جوش بعد از اصلاح چرا ایجاد می‌شود؟ بهترین روش‌های درمان و رفع آن

دقایقی برای اصلاح موهای زائد وقت می‌گذارید تا پوستی صاف و یکدست تحویل بگیرید، اما کمی بعد با برجستگی‌های قرمز، خارش، سوزش یا حتی درد روبه‌رو می‌شوید. در چنین شرایطی ممکن است تصور کنید پوستتان با اصلاح‌کردن سازگار نیست. 

واقعیت این است که جوش بعد از اصلاح یکی از شایع‌ترین واکنش‌های پوستی‌ است. هر روش اصلاح تاحدی سد دفاعی پوست را تحت‌تأثیر قرار می‌دهد و بسته به نوع روش، جنس پوست و حتی ناحیه‌ای از بدن که اصلاح می‌کنید، این واکنش ممکن است باعث ایجاد جوش یا برجستگی‌های التهابی شود.

در این مقاله از دکتردکتر بررسی می‌کنیم چرا بعد از اصلاح جوش ایجاد می‌شود، هر روش چه واکنش پوستی را به‌دنبال دارد، چه افرادی بیشتر در معرض این مشکل هستند، چگونه می‌توان از آن پیشگیری کرد، درمان جوش بعد از اصلاح چگونه است و در چه شرایطی لازم است به‌جای درمان خانگی، به متخصص پوست مراجعه کنید.

علت جوش بعد از اصلاح چیست؟

همهٔ برجستگی‌هایی که بعد از اصلاح روی پوست ظاهر می‌شوند، یکسان نیستند و ظاهر یا علت مشابهی ندارند. بسته به اینکه از تیغ، وکس، بند یا کرم موبر استفاده کنید، پوست ممکن است واکنش‌های متفاوتی نشان دهد که هرکدام علت، ویژگی‌ها و علائم خاص خود را دارند. در این بخش، رایج‌ترین دلایل جوش بعد از اصلاح و نشانه‌های هرکدام را بررسی می‌کنیم.

فولیکولیت و التهاب فولیکول مو یکی از علت های جوش بعد از اصلاح

فولیکول مو، منفذ کوچکی است که هر تار مو از آن رشد می‌کند. فولیکولیت زمانی ایجاد می‌شود که فولیکول دچار التهاب یا عفونت شود. این مشکل معمولاً براثر ورود باکتری‌ها به فولیکول مو ایجاد می‌شود و یکی از شایع‌ترین علت‌های جوش بعد از اصلاح به شمار می‌رود.

فولیکولیت در مراحل اولیه معمولاً به‌صورت مجموعه‌ای از جوش‌های ریز در اطراف فولیکول‌های مو ظاهر می‌شود. این برجستگی‌ها ممکن است با چرک پر شوند، سپس ترک بخورند و روی آن‌ها دلمه تشکیل شود. خارش پوست پس از اصلاح، سوزش، حساسیت به لمس یا درد در ناحیه درگیر نیز از علائم رایج این عارضه هستند.

در بیشتر موارد، فولیکولیت خفیف است و با مراقبت‌های ساده طی چند روز برطرف می‌شود. بااین‌حال، اگر عفونت شدید باشد یا بارها تکرار شود، ممکن است به درمان دارویی با نسخه پزشک نیاز داشته باشید. درصورت درمان‌نشدن، فولیکولیت شدید ممکن است به ریزش دائمی مو و ایجاد اسکار ختم شود.

رشد موهای زیرپوستی یکی از دلایل ایجاد جوش بعد از اصلاح

موی زیرپوستی زمانی ایجاد می‌شود که تار مو به‌جای اینکه از سطح پوست خارج شود، دوباره به داخل پوست برگردد. این مشکل ممکن است در روش‌هایی رخ دهد که فولیکول مو را از بین نمی‌برند و فقط ساقه مو را حذف می‌کنند. درنتیجه، هنگام رشد مجدد، ممکن است مو به‌جای بیرون‌آمدن از پوست، خم شود و دوباره وارد آن شود.

موی زیرپوستی معمولاً به‌صورت یک برجستگی کوچک و ملتهب دیده می‌شود و گاهی می‌توان خود تار مو را در مرکز آن مشاهده کرد. این برجستگی ممکن است با خارش، درد و تغییر رنگ پوست اطراف به قرمز، قهوه‌ای یا بنفش همراه باشد. اگر ناحیه دچار عفونت شود، برجستگی بزرگ‌ و دردناک‌تر خواهد شد و ممکن است داخل آن چرک تشکیل شود. درصورت درمان‌نشدن، موی زیرپوستی عفونی ممکن است باعث اسکار شود.

خیلی‌ها این عارضه را با جوش سرسیاه اشتباه می‌گیرند، اما درمان جوش سرسیاه و جوش بعد از اصلاح متفاوت است.

