عمل شکستگی بینی؛ چه زمانی جراحی لازم است؟

شکستگی بینی آسیب‌دیدگی شایعی است و زمانی رخ می‌دهد که استخوان یا غضروف بینی دچار شکستگی یا جابه‌جایی شود. این مشکل به‌طور معمول پس‌از حوادث مختلفی مانند ورزش‌های پُربرخورد، زمین‌خوردن و سایر صدمه‌ها به صورت به وجود می‌آید. درد، ورم و دشواری در تنفس از علائم شایع این آسیب هستند. درصورت درمان‌نشدن، این عارضه مشکلات جدی‌تری مانند سینوزیت مزمن، عفونت و انسداد مجرای بینی را به‌همراه دارد. پزشکان برای رفع این شکستگی‌ها عمل شکستگی بینی را انجام می‌دهند. در ادامه، می‌گوییم عمل شکستگی بینی چگونه است و چقدر هزینه دارد. با ما بمانید.

چه زمانی شکستگی بینی به عمل نیاز دارد؟

همۀ شکستگی‌های بینی به جراحی نیاز ندارند و تصمیم‌گیری برای انجام عمل شکستگی بینی به‌طور کامل به میزان جابه‌جایی استخوان‌ها و وجود اختلال‌های تنفسی بستگی دارد. به‌طور کلی دلایل لازم برای انجام عمل شکستگی بینی عبارت‌اند از:

• جابه‌جایی استخوان‌ها یا غضروف بینی؛
• انحراف تیغۀ بینی همراه با انسداد یا مشکل تنفسی؛
• هماتوم سپتوم (تجمع خون در داخل بینی)؛
• بدشکلی مداوم یا مشکلات عملکردی پس‌از آسیب‌دیدگی.

بااین‌حال، درصورت مستقیم و جزئی‌بودن آسیب و منحرف‌نشدن بینی، استخوان‌ها در جای خود ترمیم می‌شوند و پزشک فقط داروهای مسکن و آنتی‌بیوتیک تجویز می‌کند.

متن انگلیسی:

Sometimes the swelling from the injury can mask the underlying deviation of the nose or underlying septal injury. You should wait a few days (three to four days) for the swelling to subside so that you can assess more accurately if the crookedness is an illusion.

ترجمۀ متن:

ازطرفی، گاهی ورم ناشی از آسیب‌دیدگی، انحراف اصلی بینی یا آسیب‌های تیغۀ میانی (سپتوم) را پنهان می‌کند؛ بنابراین، بهتر است سه تا چهار روز صبر کنید تا ورم بخوابد و وضعیت کجی بینی به‌دقت ارزیابی شود. درصورت تأیید شکستگی واقعی، تثبیت استخوان‌ها حدود دو هفته و بهبودی کامل آنها ۶ هفته زمان می‌برد.

healthxchange

دشواری در تنفس پس‌از شکستگی بینی، ازجمله عوامل تعیین‌کننده برای مداخلۀ پزشکی است. پزشک علاوه‌بر استخوان‌های بینی، وضعیت تیغۀ بینی (متشکل از غضروف و استخوان) را بررسی می‌کند. اگر شکستگی با جابه‌جایی همراه باشد، انحراف آزاردهنده‌ای ایجاد کند یا مسیر تنفس را ببندد، پزشکان به‌طور معمول روش جااندازی بسته (تنظیم مجدد استخوان‌ها و تیغه بدون جراحی باز) را پیش‌از گذشت ۱۴ روز از زمان آسیب‌دیدگی پیشنهاد می‌دهند.

اگر بیمار نتواند ازطریق بینی نفس بکشد یا آسیب‌دیدگی شدید باشد، انجام عمل شکستگی بینی ضرورت می‌یابد. درصورت پایداری انحراف، پزشکان اغلب ۹ تا ۱۲ ماه پس‌از آسیب‌دیدگی، جراحی‌هایی را پیشنهاد می‌دهند که در بخش‌های بعدی معرفی می‌کنیم.

