جوش شیرین کاربردهای فراوانی دارد، از رفع بوی بد یخچال گرفته تا سفیدکردن دندانها. بهتازگی نیز گفته میشود مصرف این ماده برای کاهش وزن مفید است. برخی افراد پیشنهاد میکنند برای این منظور، جوش شیرین را با آب، سرکۀ سیب یا آبلیمو ترکیب کنید و آن را با معدۀ خالی بنوشید. گروهی دیگر استحمام در وان حاوی جوش شیرین را توصیه میکنند. اما آیا ازنظرِ علمی مصرف جوش شیرین برای لاغری مؤثر است؟ در ادامه به این سؤال پاسخ میدهیم و فواید و مضرات جوش شیرین را نیز میگوییم. همراهمان بمانید.
آیا لاغری با جوش شیرین از نظر علمی و پزشکی واقعیت دارد؟
از دیدگاه علمی، جوش شیرین هیچ تأثیر مستقیمی بر کاهش وزن و چربیسوزی ندارد. ادعاهایی مانند تنظیم سطح pH خون یا کمک به لاغری ازطریق وان حمام نیز بیاساساند، چرا که بدن خود بهدقت تعادل اسیدیته را کنترل میکند و ترکیبات اینچنینی نقشی در سوختوساز چربی نخواهند داشت. اگر هم کاهش اشتهایی رخ دهد، ناشی از مصرف مایعات همراه آن (مثل آب یا سرکه سیب) است؛ جوش شیرین بهتنهایی مزیت اضافهای برای لاغری ندارد.
در بخشهای بعدی مقاله، ارتباط جوش شیرین و لاغری را دقیقتر مرور میکنیم.
فواید جوش شیرین برای لاغری شکم
طبق منابع مختلف، خواص جوش شیرین برای لاغری را در ادامه مرور میکنیم؛ بار دیگر تأکید میکنیم آنها ازنظرِ علمی ثابت نشدهاند.
جوش شیرین عملکرد ورزشی را بهبود میبخشد
بر اساس بعضی پژوهشها، جوش شیرین در برابر تجمع اسید لاکتیک ناشی از ورزش سنگین در عضلهها، مانند بافر (خنثیکننده) عمل میکند. اسید لاکتیک نوعی مادۀ شیمیایی تولیدشده در بدن است که باعث خستگی و درد عضلهها هنگام فعالیت بدنی میشود. توانایی احتمالی جوش شیرین در کاهش این اسید ممکن است باعث شود پیشاز احساس خستگی در عضلهها، مدت طولانیتر یا با شدت بیشتری ورزش کنید؛ بنابراین کالری بیشتری میسوزانید که بهطور غیرمستقیم به تلاشهای شما برای لاغری شکم و کاهش وزن کمک میکند.
جوش شیرین برای کاهش نفخ و هضم غذا مفید است
یکی از فواید جوش شیرین در لاغری این است که ممکن است با خنثیکردن اسید معده، به هضم غذا و کاهش نفخ کمک کند. بهبود روند هضم باعث میشود بدن غذا را سریعتر جذب و دفع کند. به همین علت فکر میکنید وزن کم کردهاید. کاهش نفخ نیز ظاهر شما را بهگونهای نشان میدهد که انگار وزنتان کمتر شده است. بااینحال تأثیر احتمالی جوش شیرین بر هضم غذا به چربیسوزی منجر نمیشود، درحالیکه از بین بردن چربیها عامل مهمی برای کاهش اضافهوزن و خوشفرمشدن بدن است.
جوش شیرین برای قلیاییشدن بدن مؤثر است
بهگزارش بعضی تحقیقات، نوشیدن جوش شیرین ممکن است سطح pH بدن را تغییر دهد و آن را قلیاییتر کند که طبق نظریۀ رژیم قلیایی، افزایش سطح pH بدن (قلیاییشدن) تجزیۀ چربیها را بهبود میبخشد. اما بدن بهطور معمول سطح pH را بهخودیخود تنظیم میکند و تأثیر تغییرات رژیم غذایی بر این تعادل بسیار ناچیز است.
جوش شیرین اشتها را کنترل میکند
بهادعای برخی افراد، نوشیدن ترکیب آب و جوش شیرین باعث میشود برای مدت طولانیتری احساس سیری کنند یا اشتهای آنها را کاهش میدهد. نتیجۀ آن مصرف کالری کمتر در مقایسه با کالری سوزاندهشده و کاهش وزن است. بااینحال، درحالحاضر هیچ شواهد علمی برای تأیید این ادعاها وجود ندارد و این احساس سیری ممکن است مربوط به تلقین باشد.