حساسیت به محصولات اصلاح و مراقبت پوستی و ایجاد جوش بعد از اصلاح

درماتیت تماسی نوعی واکنش پوستی‌ است که براثر تماس پوست با ماده‌ای محرک یا حساسیت‌زا ایجاد می‌شود. بعضی از صابون‌ها و شوینده‌های معطر از رایج‌ترین موادی هستند که ممکن است این واکنش را ایجاد کنند.

در این وضعیت، برجستگی‌های پوستی معمولاً با خارش شدید همراه هستند. علاوه‌بر این، ممکن است پوست دچار سوزش، احساس گزگز، تورم یا پوسته‌پوسته‌شدن شود.

انواع روش‌های اصلاح موی زائد و احتمال ایجاد جوش

هر روشِ رفع موهای زائد به‌شکل متفاوتی روی پوست اثر می‌گذارد. به همین دلیل، جوش بعد از اصلاح معمولاً تنها به یک علت محدود نمی‌شود و معمولاً نتیجهٔ هم‌زمان چند عامل مختلف است. در این بخش، روش‌های اصلاح و حذف موهای زائد را بررسی می‌کنیم و توضیح می‌دهیم که هرکدام چگونه می‌توانند احتمال بروز واکنش‌های پوستی را افزایش دهند.

اصلاح با وکس و احتمال ایجاد جوش

وکس مو را از ریشه خارج می‌کند و همین موضوع باعث می‌شود پوست هم‌زمان در معرض چند نوع واکنش مختلف قرار بگیرد:

• درماتیت تماسی: خودِ وکس یا ترکیبات شیمیایی موجود در آن ممکن است پوست را تحریک کنند یا باعث بروز واکنش آلرژیک شوند. در این حالت، معمولاً برجستگی‌هایی همراه با سوزش و خارش روی پوست ظاهر می‌شوند و گاهی با تورم یا پوسته‌پوسته‌شدن همراه هستند.
• فولیکولیت: بیرون‌کشیدن مو از ریشه ممکن است به فولیکول مو آسیب برساند. فولیکول آسیب‌دیده نیز بیشتر در معرض عفونت ناشی از باکتری‌هایی قرار می‌گیرد که به‌طور طبیعی روی پوست زندگی می‌کنند. جالب است بدانید پژوهش‌ها نشان می‌دهند بازوها از نواحی پرخطر برای بروز فولیکولیت بعد از وکس هستند.
• رشد موهای زیرپوستی: موهای زیرپوستی معمولاً حدود یک هفته بعد از وکس، و هم‌زمان با شروع رشد مجدد موها ظاهر می‌شوند. اگر این وضعیت درمان نشود، ممکن است ناحیه مذکور دچار عفونت شود. در این حالت پوست گرم‌تر از حالت طبیعی به نظر ‌می‌رسد، از آن چرک خارج می‌شود یا در بعضی موارد، جوش کیستیک ایجاد می‌شود.

اصلاح با تیغ و ژیلت و احتمال ایجاد جوش

تیغه روی سطح پوست حرکت می‌کند و موها را از نزدیک‌ترین نقطه به سطح پوست کوتاه می‌کند. همین اصطکاک باعث می‌شود تیغ، نسبت به بعضی از روش‌های دیگر، پوست را بیشتر در معرض تحریک قرار دهد. با هر بار عبور تیغه، ممکن است ترک‌های بسیار ریزی در لایه خارجی پوست ایجاد شود، رطوبت آن را کاهش دهد و زمینهٔ التهاب را فراهم کند. البته شدت این تحریک تا حد زیادی به نحوهٔ اصلاح بستگی دارد. اگر جوش بعد از اصلاح با تیغ با رشد موهای زیرپوستی همراه شود، ممکن است علائم زیر ظاهر شوند:

• برجستگی‌هایی شبیه جوش روی پوست؛
• برجستگی‌های کوچک که ممکن است قرمز یا هم‌رنگ پوست باشند؛
• خارش و حساسیت به لمس؛
• خونریزی هنگام اصلاح.

اگر این برجستگی‌ها دچار عفونت شوند، عارضه‌ای به نام «فولیکولیت بعد از اصلاح» ایجاد می‌شود. این عارضه ممکن است باعث مشکلات زیر شود:

• آبسه؛
• تغییر رنگ پوست پس از بهبود ضایعه؛
• ایجاد اسکار، ازجمله اسکار برجسته یا کلوئیدی.

همچنین اگر از قبل به اگزما یا درماتیت مبتلا باشید، این علائم معمولاً شدت بیشتری خواهند داشت.

احتمال ایجاد جوش به دلیل اصلاح با بند و نخ

در اصلاح با بند، موها با پیچیدن یک نخ نازک پنبه‌ای روی پوست و کشیده‌شدن از ریشه خارج می‌شوند. این حرکت پیچشی، دهانهٔ فولیکول مو را تحت‌تأثیر قرار می‌دهد و ممکن است تنها چند ساعت بعد، برجستگی‌های کوچک و ملتهب روی پوست ظاهر شوند.