عمل شکستگی بینی چگونه انجام می‌شود؟

شکستگی‌های شدید، شکستگی‌های چندگانه یا آنهایی که بیش از ۱۴ روز بدون درمان باقی مانده‌اند، به جراحی نیاز دارند. پزشک با جراحی، استخوان‌ها را در یک راستا قرار می‌دهد و درصورت نیاز، فرم بینی را نیز اصلاح می‌کند. تیغۀ بینی (سپتوم) قسمت میانی بینی است که سوراخ‌ها را از هم جدا می‌کند. اگر آسیب‌دیدگی به این ناحیه صدمه بزند، به‌احتمال‌ زیاد احساس می‌کنید بینی‌تان مسدود شده یا دائما گرفته است. در این شرایط، جراح برای رفع گرفتگی بینی و آسیب، ساختار بینی را بازسازی می‌کند.

جااندازی بسته شکستگی بینی

اگر استخوان‌ها جابه‌جا شده باشند، پزشک روش جااندازی بسته را پیشنهاد می‌دهد که باید پیش‌از گذشت دو هفته از زمان آسیب‌دیدگی و جوش‌خوردن استخوان‌ها انجام شود. پزشک این عمل را تحت بیهوشی عمومی انجام می‌دهد و به‌طور معمول حدود ۲۰ دقیقه زمان می‌برد. جراح در طول عمل، ابزارهای باریکی را ازطریق سوراخ‌های بینی وارد می‌کند تا استخوان‌ها و غضروف را به‌آرامی در جایگاه اصلی خود قرار دهد. پس‌از پایان عمل:

• پزشک آتل یا قالب گچی کوچکی را روی بینی قرار می‌دهد تا در طول روند بهبودی از آن محافظت کند.
• این قالب گچی اغلب پس‌از ۷ تا ۸ روز برداشته می‌شود.
• بیمار باید حداقل ۶ تا ۱۰ هفته از انجام ورزش‌های پُربرخورد پرهیز کند.

علاوه‌بر این، اگر پس‌از بهبودی اولیه همچنان تغییرات ساختاری چشمگیر یا مشکلات تنفسی باقی مانده باشد، پزشک چند ماه بعد جراحی رینوپلاستی یا سپتورینوپلاستی را برای اصلاح بدشکلی‌های باقی‌مانده یا انحراف تیغۀ بینی پیشنهاد می‌دهد.

جراحی شکستگی بینی

اگرچه بعضی از شکستگی‌ها با جااندازی ساده برطرف می‌شوند، بیشتر مواقع برای بازگرداندن عملکرد کامل و ظاهر طبیعی بینی، انجام عمل شکستگی بینی ضرورت می‌یابد. جراح بسته به شدت شکستگی، یک یا چند روش زیر را برای درمان انتخاب می‌کند:

• جااندازی باز شکستگی بینی: پس‌از گذشت بازۀ ۱۴روزه، استخوان‌های جابه‌جاشدۀ بینی روند بهبودی را آغاز کرده‌اند و در موقعیت جدید خود محکم شده‌اند؛ بنابراین، برای ترازکردن مجدد استخوان‌ها به روش پیچیده‌تری نیاز است. در روش جااندازی باز، جراح برش‌هایی در داخل بینی ایجاد می‌کند تا استخوان‌ها را دوباره تنظیم کند. اگر بیمار در ۷ تا ۱۴ روز اول پس‌از ضربه تحت درمان قرار بگیرد، از انجام جااندازی باز جلوگیری می‌شود.
• رینوپلاستی: جراح پلاستیک صورت در عمل رینوپلاستی (جراحی زیبایی بینی) با استفاده از تکنیک‌های مختلف، ظاهر بینی را ترمیم می‌کند. در این عمل، جراح استخوان‌ها و غضروف بینی را تغییر می‌دهد یا برمی‌دارد و گاهی برای بازسازی ساختار بینی، بافت جدیدی به آن اضافه می‌کند.
• پوست بینی در این عمل دست‌نخورده باقی می‌ماند، اما به‌محض اصلاح ساختار استخوانی زیرین با فرم جدید تطبیق پیدا می‌کند و نتیجۀ نهایی مطلوب خواهد بود. اگرچه انجام هم‌زمان رینوپلاستی و جااندازی بستۀ شکستگی بینی رایج نیست، بسیاری از بیمارانی که شکستگی بینی طولانی‌مدت دارند و روش جااندازی باز را انتخاب کرده‌اند، ترجیح می‌دهند هم‌زمان فرم بینی خود را نیز اصلاح کنند.
• سپتوپلاستی: جراح با استفاده از این عمل می‌تواند دیوارۀ بین دو سوراخ بینی (سپتوم) را تراز کند و تقارن و تعادل را در هر دو حفرۀ بینی به وجود بیاورد. بیشتر مواقع پس‌از شکستگی بینی، تیغۀ آن تغییر شکل می‌دهد که باعث انسداد یک یا هر دو حفرۀ بینی می‌شود و مشکلات تنفسی ایجاد می‌کند.

