آکنه یکی از شایعترین مشکلات پوستی است و هر سال میلیونها نفر را درگیر میکند. درمانهای رایج مانند سالیسیلیکاسید، نیاسینامید و بنزوئیلپراکسید اثربخشی بیشتری دارند، اما گاهی باعث ایجاد خشکی، قرمزی، تغییر رنگ یا تحریک پوست میشوند. به همین دلیل، برخی افراد سراغ درمان خانگی جوش صورت میروند. در ادامه، اثربخشی این روشها را بیشتر بررسی میکنیم. با ما بمانید.
درمان خانگی جوش صورت چیست؟
درمان خانگی جوش صورت مجموعهای از مراقبتهای ساده، تغییر عادتهای روزانه و بعضی روشهای موضعی کمخطر است که در خانه میتوانید آنها را انجام دهید. این روشها بیشتر برای جوشهای خفیف یا برای مراقبت از پوست در کنار درمان اصلی مناسب هستند.
متن انگلیسی:
If you have large, painful pimples that sit deep in your skin or acne that leaves a scar when it clears, you’ll need to see a dermatologist for treatment. Products that you can buy online or in a store are unlikely to treat these types of acne effectively.
ترجمۀ متن:
اگر جوشهای بزرگ و دردناک در عمق پوست دارید یا جوشها پساز بهبود اسکار به جا میگذارند، درمان خانگی برای جوش صورت کافی نیست و باید متخصص پوست آنها را بررسی کند. فراوردههای بدون نسخه نیز بیشتر اوقات برای این نوع آکنههای عمقی اثربخشی کافی ندارند.
همچنین، اگر جوشها بهصورت ندول، کیست، ضایعات چرکی متعدد یا آکنۀ ماندگار ظاهر شوند، پزشک باید دلیل آنها را بررسی کند و درمان صحیح را پیشنهاد دهد. توصیه میکنیم از دکتردکتر نوبت ویزیت برای پزشک دارای تخصص پوست و مو بگیرید و درمان آکنه را اصولی پیش ببرید.
بهترین روشهای درمان خانگی جوش صورت
برای درمان جوش صورت خانگی، روشهای کمخطرتر و دارای تأثیرگذاری نسبی پیشنهاد میشوند. جدول زیر کاربرد احتمالی هر روش و محدودیت آن را نشان میدهد.
| روش | کاربرد احتمالی | محدودیت |
| کمپرس سرد | درد و التهاب جوش ملتهب را بهطور موقت کمتر میکند. | علت آکنه را درمان نمیکند و یخ را نباید بهطور مستقیم روی پوست قرار دهید. |
| کمپرس گرم | برای جوش عمقی و دردناک به نزدیکشدن ضایعه به سطح پوست کمک میکند. | بعداز کمپرس نباید جوش را فشار دهید یا بترکانید. |
| آلوئهورا | ترکیب ژل آلوئهورا با ترتینوئین، اثربخشی بهمراتب بهتری نسبت به مصرف ترتینوئین بهتنهایی در درمان ضایعات آکنه دارد. | این نتیجه مربوط به درمان ترکیبی است و اثر ژل خانگی آلوئهورا بهتنهایی را ثابت نمیکند. |
| عسل | خاصیت ضدباکتریایی عسل دلیل استفاده از آن در بعضی روشهای خانگی است. | شواهد کافی برای درمان اثباتشدۀ آکنه با عسل وجود ندارد. |
| چای سبز | فراوردههای موضعی حاوی عصارۀ چای سبز در بعضی تحقیقات ضایعات التهابی را کاهش دادهاند. | نتایج مربوط به عصارهها و فرمولهای مشخص است و چای دمکرده یا ماسک خانگی همان شواهد را ندارد. |
| روغن درخت چای | فراوردههای موضعی استاندارد حاوی روغن درخت چای ممکن است شدت آکنه را تاحدی کاهش دهند. | ممکن است خارش، خشکی یا تحریک موضعی ایجاد کند و روغن خالص برای مصرف مستقیم مناسب نیست. |
| هاماملیس | طبق شواهد آزمایشگاهی، این ماده با اثر ضدالتهابی خود، واکنشهای التهابی ناشی از باکتری مولد جوش را کاهش میدهد. | دادۀ بالینی کافی وجود ندارد که آن را روشی مؤثر و قطعی برای درمان خانگی جوش صورت معرفی کند. |
| جوجوبا | استفاده از ماسک خاک رس و روغن جوجوبا برای کاهش ضایعات آکنه و بهبود جوشها مفید است. | اثر جوجوبا بهتنهایی مشخص نیست. |

ماسکهای خانگی برای درمان جوش صورت
بعضی ماسکها برای درمان خانگی جوشهای صورت نیز استفاده میشوند، اما اثر آنها یکسان نیست و خانگیبودن به معنی ایمن یا تأثیرگذاری حتمی نیست. بااینحال، بعضی از ماسکهای پیشنهادی برای درمان خانگی جوش صورت پسران و دختران عبارتاند از:
- ماسک عسل: عسل خاصیت ضدباکتریایی دارد و تهیۀ ماسک آن ساده است. طبق پژوهشهای آزمایشگاهی عسل رشد آکنه را مهار میکند، اما این اثر بهتنهایی اثبات نمیکند که ماسک عسل آکنه را درمان میکند و هنوز نیاز به انجام پژوهشهای بیشتر است.