آنچه در پوست رخ می‌دهد این است که بند هنگام خارج‌کردن مو، آسیبی بسیار کوچک در دهانهٔ فولیکول ایجاد می‌کند و به‌طور موقت منافذ را بازتر می‌سازد. سیستم ایمنی بدن معمولاً طی یک تا دو ساعت به این آسیب واکنش نشان می‌دهد و همین واکنش باعث قرمزی و تورمی می‌شود که مدت کوتاهی بعد از اصلاح دیده می‌شود. 

اگر در این فاصله باکتری‌ها وارد فولیکول باز شوند، گلبول‌های سفید برای مقابله با آن‌ها به محل هجوم می‌آورند و درنتیجه، برجستگی‌های چرکی شکل می‌گیرند. این واکنش معمولاً طی ۲۴ تا ۴۸ ساعت به اوج می‌رسد و اگر عامل تحریک‌کننده دیگری وجود نداشته باشد، حدود ۷۲ ساعت بعد به‌تدریج فروکش می‌کند. مهم‌ترین عواملی که باعث بروز جوش بعد از اصلاح با بند می‌شوند عبارت‌اند از:

• آلودگی باکتریایی: نخ یا دست‌های فردی که اصلاح را انجام می‌دهد، ممکن است باکتری‌ها را به فولیکول بازشده منتقل کنند.
• آسیب مکانیکی به پوست: حرکت پیچشی نخ، خراش‌های بسیار ریزی روی سطح پوست ایجاد می‌کند که ممکن است راه ورود باکتری‌ها باشند.
• تجمع چربی و سلول‌های مرده: باقی‌ماندن چربی یا سلول‌های مرده داخل فولیکول آسیب‌دیده ممکن است باعث بسته‌شدن منفذ پوست شود و درنتیجه التهاب ایجاد کند.
• استفاده مجدد از نخ: در بعضی از سالن‌ها، نخ برای چند نفر استفاده می‌شود که خطر انتقال آلودگی را به‌طور قابل‌توجهی افزایش می‌دهد.
• استفاده از محصولات پوستی بلافاصله بعد از اصلاح: استفاده از لوازم آرایشی، تونرهای معطر یا محصولات حاوی الکل بلافاصله بعد از بندانداختن، زمانی که فولیکول‌ها هنوز باز هستند، ممکن است باعث تحریک بیشتر پوست شود.

اصلاح با کرم موبر و امکان ایجاد جوش

کرم‌های موبر با استفاده از ترکیبات شیمیایی، ساقه مو را روی سطح پوست حل می‌کنند. به همین دلیل، برخلاف تیغ یا بند، مو را نمی‌کِشند و برش هم نمی‌دهند. ازآنجایی‌که عملکرد این کرم‌ها بر پایهٔ مواد شیمیایی‌ است، عوارض احتمالی آن‌ها با سایر روش‌های اصلاح کمی تفاوت دارد:

• سوختگی شیمیایی: اگر کرم موبر بیشتر از زمان توصیه‌شده روی پوست باقی بماند، ممکن است باعث سوختگی شیمیایی با شدت‌های مختلف شود. این خطر در ناحیه کشاله ران بیشتر است، چراکه پوست این قسمت حساس‌تر است. اگر هنگام استفاده از کرم احساس سوزش یا ناراحتی داشتید، باید بلافاصله آن را از روی پوست پاک کنید و ناحیه را با آب سرد بشویید.
• رشد موهای زیرپوستی: احتمال ایجاد موهای زیرپوستی با کرم موبر کمتر از اصلاح با تیغ یا کندن موهاست، اما همچنان ممکن است رخ دهد. گاهی ترکیبات کرم به‌گونه‌ای روی فولیکول مو اثر می‌گذارند که مو هنگام رشد مجدد، به‌جای خروج از سطح پوست، به داخل آن رشد می‌کند.

چه افرادی بیشتر دچار جوش بعد از اصلاح می‌شوند؟

جوش بعد از اصلاح ممکن است برای هرکسی ایجاد شود، اما بعضی افراد بیش از دیگران مستعد این مشکل هستند. این مسئله معمولاً به نوع مو، ویژگی‌های پوست یا دفعات اصلاح بستگی دارد. احتمال بروز جوش بعد از اصلاح در افراد زیر بیشتر است:

