خیلی از افرادی که اضافه وزن دارند، علاقهای به انجام روشهای تهاجمی نداشته و از طرفی نمیخواهند قرص یا آمپول لاغری استفاده کنند. در چنین شرایطی استفاده از روشهای لاغری موضعی مانند قرص ناف لاغری برای آنها گزینه مناسبی خواهد بود. اما چالش اصلی اینجاست که روی تأثیرات این قرصها مطالعات کاملی انجام نشده و معمولا عوارض جانبی متعددی دارند؛ بههمیندلیل در این مقاله از مجله سلامت دکتردکتر به بررسی ترکیبات قرص لاغری ناف پرداخته و از مزایا و عوارض آن میگوییم تا انتخاب آگاهانهتری برای کاهش وزن داشته باشید.
قرص ناف لاغری برای چیست؟
قرص ناف لاغری روندی جدید در کاهش وزن است و تولیدکنندگان آن مدعی هستند بهدلیل مواد تشکیلدهنده، تأثیر زیادی در کاهش وزن و رسیدن به وزن ایدئال دارد. این ادعا بر پایه جذب مواد فعال تشکیلدهنده قرصها از طریق ناف و در نتیجه هدفگیری مستقیم چربیهای این ناحیه استوار است.
ترکیبات بهترین قرص لاغری ناف شکم شامل موادی است که با مکانیسمی ساده منجر به افزایش متابولیسم بدن و کاهش اشتها شده و از این طریق میتوانند به کاهش وزن کمک کنند.
برخی از افراد نگران عوارض بهترین قرص لاغری هستند و بههمیندلیل نیز روشهای دیگری مانند قرصهای موضعی را ترجیح میدهند. اما چالش اصلی اینجاست که قرصهای ناف لاغری از ترکیبات گیاهی تشکیل شدهاند و هر کدام از آنها ممکن است عوارضی خفیف تا شدید برای افراد داشته باشند. بنابراین طبیعی بودن قرص ناف لاغری بهمفهوم بدون عارضه بودن آن نخواهد بود.
محققان و پزشکان هنوز روی اثربخشی و ایمنی قرصهای لاغری ناف مطالعات کاملی انجام ندادهاند؛ با وجود این، شواهد مصرف در برخی کشورها نشان داده که تا حدودی اثربخش هستند. اما هنوز برای استفاده از آنها باید با پزشک متخصص مشورت کنید.
ترکیبات قرص ناف لاغری
ترکیبات مختلفی در قرص ناف لاغری استفاده میشوند که به شرح زیر هستند:
عصاره چای سبز
محققان تأثیر چای سبز و عصاره آن را روی کاهش وزن مطالعه کردهاند و نتایج نشان داده که نوشیدن چای سبز از طریق مکانیسم زیر به کاهش وزن کمک خواهد کرد:
- افزایش متابولیسم بدن؛
- تجزیه سلولهای چربی؛
- کاهش تولید چربی.
شواهد علمی نشان دادهاند که چای سبز معمولا باعث کاهش وزن جزئی از نظر بالینی در افراد چاق میشود؛ اما این داروی گیاهی بسیار محبوب، هنوز عوارضی دارد و ممکن است برای برخی از افراد با مشکلات گوارشی باعث بروز واکنشهایی شود.
متخصصان معتقدند که چای سبز و عصاره آن بهدلیل ترکیباتی مانند کافئین و کاتچین از طریق ترموژنز (فرایند تولید گرما در بدن و کالریسوزی) به کاهش وزن کمک میکند.
عصاره قهوه سبز
دانههای قهوه سبز، همان دانههای بو نداده قهوه هستند. طبق گزارشهای موسسه ملی بهداشت (NIH)، عصاره این دانههای سبزرنگ برای کمک به کاهش تجمع چربی و افزایش انرژی بدن تبلیغ میشوند؛ اما شواهد کمی تأثیر دانههای قهوه سبز یا عصاره آن را در کاهش وزن نشان دادهاند.
مطالعهای در سال ۲۰۲۱ نشان داد که افراد دارای اضافهوزن با استفاده از مکملهای عصاره قهوه سبز بهمدت ۲۱ هفته توانستند چربی بدن خود را کاهش دهند؛ اما تنها ۶۰ نفر در این مطالعه شرکت کرده بودند و از طرفی این مطالعه درباره قرص ناف لاغری یا برچسبهای لاغری نبود.