- ماسک چای سبز: برای تهیۀ این ماسک برگ یک یا دو چای سبز کیسهای را با آب گرم مرطوب کنید، سپس برگها را با عسل یا ژل صورت آلوئهورا مخلوط کرده و روی نواحی مستعد جوش پخش کنید. ماسک را ۱۰ تا ۲۰ دقیقه روی پوست نگه دارید. این ماسک را دو بار در هفته استفاده کنید.
- ماسک آلوئهورا: آلوئهورا بیشتر برای آرامکردن جوش موجود و تسکین پوست استفاده میشود و از ایجاد جوشهای جدید جلوگیری نمیکند. میتوانید مقدار کمی ژل خالص آلوئهورا را بهصورت موضعی روی پوست قرار دهید.
- ماسک آلوئهورا و آبلیمو: ۱ قاشق غذاخوری آلوئهورا را با یکچهارم قاشق غذاخوری آبلیمو مخلوط کنید و ۱۰ تا ۱۵ دقیقه روی صورت خود بگذارید. دقت کنید که ممکن است آبلیمو پوست را تحریک کرده و در تماس با نور آفتاب واکنش نامطلوب ایجاد کند؛ بنابراین، برای پوست مستعد جوش انتخاب مناسبی نیست.
- ماسک خاک رس: در بازار انواع ماسک خاک رس را پیدا میکنید. بعضی از آنها از ترکیب خاک رس کائولن، بنتونیت، پودر زغال، سالیسیلیکاسید و عصارۀ ریشۀ زنجبیل تولید شدهاند و برای پوست مستعد جوش استفاده میشوند. این ماسکها هنگام خشکشدن روی پوست جمع میشوند و ترکیب خاک رس، زغال و سالیسیلیکاسید به پاکسازی سطح پوست کمک میکند.
ازطرفی، گرچه ماسک جوششیرین در بعضی منابع برای درمان خانگی جوش صورت توصیه شده است، از آن دوری کنید.
متن انگلیسی:
While baking soda possesses anti-inflammatory and antiseptic properties that may help manage acne, dermatologists generally advise against using it as a treatment due to its potential to irritate the skin and disrupt its natural pH balance.
ترجمۀ متن:
بااینکه جوش شیرین خواص ضدالتهابی و ضدعفونیکنندهای دارد و شاید برای کنترل آکنه مفید باشد، متخصصان پوست اغلب توصیه میکنند برای درمان از آن استفاده نکنید، زیرا ممکن است پوست را تحریک کند و تعادل طبیعی pH آن را به هم بزند.
همچنین، برخی افراد از ماسک یا اسکراب قهوه نیز استفاده میکنند، اما این روش برای درمان آکنه و پف زیر چشم مؤثر نیست. اسکراب کافئین برای همه مناسب نیست و در افراد دارای پوست حساس یا بیماری پوستی باعث ایجاد تحریک میشود، بهویژه قهوۀ آسیابشدۀ خانگی ممکن است ذرات زبری داشته باشد و خراشهای بسیار ریز روی پوست ایجاد کند.