• کسانی که موی مجعد، ضخیم یا زبر دارند: این نوع مو بیشتر تمایل دارد هنگام رشد دوباره به داخل پوست برگردد و به همین دلیل، احتمال ایجاد موهای زیرپوستی و جوش‌های ناشی از تیغ در آن‌ها بیشتر است.
• کسانی که پوست تیره دارند: موهای زیرپوستی و جوش‌های ناشی از اصلاح در پوست‌های تیره بیشتر به چشم می‌خورند. همچنین بعد از بهبود ضایعات، احتمال باقی‌ماندن لکه‌های تیره ناشی از التهاب نیز در این افراد بیشتر است.
• کسانی که مستعد آکنه هستند: تولید بیشتر چربی پوست و وجود باکتری‌های فراوان روی سطح آن، احتمال التهاب یا عفونی‌شدن فولیکول مو را بعد از اصلاح افزایش می‌دهند.
• کسانی که پوست حساس یا نازک دارند: پوست‌هایی که سد دفاعی ضعیف‌تری دارند، نسبت به فشار و آسیب ناشی از اصلاح، چه براثر حرکت تیغ و چه کشیده‌شدن موها با بند، واکنش شدیدتری نشان می‌دهند.
• کسانی که دچار نوسانات هورمونی هستند: افزایش سطح هورمون‌های آندروژن، تولید چربی پوست را بیشتر می‌کند و شرایط مناسب‌تری برای رشد باکتری‌ها و ایجاد جوش فراهم می‌شود. در این صورت ممکن است به درمان جوش هورمونی نیاز داشته باشید.
• کسانی که به‌طور مکرر اصلاح می‌کنند: اصلاح مداوم با تیغ یا بند، فرصت کافی برای ترمیم پوست و فولیکول‌های مو را از بین می‌برد، و درنتیجه، احتمال تحریک پوست و رشد موهای زیرپوستی افزایش پیدا می‌کند.

چگونه از جوش بعد از اصلاح پیشگیری کنیم؟

فرقی نمی‌کند از تیغ، وکس، بند یا کرم موبر استفاده کنید، اصول کلی آماده‌کردن پوست، اصلاح صحیح و مراقبت بعد از آن، تقریباً برای همه روش‌ها یکسان است. البته بعضی از نکات نیز به یک روش خاص مربوط می‌شوند که در ادامه به آن‌ها اشاره می‌کنیم:

مراقبت قبل از اصلاح برای پیشگیری از جوش بعد از اصلاح

• ابتدا پوست را تمیز کنید: پیش از اصلاح، پوست را با شوینده‌ای ملایم و غیرکومدون‌زا بشویید تا چربی اضافی، آلودگی‌ها و سلول‌های مرده از سطح پوست پاک شوند. این کار همچنین تعداد باکتری‌های روی پوست را کاهش می‌دهد و احتمال ورود آن‌ها به فولیکول‌های باز را کمتر می‌کند.
• پوست و موها را نرم کنید: بهتر است اصلاح یا وکس را بلافاصله بعد از حمام، زمانی که پوست تمیز و گرم است انجام دهید. اگر این امکان را ندارید، یک حوله گرم و مرطوب را حدود ۵ دقیقه روی ناحیهٔ موردنظر قرار دهید تا پوست و موها نرم‌تر شوند.
• اگر از تیغ استفاده می‌کنید، قبل از اصلاح از کرم یا ژل اصلاح استفاده کنید: کرم یا ژل اصلاح مرطوب‌کننده روی پوست بزنید و اجازه دهید یک تا دو دقیقه روی پوست باقی بماند. در طول اصلاح نیز ناحیه را مرطوب نگه دارید.
• قبل استفاده از تیغ یا ژیلت مطمئن شوید تیغه کُند نیست: استفاده از تیغهٔ کند یکی از دلایل اصلی جوش بعد از اصلاح است.
• از محصولات معطر یا تحریک‌کننده استفاده نکنید: قبل از اصلاح، از مصرف محصولات حاوی عطر یا ترکیبات محرک خودداری کنید، چراکه این مواد احتمال التهاب پوست را افزایش می‌دهند.
• اگر وکس انجام می‌دهید، فاصلهٔ بین جلسات را منظم نگه دارید: بهتر است جلسات وکس را با فاصله ۴ تا ۶ هفته و مطابق چرخه طبیعی رشد موها انجام دهید. وکس نامنظم یا استفاده از روش‌های دیگر اصلاح موهای زائد بین دو جلسه، این چرخه را به هم می‌زند و احتمال تحریک پوست و ایجاد موهای زیرپوستی را افزایش می‌دهد. همچنین اگر پوستتان هنوز ملتهب است یا زمان وکس با دوره قاعدگی هم‌زمان شده است، بهتر است با متخصص خود درباره تغییر زمان جلسه مشورت کنید، چراکه در این دوره پوست معمولاً حساس‌تر است.
• اگر با بند اصلاح می‌کنید، تا ۴۸ ساعت قبل از اصلاح لایه‌برداری انجام ندهید: لایه‌برداری درست قبل از بندانداختن، پوست را حساس‌تر می‌کند و ممکن است واکنش التهابی را تشدید کند. همچنین اگر در ناحیه موردنظر جوش فعال دارید، حتماً این مسئله را به فردی که اصلاح را انجام می‌دهد اطلاع دهید، چراکه بندانداختن روی جوش‌های فعال باعث انتقال باکتری‌ها به نواحی اطراف پوست می‌شود.

