تپش قلب (heart palpitations) به احساس ضربان قلب سریع، نامنظم، قوی یا پرشی گفته میشود. در این حالت، حس میکنید قلبتان میلرزد یا به قفسهسینهتان میکوبد. هرچند در بیشتر موارد بیخطر است و بدون دارو برطرف میشود، گاهی ممکن است جزو علائم برخی از بیماریهای جدی قلب ازجمله آریتمی باشد. بنابراین، به هیچ وجه خوددرمانی نکنید و با توصیه دوست و آشنا بهدنبال تهیه قرص تپش قلب نباشید. برای مصرف هرگونه دارو، ابتدا باید دلیل تپش قلبتان تشخیص داده شود. در این مقاله، درباره بهترین قرصهای تپش قلب صحبت کردهایم تا با سازوکار هر قرص، دلیل تجویز و نحوه پایش عملکرد قلب در دوره مصرف آن آشنا شوید.
آیا تپش قلب همیشه بیخطر است؟
تپش قلب در بیشتر موارد بیخطر است. برای نمونه، وقتی استرس شدیدی بابت یک کنفرانس یا رویداد مهم در آینده دارید، ممکن است تا فرارسیدن زمان آن، دچار تپش قلب شوید. دوران بارداری یکی دیگر از دلایل تپش قلب است و خانمهای باردار معمولا با این وضعیت روبهرو میشوند. گاهی حتی مصرف برخی غذاها ممکن است باعث تپش قلب شده باشد.
بااینحال، تپش قلب یکی از علائم اصلی برخی از بیماریهای جدی مربوط به قلب نیز هست؛ چیزی که فقط با نوار قلب یا اکو قلب مشخص میشود. به همین دلیل است که همیشه باید تپش قلب را جدی بگیرید و با مراجعه به پزشک مطمئن شوید که علت اصلی آن بیماریهای قلبی ازجمله موارد زیر نیست:
- آریتمی قلبی: ضربان قلب نامنظم. مثالهای آن شامل فیبریلاسیون دهلیزی (AF)، برادیکاردی یا تاکیکاردی هستند؛
- کاردیومیوپاتی: بزرگ، ضخیم یا سفت شدن عضله قلب؛
- بیماری عروق کرونر: تجمع پلاک در شریانهایی که خون را به قلب میرسانند؛
- نارسایی قلبی: وضعیتی که در آن قلب خون را بهخوبی پمپاژ نمیکند و بنابراین، خونی که در بدن به گردش درمیآید کافی نیست؛
- حمله قلبی: زمانی که جریان خون به عضله قلب مسدود شده است؛
- بیماری دریچه قلب: زمانی که یکی از دریچههای قلب بهدرستی باز و بسته نمیشود.
معرفی بهترین قرصها برای تپش قلب
مانند هر داروی دیگری، بهترین قرص برای تپش قلب که برای هر کسی و هر شرایطی مناسب باشد وجود ندارد. انتخاب قرص تپش قلب باید باتوجهبه علت اصلی آن، شدت علائم، سن، وضعیت سلامت عمومی و نتایج آزمایشهای تجویزشده صورت گیرد.
۱. مسدودکنندههای بتا
مسدودکنندههای بتا یا بتا بلاکرها (Beta-Blocker) شامل بیزوپولول، آتنولول و کارودیلول هستند. این داروها با مسدودکردن اثرات آدرنالین و سایر هورمونهای مرتبط با قلب، ضربان قلب را کاهش میدهند. انواع مختلفی از آنها وجود دارد ولی انتهای نام همه آنها OL دارد.
مناسب برای: تپش قلب ناشی از فیبریلاسیون دهلیزی و سایر بیماریهای قلبی مثل آنژین صدری و حمله قلبی.
دُز مجاز: دُز مجاز این داروها به تجویز پزشک و نوع دارو بستگی دارد. برای مثال، بیزوپرولول با دُزهای بین ۲٫۵ تا ۱۰ میلیگرم تجویز میشود و یک بار در روز باید آن را مصرف کرد.