مضرات جوش شیرین برای لاغری شکم
خوردن جوش شیرین برای لاغری مضراتی نیز دارد، ازجمله:
بیتعادلی الکترولیتها از مضرات جوش شیرین برای لاغری
لاغری سریع با جوش شیرین ممکن است تعادل الکترولیتهای بدن را به هم بزند؛ چون این ماده سدیم زیادی دارد. برهمخوردن تعادل الکترولیتها باعث سردرد، خستگی و ضعف عضلانی میشود و در موارد شدید خطر جانی بههمراه دارد. افراد مبتلا به بیماریهای کلیوی، فشار خون بالا یا مشکلات قلبی باید مراقب این عارضۀ احتمالی باشند؛ زیرا بدن آنها در دفع سدیم اضافی ناتوان است.
آلکالوز (قلیاییشدن بیش از اندازۀ خون) یکی از مضرات مصرف جوش شیرین برای لاغری
خوردن جوش شیرین با هدف تغییر سطح pH بدن ممکن است به آلکالوز منجر شود که در این وضعیت بدن بیش از اندازه قلیایی میشود. علائم این حالت شامل حالت تهوع، استفراغ، لرزش دستها و پرش عضلات است. درصورتیکه این عارضه درمان نشود، فرد تشنج میکند.
تأثیر بر دستگاه گوارش و معده و معایب مصرف جوش شیرین برای لاغری شکم
ازطرفی، نوشیدن جوش شیرین باعث افزایش باد و گازهای گوارشی در معده و درنتیجه نفخ و آروغزدن میشود. این اتفاق بهخودیخود خطرناک نیست، اما گاهی آزاردهنده است و در محیطهای اجتماعی باعث خجالتزدگی فرد میشود. همچنین اگر گاز اضافی در معده حبس شود و راه خروج نداشته باشد، در موارد بسیار نادر ممکن است به پارگی معده منجر شود و جان فرد را به خطر بیندازد.
تداخل با داروها یکی از پیامد های منفی جوش شیرین برای لاغری
مصرف جوش شیرین برای لاغری شکم گاهی با داروهای مختلف ازجمله داروهای تجویزی و بدون نسخه تداخل دارد. این ماده بر میزان جذب و اثربرخشی داروها تأثیر میگذارد. به همین علت، افراد مبتلا به بیماریهای مزمن که دارو مصرف میکنند، پیشاز خوردن جوش شیرین باید با پزشک مشورت کنند تا جلوی بروز هرگونه عارضه را بگیرند.
افزایش خطر ابتلا به بعضی بیماریها و معایب مصرف جوش شیرین برای لاغری
ممکن است مصرف مداوم و بیش از اندازۀ جوش شیرین برای لاغری خطر ابتلا به بعضی بیماریها را افزایش دهد که بیشتر شامل مشکلات قلبی یا کلیوی میشوند. دلیل آن وجود مقدار زیاد سدیم در جوش شیرین است که فشارخون را بالا میبرد و فشار مضاعفی به کلیهها و قلب وارد میکند.

روشهای رایج مصرف جوش شیرین برای کاهش وزن
افراد برای مصرف جوش شیرین برای لاغری، از سه روش رایج ترکیب با آبلیمو، سرکۀ سیب و آب تصفیهشده استفاده میکنند. جدول زیر اجزای این ترکیبها و نقش آنها را نشان میدهد.
| ماده | نقش | نکتۀ مهم |
| جوش شیرین | قلیاییسازی، کمک به هضم، بافر اسید لاکتیک | فقط از نوع خوراکی استفاده کنید. |
| آبلیمو | تعادل اسیدی، دارای ویتامین ث (C)، طعمدهنده | بهتر است تازه باشد. |
| سرکۀ سیب | کمک به هضم، تنظیم قند خون | بهتر است از نوع خام و تصفیهنشده باشد. |
| آب تصفیهشده | پایۀ نوشیدنی، آبرسانی | جوش شیرین در دمای اتاق سریعتر حل میشود. |
| عسل (اختیاری) | شیرینکننده، بهبود طعم | برای پایین نگهداشتن کالری، بهمقدار کم استفاده شود. |
به نکات زیر نیز دقت کنید:
- برای گرفتن بهترین نتیجه، همیشه از آب تصفیهشده استفاده کنید.
