هر آنچه باید درباره تنقیه (حقنه یا اماله) بدانید؛ از انواع تا عوارض و مراقبت‌ها

تنقیه چیست؟
اشتراک گذاری ثبت دیدگاه

گاهی اوقات، عواملی مانند یبوست‌های مزمن و شدید، سیستم گوارش را دچار اختلال کرده و دفع را با چالش روبه‌رو می‌کنند. در چنین شرایطی، یا هنگام آماده‌سازی بدن برای آزمایش‌های تشخیصی و جراحی‌های خاص، تنقیه یک راهکار درمانی قدیمی اما همچنان پرکاربرد است. این تکنیک عمدتا برای تخلیۀ روده یا کمک به جذب موضعی داروها استفاده می‌شود. در این راهنمای سلامت و پزشکی دکتردکتر قصد داریم بگوییم تنقیه یعنی چه و به معرفی انواع و کاربردهای آن بپردازیم. همراه ما باشید.

 
مشاوره کاهش وزن با آمپول لاغری

اماله، تنقیه یا حقنه چیست؟

مقاله را با پاسخ به این سؤال شروع کنیم که حقنه یا تنقیه چیست؟! تنقیه (Enema) روشی درمانی است که با وارد کردن مایع به راست‌روده، به تخلیه مدفوع سخت‌شده در انتهای روده بزرگ کمک می‌کند. این ترفند بیشتر زمانی به کار می‌رود که فرد به یبوست شدید مبتلا شده یا برای معایناتی مانند کولونوسکوپی نیاز به پاکسازی کامل کولون جهت تشخیص دقیق‌تر پولیپ‌ها و سرطان دارد. گرچه کیت‌ تنقیه با آب شهری در داروخانه‌ها در دسترس است، انجام خودسرانه و بدون تجویز پزشک می‌تواند با عوارض جبران‌ناپذیری همراه باشد، بنابراین حتما باید تحت نظر متخصص انجام شود و درصورت تشدید علائم، بلافاصله پیگیری پزشکی صورت گیرد.

کاربرد تنقیه چیست؟

یبوست یکی از مشکلات شایع گوارشی است و زمانی رخ می‌دهد که دفع مدفوع دشوار شده یا تعداد دفعات آن به کمتر از ۳ بار در هفته برسد. اینکه علت دفع مدفوع سخت چیست را باید از پزشک پرسید؛ اما اگر به‌دنبال راهی برای درمان آن می‌گردید، یکی از راه‌ها تنقیه است. اگرچه اصلاح سبک زندگی (مانند افزایش فیبر، نوشیدن آب کافی و ورزش) و مصرف داروهای ملین نخستین گام‌های درمان هستند، اما در صورت عدم پاسخ‌دهی، از تنقیه به عنوان آخرین راهکار درمانی برای تخلیه راست‌روده استفاده می‌شود.

علاوه بر درمان یبوست‌های شدید، پاکسازی کامل روده بزرگ پیش از معاینات تشخیصی مانند کولونوسکوپی یا تصویربرداری با اشعه ایکس از دیگر کاربردهای مهم تنقیه است تا پولیپ‌ها و آسیب‌های احتمالی با دقت بالاتری شناسایی شوند.

چه کسانی به تنقیه نیاز دارند؟

  • افراد مبتلا به یبوست شدید و مقاوم به درمان. وقتی تغییر رژیم غذایی، افزایش مصرف فیبر و حتی مصرف ملین‌های خوراکی نتوانند یبوست در کودکان و بزرگ‌سالان را برطرف کنند، مدفوع در انتهای روده بزرگ خشک و سخت می‌شود. تنقیه با روان‌سازی و نرم کردن مدفوع، به دفع سریع و بی‌درد آن کمک می‌کند.
  • بیماران کاندید جراحی یا معاینات گوارشی. پیش‌از انجام برخی جراحی‌های ناحیه شکم، لگن و مقعد، یا انجام آزمایش‌های تشخیصی مانند کولونوسکوپی و عکس‌برداری با اشعه ایکس از روده، روده بزرگ باید خالی و تمیز باشد. وجود مدفوع دید پزشک را مختل می‌کند و خطر عفونت حین جراحی را بالا می‌برد.
  • مبتلایان به بیماری‌های التهابی روده (IBD). مبتلایان به کولیت اولسروز یا کرون گاهی نیاز به تجویز موضعی دارو دارند. در این افراد، تنقیه دارویی اجازه می‌دهد دارو مستقیما روی مخاط ملتهب روده بنشیند و التهاب را کاهش دهد.
  • افراد دچار مسمومیت یا اختلالات شدید شیمیایی بدن. در موارد خاص پزشکی، مانند بالا رفتن خطرناک سطح پتاسیم خون یا تجمع آمونیاک در خون بیماران مبتلا به نارسایی کبدی، از تنقیه‌ دارویی برای جذب و دفع این مواد سمی استفاده می‌شود.
  • افرادی که امکان مصرف داروی خوراکی ندارند. بیمارانی که به دلیل تهوع شدید، بی‌پاسخی بیمار، یا مشکلات بلع قادر به خوردن دارو نیستند، ممکن است برای دریافت برخی داروها از روش تنقیه احتباسی استفاده کنند.