مراقبت هنگام اصلاح برای پیشگیری از جوش زدن

• در جهت رشد مو اصلاح کنید، نه خلاف آن: اصلاح در خلاف جهت رشد مو یکی از مهم‌ترین عوامل ایجاد التهاب و جوش بعد از اصلاح است.
• از حرکت‌های کوتاه و ملایم استفاده کنید: تیغ را بیش از یک یا دو بار روی یک قسمت نکشید.
• هنگام اصلاح پوست را نکشید: کشیدن پوست احتمال تحریک و ایجاد موهای زیرپوستی را افزایش می‌دهد.
• موها را از ته اصلاح نکنید: باقی‌گذاشتن مقدار کمی از طول مو یا استفاده از تیغ تک‌لبه یا ریش‌تراش برقی، احتمال برگشت مو به داخل پوست را کاهش می‌دهد.
• بعد از هر بار حرکت تیغ، آن را آبکشی کنید: تا موها و باقی‌ماندهٔ محصولات اصلاح از روی تیغه پاک شوند.
• اگر از بند استفاده می‌کنید، مطمئن شوید از نخ جدید برای شما استفاده می‌شود: استفاده مجدد از نخ، خطر انتقال آلودگی را افزایش می‌دهد. همچنین از فردی که اصلاح را انجام می‌دهد بخواهید قبل از اصلاح هر قسمت، پوست نواحی دیگر را لمس نکند.

پیشگیری از جوش زدن با مراقبت بعد از اصلاح

• از یک مرطوب‌کننده بدون عطر استفاده کنید: محصولات آب‌رسان و فاقد رایحه به ترمیم سد دفاعی پوست کمک می‌کنند.
• بلافاصله بعد از اصلاح لباس تنگ نپوشید: اصطکاک لباس با پوست تازه اصلاح‌شده ممکن است تحریک و التهاب را تشدید کند.
• اگر از بند استفاده کرده‌اید، نکات زیر را رعایت کنید:
  • در چند دقیقه اول از یک ضدعفونی‌کننده ملایم مانند روغن درخت چای رقیق‌شده یا تونر حاوی سالیسیلیک اسید استفاده کنید. 
  • تا ۲۴ ساعت در معرض نور مستقیم خورشید قرار نگیرید. 
  • تا پایان روز از ورزش‌های سنگین که باعث تعریق می‌شوند خودداری کنید. 
  • برای استفاده از لوازم آرایشی روی ناحیه اصلاح‌شده، چند ساعت صبر کنید.

مراقبت‌های همیشگی برای جلوگیری از جوش بعد از اصلاح

• تیغ اصلاح را بعد از هر بار استفاده تمیز و خشک نگه دارید و تیغهٔ آن را پس از هر ۵ تا ۷ بار استفاده تعویض کنید.
• تیغ، حوله یا لیف شخصی خود را با دیگران به اشتراک نگذارید.
• اگر باوجود رعایت همه این نکات همچنان مرتب دچار جوش بعد از اصلاح می‌شوید، بهتر است دفعات اصلاح را کاهش دهید یا از روش دیگری برای حذف موهای زائد استفاده کنید.

چگونه جوش بعد از اصلاح را درمان کنیم؟

اگر جوش بعد از اصلاح ایجاد شده است، نگران نباشید. بسته به علت و شدت، روش‌های مختلفی برای درمان جوش بعد از اصلاح وجود دارد. در این بخش، درمان‌ها را از سریع‌ترین راهکارهای تسکین‌دهنده تا گزینه‌های تخصصی‌تر بررسی می‌کنیم.

درمان سریع جوش بعد از اصلاح

اگر پوست بلافاصله بعد از اصلاح دچار قرمزی، التهاب یا سوزش شده است، در اولین قدم باید التهاب را کاهش دهید و پوست را آرام کنید. برای ازبین‌بردن سریع جوش بعد از اصلاح می‌توانید از روش‌های زیر استفاده کنید:

• کمپرس سرد یا حوله مرطوب و خنک: یک پارچه تمیز و مرطوب را که با آب خنک آغشته شده است، چند دقیقه روی ناحیهٔ ملتهب قرار دهید. این کار به کاهش تورم و آرام‌شدن پوست کمک می‌کند.
• ژل آلوئه‌ورا: مقدار مناسبی از ژل آلوئه‌ورا را روی ناحیهٔ آسیب‌دیده بمالید. آلوئه‌ورا علاوه‌بر حفظ رطوبت پوست، التهاب را نیز تسکین می‌دهد و طی حدود یک ساعت، باعث کاهش سوزش و احساس ناخوشایند می‌شود.