نحوه پایش: پزشک برای اطمینان از اینکه دُز مناسبی مصرف میکنید، پیش از شروع مصرف بتا بلاکرها و یک تا دو هفته بعد از مصرف آنها از شما نوار قلب (ECG) میگیرد.
عوارض جانبی احتمالی: خستگی، تنگینفس، سرگیجه، دستها و پاهای سرد.
متوپرولول؛ رایجترین بتا بلاکر
شاید نام قرص متورال برای تپش قلب را شنیده باشید. متورال نام تجاری متوپرولول است که انتخاب برتر برای مدیریت آریتمیها به شمار میرود و در کنترل ضربان قلب و کاهش علائم عالی است. این قرص ضربان قلب را کاهش میدهد و انقباضات قلب را تضعیف میکند. بسیاری از بیماران بهراحتی آن را تحمل میکنند.
آتنولول؛ برای آریتمیهای خاص
آتنولول برای آریتمیهای خاص مناسبتر است و بهخاطر کنترل خوب ضربان قلب محبوب است. این دارو طوری طراحی شده است که امکان مصرف روزانه را فراهم میکند.
بیزوپرولول؛ عوارض جانبی کمتر
بیزوپرولول بیشتر از سایر مسدودکنندههای بتا فقط خود قلب را هدف قرار میدهد. به همین دلیل، عوارض جانبی کمتری دارد و برای استفاده طولانیمدت انتخاب خوبی به شمار میرود. بهویژه افرادی که به بیماریهای خاص دیگری هم مبتلا هستند از مزایای این دارو بهره بیشتری میبرند؛ زیرا تمرکز آن فقط روی قلب است.
۲. مسدودکنندههای کانال کلسیم
مسدودکنندههای کانال کلسیم در مدیریت مشکلات ریتم قلب عملکرد خوبی دارند. آنها از ورود کلسیم به قلب و رگهای خونی جلوگیری میکنند و ضربان قلب و برونده آن را کاهش میدهند. این داروها در کنترل فعالیت الکتریکی قلب، مدیریت آریتمیها و بهبود علائم و کیفیت زندگی بیماران نقش مهمی دارند. بهطور کلی دو دسته مسدودکنندههای کانال کلسیم داریم:
- دیهیدروپیریدینها: شامل آملودیپین و نیفیدیپین که فشار خون یا آنژین را کنترل میکنند؛
- غیردیهیدروپیریدینها: شامل دیلتیازم و وراپامیل که علاوه بر کنترل فشار خون و آنژین، برای کنترل ریتم و ضربان قلب هم به کار میروند.
مناسب برای: مسدودکنندههای کانال کلسیم بهعنوان بخشی از استراتژی کنترل ضربان یا ریتم برای فیبریلاسیون دهلیزی تجویز میشوند.
دُز مجاز: تعیین دُز مناسب این داروها برعهده پزشک است. او ابتدا از مقادیر کم آغاز میکند و درصورت نیاز، دز را افزایش میدهد. برای نمونه، دُز اولیه دیلیتازم، ۱۲۰میلیگرم و یکبار در روز یا ۹۰میلیگرم دوبار در روز است.
نحوه پایش: یک تا دو هفته بعد از مصرف مسدودکنندههای کانال کلسیم، پزشک مجددا ضربان قلب شما را بررسی میکند.
عوارض جانبی احتمالی: احساس گرگرفتگی، سبکی سر، سردرد، تورم مچ پا.
نکته بسیار مهم: افراد مبتلا به نارسایی شدید قلبی (اختلال بطن چپ)، نباید از داروهای این دسته استفاده کنند. این موضوع بهخوبی نشان میدهد که چرا نباید بدون تجویز پزشک قرص تپش قلب مصرف کنید.