انواع تنقیه

عمل تنقیه را براساس هدف درمان و نوع مایع مورد استفاده، می‌توان به انواع مختلف تقسیم کرد.

تنقیه تخلیه‌ای

هدف این نوع تنقیه، پاکسازی کامل روده بزرگ از مدفوع و فضولات است. این روش معمولا برای درمان یبوست شدید و مقاوم به درمان یا برای آماده‌سازی روده پیش از کولونوسکوپی، عکس‌برداری یا جراحی‌های گوارشی انجام می‌شود. مایع واردشده با تحریک دیواره روده و نرم کردن مدفوع، تخلیه سریع آن را تسهیل می‌کند. تنقیه‌های تخلیه‌ای خود به دو دسته تقسیم می‌شوند:

  • تنقیه حجیم: از حجم بیشتر مایع برای پاکسازی بخش‌های بالاتر روده بزرگ استفاده می‌شود؛
  • تنقیه کم‌حجم: حجم کمتری از مایع وارد بخش‌های پایینی روده (رکتوم) می‌شود و بیشتر برای یبوست‌ خفيف کاربرد دارد.

برای کسب اطلاعات بیشتر دراین‌باره که یبوست چیست و چه راه‌های درمان دیگری دارد، این مقاله را در مجله دکتردکتر بخوانید.

تنقیه احتباسی یا جذبی 

برخلاف تنقیه تخلیه‌ای، در تنقیه احتباسی از بیمار خواسته می‌شود که مایع را برای مدت زمان مشخص (حداقل ۱۵ تا ۳۰ دقیقه) در روده نگه دارد. هدف از این کار، فرستادن دارو یا مواد مغذی به بدن از طریق مخاط روده بزرگ است. این روش در مواردی که بیمار امکان مصرف داروی خوراکی را ندارد یا لازم است دارو بر التهاب‌ روده‌ای اثر بگذارد، کاربرد دارد.

تنقیه روغنی یا ملین

این روش نوع خاصی از تنقیه احتباسی است که در آن از روغن‌های معدنی یا گیاهی ایمن برای تخلیه استفاده می‌شود. روغن مدفوع سخت و خشک‌شده را نرم و لغزنده می‌کند تا بدون ایجاد درد، خون‌ریزی یا آسیب به دیواره مقعد، دفع شود. معمولا توصیه می‌شود این روغن حداقل ۳۰ تا ۶۰ دقیقه در روده باقی بماند تا بیشترین اثر نرم‌کنندگی را بگذارد.

تنقیه دارویی

در این نوع تنقیه، مایعی که وارد بدن می‌شود حاوی داروهایی مثل کورتیکواستروئیدها، آنتی‌بیوتیک‌ها یا داروهای ضدالتهاب است. این روش عمدتا برای درمان بیماری‌های التهابی روده، عفونت‌های موضعی یا کاهش سطح برخی مواد سمی در بدن کاربرد دارد. دارورسانی مستقیم به روده، عوارض جانبی سیستمیک داروها را به حداقل می‌رساند.

تنقیه با آب‌نمک یا نرمال سالین

این تنقیه از محلول آب و نمک با غلظت مشابه مایعات بدن (نرمال سالین) تشکیل شده و از‌آنجا‌که غلظتی مشابه مایعات بدن دارد، امن‌ترین نوع تنقیه محسوب می‌شود؛ زیرا باعث جذب یا دفع ناگهانی آب و اختلال در الکترولیت‌های بدن نمی‌شود. این نوع تنقیه بیشتر برای نوزادان، کودکان و افراد سالمند کاربرد دارد.

تنقیه صابونی

در این روش، مقدار بسیار کمی صابون ملایم و مخصوص (مانند صابون کاستیل) با آب مخلوط می‌شود. صابون باعث تحریک خفیف مخاط روده شده و بازتاب حرکتی روده (پریستالسیس) را برای دفع مدفوع فعال می‌کند.

یادتان باشد: استفاده از صابون‌های معمولی، شوینده‌های خانگی یا مقادیر زیاد صابون برای تنقیه مجاز نیست چون می‌تواند باعث آسیب شدید و سوزش مخاط روده شود.