درمان‌ خانگی جوش بعد از اصلاح

اگر التهاب پوست بعد از چند ساعت برطرف نشد یا جوش بعد از اصلاح مرتب تکرار می‌شود، می‌توانید از چند روش خانگی ساده استفاده کنید:

• سرکه سیب یا عصارهٔ فندق افسونگر (ویچ هازل): پد پنبه‌ای را به سرکه سیب یا ویچ هازل آغشته کنید و آن را حداکثر سه بار در روز روی ناحیهٔ ملتهب بگذارید. سرکه سیب و ویچ هازل هر دو خاصیت ضدعفونی‌کننده طبیعی دارند و ممکن است سرعت روند بهبود پوست را افزایش دهند.
• روغن درخت چای: روغن درخت چای را باید حتماً قبل از مصرف رقیق کنید. برای این کار، یک قطره روغن درخت چای را با ۱۰ قطره روغن حامل مثل روغن‌زیتون یا روغن نارگیل مخلوط کنید. پیش از استفاده روی ناحیهٔ ملتهب، مقدار کمی از محلول رقیق‌شده را روی پوست بازو امتحان کنید و ۲۴ ساعت صبر کنید تا مطمئن شوید حساسیتی ندارید. اگر مشکلی پیش نیامد، می‌توانید این محلول را حداکثر سه بار در روز روی ناحیهٔ موردنظر استفاده کنید.
• حمام جو دوسر: نشستن در وان حاوی جو دوسر ممکن است التهاب را در نواحی وسیع‌تر پوست کاهش دهد و به آرام‌شدن پوست کمک کند.
• اسکراب شکر: نصف فنجان شکر را با نصف فنجان روغن نارگیل یا روغن‌زیتون مخلوط کنید و مقدار کمی از آن را با حرکات دورانی و ملایم روی پوست ماساژ دهید. این ترکیب ممکن است به کاهش تحریک پوست و پیشگیری از ایجاد موهای زیرپوستی کمک کند. ازآنجایی‌که استفاده روزانه از اسکراب برای بعضی از پوست‌ها بیش از حد لایه‌بردار است، بهتر است برای شروع یک روز در میان از آن استفاده کنید.

لایه‌برداری و خارج‌کردن موی زیرپوستی برای درمان جوش بعد از اصلاح

گاهی جوش بعد از اصلاح به این دلیل ایجاد می‌شود که تار مو زیر پوست گیر افتاده و نمی‌تواند از سطح پوست خارج شود. در این شرایط، ابتدا باید با لایه‌برداری ملایم به خارج‌شدن مو کمک کنید. اگر این روش مؤثر نبود، می‌توانید با رعایت اصول بهداشتی، مو را با احتیاط از زیر پوست آزاد کنید.

لایه‌برداری برای آزادشدن موی زیرپوستی

• اسکراب صورت یا بدن: اسکراب‌های فیزیکی که از موادی مانند شکر، نمک، هسته آسیاب‌شده میوه‌ها یا دانه‌های ریز لایه‌بردار تهیه شده‌اند، سلول‌های مرده پوست را از بین می‌برند و منافذ مسدودشده را باز می‌کنند. این کار به موهای گیرافتاده کمک می‌کند راحت‌تر از پوست خارج شوند. البته اگر پوستتان از قبل ملتهب یا حساس است، بهتر است تا زمان برطرف‌شدن التهاب از اسکراب استفاده نکنید، چراکه ممکن است وضعیت پوست را بدتر کند.
• برس‌کشیدن: استفاده از یک برس نرم، مانند برس مخصوص بدن، برس نرم صورت یا حتی یک مسواک نرم، به پاک‌کردن سلول‌های مرده و آلودگی‌های سطح پوست کمک می‌کند. استفاده منظم از این روش حتی ممکن است باعث شود موها در جهت مناسب‌تری رشد کنند و احتمال برگشت آن‌ها به داخل پوست کاهش پیدا کند.
• کمپرس گرم: قراردادن یک حوله گرم و مرطوب روی ناحیه درگیر، پوست را نرم‌تر می‌کند. استفاده از یک برس نرم بعد از آن، به خارج‌شدن موی گیرافتاده کمک می‌کند. بخارگرفتن زیر دوش آب گرم نیز ممکن است اثر مشابهی داشته باشد.

خارج‌کردن ایمن موی زیرپوستی و درمان جوش بعد از اصلاح

اگر با لایه‌برداری، مو از پوست خارج نشد، می‌توانید آن را با دقت آزاد کنید. برای این کار مراحل زیر را رعایت کنید:

• از آب گرم، نه داغ، استفاده کنید و پیش از شروع، دست‌ها و وسایل مورد استفاده را تمیز بشویید.
• برای کاهش خطر عفونت، اطراف برجستگی را با الکل ضدعفونی کنید.
• با استفاده از یک سوزن، سنجاق یا موچین استریل، قسمت خم‌شده موی زیرپوستی را پیدا کنید.
• ابزار را با دقت زیر حلقه مو قرار دهید و به‌آرامی آن را بالا بیاورید تا یک سر مو از پوست خارج شود. نیازی نیست کل مو را از ریشه بیرون بکشید؛ کافی‌ است آن را از زیر پوست آزاد کنید.
• از کندن، خاراندن یا ترکاندن برجستگی خودداری کنید. این کار خطر عفونت را افزایش می‌دهد و ممکن است باعث اسکار شود.