وراپامیل؛ گزینه قدرتمند برای کنترل ضربان قلب
وراپامیل (Verapamil) یک انتخاب برتر برای کنترل ضربان قلب در آریتمیها است. این دارو برای درمان تاکیکاردی فوق بطنی که در آن ضربان قلب بسیار سریعتر از حالت معمول میشود عالی است. بیمارانی که نیاز به کنترل ضربان قلب بدون آسیبرساندن به برونده قلبی دارند، با وراپامیل میتوانند به ضربان قلب نرمال برسند.
دیلتیازم؛ دارای مزایای رهش طولانی
دیلتیازم (Diltiazem) یکی دیگر از انواع مسدودکنندههای کانال کلسیم با مزایای رهش طولانی است. این دارو یکبار در روز مصرف میشود و پایبندی به درمان را برای بیماران آسانتر میکند. منظور از رهش طولانی دیلتیازم این است که اثر این دارو در طول زمان ثابت نگه داشته میشود. این ویژگی احتمال عوارض جانبی ناشی از افزایش ناگهانی سطح خون را کاهش میدهد.
۳. فلکاینید
قرص فلکاینید (Flecainide) یک داروی مسدودکننده کانال سدیم است که هدف اصلی آن، تأثیر بر دهلیزها و کندکردن فرایند هدایت ایمپالسهای الکتریکی قلب ازطریق گره دهلیزیبطنی است.
مناسب برای: فیبریلاسیون دهلیزی در افرادی که مشکل ساختاری قلب مثل نارسایی قلب یا پروآریتمی ندارند.
دُز مجاز: برای تعیین دز مناسب این دارو، پزشک ابتدا با مصرف ۵۰میلیگرم دوبار در روز شروع میکند. سپس بسته به شرایط شما، ممکن است آن را تا ۲۰۰میلیگرم دوبار در روز افزایش دهد.
نحوه پایش: معمولا حدود یکهفته پس از شروع مصرف دارو و پس از هربار افزایش دز، پزشک علائم شما را بررسی میکند و نوار قلب میگیرد تا مطمئن شود هدایت الکتریکی قلبتان بیشازحد کند نشده است.
عوارض جانبی احتمالی: اختلالات بینایی و تاری دید، علائم گوارشی (حالت تهوع) و سرگیجه.
نکته مهم: فلکاینید ممکن است باعث آریتمی شود. بنابراین، به بیمارانی داده میشود که مشکل ساختاری قلب نداشته باشند.
۴. دیگوکسین
نوعی گلیکوزید است که از گیاه گل انگشتانه استخراج میشود و تأثیر فوقالعادهای بر کاهش سرعت ایمپالسهای الکتریکی از گره دهلیزی بطنی دارد. دیگوکسین به کنترل سرعت انقباض بطنها کمک میکند. این دارو در حالت استراحت بهترین عملکرد را دارد. بنابراین ممکن است برای افرادی که تپش قلب ناشی از ورزش میگیرند مناسب نباشد. در افراد مبتلا به نارسایی قلبی، این دارو به تقویت ضربان قلب کمک میکند و علائم بیماری را بهبود میبخشد.
مناسب برای: فیبریلاسیون دهلیزی و نارسایی قلبی.
دُز مجاز: دز این دارو را پزشک تعیین میکند و به علائم، عملکرد قلب و کلیه شما بستگی دارد. بااینحال، دز استاندارد آن بین ۶۲٫۵ تا ۲۵۰ میکروگرم و یکبار در روز است.
نحوه پایش: درصورتیکه پزشک احساس کند دز مصرفی شما خیلی کم است یا عوارض جانبی در شما ظاهر شده است، برایتان آزمایش خون مینویسد تا سطح این دارو را در جریان خون بررسی کند. برای آزمایش، باید ۶ تا ۱۰ ساعت از مصرف آن گذشته باشد. در برخی موارد، پزشک از شما میخواهد بهشکل دورهای عملکرد کلیههایتان را بررسی کنید. اگر مشکلات کلیوی داشته باشید، دیگوکسین بهخوبی دفع نمیشود.