بهترین زمان عمل شکستگی بینی چه موقع است؟

درصورت مشکوک‌بودن به شکستگی بینی، باید در هفتۀ اول پس‌از آسیب‌دیدگی به پزشک دارای تخصص گوش و حلق و بینی مراجعه کنید. بلافاصله پس‌از ضربه، ارزیابی دقیق میزان آسیب به‌دلیل ورم شدید بینی دشوار خواهد بود؛ بنابراین، پزشکان اغلب ۳ تا ۵ روز صبر می‌کنند تا ورم حاد اولیه بخوابد و سپس ارزیابی دقیق و روش جااندازی بسته را انجام دهند. اگر پس‌از کاهش ورم اولیه و در فاصلۀ یک تا دو هفته پس‌از آسیب‌دیدگی (یک هفته برای کودکان) معاینه شوید، پزشک می‌تواند بینی شما را به‌صورت دستی تراز و ترمیم کند. در این مرحله، بازگرداندن ظاهر قبلی و تنفس طبیعی هدف اصلی است.

متن انگلیسی:

If more than two weeks have passed since the time of your injury, you may need to wait a while before having your nose straightened surgically. It may be necessary to wait two to three months before a good repair can be done, by which time there will be less swelling, and your nose will begin to heal as best it can.

ترجمۀ متن:

اگر بیش از دو هفته از زمان آسیب‌دیدگی شما گذشته است، شاید لازم باشد پیش‌از جراحی و صاف‌کردن بینی خود مدتی صبر کنید. برای ترمیم مناسب، ممکن است لازم باشد دو تا سه ماه منتظر بمانید. تا آن زمان، ورم کاهش می‌یابد و بینی شما به بهترین شکل ممکن بهبودی خود را آغاز می‌کند.

bmc

این دورۀ انتظار ضروری است تا جراح تصویر دقیقی از ساختار بینی به دست آورد. این جراحی ترمیمی تأخیری (رینوپلاستی یا سپتورینوپلاستی) علاوه‌بر بازیابی عملکرد، درصورت تمایل شما تغییرهای زیبایی مدنظرتان را نیز روی ظاهر بینی پیاده می‌کند.

عمل شکستگی بینی چقدر طول می‌کشد؟

مدت‌زمان عمل شکستگی بینی و زمان ترخیص بیمار، به نوع و پیچیدگی درمان لازم بستگی دارد:

• جااندازی بسته (ترازکردن دستی): این روش برای شکستگی‌های ساده‌ای که در دو هفتۀ اول تحت درمان قرار می‌گیرند، انتخاب می‌شود. ترازکردن مجدد استخوان‌ها به‌طور معمول ۱۵ تا ۳۰ دقیقه زمان می‌برد.
• سپتوپلاستی (ترمیم تیغۀ بینی): اگر دیوارۀ داخلی جداکنندۀ سوراخ‌های بینی آسیب دیده باشد و برای بهبود تنفس به صاف‌کردن نیاز داشته باشد، این جراحی بین ۳۰ تا ۹۰ دقیقه طول می‌کشد.
• رینوپلاستی یا سپتورینوپلاستی (جراحی پیچیده): برای شکستگی‌های شدید یا درمان‌های تأخیری که به تغییر فرم کامل استخوان‌ها و غضروف بینی نیاز دارند، جراحی گسترده‌تر است و بین ۱ تا ۳ ساعت زمان می‌برد.