تولیدکنندگان قرصهای ناف لاغری ادعا میکنند که ترکیب عصاره قهوه سبز با دیگر مواد، روی نحوه کنترل قند خون تأثیر گذاشته و از طرفی سرعت متابولیسم بدن را افزایش میدهند؛ بنابراین وجود این ماده در قرصهای لاغری به کاهش وزن کمک خواهد کرد.
گارسینیا کامبوجیا
داروی لاغری مانند کپسول ردوکسا حاوی گارسینیا منگوستانا است؛ اما قرصهای ناف لاغری حاوی گارسینیا کامبوجیا هستند که بهعنوان مادهای موثر در لاغری شناخته میشود. چالش اصلی اینجاست که قرصهای گارسینیا کامبوجیا بیشترین میزان تبلیغات را در سراسر جهان داشتهاند؛ اما شواهد ضدونقیضی درباره میزان تأثیرگذاری آنها وجود دارد.
گارسینیا کامبوجیا مادهای محبوب در انواع برچسبهای لاغری مانند قرصهای لاغری ناف است و با این حال ممکن است این ترکیب گیاهی باعث بروز عوارضی نیز شود.
تحقیقاتی در سال ۲۰۲۰ نشان داد که مکمل گارسینیا کامبوجیا از طریق کاهش چربی بدن به کاهش وزن کمک میکند؛ اما مانند هر داروی لاغری دیگری باید آن را در کنار ورزش منظم و رژیم غذایی مناسب مصرف کنید.
در کنار بررسی تحقیقاتی بالا، گزارش موردی دیگری در سال ۲۰۱۸ انجام شد که نشان میدهد این ماده باعث بروز مشکلاتی به شرح زیر خواهد شد:
- مسمومیت کبد؛
- التهاب کبد؛
- فیبروز کبد.
عصاره جلبک دریایی
در برخی از برچسبهای لاغری و قرص ناف لاغری از عصاره جلبک دریایی استفاده میکنند. این ترکیب حاوی ید بوده و ممکن است در کاهش وزن موثر باشد. این ادعای تولیدکننده است و هنوز مدرک علمی معتبری برای آن ارائه نکردهاند.
نعناع ژاپنی
نعناع ژاپنی یکی دیگر از ترکیباتی است که در برخی از انواع قرص ناف لاغری و برچسبهای لاغری وجود دارد؛ اما این ماده بهصورت مستقیم باعث لاغری نمیشود. نعناع ژاپنی گیاهی با محتوی منتول بالا بوده و از طریق مکانیسم زیر در کنار ورزش منظم و رژیم غذایی مناسب به کاهش وزن کمک میکند:
- تجزیه سلولهای چربی؛
- افزایش متابولیسم بدن؛
- جلوگیری از جذب قند؛
- جلوگیری از جذب نشاسته.
باورهای اشتباهی درباره نعناع ژاپنی وجود دارد که باید به شرح زیر اصلاح شوند:
- نعناع ژاپنی چربی شکم را نمیسوزاند.
- این گیاه متابولیسم بدن را به میزان چشمگیری افزایش نمیدهد.
- نعناع ژاپنی بدون رژیم غذایی مناسب و تحرک، باعث لاغری نمیشود.
افدرین
برخی از انواع قرص ناف لاغری حاوی افدرین هستند که عوارض خطرناکی مانند موارد زیر دارد:
- افزایش خطر سکته قلبی؛
- افزایش خطر تشنج.
بنابراین اگر در ترکیبات قرص ناف لاغری افدرین وجود داشت؛ برای جلوگیری از خطرات بالا از آن استفاده نکنید.
آشواگاندا
آشواگاندا بیشتر بهعنوان گیاهی برای سازگاری بدن با استرس و تسکین آن شناخته شده و تأثیر مستقیمی روی کاهش وزن ندارد.
بارها درباره تأثیر استرس مزمن روی افزایش سطح کورتیزول شنیدهاید؛ اینکه چطور بالا رفتن این هورمون منجر به افزایش عصبیخوری و در نتیجه افزایش وزن میشود. در واقع استرس مزمن با افزایش سطح هورمون کورتیزول باعث افزایش اشتها شده و در نتیجه ذخیره چربی شکمی را بالا میبرد.
