اسهال خونی چیست، چه علائمی دارد و چگونه درمان می‌شود؟

  • 1398-06-11
  • 57
بیماری اسهال خونی

اسهال خونی وضعیت خطرناکی است که اغلب با عفونت‌ یا خونریزی دستگاه گوارش ارتباط دارد و باید سریعا مورد بررسی و درمان قرار گیرد.

در نوشته اسهال خونی چیست و چه علائمی دارد؟، می‌خوانید:


مدفوع سالم معمولا جامد، نرم و قهوه‌ای رنگ است. اگرچه اسهال ناخوشایند است اما معمولا نشانه‌ای از وجود یک مشکل جدی نیست اما اسهال خونی ممکن است نشانه‌ای از یک مشکل سلامتی پنهان باشد.

اسهال زمانی اتفاق می‌افتد که مواد غذایی هضم شده و آب به سرعت از روده‌ها عبور می‌کنند. در این وضعیت، مواد فرصت کافی برای جامد شدن را پیدا نمی‌کنند و به شکل مایع از مجرای گوارشی عبور می‌کنند.

بیشتر بخوانید: ویروس کرونا ؛ علائم، تشخیص، درمان، پیشگیری و توصیه‌های مهم

اسهال خونی چیست؟

اسهال خونی وضعیتی است که در آن خون با مدفوع شل و آبکی مخلوط شده است. خون می‌تواند از هر جایی از مجرای گوارشی آمده باشد. اسهال خونی اغلب نشانه‌ای از خونریزی دستگاه گوارش در اثر جراحت یا بیماری است.

اسهال خونی در بین تمام سنین و همه جوامع دیده می‌شود و بسته به علت آن می‌تواند به مدت کوتاهی وجود داشته باشد (حاد) مانند وقتی که ناشی از عفونت دستگاه گوارش است یا این که به شکل مزمن درآید مثل اسهالی که ناشی از بیماری التهابی روده است. علت اسهال خونی باید سریعا به وسیله پزشک مورد بررسی قرار گیرد.

علائم اسهال خونی

بسته به بیماری یا علت پنهانی، اسهال خونی ممکن است با علائم دیگری نظیر موارد زیر همراه باشد:

  • درد شکم یا گرفتگی شکم
  • تورم شکم یا نفخ
  • درد بدن
  • خستگی
  • بی‌اختیاری مدفوع
  • وجود مخاط یا غذای هضم نشده در مدفوع
  • تهوع
  • اشتهای ضعیف
  • خونریزی رکتال
  • درد در ناحیه رکتوم
  • نیاز فوری به دفع مدفوع
  • استفراغ
اسهال خونی چیست، چه علائمی دارد و چگونه درمان می‌شود؟

علائم جدی همراه اسهال که ممکن است نشان دهنده یک وضعیت مرگبار باشد:

  • تغییر در سطح هوشیاری
  • گیجی و سردرگمی
  • تنفس مشکل
  • سرگیجه
  • تب بالا (بالاتر از 101 درجه فارنهایت) (۳۸/۳ درجه سانتیگراد)
  • نبض سریع
  • سفت شدن شدید شکم
  • درد شدید شکم
  • استفراغ خون یا مواد سیاه
  • ضعف

علل اسهال خونی

اسهال خونی می‌تواند نشان دهنده یک وضعیت نسبتا خفیف مانند هموروئید باشد یا می‌تواند به وسیله یک وضعیت مرگبار مانند پارگی واریس مری یا خونریزی ناشی از زخم معده ایجاد شود. در کودکان، اسهال خونی معمولا به دلیل عفونت‌های باکتریایی و التهاب در سیستم گوارشی تحتانی رخ می‌دهد.

این مشکل اغلب با خوردن غذاهای آلوده به باکتری و انگل مرتبط است. اسهال سیاه و قیرمانند معمولا نشان می‌دهد که خون از مجرای گوارشی فوقانی می‌آید (مری، معده و دوازدهه) و اسهال قرمز روشن یا آلبالویی رنگ اغلب مربوط به خونریزی در مجاری گوارشی تحتانی است ( کولون، رکتوم و مقعد).