- بهجای آبلیموی آماده، آبلیموی تازه مصرف کنید.
- برای ترکیب سرکۀ سیب، نوع خام و تصفیهنشدۀ آن را انتخاب کنید که رسوبات طبیعی در آن دستنخورده باقی مانده باشد.
- جوش شیرین باید بیکربنات سدیم خالص و بدون هیچ مادۀ افزودنی باشد. برای اطمینان، برچسب روی بستهبندی را بررسی کنید.
- بهترین زمان مصرف جوش شیرین برای لاغری صبحها با معده خالی یا پیش از وعدههای غذایی است.
همچنین دقت کنید نصف قاشق چایخوری جوش شیرین حاوی حدود ۶۳۰ میلیگرم سدیم است که حدود ۲۷ درصد از حد مجاز روزانه برای بیشتر بزرگسالان را شامل میشود. اگر از رژیم غذایی کمسدیم پیروی میکنید یا مشکلات فشارخون دارید، پیشاز اضافهکردن این نوشیدنی به برنامۀ خود با متخصص تغذیه مشورت کنید. توصیه میکنیم برای مراجعۀ حضوری به متخصص مربوطه از دکتردکتر نوبت ویزیت بگیرید.
ترکیب آبلیمو و جوش شیرین برای لاغری
بهمنظورِ آمادهکردن ترکیب جوش شیرین و آب و لیمو برای لاغری، مراحل زیر را دنبال کنید:
- نصف لیموترش را در لیوان خود بچکانید؛
- یکچهارم قاشق چایخوری جوش شیرین به آن اضافه کنید؛
- صبر کنید تا ایجاد حباب بهطور کامل متوقف شود؛
- حدود ۲۴۰ میلیلیتر آب اضافه کنید، دوباره هم بزنید و آن را حداکثر تا ۵ دقیقه بعد بنوشید.
لیموترش طعم تازه و مطبوعی به این نوشیدنی میدهد که در حالت عادی تاحدی شور است.
ترکیب سرکه سیب و جوش شیرین برای لاغری
برای آمادهکردن ترکیب جوش شیرین و سرکۀ سیب، مراحل زیر را دنبال کنید:
- ۱ تا ۲ قاشق غذاخوری سرکۀ سیب خام را داخل لیوان بریزید؛
- یکچهارم قاشق چایخوری جوش شیرین را به سرکه اضافه کنید؛
- اجازه دهید جوشش بهطور کامل متوقف شود؛
- حدود ۲۴۰ میلیلیتر آب را درون لیوان بریزید، هم بزنید و این ترکیب را ۲۰ تا ۳۰ دقیقه پیشاز غذا بنوشید.
مصرف این نوشیدنی پیشاز غذا، بهترین فرصت را برای کمک به هضم و آبرسانی فراهم میکند.
توجه کنید باآنکه نوشیدنی بالا بهتازگی بسیار محبوب شده است، تصورهای رایج دربارۀ اثرات ترکیب سرکه سیب و جوش شیرین در چربیسوزی بنیاد علمی ندارند. همچنین برخی افراد میگویند سرکۀ سیب باعث کنترل اشتها و کالریسوزی میشود، ولی تحقیقات هیچ ارتباطی بین این دو پیدا نکردهاند.
ترکیب آب تصفیه شده و جوش شیرین برای لاغری
برای آمادهکردن ترکیب جوش شیرین و آب تصفیهشده، مراحل زیر را دنبال کنید:
- نصف قاشق چایخوری جوش شیرین را داخل لیوان بریزید؛
- ۱ تا ۲ فنجان آب تصفیهشده به آن اضافه کنید و هم بزنید تا جوش شیرین بهطور کامل حل شود؛
- این نوشیدنی را با معدۀ خالی، در حالت ایدئال ۲۰ تا ۳۰ دقیقه پیشاز غذا، بنوشید.
علاوهبر روشهای بالا برای استفاده از فواید جوش شیرین برای لاغری، میتوانید ۳ تا ۴ فنجان (۶۶۲ تا ۸۸۳ گرم) از این ماده را در وان پُر از آب حل کنید و سپس داخل وان بنشینید. درمجموع، بهخاطر داشته باشید که بیخطربودن هیچکدام از این روشها ازنظرِ علمی تأیید نشده؛ بنابراین مسئولیت همهچیز با خودتان است. توصیه میکنیم پیشاز مصرف جوش شیرین برای لاغری و ترکیب آن با مواد دیگر، با متخصصان دکتردکتر بهصورت آنلاین مشورت کنید.