درمان خانگی جوش صورت با اصلاح رژیم غذایی
برای درمان خانگی جوش صورت باید رژیم غذایی خود را نیز اصلاح کنید. انتخاب مواد غذایی با شاخص گلیسمی پایین از شدت جوشها میکاهد و برای جلوگیری از آنها مؤثر است. شاخص گلیسمی نشان میدهد یک خوراکی با چه سرعتی قند خون را بالا میبرد. غذاهای با شاخص گلیسمی بالا باعث افزایش سریع انسولین میشوند که ترشح سبوم را بیشتر میکند و بر شدت آکنه اثر میگذارد. مواد غذایی با شاخص گلایسمی پایین عبارتاند از:
- میوهها؛
- سبزیجات؛
- حبوبات؛
- مغزها؛
- غلات کامل یا کمتر فراوریشده.
درمان خانگی جوش صورت با تغییر سبک زندگی
تغییر سبک زندگی نیز برای درمان خانگی جوش صورت توصیه شده است. به نکات زیر دقت کنید:
- ورزش منظم با تقویت گردش خون، به تغذیۀ بهتر سلولها و حفظ سلامت عمومی پوست کمک میکند.
- استرس را محدود کرده و ازطریق روشهایی مانند مدیتیشن و تمرین تنفس عمیق آن را کنترل کنید.
- مصرف غذاهای بسیار چرب، نوشابه و لبنیات را محدود کرده و بیشتر از غذاهای طبیعی، میوهها و سبزیجات استفاده کنید.
- در طول روز آب کافی بنوشید تا بدن و پوست دچار کمآبی نشوند.
- گوشی همراه خود را بهطور منظم تمیز و ضدعفونی کنید تا چربی، آلودگی و میکروب با پوست صورت کمتر تماس پیدا کند.
- از لوازم آرایشی غیرکومدونزا استفاده کنید و فراوردههای بدون روغن را به محصولات سنگین ترجیح دهید.
- روبالشی خود را هر هفته عوض کنید و درصورت امکان طوری بخوابید که صورت شما کمتر با سطح بالش در تماس باشد.
- هر روز از مرطوبکننده مناسب استفاده کنید تا خشکی ناشی از فراوردههای ضدآکنه کمتر شود. مرطوبکنندههای حاوی گلیسیرین یا هیالورونیکاسید به حفظ رطوبت پوست کمک میکنند.
- شامپوهای بدون عطر و مواد محرک و شویندۀ لباس بدون عطر را انتخاب کنید.
- صورت را با دست لمس نکنید. تماس دست با پوست آلودگی و باکتری را به صورت منتقل میکند.
درمان خانگی جوشهای چرکی و دردناک
ضایعات التهابی، دردناک و چرکی مانند پاپول، پوستول و بهویژه کیستها با جوشهای سطحی یا سرسیاه بهطور کامل فرق دارند، چراکه لایههای عمقیتر پوست را درگیر میکنند. درمانهای خانگی بیشتر اوقات عمق این ضایعات را هدف قرار نمیدهند و دستکاری، فشردن یا تخلیه آنها التهاب را طولانیتر میکند و خطر ایجاد لکههای پوستی و اسکار پایدار را نیز افزایش میدهد. توصیه میکنیم در شرایط زیر به متخصص پوست مراجعه کنید. همچنین، او میتواند برای رفع چروک دور چشم شما راهکارهای مؤثر را پیشنهاد دهد.
- روشهای مختلف درمان خانگی جوش صورت را امتحان کردهاید و هیچکدام مفید نبودهاند.
- جوشها مرتب برطرف میشوند و دوباره برمیگردند.
- در نواحی دیگری مانند ران یا بازو نیز جوش دارید.
- جوشها دردناک و در عمق پوست هستند.
- جوشها چند سال ادامه داشتهاند.
- آکنه روی اعتمادبهنفس، عزتنفس یا روابط اجتماعی شما اثر گذاشته است.
- فکر میکنید بین جوشها با داروی جدیدی که مصرف میکنید، ارتباطی وجود دارد.
- جوشها پساز بهبود لک تیره به جا میگذارند.