عوارض جانبی احتمالی: ازدستدادن اشتها، حالت تهوع، استفراغ، اسهال، تاری دید، اختلالات بینایی، گیجی، خوابآلودگی، سرگیجه.
۵. سوتالول
سوتالول (Sotalol) ترکیبی از یک بتا بلاکر و یک ضدآریتمی است. در دزهای پایین مانند بتا بلاکر و در دزهای بالا، با مسدودکردن کانالهای پتاسیم و کندکردن هدایت الکتریکی قلب مثل یک ضدآریتمی عمل میکند.
مناسب برای: تپش قلب ناشی از آریتمی.
دُز مجاز: برای تعیین دز مناسب این دارو، پزشک از دز پایین با ۴۰میلیگرم دوبار در روز آغاز میکند و ممکن است بسته به علائم شما تا ۱۶۰میلیگرم دوبار در روز افزایش دهد.
نحوه پایش: هنگام مصرف سوتالول باید بهشکل منظم نوار قلب انجام دهید که هدایت الکتریکی بیشازحد کند نشده باشد. پزشک بهویژه زمانی که قلب شما در ریتم سینوسی است، هدایت الکتریکی قلبتان را بررسی میکند. معمولا حدود یکهفته پس از شروع مصرف سوتالول و پس از هر بار افزایش دوز، از شما نوار قلب (ECG) گرفته میشود.
عوارض جانبی احتمالی: برادیکاردی (ضربان قلب پایین، معمولا کمتر از ۶۰ بار در دقیقه). سایر عوارض جانبی آن مشابه بتا بلاکرها است.
۶. آمیودارون
آمیودارون (Amiodarone) یکی دیگر از انواع قرص تپش قلب است که با مسدودکردن کانالهای پتاسیم و کندکردن هدایت الکتریکی در قلب، به روشی مشابه سوتالول عمل میکند. این داروی ضدآریتمی قوی، برای مشکلات پیچیده ریتم قلب طراحی شده است. قرص آمیودارون برای بسیاری از آریتمیها بهخوبی عمل میکند؛ بهویژه زمانی که سایر درمانها جواب ندادهاند.
مناسب برای: حفظ ریتم سینوسی طبیعی قلب. برای بیمارانی مناسبتر است که بیماریهای ساختاری قلب دارند یا داروهای دیگری را برای فیبریلاسیون دهلیزی امتحان کردهاند و نتیجه نگرفتهاند.
دُز مجاز: ساختار آمیودارون طوری است که هفتهها تا ماهها طول میکشد تا سطح آن در بدن افزایش یابد. برای تعیین دز مناسب این دارو، ابتدا با ۲۰۰میلیگرم سهبار در روز شروع میکنند و یکهفته باید به این منوال مصرف شود. سپس آن را به دوبار در روز و هفته بعد، به یکبار در روز کاهش میدهند.
نحوه پایش: با شروع مصرف آمیودارون باید برای بررسی عملکرد کبد و تیروئیدتان آزمایش خون انجام دهید. سپس پزشک هر ششماه یکبار عملکرد کبد و تیروئید شما را دوباره بررسی میکند.
عوارض جانبی احتمالی: آمیودارون بسیار مؤثر و قوی است ولی عوارض جانبی دارد. بنابراین، پزشک آن را برای دوره کوتاهی تجویز میکند. برخی از این عوارض شامل حساسیت پوست به آفتاب، اختلال در عملکرد تیروئید، ایجاد رسوبات کوچک روی قرنیه چشم، فیبروز ریه، مشکلات کبدی.
۷. دروندارون
دروندارون (Dronedarone) ساختار مشابهی با آمیودارون دارد ولی بهاندازه آن مؤثر نیست. عوارض جانبی آن کمتر است و بهتر تحمل میشود.