  • دیسانتری: اسهال همراه با خون دیسانتری (dysentery) نامیده می‌شود. شایع‌ترین علل دیسانتری باکتری شیگلا (Shigella)  و انتاموبا هیستولیتیکا ( Entamoeba histolytica) است که نوعی انگل است. 
  • خونریزی‌های گوارشی: خونریزی گوارشی در اثر علل مختلفی مانند پولیپ‌های کولون، بیماری التهابی روده (IBD) یا سرطان معده رخ می‌دهد. خونریزی حاصل از این وضعیت‌ها می‌تواند موجب شود که رنگ اسهال قرمز شود.
  • هموروئید: هموروئیدها رگ‌های خونی متورمی هستند که داخل رکتوم و مقعد دیده می‌شوند. آن‌ها یکی از علت‌های شایع خونریزی رکتال و اسهال قرمز هستند.
  • داروها: عوارض جانبی برخی از داروها ممکن است علت قرمز شدن مدفوع باشد و داروها همچنین می‌توانند موجب تحریک معده و احتمالا اسهال شوند. از جمله داروهایی که موجب قرمز شدن مدفوع می‌شوند، شربت های آنتی بیوتیک (liquid antibiotics) هستند.
  • شقاق مقعد: گاهی اوقات وجود خراش در ناحیه رکتال (شقاق مقعد) می‌تواند موجب شود که مدفوع قرمز شود. در این مورد ممکن است مقدار کمی خون قرمز روشن دیده شود.

دیگر علل  اسهال خونی

  • خونریزی زخم معده
  • بدشکلی‌ رگهای خونی
  • ایسکمی روده یا انسداد روده
  • سرطان روده بزرگ (کولون)
  • دیورتیکولوز (Diverticulosis)
  • ترومای مری (Esophageal trauma) یا واریس‌ مری
  • گاستروآنتریت (Gastroenteritis)
  • بیماری التهابی روده (بیماری کرون (Crohn’s disease) یا کولیت اولسراتیو (ulcerative colitis))
  • عفونت روده (مسمومیت غذایی)
  • پولیپ‌های روده یا تومور روده
  • دیورتیکول مکل  (Meckel’s diverticulum) ( تشکیل یک کیسه غیرطبیعی در انتهای تحتانی روده کوچک)
  • پرولاپس رکتوم 
  • واریس معده
  • عوارض جانبی داروها
  • پرتو درمانی
  • ترومای شدید شکمی
اسهال خونی چیست، چه علائمی دارد و چگونه درمان می‌شود؟

توجه: گاهی قرمز بودن رنگ اسهال علامت وجود خون نیست. غذاهایی که به‌طور طبیعی قرمز هستند یا حاوی رنگهای غذایی قرمز می‌باشند، می‌توانند موجب قرمز شدن مدفوع شوند. چغندر، کرن بری یا زغال اخته (cranberries) ، آب‌نبات قرمز، فراستینگ قرمز (لایه کرمی قرمز رنگ که برای تزیین روی کیک و کاپ کیک استفاده می شود)(red frosting)، شیرین‌بیان قرمز، گوجه فرنگی و سس گوجه فرنگی  از این گروه از مواد غذایی هستند.

عوارض احتمالی اسهال خونی چیست؟

با گذشت زمان، اسهال خونی می‌تواند منجر به عوارض جدی نظیر موارد زیر شود:

  • کم خونی
  • کم آبی بدن
  • سندرم همولیتیک اورمیک (Hemolytic uremic syndrome) یا دیگر انواع نارسایی کلیه
  • از دست دادن شدید خون
  • شوک

درمان اسهال خونی

هنگامی که فردی دچار اسهال می‌شود، مقدار قابل توجهی مایع را از راه مدفوع از دست می‌دهد. وقتی چنین اتفاقی می‌افتد، بدن فرد دچار کم آبی می‌شود. فرد باید به طور مرتب آب و مایعات مصرف کند تا آب از دست رفته بدن او جایگزین شود. اسهال طولانی مدت ممکن است نیاز به درمان‌های اضافی مانند تزریق داخل وریدی مایعات (سرم) داشته باشد. در موارد شدیدی مانند دیسانتری برای فرد مبتلا آنتی‌بیوتیک یا داروهای ضد انگل تجویز می‌شود.