درمان‌ بدون نسخه جوش بعد از اصلاح

اگر درمان‌های خانگی برای برطرف‌کردن جوش بعد از اصلاح کافی نبودند، می‌توانید از محصولات بدون نسخه استفاده کنید. این محصولات معمولاً ترکیبات مؤثرتری دارند و برای درمان برجستگی‌های مقاوم گزینه مناسب‌تری هستند:

• پماد هیدروکورتیزون: هیدروکورتیزون، یک کورتیکواستروئید موضعی است که به‌عنوان پماد برای جوش بعد از اصلاح به کاهش التهاب و تورم کمک می‌کند. از این پماد می‌توان برای آرام‌کردن پوست تحریک‌شدهٔ بعد از اصلاح استفاده کرد.
• سالیسیلیک اسید: سالیسیلیک اسید در محصولاتی مانند شوینده‌، تونر، لوسیون‌ و محلول‌های لایه‌بردار وجود دارد. این ترکیب با بازنگه‌داشتن منافذ پوست، به کاهش جوش‌های ناشی از تیغ و موهای زیرپوستی کمک می‌کند.
• گلیکولیک اسید: گلیکولیک اسید از گروه آلفاهیدروکسی اسیدها (AHA) است و با افزایش سرعت لایه‌برداری طبیعی پوست، به خارج‌شدن موهای زیرپوستی کمک می‌کند. همچنین ممکن است انحنای تار مو هنگام رشد را کاهش دهد و احتمال برگشت آن به داخل پوست را کمتر کند. درنتیجه، پوست نیز صاف‌تر به نظر می‌رسد.
• ژل روغن درخت چای: برخلاف روغن خالص درخت چای، ژل آن منافذ پوست را مسدود نمی‌کند. به همین دلیل می‌توان از آن بلافاصله بعد از اصلاح برای کاهش التهاب و خطر عفونت استفاده کرد.
• مرطوب‌کننده‌ و نرم‌کننده‌های پوست: اگر بعد از اصلاح احساس خشکی یا تحریک پوستی دارید، استفاده از لوسیون مرطوب‌کننده یا افترشیو مناسب ممکن است به بهبود وضعیت پوست کمک کند. بهتر است محصولاتی را انتخاب کنید که روغن‌های طبیعی مانند روغن آووکادو، نارگیل یا زیتون دارند و از مصرف محصولات حاوی عطر یا الکل خودداری کنید.

اگر چند محصول را هم‌زمان استفاده می‌کنید یا پوستتان دچار زخم یا عفونت شده است و قصد دارید محصول جدیدی را به روتین مراقبت از پوست خود اضافه کنید، بهتر است پیش از مصرف با پزشک مشورت کنید. به‌ این منظور می‌توانید در کوتاه‌ترین زمان ممکن از پزشکان مربوطه در دکتردکتر به‌صورت آنلاین راهنمایی بگیرید.

درمان پزشکی جوش بعد از اصلاح

اگر باوجود مراقبت‌های خانگی یا استفاده از محصولات بدون نسخه، پس از چند هفته جوش‌هایتان بهتر نشد یا مرتب عود کرد، بهتر است به متخصص پوست مراجعه کنید. پزشک می‌تواند علت دقیق مشکل را تشخیص دهد، درمان مناسب را آغاز کند و از عوارضی مانند اسکار جلوگیری کند. بعضی از داروها یا راهکارهای پزشکی برای رفع جوش بعد از اصلاح عبارت‌اند از:

• آنتی‌بیوتیک‌ها: اگر علت جوش‌ها عفونت باکتریایی باشد، پزشک ممکن است برای موارد خفیف آنتی‌بیوتیک موضعی به‌شکل کرم یا ژل و برای عفونت‌های شدید آنتی‌بیوتیک خوراکی تجویز کند.
• داروهای ضدقارچ: اگر عامل ایجادکننده جوش، عفونت قارچی یا مخمری باشد، آنتی‌بیوتیک‌ها مؤثر نخواهند بود. در این شرایط، ممکن است پزشک کرم، شامپو یا داروی خوراکی ضدقارچ تجویز کند.
• رتینوئیدهای موضعی با غلظت تجویزی: اگر محصولات بدون نسخه نتیجه مطلوبی نداشته باشند، پزشک ممکن است رتینوئیدهای قوی‌تر تجویز کند. این داروها به حذف سلول‌های مرده پوست و جلوگیری از جوش بعد از اصلاح صورت و بدن کمک می‌کنند.
• کرم یا قرص‌های کورتیکواستروئیدی: در مواردی که التهاب و خارش شدید یا مقاوم باشد، پزشک ممکن است کورتیکواستروئید موضعی یا خوراکی تجویز کند.
• تخلیه آبسه یا کربونکل: اگر عفونت عمیق و همراه با تجمع چرک باشد، پزشک ممکن است با ایجاد یک برش کوچک، چرک را تخلیه کند. این کار به کاهش درد، تسریع روند بهبود و کاهش احتمال ایجاد اسکار کمک می‌کند.
• لیزر موهای زائد: اگر جوش‌های ناشی از اصلاح به‌طور مداوم تکرار شوند و به سایر درمان‌ها پاسخ ندهند، پزشک ممکن است لیزر موهای زائد را پیشنهاد کند.
• الکترولیز: در این روش، ریشهٔ هر مو با استفاده از یک سوزن بسیار ظریف و جریان الکتریکی خفیف از بین می‌رود. ازآنجایی‌که هر فولیکول به‌صورت جداگانه درمان می‌شود، الکترولیز معمولاً برای نواحی کوچک بدن مناسب‌تر از قسمت‌های وسیع است.