مناسب برای: افرادی که تپش قلب آنها ناشی از آریتمی است و سایر داروهای ضدآریتمی برای آنها مؤثر نبوده است. بیمارانی که دارای AF پاروکسیسمال هستند، برای کمک به حفظ ریتم سینوسی قلب میتوانند از این دارو استفاده کنند.
دُز مجاز: دز دروندارون ۴۰۰میلیگرم دوبار در روز است و باید آن را همراه با غذا مصرف کنید. نیازی به گفتن نیست که مصرف آن باید با نظر پزشک باشد.
نحوه پایش: هفت تا ده روز پس از شروع دارو، برای بررسی عملکرد کلیهتان باید آزمایش خون انجام دهید. ازآنجاکه گزارشهایی مبنی بر آسیب کبدی این دارو وجود دارد، قبل از شروع درمان باید آزمایش خون برای بررسی کبد انجام دهید. در ششماهه اول درمان، باید هرماه و سپس در ماه نهم و بار دیگر در ماه دوازدهم مصرف دروندارون باید آزمایش خون را تکرار کنید. بعد از این دوره، پزشک در فواصل منظم این آزمایش را برایتان تجویز میکند.
در زمان مصرف دروندارون، حداقل هر ششماه یکبار باید نوار قلب انجام دهید. اگر نتیجه نشان دهد که در وضعیت پروآریتمی یا فیبریلاسیون دهلیزی مداوم قرار دارید، یعنی دارو مشخصا برای شما مناسب نیست و مصرف آن باید متوقف شود. البته پزشک خودش به شما اطلاع خواهد داد؛ خودسرانه مصرف آن را قطع نکنید.
عوارض جانبی احتمالی: اختلالات گوارشی مثل حالت تهوع، استفراغ و اسهال، بثورات پوستی، برادیکاردی، تغییرات در نوار قلب (مورد نادر)، مشکلات کبدی، یرقان، مشکلات تنفسی، تورم مچ پا.
نکته: هنگام مصرف دروندارون از خوردن گریپفروت خودداری کنید.
در طول دوره درمان با هریک از داروهایی که در این بخش معرفی کردیم، بهمحض مشاهده عوارض جانبی با پزشک تماس بگیرید.
قرص برای تپش قلب و استرس
اگر تپش قلب شما بهخاطر استرس یا اضطراب موقعیتی است، معمولا نیازی به مصرف انواع قرص تپش قلب ندارید. مگر اینکه پزشک تشخیص دهد علائم جسمی شما شامل تپش قلب، لرزش و تعریق بهاندازهای شدید است که باید با دارو کنترل شود. بهترین قرصهای تپش قلب و استرس شامل مسدودکنندههای بتا ازجمله پروپرانولول و متوپرولول هستند.
بهترین قرص برای تپش قلب در بارداری
در افراد باردار، ضربان قلب و میزان خون در گردش بدن مادر برای پشتیبانی از جنین افزایش مییابد. بنابراین، تپش قلب در زنان باردار رایج است و معمولا خطر خاصی ایجاد نمیکند. به همین دلیل، در اغلب مواقع پزشک راهکارهایی مثل نوشیدن آب کافی، پرهیز از مصرف کافئین و استراحت را توصیه میکند. درصورتیکه به دارو نیاز داشته باشید، پزشک دارویی را تجویز میکند که مصرف آن در دوران بارداری بیخطر باشد؛ زیرا برخی داروها که برای تپش قلب یا انواع درد قلب تجویز میشوند، با عوارض جانبی خطرناکی همراه هستند. برای مثال، آتنولول ممکن است رشد جنین را تحتتأثیر قرار دهد و آمیودارون عوارض جانبی خطرناکی برای جنین دارد. بااینحال، اگر پای سلامت مادر در میان باشد، پزشک ممکن است برای تجویز ضدآریتمیها تصمیم بگیرد.