اگر اسهال قرمز ناشی از خونریزی دستگاه گوارش باشد، ممکن است برای جبران خون از دست رفته نیاز به دریافت خون باشد. این فرایند در بیمارستان انجام می‌شود و فرد باید در آن جا بماند تا زمانی که شمارش سلول های خونی او به حد نرمال برسد. اگر فردی فکر می‌کند که اسهال قرمز او ناشی از داروهای مصرفی او است، باید درمورد تعویض داروهای خود با پزشک صحبت کند.

پیشگیری

راه‌های پیشگیری از اسهال خونی که ناشی از عفونت است عبارتند از:

  • تمیز کردن کلیه مناطق مورد استفاده برای آماده‌ کردن مواد غذایی
  • پختن کامل غذاها، زیرا احتمال وجود باکتری‌هایی نظیر شیگلا در غذاهای خام وجود دارد.
  • استفاده از آب بطری یا جوشانده هنگام سفر به یک کشور خارجی
  • پرهیز از تماس جنسی با فردی که دارای عفونت فعال شیگلوز است یا کسی که اخیرا به خاطر عفونت ناشی از باکتری شیکلا بیمار بوده است.
  • عدم شنا کردن در رودخانه ها به دلیل احتمال خوردن ناخواسته آب رودخانه (منظور شنا کردن در آب های رودخانه و بلعیدن آب آن است)
  • شستن مکرر دست‌ها با آب و صابون، خصوصا پس از لمس سطوح آلوده یا عوض کردن پوشک

سخن پایانی

اسهال خونی در اثر خونریزی‌های مجرای گوارشی یا عفونت‌های باکتریایی و آمیبی اتفاق می‌افتد و به خصوص اگر همراه با سرگیجه، تب و استفراغ خونی باشد، بسیار خطرناک است.

منابع:

medicalnewstoday.

healthgrades


با امتیازدهیِ این صفحه به بهتر شدن محتوای ما کمک کنید

  • این نوشته را با دوستان خود به اشتراک بگذارید
  • linkedin
  • linkedin
  • linkedin

پاسخ دادن به وحید لغو پاسخ

پرسش‌های پزشکی و دیدگاهتان درباره این مقاله را بنویسید؛ پزشکان و کارشناسان مجله پاسخ‌گوی شما عزیزان هستند.

57 دیدگاه در حال حاضر

  1. سلامی .خانمی هستم ۳۲ ساله چند روزه به صورت یک دفعه اسهال خونی شدید دارم
    نه ضربه ای خوردم نه سابقه بیماری دارم
    لطفا راهنمای کنید چکار کنم

  2. سلام من حدود ۳هفته میشه که اسهالم اولاش زیاد اذیتم نمی کرد ولی الان حدود یک هفته میشه که خیلی شدید شده از ترس دستشویی رفتن غذا نمی خورم وامروز خون همراش دیدم ممنون میشم بهم بگید باید چی کار کنم .

    • سلام
      جهت ازمایش مدفوع اقدام کنید

  3. سلام
    من 31 سالمه، آلرژی فصلی دارم، چند روز پیش در معرض دود شدید قرار گرفتم، فردای اونروز مفاصلم بشدت درد گرفتن، و پهلو درد، از دیشب دچار اسهال شدم که متوجه شدم خون روشن همراهشه، امروز رفتم سونو دادم، چون سابقه شن کلیه هم دارم، ولی خداروشکر چیزی نبود، دکتر گفت که اکسیژن به اندامات نرسیده بهمين دلیل بدن درد گرفتی، ولی الان دوباره که اسهال شدم خون همراهش بود، خیلی نگرانم، چیکار کنم

    • سلام
      از قرص نالیدیکسیک اسید هر ۸ ساعت یک قرص تا یک هفته استفاده کنید
      اگرپس از سه روز همچنان اسهال ادامه داشت جهت ازمایش مدفوع اقدام کنید

  4. با سلام و خسته نباشید
    دو روزه اسهال شدید دارم همراه با تب و بدن درد و استخون درد و ضعف شدید و بی اشتهایی دیشب تب داشتم امروز متوجه شدم در مدفوعم خون هست ممنون میشم راهنمایی کنید