صرف‌نظر از تکنیک انتخابی، پزشکان بیشتر جراحی‌های ترمیم شکستگی بینی را به‌صورت سرپایی انجام می‌دهند؛ درنتیجه، بیماران می‌توانند در همان روز و پس‌از رفع اثر داروی بیهوشی به خانه برگردند. بااین‌حال، بیماران دارای مشکلاتی مانند ترومای شدید صورت یا نیازمند به جراحی‌های اورژانسی، باید یک شب در بیمارستان بستری شوند و تحت‌نظر باشند.

درمان شکستگی بینی بدون عمل جراحی

درصورت جابه‌جانشدن استخوان‌ها (شکستگی بدون جابه‌جایی)، به هیچ‌گونه مداخلۀ پزشکی یا تنظیم مجدد نیاز ندارید و انجام عمل شکستگی بینی ضرورتی ندارد. در این مواقع، درمان شامل مراقبت‌های خانگی و نظارت دقیق می‌شود تا بینی به‌طور طبیعی ترمیم شود. اقداماتی که باید انجام دهید عبارت‌اند از:

• قراردادن کمپرس سرد یا کیسه یخ پیچیده‌شده در پارچه روی بینی برای کاهش ورم حاد و کبودی؛
• قراردادن سر در وضعیتی بالاتر از بدن، به‌ویژه هنگام خواب، برای جلوگیری از ورم بیشتر و احساس ضربان؛
• استفاده از مسکن‌های بدون نسخه (مانند استامینوفن) برای کنترل درد بینی و مصرف موقت داروهای ضداحتقان بینی برای کمک به بازشدن مجاری تنفسی؛
• پرهیز از انجام فعالیت‌های فیزیکی، بلندکردن اجسام سنگین یا انجام هرگونه ورزش پربرخورد به‌مدت حداقل شش هفته، برای جلوگیری از آسیب مجدد در طول دورۀ بهبودی.

عمل شکستگی بینی در کودکان

پزشکان برای عمل شکستگی بینی کودکان ملاحظات ویژه‌ای را در نظر می‌گیرند، زیرا آناتومی بینی آنها تفاوت چشمگیری با بزرگسالان دارد. پیش‌از بلوغ، تیغۀ بینی کودک مرکز اصلی رشد برای کل بخش میانی صورت است. به همین دلیل، متخصصان اطفال درمان‌هایی مانند جااندازی بسته را ترجیح می‌دهند تا خطر تغییر دائمی رشد صورت کودک را در آینده به حداقل برسانند.

ازطرفی، استخوان‌های بینی در کودکان سریع‌تر از بزرگسالان جوش می‌خورند؛ بنابراین، متخصص گوش، حلق و بینی باید ارزیابی‌های تخصصی را در بازۀ زمانی ۷ تا ۱۰ روز پس‌از آسیب‌دیدگی انجام دهد. علاوه‌بر این، غضروف منعطف‌تر کودکان، آنها را بیشتر در معرض عوارض پنهان اما جدی، مانند دررفتگی تیغۀ بینی و هماتوم سپتوم، قرار می‌دهد. پزشک با معاینۀ دقیق و تخصصی، این عوارض را پیش‌از ایجاد آسیب ساختاری دائمی تشخیص می‌دهد و بلافاصله درمان‌های لازم را آغاز می‌کند.