آشواگاندا گیاهی است که به بدن کمک میکند تا با استرس سازگار شده و در مکانیسمی غیرمستقیم به شرح زیر باعث کاهش چربی شکمی خواهد شد:
- کاهش سطح هورمون کورتیزول و کاهش پُرخوری عصبی؛
- بهبود کنترل قند خون و کاهش میل به شیرینی؛
- کاهش انباشت چربی شکمی.
آشواگاندا با کاهش خستگی و افزایش قدرت و ریکاوری باعث میشود تمرینات ورزشی بیشتری انجام دهید؛ پس میزان کالریسوزی نیز افزایش پیدا میکند.
باورهای نادرست درباره آشواگاندا
باورهای نادرست زیادی درباره آشواگاندا وجود دارد که همگی نتیجه تبلیغات شرکتهای تولیدکننده محصولات لاغری گیاهی هستند؛ در ادامه برخی از آنها بررسی میشود تا بدانید این گیاه تأثیر مستقیمی در لاغری ندارد:
- آشواگاندا باعث چربیسوزی مستقیم نمیشود.
- این گیاه بدون اصلاح تغذیه و ورزش منظم باعث لاغری نمیشود.
- آشواگاندا تأثیر چشمگیری در سرعت بخشیدن به متابولیسم بدن و کاهش وزن ندارد.
گیاه آشواگاندا با داروهای زیر تداخل دارویی دارد و نباید از آن برای لاغری استفاده کنید:
- داروهای آرامشبخش؛
- داروهای تیروئید.
قرص ناف لاغری حاوی آشواگاندا در شیردهی و بارداری ممنوع هستند؛ چون برخی از مطالعات نشان داده که این گیاه ممکن است انقباضها را شدیدتر کرده و حتی منجر به سقط جنین شود.
نحوه عملکرد قرص ناف لاغری
چسب لاغری و قرصهای لاغری ناف با آزاد کردن مواد فعال از نوعی سیستم انتقال تعبیهشده روی سطح پوست کار میکنند. پوست ذرات ماده فعال را جذب کرده و در نتیجه آنها برای ورود به جریان خون فرصت خواهند داشت. بهاینترتیب، قرص ناف لاغری تقریبا مشابه برچسبهای نیکوتین عمل میکند.
لازم است بدانید که بهدلیل نحوه عملکرد ویژه این قرصها، مواد فعال و غیردارویی باید در سیستم انتقالدهنده گنجانده شوند تا منبعی معتبر برای آزاد شدن آنها روی پوست وجود داشته باشد. علاوهبراین، مواد فعال این قرصهای تماسی باید آنقدر کوچک باشند تا از سد پوستی عبور کرده و وارد جریان خون شوند.
محصولاتی که بهصورت قرص یا چسب ناف لاغری تولید میشوند، فرایندی شبیه به انواع دیگر قرصهای لاغری مانند قرص اسلیم کوئیک یا محصولات مشابه دارند. نحوه عملکرد قرص ناف لاغری نیز به شرح زیر است:
افزایش متابولیسم بدن
قرص ناف لاغری متابولیسم بدن را افزایش میدهد. همانطور که میدانید، افزایش متابولیسم بهمعنای افزایش میزان سوختوساز بدن است که در آن کالری بیشتری از غذای مصرفشده سوزانده میشود تا انرژی بیشتری برای فعالیتهای روزانه تامین شود؛ همین فرایند بهظاهر ساده باعث کاهش وزن خواهد شد.
در حالت عادی و برای افزایش متابولیسم بدن باید فعالیت بدنی بالاتری داشته باشید؛ اما قرص لاغری ناف حتی در حالت استراحت نیز میتواند متابولیسم بدن را افزایش دهد. فرایند چربیسوزی قرص ناف لاغری با افزایش متابولیسم به شرح زیر است:
- مصرف سریعتر قند؛
- سریعتر تمام شدن ذخایر قند بدن؛
- ورود بدن به فاز چربیسوزی؛
- شکستن چربیها و تبدیل آنها به انرژی؛
- کاهش وزن.