  5. با عرص سلام و خسته نباشید . حدود ۲۰ روزه دل درد وببخشیداسهال دارم خون هم داخل مدفوع دیدم کونولوسکوپی کردم و نمونه برداری کردن بهم گفتن پولیپ روده هست ایا خطرناکه میشه راجعش توضیح بدید ممنون میشم . بعد هنوز نمونه برداریم جوابش نیومده فقط طبق کونولوسکوپی میگن پولیپ ایا امکانش هست در نمونه برداری چیز دیگه ایی دیده بشه؟ترو خدا توصیح بدید ممنونم

    • سلام
      نگران نباشید
      اصولا پولیپ با کولونوسکوپی برداشته میشود و فقط پیگیری با کولونوسکوپی هر چند سال یکبار انجام میشود
      زیر نظر فوق تخصص گوارش باشید

  6. با سلام و خسته نباشید
    دو روزه که اسهال شدید دارم و امروز خون داخل مدفوعم مشاهده کردم دل درد شدیدی هم دارم که میگیره و ول میکنه باید چیکار کنم؟

    • سلام
      باید معاینه شوید
      اگر امکان معاینه ندارید
      قرص مترونیدازول ۲۵۰،قرص سفیکسیم ۲۰۰و قرص هیوسین
      هر ۱۲ ساعت تا ۷ روز مصرف شود

  7. سلام من از دیروز ظهر اسهالم و شکم درد و دیشب تب شدید همراه با استخون درد داشتم الانم تب دارم ولی کمتره
    امروز صبح رفتم دسشتویی ببخشید اول خون همراه با آب میومدو از مدفوع زیاد خبری نبود چون دیشب شام و سحری نخوردم الان یه چیزی شبیه کف میاد خونی.درضمن روزه ام رو صبح باز کردم ممنون میشم جوابمو بدین بدجور اذیتم

    • سلام
      بهتر است با توجه به علایم و درد استخوان معاینه شوید
      اگر امکان معاینه ندارید
      قرص مترونیدازول ۲۵۰
      قرص سفیکسیم ۲۰۰
      و قرص هیوسین
      هر ۱۲ ساعت تا ۷ روز مصرف شود

  8. سلام
    من ۱۵ سالمه از چهار روز پیش فقط مقدار کمی بدن درد و علائمی مثل سرما خوردگی داشتم ولی توی دو روز بعد اسهال و دل دردهای خیلی شدید داشتم به طوری که چند دقیقه خیلی شدید درد می‌گرفت و بعد بهتر میشد ولی امروز بعد از اسهال متوجه چند قطره خون هم شدم و دل درد ها هم اطراف ناف ادامه داره میشه راهنمایی کنید

    • سلام
      اگر امکان معاینه ندارید
      قرص مترونیدازول ۲۵۰
      قرص سفیکسیم ۲۰۰
      و قرص هیوسین
      هر ۱۲ ساعت تا ۷ روز مصرف شود

  9. سلام خسته نباشید
    من امروز صبح اسهال شدم متاسفانه ناشتا هندونه خوردم تا شب اسهالم روشن و قرمزی زیادی داشت. نمیدونم خونه یا به خاطر خوردن هندونه ست. درد ندارم فقط کمی بی حالم و صورتم داغ میشه فقط

    • سلام
      اگر حال عمومی شما خوب است
      قرص مترونیدازول ۲۵۰
      قرص دی سیکلومین
      هر ۸ ساعت یک عدد تا ۵ روز مصرف شود

  10. سلام وقت بخیر
    پسرم ۲ سالشه
    از دیروز اسهال شدیده
    امروزم همون روند بود هر یه ربع، حتی دوبار خون هم داخل اسهالش بود
    چیکار کنم
    دل درد شدید هم داره

  11. سلام دختر سه ساله ای دارم که چند روز پیش اسهال خونی شد و فکر می‌کنم بخاطر غذایی بود که خورده. اسهال‌ش برطرف شد ولی وقتی میخواد پی پی کنه میگه دلم درد میکنه تو مدفوعشم خون هس

  12. من وقتی اعصابم بهم میریزه اسهال میشم بعدش که استرسم رفت بالا بخاطر اسهال خون هم می بینم.چندین بار تکرار شده الان یه سال میشه هر دوماه یه بار اینجوری میشم.با این وضعیت کرونا نمیشه رفت دکتر دیگه از هر غذایی میترسم بخورم نکنه اسهال شم.قبلا آزمایش دادم میکروب معده و یه کوچولو عفونت روده دارم داروهاشو خوردم بدتر شدم قطع کردم داروگیاهی رازیانه و پونه خوردم خوب شدم الان که دارو گیاهی رو قطع کردم دوباره شروع شده.