مراقبت‌های بعد‌از عمل شکستگی بینی

دستورالعمل‌های مراقبت پس‌از جراحی سپتوپلاستی، رینوپلاستی و عمل شکستگی بینی به شرح زیر هستند:

فعالیت‌های بعد از عمل شکستگی بینی

• از انجام هر فعالیتی که باعث افزایش خون‌ریزی بینی می‌شود، پرهیز کنید.
• تا دو هفته از بلندکردن اجسام سنگین یا انجام فعالیت‌های بدنی شدید خودداری کنید.
• حدود ۳ روز هنگام خواب سر خود را با زاویه ۳۰ تا ۴۵ درجه بالاتر از بدن قرار دهید.
• تا دو هفته پس‌از جراحی فین نکنید، چون ممکن است باعث خون‌دماغ شود.
• درصورت نیاز به عطسه‌کردن، دهان خود را به‌طور کامل باز نگه دارید.
• درصورت امکان، برای تأمین رطوبت و راحتی بیشتر، از دستگاه تهویه و رطوبت‌ساز در اتاق استفاده کنید.
• یک روز پس‌از خارج‌کردن تامپون‌ها (پانسمان داخل بینی)، شست‌وشوی مجاری تنفسی با سرم نمکی را آغاز کنید. درصورت تحمل‌نکردن شست‌وشو، در چند روز اول اسپری بینی سالین (آب‌نمک) را به‌دفعات و حداقل هر چند ساعت یک ‌بار مصرف کنید.

پانسمان و تامپون بعد از عمل شکستگی بینی

• تامپون‌های داخل بینی را خودتان خارج نکنید.
• خروج مقداری ترشح، خون‌ریزی یا لختۀ خون از بینی یا تخلیۀ آنها به پشت گلو به‌طور کامل طبیعی است. این ترشحات بیشتر اوقات در یک یا دو روز اول شدت بیشتری دارند.
• گاز استریل زیر بینی را درصورت نیاز و به‌طور مرتب تعویض کنید.
• درصورت وجود آتل (اسپلینت) روی بینی، آن را برندارید و به‌طور کامل خشک نگه دارید.

کنترل درد پس از عمل شکستگی بینی

داروهای خود را طبق دستور پزشک مصرف کنید. قراردادن کیسه یخ روی پل بینی، درد و ورم را کاهش می‌دهد.

رژیم غذایی بعد از عمل شکستگی بینثی

• اگر برایتان قابل‌تحمل است، رژیم غذایی عادی خود را از سر بگیرید.
•  مصرف مایعات در ۲۴ تا ۴۸ ساعت اول اهمیت بیشتری نسبت به مصرف غذای جامد دارد. نوشیدن مقادیر کم مایعات شفاف در دفعات زیاد بهتر است.
• درصورت بروز حالت تهوع شدید یا ادامه‌یافتن آن پس‌از ۲۴ ساعت، با پزشک خود تماس بگیرید.
• از خوردن غذاهای داغ پرهیز کنید و عمل جویدن را به حداقل برسانید.
• درصورت داشتن تامپون در هر دو سوراخ بینی، غذاخوردن و خوابیدن کمی دشوار خواهد بود.

درنهایت، درصورت بروز علائم زیر، با پزشک خود تماس بگیرید:

• درد شدید یا حالت تهوع مداوم؛
• خون‌ریزی یا ترشحات بیش از حد؛
• تب بالا (۳۸٫۳ درجه سانتی‌گراد یا بیشتر)؛
• علائم عفونت مانند ایجاد رگه‌های قرمز اطراف محل جراحی، ورم یا ترشحات بدبو.

هزینه عمل شکستگی بینی چقدر است؟

در پاسخ به عمل شکستگی بینی چقدر هزینه دارد، نمی‌توانیم رقم ثابتی را ذکر کنیم، چون برای هر بیمار متفاوت محاسبه می‌شود. به‌طور کلی، عوامل تأثیرگذار بر این هزینه عبارت‌اند از:

• روش انجام عمل: هزینۀ جااندازی بسته (بدون نیاز به برش) مقرون‌به‌صرفه‌تر از جراحی‌های باز و ترمیمی است.
• تجربه و دستمزد جراح: تخصص پزشک (جراح پلاستیک یا متخصص گوش و حلق و بینی) و میزان تبحر و سابقۀ او تأثیر مستقیمی بر هزینه‌ها دارد.
• نوع مرکز درمانی: هزینه عمل شکستگی بینی در بیمارستان دولتی و خصوصی متفاوت است.
• هزینۀ تیم بیهوشی: مبلغی که به متخصص و تکنسین‌های بیهوشی حاضر در اتاق عمل تعلق می‌گیرد.
• شدت و پیچیدگی آسیب: اگر شکستگی از نوع چندگانه باشد یا پزشک برای ترمیم به پیوند غضروف نیاز پیدا کند، زمان عمل طولانی‌تر است و هزینه‌ها افزایش می‌یابد.