کاهش اشتها
یکی از ویژگیهای اصلی قرصهای لاغری مانند قرص گلوریا، تأثیر روی کاهش اشتهای افراد است. پُرخوری و دریافت کالری بیشتر از نیاز روزانه که منجر به تجمع چربی در بدن میشود؛ از جمله عوامل اصلی چاقی است. در چنین شرایطی، قرصهای لاغری، اصلیترین عامل چاقی را هدف قرار داده و با کاهش تمایل به خوردن غذا بهویژه غذاهای چرب به کاهش وزن کمک میکنند.
تولیدکنندگان قرص ناف لاغری نیز مدعی هستند که این قرص با سرکوب یا کاهش اشتها باعث مصرف کالری کمتری خواهد شد؛ اما هنوز مستندات علمی درباره این ادعا وجود ندارد. اکثر مطالعات انجام شده در میزان تأثیرگذاری قرصهای لاغری روی حیوانات انجام شده که تفاوتهای زیادی با تأثیر آنها روی بدن انسان دارند.
کاهش میزان جذب چربی
یکی از اصلیترین مکانیسمهای عملکرد قرصهای لاغری ناف، کاهش میزان جذب چربی از غذاهایی است که روزانه میخورید. بنابراین از همان ابتدا میزان چربی که وارد بدن میشود، کاهش پیدا خواهد کرد. این فرایند ساده در واقع با جلوگیری از ورود چربی بیشتر باعث کاهش وزن خواهد شد.
عدم عبور از دستگاه گوارش
بسیاری از کسانی که برای لاغری با قرص گرین فیت باریج و موارد مشابه اقدام میکنند، نگران مشکلات گوارشی آن هستند. چون این نوع قرصهای لاغری معمولا با عوارضی مانند اسهال همراه بوده و حتی ممکن است باعث حساسیت معده شوند. پس کسانی که معده حساسی داشته یا مشکلات گوارشی دارند استفاده از نوع دیگری دارو را ترجیح میدهند.
قرص لاغری ناف از دستگاه گوارش عبور نمیکند؛ بنابراین عوارض گوارشی قرصهای لاغری خوراکی را ندارد. قرص ناف لاغری بهدلیلی بسیار مهم از دستگاه گوارش عبور نمیکند؛ چون اگر سیستم گوارش بدن قبل از خون بتواند مادهای فعال را جذب کند، آن ماده متابولیزه شده و اثر خود را بهصورت کامل از دست خواهد داد.
همانطور که میبینید مطالعات دقیق و جامعی روی میزان اثرگذاری قرص ناف لاغری انجام نشده است؛ از طرفی این قرصها نیز مانند انواع دیگر داروهای لاغری بهتنهایی معجزه نمیکنند و باید در کنار مصرف منظم و زیرنظر پزشک متخصص، ورزش و بهبود رژیم غذایی را دنبال کنید.
فواید قرص ناف لاغری
قرص ناف لاغری معمولا با ترکیبات گیاهی مختلفی تولید میشود که هر کدام مزایای متفاوتی دارند؛ بنابراین فواید قرصهای لاغری ناف به ترکیبات بهکار رفته در آنها بستگی داشته و معمولا به شرح زیر است:
- افزایش سرعت سوختوساز بدن؛
- افزایش چربیسوزی؛
- کاهش جذب چربی؛
- کاهش اشتها؛
- استفاده آسان؛
- کاهش مشکلات گوارشی.
عوارض قرص ناف لاغری
نکته مهم درباره عوارض جانبی قرص ناف لاغری این است که سازمانی مانند سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) این مکملهای لاغری را تنها بر اساس مواد تشکیلدهنده و میزان اثربخشی آنها مورد مطالعه قرار میدهد. بنابراین ممکن است نام قرص ناف لاغری امریکایی را شنیده باشید؛ اما هیچکدام از این قرصها نتوانستهاند تاییدیه این سازمان را دریافت کنند.
توجه کنید که قرص ناف لاغری آمریکایی تنها نامی تجاری است و جنبه تبلیغاتی دارد. وجود نام آمریکا میتواند به این محصولات اعتبار ببخشد؛ بههمیندلیل از آن استفاده میکنند.
تنها داروی لاغری که توانسته تاییدیه سازمان غذا و داروی آمریکا را دریافت کند؛ آمپول ویگووی است که بهتازگی تولید قرص آن نیز در دستور کار تولیدکننده قرار گرفته است.