    • سلام
      دوست عزیز
      با توجه به اسهال خونی تکرار شونده باید توسط فوق تخصص گوارش ویزیت شوید
      اگر امکان مراجعه حضوری ندارید از تماس تلفنی مجموعه دکتر دکتر جهت ارتباط با فوق تخصص گوارش استفاده کنید

  13. سلام وقت بخیر
    من چندروز پیش مسموم شدم ا
    روز اول تبو استفراغ داشتم فقط با سرگیجه
    روز دوم نسبتا سرگیجه بدون استفراغ و اسهال
    از روز سوم اسهال
    و چند مرتبه آخر روز سوم اسهال خونی بود(تقریبا۳،۴بار)
    شدیدا شکمم تیر میکشه و میسوزه
    احساس سوزش در روده هم میکنم
    دارو استفاده کردم روز اول برای تبو سردردم
    برای تب از شیاف برای سر درد از شربت تایلوفن

    • سلام
      قرص مترونیدازول ۲۵۰ هر ۸ ساعت یک عدد
      قرص هیوسین و قرص سفیکسیم ۲۰۰ میلی هر ۱۲ ساعت یک عدد تا ۵ روز مصرف شود

  14. سلام شوهرم نزدیکه 20 روزه اسهاله و میگه رنگش تیرست رنگ قهوه ایی هست و تب هم داره مترونیدازول هم استفاده کرده خوب نشده میشه کمک کنید

    • سلام
      با توجه به طول کشیدن مدت اسهال جهت انجام ازمایش مدفوع اقدام کنند

  15. من از صبح دل پیچه داشتم‌و حدود ۱۰بار رفتم‌دستشویی و داخل اسهالم خون‌کمی دیدم ب همراه آب
    چیزی ام دیشب نخوردم چند وقتم‌هست به خاطر دندون درد آموکسی سیلین و مسکن میخورم ممکنه به خاطر اونا باشه؟

    • سلام
      از قرص هیوسین هر ۸ ساعت یک عدد
      قرص نالیدیکسیک اسید هر ۸ ساعت یک عدد
      تا یک هفته استفاده کنید

  16. سلام من ۱۵ سالمه و تب و اسهال دارم از صبح تا عصر اسهال بودم بار اخر چیزی شبیه خون بود خیلی عذر می خوام ولی چیز قرمز مانند کف کاسه توالت ته نشین شد لطفا راهنمایی کنید

    • سلام
      اگر امکان ویزیت ندارید
      قرص مترونیدازول ۲۵۰ هر ۸ ساعت یک عدد
      قرص استامینوفن ۵۰۰ هر ۸ ساعت یک عدد
      و قرص سفیکسیم ۲۰۰ روزی یک عدد
      تا ۵ روز مصرف شود

  17. با سلام خدمت شما پدرم داری سن ۵۸ سال قرص فشار و قند خون و چربی مصرف میکند برای انجام کولونسکوپی تا قبل از انجام کولونسکوپی باید دارها را مصرف بکند یا خیر

  18. سلام من ۱۷ سالمه و چندروزه اسهالم و توش خون روشن میبینم…اولش درد نسبتا شدیدی توی ناحیه مقعدم حس کردم و تقریبن سه چهار ساعت بعد که رفتم دسشویی متوجه این موضوع شدم…چیکار کنم؟هنوز به هیچکس چیزی نگفتم،،،لطفن راهنماییم کنین?

    • سلام
      جهت ازمایش مدفوع اقدام کنید
      در صورتی که این امکان وجود ندارد از قرص نالیدیکسیک اسید هر ۸ ساعت یک عدد استفاده نماییدو در صورت عدم بهبود جهت ازمایش مدفوع به پزشک مراجعه نمایید

  19. با سلام پدرم دیشب دروغی رو خورده که مال چند روز پیش بوده و از صبح دل درد داشته بعد از چند ساعت اسهال آبکی داشته و بعد به همراه اسهال خون در اسهالش دیده شده و بعد کلا خون به جای اسهال دفع کرده و هنوز به درمانگاه مراجعه نکرده میشه لطفا راهنمای کنید