درمان‌های دارویی معمولاً طی چند روز اثر خود را نشان می‌دهند، اما برای اینکه با لیزر موهای زائد و الکترولیز به نتیجهٔ کامل برسید، به چند جلسه درمان نیاز دارید. اگر باوجود این راهکارها علائم همچنان برطرف نشدند یا دوباره عود کردند، بهتر است به‌جای ادامه درمان خودسرانه، روند درمان را زیر نظر پزشک ادامه دهید. اگر امکان ویزیت مکرر حضوری ندارید، وبسایت دکتردکتر با ویزیت‌های آنلاین همراه شماست.

اگر هیچ‌کدام از درمان‌های جوش بعد از اصلاح مؤثر نبودند، روش اصلاح خود را تغییر دهید

اگر همه راهکارهای بالا را امتحان کرده‌اید اما جوش بعد از اصلاح همچنان پابرجاست، ممکن است مشکل از خودِ روش اصلاح موهای زائد باشد. در این حالت، بهتر است برای مدتی روش مذکور را کنار بگذارید یا آن را با روش دیگری جایگزین کنید.

این مسئله به این معنا نیست که مراقبت‌های شما اشتباه است. در واقع، بعضی از انواع پوست، به‌طور طبیعی با برخی از روش‌های اصلاح سازگاری بیشتری دارند و نسبت به بعضی دیگر واکنش شدیدتری نشان می‌دهند.

چه زمانی باید به متخصص پوست برای جوش بعد از اصلاح مراجعه کنیم؟

در بیشتر موارد، التهاب اصلاح خفیف است و با چند روز درمان خانگی جوش بعد از اصلاح صورت و بدن، برطرف می‌شود. بااین‌حال، بعضی از علائم نشان می‌دهند که بهتر است درمان خودسرانه را متوقف کنید و به متخصص پوست مراجعه کنید. اگر هریک از موارد زیر را مشاهده کردید، بهتر است هرچه زودتر با پزشک مشورت کنید:

• التهاب از محل اولیه فراتر رفته و به سایر نواحی پوست مثل جوش‌های داخل بینی گسترش پیدا کرده است؛
• برجستگی‌ها سفت یا دردناک شده‌اند؛
• از هریک از برجستگی‌ها مایع یا ترشح خارج می‌شود؛
• علاوه‌بر علائم پوستی، دچار تب، لرز، خستگی یا سایر علائمی شده‌اید که کل بدن را درگیر می‌کنند؛
• موهای زیرپوستی باوجود درمان‌های خانگی و رعایت مراقبت‌های پوستی بهبود پیدا نمی‌کنند یا دچار عفونت شده‌اند.

در بسیاری از موارد، پزشک تنها با یک معاینه ساده می‌تواند تشخیص دهد که آیا این مشکل به‌مرور برطرف می‌شود یا به درمان تخصصی نیاز دارد. بنابراین اگر احساس می‌کنید وضعیت پوستتان طبیعی نیست، بهتر است مراجعه به پزشک را به تعویق نیندازید. جهت مراجعه حضوری، می‌توانید همین‌حالا ازطریق سایت دکتردکتر، به‌صورت آنلاین از متخصص پوست نوبت بگیرید.

کلام آخر دکتردکتر

جوش بعد از اصلاح به این معنا نیست که پوست شما مشکلی دارد. این عارضه معمولاً واکنش طبیعی پوست به روش اصلاح نامناسب یا بعضی از عادت‌های نادرست هنگام ازبین‌بردن موهای زائد است. وقتی بدانید علت ایجاد برجستگی‌ها چیست، راحت‌تر می‌توانید درمان مناسب را انتخاب کنید و از تکرار آن پیشگیری کنید.

اگر با وجود رعایت این توصیه‌ها، پوستتان بهتر نشد یا دچار علائمی مانند عفونت، گسترش التهاب یا تب شدید، بهتر است هرچه زودتر برای بررسی و درمان مناسب به متخصص پوست مراجعه کنید یا از ویزیت آنلاین سایت دکتردکتر استفاده کنید.

سؤالات متداول