش سریع و ناگهانی قند خون میشود. این افزایش ترشح شدید انسولین را به دنبال دارد که مقاومت به انسولین را تشدید میکند.
مشکلات گوارشی
مصرف مقادیر زیاد ارده بهدلیل محتوای چربی بالا، ممکن است در برخی افراد باعث سنگینی معده، رفلاکس اسید یا اسهال چرب شود.
چه کسانی نباید ارده و شیره مصرف کنند؟
افراد زیر باید از مصرف ارده و شیره انگور خودداری کنند:
افراد مبتلا به دیابت
بهدلیل وجود قند ساده فراوان در شیره انگور، مصرف این ترکیب برای بیماران دیابتی بهشدت خطرناک است و باعث نوسانات شدید قند خون میشود.
افراد دارای اضافهوزن شدید
کسانی که BMI بالایی دارند و در فاز کاهش وزن هستند، بهتر است از مصرف این بمب کالری اجتناب کنند تا مدیریت کالری برایشان دشوار نشود.
افراد با رژیم کاهش وزن سخت
در رژیمهای کمکربوهیدرات (مانند کتوژنیک) یا رژیمهایی که هدفشان پایین نگهداشتن سطح انسولین است، باید از مصرف شیره انگور بهدلیل محتوای کربوهیدرات بالا اجتناب کنند.
نکات مهم در مصرف ارده و شیره انگور برای لاغری
اگر میخواهید ارده و شیره انگور را در رژیم غذایی خود بگنجانید، به نکات مهم زیر توجه کنید تا در اهداف شما از برنامه کاهش وزن اختلال ایجاد نکند:
- اهمیت کنترل مقدار مصرف: روزانه یک قاشق غذاخوری ارده و شیره انگور برای لاغری کافی است. اگر میزان مصرف آن را کنترل نکنید، بهسرعت کالری شما را افزایش میدهد؛
- انتخاب ارده و شیره طبیعی: شیره انگور و ارده را خودتان درست کنید یا اینکه از جاهای معتبری بخرید که مطمئن هستید بهصورت ارگانیک آنها را تهیه میکنند؛
- ترکیب با سایر مواد غذایی سالم: سعی کنید ارده و شیره انگور را با موادغذایی سالم مانند نان سبوسدار یا غلات کامل، مغز گردو و دانههای چیا ترکیب کنید.
باورهای غلط درباره ارده و شیره انگور برای لاغری
باورهای نادرست زیادی درباره ارده و شیره انگور وجود دارد. برخی از آنها را در ادامه بررسی میکنیم:
آیا ارده و شیره باعث لاغری میشود؟
ارده و شیره باعث لاغری نمیشود؛ بلکه بهدلیل تراکم کالری بالا پتانسیل بالایی برای چاقکنندگی دارد. بااینحال، بهدلیل سالمبودن آن و احساس سیری مضاعفی که ایجاد میکند، باعث جلوگیری از پرخوری در بین وعدههای غذایی میشود.
آیا مصرف ناشتا آن باعث چربیسوزی است؟
هنوز تحقیقات کافی درباره چربیسوزی ارده و شیره انگور وجود ندارد.
کلام آخر دکتردکتر
ارده و شیره انگور یک ترکیب فوقالعاده مغذی، انرژیزا و طبیعی است که فواید بسیاری برای سلامت استخوانها و تأمین انرژی دارد. بااینحال، بهدلیل کالری متراکم، باید آن را بهمقدار کنترلشده مصرف کنید. اگر به دیابت مبتلا هستید یا در مسیر کاهش وزن قرار دارید، خوب است قبل از گنجاندن ارده و شیره انگور با یک پزشک متخصص تغذیه مشورت کنید.