دستورالعمل و دُز ایمن برای خوردن جوش شیرین برای لاغری
از دیدگاه پزشکی برای مصرف جوش شیرین برای لاغری دُز خاصی توصیه نشده است. چون شواهد علمی مبنی بر اینکه مصرف این ماده باعث چربیسوزی میشود یا بر متابولیسم اثر میگذارد، وجود ندارد. هرگونه تغییر جزئی در وزن پساز خوردن جوش شیرین، اغلب فقط بهدلیل کاهش موقت آب بدن است
بااینحال بعضی منابع توصیه کردهاند که بدون توجه به هرکدام از روشهایی که در این مقاله توضیح دادیم، همیشه از تقریبا ۲۲۶ گرم آب و یکچهارم قاشق چایخوری جوش شیرین استفاده کرده و هرگز از این مقدار بیشتر مصرف نکنید. همچنین پیشاز نوشیدن، صبر کنید تا حبابزدن بهطور کامل متوقف شود و برای تأثیرگذاری ایدئال، ترکیب نهایی را ۲۰ تا ۳۰ دقیقه پیشاز غذا یا پیشاز ورزش بنوشید.
موارد منع مصرف و خطرات جدی جوش شیرین برای بدن
مصرف جوش شیرین، بهویژه در مقادیر بالا، خطرات قابلتوجهی برای بدن دارد. یک قاشق چایخوری جوش شیرین حاوی حدود ۱۲۰۰ میلیگرم سدیم است. طبق توصیۀ انجمن قلب آمریکا (AHA)، بیشتر بزرگسالان سالم نباید روزانه بیشتر از ۲۳۰۰ میلیگرم سدیم مصرف کنند. خطرات مصرف بیش از اندازۀ جوش شیرین برای لاغری، بهویژه بهصورت مداوم، عبارتاند از:
- نفخ؛
- استفراغ؛
- گرفتگی عضلهها؛
- بههمخوردن تعادل الکترولیتها؛
- فشارخون بالا؛
- مشکل در جذب مواد مغذی.
همچنین گاهی ممکن است پساز مصرف جوش شیرین عوارضی مانند هایپرناترمی (سدیم اضافی در خون)، کاهش سطح پتاسیم و کاهش سطح کلسیم رخ دهند که کنترل بدن بر عضلهها و اعصاب را مختل میکند.
چه کسانی نباید از جوش شیرین برای کاهش وزن استفاده کنند؟
گروههای خاصی باید بهطور کامل از نوشیدن جوش شیرین برای لاغری پرهیز کنند. ازآنجاکه این ماده سدیم بالایی دارد، افراد دارای مشکلات فشارخون، نارسایی قلبی یا بیماریهای کلیوی باید از مصرف آن خودداری کنند. همچنین زنان باردار و افرادی که رژیم غذایی کمسدیم دارند، نباید از این ماده استفاده کنند.
جوش شیرین در مبتلایان به اِدِم (ورم)، بیماری قلبی، فشارخون بالا، بیماری مزمن کلیوی یا بیماری کبدی نیز ممکن است باعث احتباس آب در بدن شود و این بیماریها را بدتر کند. علاوهبر این، مصرف این ماده برای کودکان خردسال بدون مشورت با پزشک مجاز نیست.
کلام آخر دکتردکتر
باآنکه بعضی منابع مصرف جوش شیرین برای لاغری را توصیه میکنند؛ هیچ شواهد علمی برای تأیید این ادعا وجود ندارد. ازطرفی، مصرف مقادیر زیاد جوش شیرین در ترکیب با آب، سرکۀ سیب یا آبلیمو، خطرات احتمالی متعددی برای بدن دارد. علاوهبر این، اطلاعات ما دربارۀ ایمنی مصرف طولانیمدت این ترکیبها کم است؛ بنابراین تا زمان انتشار تحقیقات بیشتر، بهتر است از خوردن آنها پرهیز کنید.
همچنین توصیه میکنیم پیشاز شروع هرگونه رژیم غذایی از دکتردکتر نوبت ویزیت برای مراجعۀ حضوری به متخصص تغذیه در شهر خود بگیرید و طبق مشورت با او عمل کنید. اگر هم سؤال بیشتری دربارۀ فواید و مضرات جوش شیرین دارید، بهترین متخصصان و پزشکان در دکتردکتر آمادهاند تا بهصورت آنلاین پاسخگوی شما باشند.