    • سلام
      با توجه به دفع خون شدید و احتمالا سن بالای ۵۰ سال باید حضورا ویزیت شوند.به پزشک مراجعه کنید

  20. سلام
    29 سالمه ، چند روزه که دچار دل پیچ و اسهال شدم که اسهال گاهی به رنگ خون یا تیره و گاهی قهوه ای روشن و نرم هستش ،بخاطر بیماری کرونا نرفتم بیمارستان.ممنون میشم راهنمایی بفرمایید

    • سلام
      دوست عزیز قرص هیوسین هر ۸ ساعت یک قرص
      و قرص لوپرامید هر ۸ ساعت یک عدد
      تا دو روز مصرف کنید
      در صورت عدم بهبود،تب،تهوع و استفراغ ،وجود خون در اسهال و…اطلاع دهید

  21. تو این وضعیت کرونا نمیتونم دخترم که ۸ سالشه و تو عرض۶ ساعت ۲ بار اسهال خونی دارد سرگیجه ، بی حالی و شکم درد داردتب خفیف هم دارد چیکار کنم؟؟؟

    • سلام
      دوست عزیز
      با توجه به علایم خصوصا سرگیجه و بی حالی و اسهال خونی باید حتما حضورا ویزیت شود
      به درمانگاه مراجعه کنید

  22. سلام پسر ۸ ساله ای دارم که دچار اسهال خونی شده مایع مخاطی و خون و مدفوع اسهالی با وجود شرایط کنونی دیشب بردیمش بیمارستان ولی بخش اطفال بستری نمیکردن اودیم خونه دکتر کوتریموکسازول داده با سفیکسیم و استامینوفن ولی نه تب قطع شده نه تهوع نه اسهال خونی. چیکار کنیم؟؟ توروخدا من خیلی نگرانم

    • سلام
      جهت ازمایش مدفوع به پزشک مراجعه کنید و نتیجه را گزارش دهید

  23. سلام من موقع ادرار خون سیاه یا همون قیرمانندمیبینم چطوری باید درمان بشم الان یک سالی میشه

  24. اسهال آبکی و بیشتر خونابه ی بلغمی همرا با کمی تب دارم
    به خاطر شرایط فعلا می ترسم برم مراکز درمانی

  25. سلام. من حدود بیست ساله ک گاهی دچار دلپیچه های شدیدی میشم ک باید سریعا خودمو ب دستشویی برسونم و هر وقت این حالت میشم میدونم ک شکمم اسهال شده و بعد از دوسه بار دفع مدفوع مشکل بر طرف میشه ولی امروز وقتی رفتم دستشویی متوجه شدم اول خون خیلی روشن و تازه از ناحیه مقعدم خارج شد و بعد مدفوع خیلی شل ب رنگ قهوه ای روشن. خواستم علتشو بدونم ایا خطرناکه؟ بخاطر کرونا جرات نمیکنم برم بیمارستان

    • سلام
      درصورتی که در حد چند قطره است فعلا میتوانید تا فرصت مناسب جهت ویزیت صبر کنید
      اگر حجم خون زیاد بود یا مدفوع چسبنده و قیری بود یا سرگیجه و بی حالی داشتید حتما ویزیت شوید

  26. سلام، پسر ۲سال و ۲ماهه من یک ماهی میشه از درد دل گاهی شکایت میکرد که زیاد نبود ۳ روز پیش تب کرد و دل درد و از دیروز اسهال و دلپیچه، سونو شکمی داد چیزی نبود امشب تو مدفوعش خون دیدم? چیکار کنم؟؟ تبش کم شده اما دلپیچه و اسهال هست

    • سلام
      دوست گرامی میتواند عفونت گوارشی مطرح باشد
      اما با توجه به اینکه دادن دارو در اطفال بدون معاینه مجاز نیست لازم است توسط پزشک ویزیت شود

  27. بنده بعد مدفوع کردن دل پیچه ی خفیف میگیرم که زودگذر هم هست و برای بعد ک به دستشویی میرم مقداری خون ازم میاد ..دلیل چیه

آخرین آموزش‌های ویروس کرونا

جدید‌ترین پرسش‌ها و نظرهای پزشکی شما

کتابچه‌ها

پربازدیدترین‌های ماه

عضویت در خبرنامه دکتردکتر