آماده شدن برای انجام تنقیه

برای انجام تنقیه، رعایت برخی نکات تغذیه‌ای از چند روز قبل الزامی است. معمولاً از فرد خواسته می‌شود برای مدت‌زمانی مشخص (طبق دستور پزشک) ناشتا باشد یا از مصرف آب و غذا پرهیز کند. همچنین ممکن است نیاز به رعایت رژیم‌های غذایی خاصی مانند مصرف مایعات شفاف یا پرهیز از غذاهای پرفیبر و سنگین وجود داشته باشد.

اگر قصد انجام تنقیه در خانه را دارید:

  • حتما وسایل مورد نیاز را استریل کرده و از ماده روان کننده یا لوبریکانت استفاده کنید.
  • تحقیق کنید بهترین محلول تنقیه چیست و آن را طبق دستور العمل خاص آن و به دقت تهیه کنید.
  • گاهی لازم است که برخی مواد دارویی را در محلول نهایی ترکیب کنید‌.
  • طرز استفاده از پوار تنقیه را یاد بگیرید.
  • قبل از انجام تنقیه مثانه خود را خالی کنید، این کار از فشار وارد شده به روده در حین تنقیه کم می‌کند.
  • حوله یا پارچه تمیزی را زیر خود قرار دهید تا از نشت مواد دفعی به بیرون خودداری شود. 

نحوه انجام تنقیه در خانه

اکنون که می‌دانید تنقیه چیست و برای انجام تنقیه در منزل آماده شده‌اید، دستورالعمل‌های این بخش را برای این کار دنبال کنید.

کیت تنقیه از چه اجزایی تشکیل شده است؟

تنقیه توسط کادر درمانی و یا خود شخص در خانه قابل اجراست. کیت تنقیه را می‌توان از داروخانه‌ها تهیه کرد. با مشورت با پزشک نوع مناسب آن را خریداری کنید.

معمولا کیت تنقیه شامل کیسه‌ای مشابه کیسه‌‌ی آب گرم است که به آن لوله یا یک نازل متصل است. کیسه حاوی روغن و یا ملین است.

چگونگی استفاده از کیت تنقیه

کیت تنقیه به راحتی در خانه قابل استفاده است. کافی است که فرد شانه و بازوهای انعطاف پذیری داشته و بتواند دست خود را به پشت خود برساند‌.

اما در هنگام انجام روش تنقیه خطراتی هم وجود دارد:

  • استفاده از مقدار زیادی مایعات: در این مورد بدن ممکن است مقداری از مایعات مصرفی را در خود نگه داشته و بعد بدون اینکه فرد اختیاری داشته باشد آن را تخلیه کند.
  • کشیدگی روده‌ها: این شرایط خطر سوراخ شدن دستگاه گوارش را بالا می برد. در این شرایط لایه پوشاننده‌ی روده بزرگ دچار پارگی می‌شود‌. در این شرایط امکان نشت محتویات روده بزرگ درون بدن و ایجاد عفونت وجود دارد.
  • استفاده از مایعات خیلی سرد و یا خیلی گرم: این مسئله باعث ایجاد درد و احساس ناراحتی خواهد شد. محلول مورد استفاده در تنقیه باید به دمای محیط رسیده باشد.

حتماً پیش از انجام تنقیه نکات درج شده روی کیت رو با دقت مطالعه کنید و از یک کیت چندین بار و مکرر نباید استفاده کرد. توجه کنید که لوله کیت تنقیه نباید بیش‌تر از ده سانتی متر وارد راست روده شود.

به یاد داشته باشید که، هر کیت تنقیه ویژگی‌های خاص خود را دارد. حتماً راهنمای استفاده از آن را با دقت مطالعه کنید.

زمان کافی را برای انجام تنقیه و استراحت پس از آن اختصاص دهید. پزشکان استحمام یک ساعت بعد از انجام این روش را توصیه می‌کنند.

تنقیه ممکن است باعث احساس ناخوشایندی در فرد شود ولی به هیچ وجه نباید فرایندی دردناک باشد. اگر در هنگام انجام آن دردی احساس کردید، حتماً به سرعت با پزشک خود مشورت کنید و از کادر درمان کمک بگیرید. استفاده از وازلین تا حد زیادی احیای ناخوشایند ناشی از ورود لوله تنقیه به راست روده را تسکین خواهد داد.