درمان خانگی جوش صورت فوری
درمان آکنه زمان میبرد، اما گاهی میخواهید خود جوش را تاحدی کوچکتر کنید و زمان زیادی هم ندارید. راهکارهای زیر برای درمان خانگی جوش صورت فوری پیشنهاد شدهاند:
- کمپرس یخ متناوب (مرحلهای): تکهای یخ را داخل پارچهای نخی و تمیز بپیچید و حدود ۵ تا ۱۰ دقیقه روی موضع قرار دهید. سپس ۱۰ دقیقه به پوست استراحت دهید و درصورت نیاز این کار را تکرار کنید. این وقفههای زمانی برای جلوگیری از سوختگی سرمایی ضروری است و به بافت پوست اجازه میدهد واکنش بهتری به کاهش التهاب نشان دهد.
- درمان موضعی: پساز یخ، مقدار کمی بنزوئیلپراکسید ۲ تا ۵ درصد یا سالیسیلیکاسید ۲ درصد فقط روی جوش بزنید و لایۀ نازکی روی همان ناحیه باقی بگذارید. این فراوردهها در همان زمان شروع به اثر میکنند، اما انتظار ازبینرفتن بهطور کامل جوش طی مدت کوتاهی واقعبینانه نیست.
- پچ هیدروکلوئید: اگر جوش سر سفید قابلمشاهده دارد، پچ هیدروکلوئید را روی آن قرار دهید. پچ مایع داخل جوش را جذب میکند و همزمان مانع تماس دست و آلودگی با ضایعه میشود. این روش روی پوستولهای دارای چرک از برجستگیهای عمقی زیرپوستی بهتر جواب میدهد.
کدام روشهای خانگی برای جوش صورت مناسب نیستند؟
بسیاری از راهکارهای درمان خانگی جوش صورت بهجای کمک، پوست را تحریک میکنند یا حتی باعث سوختگی میشوند. توصیه میکنیم از روشهای زیر خودداری کنید.
| روش | چرا مناسب نیست؟ | آسیب احتمالی |
| آبلیمو | در تماس با نور خورشید باعث ایجاد تاول، لک یا حساسیت شدید پوستی میشود. | قرمزی، تاول و لک پساز التهاب |
| سرکۀ سیب | تماس طولانیمدت یا استفاده از اسید استیک غلیظ خطر تحریک شدید و سوختگی شیمیایی پوست را بههمراه دارد. | تحریک و سوختگی شیمیایی |
| سیر | گذاشتن سیر خام روی پوست باعث سوزش شدید، تاول، قرمزی و سوختگی پوستی میشود. | قرمزی، تاول و سوختگی |
| الکل | پوست را خشک و تحریک میکند و برای روتین پوست دارای آکنه مناسب نیست. | خشکی، سوزش و تشدید تحریک |
| خمیردندان | ترکیبهای آن برای پوست طراحی نشدهاند و باعث تحریک میشوند. | قرمزی، سوزش و التهاب |
| جوششیرین | قلیایی است و مصرف مکرر آن تعادل pH و سد پوستی را مختل میکند. | خشکی و اختلال سد پوستی |
| اسکرابهای زبر | سایش فیزیکی روی پوست آکنهای تحریک را بیشتر میکند. | التهاب بیشتر و تشدید جوش |
کلام آخر دکتردکتر
آکنه نوعی مشکل پوستی شایع با علتهای مختلف است. درمانهای استاندارد آن مانند سالیسیلیکاسید، نیاسینامید و بنزوئیلپراکسید اثربخشی بیشتری دارند، هرچند ممکن است بعضی پوستها را تحریک کنند. به همین علت برخی افراد ترجیح میدهند از روشهای درمان خانگی جوش صورت استفاده کنند که در این مقاله توضیح دادیم.
بااینحال، باتوجهبه اینکه بیشتر این روشها ازنظر بالینی اثبات نشدهاند، برای درمان اصولی آکنه شدید، دردناک یا ماندگار به متخصص پوست مراجعه کنید. شما میتوانید از دکتردکتر نوبت ویزیت برای مراجعه به متخصص مربوطه بگیرید. همچنین، اگر سؤال بیشتری دربارۀ روشهای مؤثر درمان مشکلات پوستی دارید، بهترین پزشکان و متخصصان در دکتردکتر آمادهاند تا بهصورت آنلاین پاسخگوی شما باشند.