بااین‌حال، هزینه عمل شکستگی بینی ۱۴۰۵ در یکی از کلینیک‌های تهران بین ۱۵ تا ۴۵ میلیون تومان تخمین زده می‌شود. برای اطلاع از هزینۀ دقیق عمل شکستگی بینی بدون جراحی یا نیازمند جراحی، سؤال‌های خود را در جلسۀ مشاوره با متخصص گوش، حلق و بینی یا جراح زیبایی بپرسید.

هزینه عمل شکستگی بینی با بیمه

بسیاری از افراد دربارۀ پرداخت هزینه عمل شکستگی بینی با بیمه تکمیلی سؤال دارند که پاسخ آن به هدف از جراحی برمی‌گردد. درصورتی‌که عمل شکستگی بینی بدون زیبایی و برای اصلاح شکستگی استخوان، بازکردن راه‌های هوایی و رفع مشکلاتی مثل انحراف تیغه بینی باشد، هزینه عمل شکستگی بینی با بیمه تامین اجتماعی یا تکمیلی قابل‌پرداخت خواهد بود و بخشی از هزینه‌ها را پوشش می‌دهد.

بااین‌حال، اگر تصمیم دارید هم‌زمان با درمان شکستگی فرم ظاهری بینی خود را نیز تغییر دهید، شرایط متفاوت خواهد بود. شرکت‌های بیمه به‌هیچ‌وجه زیر بار هزینه‌های مربوط به بخش زیبایی جراحی نمی‌روند و مابه‌التفاوت این مبلغ را باید به‌صورت شخصی و آزاد پرداخت کنید. همچنین، پیش‌از قطعی‌کردن وقت عمل و بستری‌شدن، نامۀ دستور پزشک معالج و مدارک بالینی خود را به شعبۀ بیمه‌تان ارائه دهید تا از سقف دقیق پوشش هزینه‌ها مطلع شوید.

کلام آخر دکتردکتر

عمل شکستگی بینی جراحی خاصی است که پزشکان برای ترمیم آسیب‌های ناشی از فعالیت‌های ورزشی، تصادفات رانندگی یا ضربه‌های خارجی انجام می‌دهند. هدف از آن، بازگرداندن بینی به حالت اولیه و اصلاح هرگونه بدشکلی است. با انتخاب درمان مناسب، به‌راحتی از بروز عوارضی مانند گرفتگی مجاری بینی جلوگیری می‌کنید.

اگر بینی شما شکسته است و احساس می‌کنید نیاز به جراحی دارید، با متخصص جراحی زیبایی یا متخصص گوش، حلق و بینی مشورت کنید. شما می‌توانید از دکتردکتر نوبت ویزیت برای مراجعه به متخصص مربوطه بگیرید. همچنین، اگر سؤال بیشتری دربارۀ انواع عمل شکستگی بینی دارید، بهترین پزشکان و متخصصان در دکتردکتر آماده‌اند تا به‌صورت آنلاین پاسخ‌گوی شما باشند.

تابه‌حال بینی شما شکسته است؟ آیا عمل کرده‌اید یا خودبه‌خود بهبود یافته است؟ تجربۀ شما دربارۀ نتیجۀ عمل و مراقبت‌های بعداز آن چیست؟ پاسخ شما به بعضی از نگرانی‌های سایرین پایان خواهد داد.

سوالات متداول

منابع

mayoclinic

drshahidi

drphilipmiller

selcukinanli

gedizserin

facebyfisher

my.clevelandclinic

healthxchange

drmuratsongu

mydoctor.kaiserpermanente

pedemmorsels