عوارض کلی قرصهای لاغری ناف به شرح زیر است:
- حساسیت پوست در ناحیه ناف و اطراف آن؛
- احتمال ایجاد زخم و عفونت در محل استفاده؛
- تجربه اضطراب و افسردگی بهدلیل ترکیبات مختلف؛
- افت فشار خون و تجربه سرگیجه، ضعف و خستگی؛
- احتمال اختلالات هورمونی.
با توجه به اینکه قرصهای لاغری ناف از ترکیبات گیاهی مختلفی تشکیل شدهاند، بهتر است با عوارض هر کدام از آنها نیز آشنا شوید:
عوارض گارسینیا کامبوجیا
- سردرد؛
- حالت تهوع؛
- سرفه؛
- احتقان بینی؛
- ناراحتی معده؛
- اسهال.
عوارض روغن نعناع ژاپنی
- تحریک و حساسیت پوست؛
- مشکلات گوارشی؛
- مشکلات معده.
عوارض عصاره چای سبز
- سرگیجه؛
- اسهال؛
- تهوع؛
- استفراغ؛
- سردرد.
عوارض عصاره قهوه سبز
- بیخوابی؛
- حالت تهوع؛
- استفراغ؛
- افزایش اضطراب و استرس؛
- ناراحتی معده؛
- بیقراری؛
- افزایش ضربان قلب در برخی افراد.
عوارض آشواگاندا
- ناراحتی معده؛
- حالت تهوع؛
- استفراغ؛
- اسهال.
عوارض افدرین
- تپش قلب؛
- خطر افزایش فشار خون؛
- افزایش خطر حمله قلبی؛
- افزایش خطر سکته مغزی؛
- افزایش خطر نارسایی کلیه.
با توجه به اینکه قرص ناف لاغری تاکنون نتوانسته تاییدیه سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) را دریافت کند و ترکیبات گیاهی مختلف آن نیز عوارض متعددی دارند که حتی باعث منع مصرف میشود، بنابراین بهتر است قبل از هر اقدامی وقت ویزیت آنلاین دکتر تغذیه از دکتردکتر بگیرید تا پزشک متخصص پس از بررسی شرایط سلامتی شما درباره استفاده از این قرص نظر دهد.
استفاده از قرص ناف لاغری در بارداری و شیردهی
هیچ نوع داروی لاغری تاییدیه سازمان غذا و داروی آمریکا را برای استفاده در دوران بارداری و شیردهی دریافت نکرده است؛ چون تحقیقاتی روی زنان باردار و شیرده برای بررسی عوارض این داروها انجام ندادهاند.
در چنین شرایطی، پزشک متخصص برای جلوگیری از خطرات احتمالی مصرف قرص ناف لاغری در شیردهی و بارداری را ممنوع میکند تا خطری برای مادر و جنین نداشته باشد.
با توجه به اینکه ترکیبات قرص لاغری ناف از طریق سیستم گوارش وارد جریان خون میشوند؛ پس این نگرانی پزشکان درباره احتمال تأثیر آن روی جنین امری طبیعی است.
تداخلات دارویی قرص ناف لاغری
در حال حاضر هیچگونه اطلاعاتی درباره تداخل دارویی قرص ناف وجود ندارد؛ اما بهدلیل وجود برخی ترکیبات مانند آشواگاندا، پزشک متخصص توصیه میکند که همزمان با مصرف داروهای آرامبخش و تیروئید از این قرص لاغری استفاده نکنید.
درباره سایر تداخلهای دارویی، ابتدا باید نوع ترکیبات استفاده شده در طرز تهیه قرص لاغری ناف بررسی شود؛ چون ممکن است حاوی ترکیباتی باشند که با داروهای دیگری غیر از داروی آرامبخش و داروی تیروئید تداخل ایجاد میکنند.
قرص ناف لاغری برای چه کسانی مناسب است؟
با مطالعه بخشهای قبلی و عوارضی که ممکن است تجربه کنید؛ قطعا بهدنبال جواب این سوال هستید که چه کسانی میتوانند از قرص ناف لاغری استفاده کنند؟
همانطور که قبلا نیز اشاره شد، قرص لاغری ناف شکم هنوز هیچ تاییدیه رسمی از ارگانهای مختلف خارجی و ایرانی دریافت نکرده است؛ بنابراین بهطور قطع نمیتوان گفت که مصرف آن برای چه گروهی از افراد مشکلی ایجاد نمیکند. پس بهتر است قبل از هر اقدامی ابتدا با پزشک متخصص مشورت کنید.