بهمنظور مصرف هرگونه دارو برای تپش قلب، حتما با متخصص زنان و زایمان و متخصص قلب مشورت کنید. اگر امکان مراجعه حضوری را ندارید، به پلتفرم دکتردکتر مراجعه کنید و برای مشاوره با متخصص نوبت ویزیت آنلاین بگیرید.
به کدام دکتر برای تپش قلب مراجعه کنیم؟
معمولا برای تپش قلب، به پزشک عمومی یا متخصص داخلی هم میتوانید مراجعه کنید. او با بررسی اولیه شامل نوار قلب، آزمایش خون، تیروئید و موارد دیگر، تشخیص میدهد که تپش قلب شما جدی است یا بهراحتی میتوان آن را با راهکارهای سبک زندگی یا قرص تپش قلب برطرف کرد. اگر تپش مداوم، شدید، همراه با سرگیجه، تنگی نفس یا غش باشد، از همان ابتدا بهتر است به متخصص قلب و عروق یا کاردیولوژیست مراجعه کنید.
درمان تپش قلب بدون دارو
گاهی اوقات تپش قلب بهخاطر برخی فعالیتها، غذاها و رویدادهای پرتنش ایجاد میشود. برای نمونه:
- مصرف الکل، نیکوتین یا کافئین؛
- استرس یا اضطراب؛
- ورزش؛
- خوردن غذاهای پرچرب یا شیرین؛
- مصرف برخی مکملهای گیاهی یا غذایی؛
- کمبود خواب.
در چنین مواردی، پزشک برای برطرفکردن تپش قلب شما، قرص تپش قلب تجویز نمیکند و درعوض، راهکارهای زیر را برای رفع آن توصیه خواهد کرد (بسته به علت):
- خودداری از مصرف کافئین، غذاها یا سایر موارد محرک؛
- ترک سیگار؛
- تمرینات آرامشبخش مثل یوگا یا مدیتیشن؛
- اجتناب از برخی فعالیتهای تحریککننده تپش قلب؛
- تمرین تنفس عمیق یا شستن صورت با آب سرد.
درصورتیکه این روشها کافی نیستند یا شرایط خاصی برایتان پیش آمده (مثل یک مصاحبه یا سخنرانی مهم) که میخواهید سریع به ضربان قلب نرمال برسید، ممکن است پزشک قرص ضد استرس و تپش قلب عصبی برایتان تجویز کند. برخی از داروهای سریعالاثر برای تپش قلب شامل پروپرانولول یا متوپرولول هستند که بین ۲۰ تا ۶۰ دقیقه تپش قلب را آرام میکنند. بااینحال، بههیچوجه نباید این داروها را خودسرانه مصرف کنید.
کلام آخر دکتردکتر
در این مطلب درباره بهترین قرص برای تپش قلب صحبت کردیم. دیدیم که بسیاری از موارد تپش قلب را میتوان با چند راهکار ساده برطرف کرد و نیازی به قرص ندارد. بااینحال، مواردی هستند که تپش قلب یکی از علائم بیماریهای قلبی مثل فیبریلاسیون دهلیزی، آریتمی و نارسایی قلبی است. این موارد نیاز به دارو برای ایجاد دارند. چند مورد از آنها را به شما معرفی کردیم و دیدیم که باید حتما تحت نظر پزشک مصرف شوند.
اگر تپش قلب دارید و نمیدانید دلیل واقعی آن چیست، ابتدا برای مشاوره آنلاین با پزشک متخصص قلب به پلتفرم دکتردکتر مراجعه کنید. آنها با بررسی علائم و شرححال شما تشخیص اولیه لازم را میدهند و سپس درصورت نیاز به نوار قلب یا اکو یا سایر آزمایشها به مراکز تشخیصی ارجاع میدهند.
سوالات متداول
منابع