چه کسانی نباید از قرص ناف لاغری استفاده کنند؟
باوجود اینکه هنوز مشخص نیست این قرصهای لاغری چه عوارض دیگری دارند؛ بنابراین پزشک متخصص پیشنهاد میکند که افراد زیر از قرص ناف لاغری استفاده نکنند:
- افراد مبتلا به بیماریهای قلبی-عروقی؛
- افراد با فشار خون بالا؛
- افرادی با مشکلات گوارشی؛
- افراد با سابقه بیماری کلیوی؛
- افراد مبتلا به مشکلات کبدی؛
- زنان باردار؛
- زنان در دوران شیردهی؛
- کودکان.
بیماریهای زمینهای دیگری نیز در دسته ممنوعیتهای مصرف این قرص لاغری قرار میگیرند؛ اما چون ترکیبات این محصولات متفاوت است، باید پزشک متخصص موارد منع مصرف دیگر را تعیین کند.
روشهای استفاده از قرص ناف لاغری چگونه است؟
همه نواحی پوست میزان جذب یکسانی ندارند و چون این قرصها گیاهی هستند؛ بنابراین بهترین منطقه برای استفاده از آنها، ناف خواهد بود. برای استفاده از این قرص، مراحل زیر را دنبال کنید:
- ناحیه ناف و اطراف آن را با آب و شویندهای مناسب بشویید.
- ناحیه موردنظر را با حولهای بدون پُرز خشک کنید.
- قرص لاغری ناف را روی چسب مخصوص قرار دهید (برخی از شرکتهای سازنده، قرص لاغری ناف را جدا از چسب عرضه میکنند).
- مطمئن شوید که قرص کاملا داخل ناف شما قرار میگیرد.
- چسب را بهخوبی به پوست اطراف ناف بچسبانید و مطمئن شوید تکان نمیخورد.
- مطابق تجویز پزشک، بین ۶ تا ۱۲ ساعت بعد، چسب قرص ناف لاغری را بردارید.
- ناحیه ناف را با دستمال مرطوب تمیز کنید.
- بیشتر از زمان توصیه شده توسط پزشک از این قرص استفاده نکنید.
بهترین زمان استفاده از قرص ناف لاغری
زمان استفاده از قرص لاغری ناف به نوع ترکیبات و دستورالعملهای شرکت تولیدکننده بستگی دارد؛ اما اغلب متخصصان موارد زیر را توصیه میکنند:
- استفاده از قرص ناف لاغری در طول شب؛
- استفاده از قرص لاغری ناف بهمدت ۶ تا ۱۲ ساعت.
افزایش اثرگذاری قرص ناف لاغری
برای افزایش اثرگذاری قرص لاغری ناف باید به نکات زیر توجه کنید:
- این قرص مختص استفاده روی ناف است؛ بنابراین اگر آن را در نقطه دیگری از بدن استفاده کنید ممکن است تأثیر لازم را نداشته باشد.
- رطوبت و گرما از جمله عواملی هستند که روی میزان جذب مواد از طریق پوست تأثیر دارند.
کلام آخر دکتردکتر
رژیم غذایی مناسب با کالری کنترلشده و ورزش منظم همواره ایمنترین روش برای کاهش وزن خواهد بود اما در مواردی که افراد با وجود ورزش و رژیم غذایی موفق به کاهش وزن نمیشوند، داروهای لاغری را امتحان میکنند. چالش اصلی اینجاست که اکثر این داروها مانند قرص ناف لاغری تاییدیه علمی از سازمان غذا و داروی آمریکا دریافت نکردهاند؛ بنابراین اثرات مصرف آنها هنوز مشخص نیست. در چنین شرایطی، پیشنهاد میشود بهجای تصمیم هیجانی درباره تبلیغاتی این قرصها روی لاغری، وقت ویزیت آنلاین دکتر تغذیه از دکتردکتر بگیرید تا پزشک با روشهای علمی و اصلاح رژیم غذایی به شما برای کاهش وزن کمک کند.
سوالات متداول
منابع