فواید تنقیه

دستورالعمل انجام تنقیه در خانه 

هر کیت تنقیه دستورالعمل خاص خود را دارد. در ادامه می‌گوییم دستورالعمل استفاده از تنقیه چیست:

  • مکان آرامی را برای دراز کشیدن انتخاب کنید، سرویس بهداشتی و حمام بهترین انتخاب است. مقداری حوله، ساعت یا تایمر و کیت تنقیه را در کنار خود آماده قرار دهید.
  • لباس‌های قسمت پایین تنه را از تن خارج کنید.
  • دستان خود را با آب گرم و صابون شسته و بعد به صورت کامل آن را خشک کنید.
  • حوله‌ای را روی زمین پهن کرده و اگر راست دست هستید روی پهلوی چپ و اگر چپ دست هستید روی پهلوی راست دراز بکشید.
  • زانوی پایی که بالا قرار گرفته را خم کرده و یک حوله‌ی لوله شده را زیر زانو قرار دهید.
  • سرپوش لوله نازل کیت تنقیه را برداری.د
  • به آرامی سر نازل را وارد سوراخ مقعد کنید تا اینکه حدود ۱۰ سانتیمتر آن وارد راست روده شود.
  • به آرامی کیسه‌ی کیت را فشار دهید تا محلول موجود در آن وارد بدن شود. این کار را تا خالی شدن کیسه ادامه دهید و بعد از آن به آرامی نازل را از راست روده خارج کنید.
  • حالا باید صبر کنید تا اثرات تنقیه خود را نشان دهد، این کار بین دو دقيقه تا یک ساعت زمان می‌برد. هر کیت تنقیه زمان مخصوص خود را دارد.
  • مانند همیشه به توالت رفته و محتویات شکم خود را خالی کنید.

انجام تنقیه در مراکز درمانی 

برخی از انواع تنقیه به صورت خاص در مراکز درمانی انجام می‌شود. تنقیه با باریم یکی از آن‌هاست. محلول حاوی باریم بخش‌هایی از دستگاه گوارش و روده‌ها را مشخص‌تر کرده و به این شکل پزشک راحت‌تر می‌تواند بیمار را معاینه کند‌. از این نوع تنقیه برای درمان یبوست استفاده نمی‌شود.

شیوه تنقیه در طب اسلامی

طب سنتی و اسلامی تنقیه را «حُقنه» یا «اماله» می‌نامد و کاربرد آن را پاکسازی روده و درمان یبوست‌ مزمن معرفی می‌کند. در طب سنتی معمولا برای تنقیه از مایعات طبیعی مانند آب گرم، روغن زیتون، یا جوشانده‌های گیاهی (مانند گل ختمی) استفاده می‌شود. ابزار اماله با مایعات نیز همان پوار یا کیت استاندارد. است. به‌ این شکل که فرد به پهلو دراز می‌کشد، انتهای نازل چرب شده، وارد راست‌روده می‌شود و محلول تنقیه خانگی به‌آرامی وارد بدن می‌شود.

روش تنقیه کودکان و نوزادان

طب مدرن و مراجع پزشکی تنقیه خانگی را برای نوزادان و کودکان کم‌سن‌و‌سال منع می‌کند چون دیواره روده کودکان نوپا فوق‌العاده حساس و ظریف است و تزریق مایعات یا استفاده از مواد شوینده مانند آب‌وصابون می‌تواند باعث مسمومیت، شوک و پارگی روده شود. اما ببینیم اقدامات جایگزین و ایمن به‌جای تنقیه چیست:

  • برای نوزاد: ماساژ ملایم شکم جهت عقربه‌های ساعت، حرکت دادن پاها مانند دوچرخه‌سواری و درصورت لزوم استفاده از شیاف گلیسیرین کودک با تجویز پزشک.
  • برای کودک: اصلاح رژیم غذایی (افزایش فیبر و مایعات) و استفاده از شربت‌های ملین استاندارد زیر نظر متخصص نوزادان و کودکان.

درصورت ضرورت و صلاحدید پزشک، تنقیه کودک و نوزاد صرفا در محیط درمانی و با محلول‌های استریل سالین و کاتترهای مخصوص سن کودک توسط پرستار انجام می‌شود.

روش تنقیه سالمندان

سالمندان به‌دلیل احتمال بیماری‌های زمینه‌ای مانند دیابت، بیماری‌های قلبی، یا ضعیف بودن دیواره روده به مراقبت بیشتری نیاز دارند. الزامات انجام تنقیه سالمندان در منزل (در صورت تجویز پزشک) به شرح زیر است:

  • تجهیزات استاندارد: استفاده از کیت‌های آماده داروخانه‌ای (مانند تنقیه سالین یا گلیسیرین)؛
  • موقعیت قرارگیری: فرد به پهلوی چپ دراز کشیده و زانوی راست خود را کمی به سمت سینه خم می‌کند؛
  • روان‌سازی: نازل کیت را با وازلین یا ژل روان‌کننده چرب کنید؛
  • تزریق بسیار آرام: نازل را به‌آرامی و بدون فشار وارد مقعد کرده و محلول را با فشار ملایم تزریق کنید؛
  • استراحت: سالمند باید چند دقیقه در همان حالت بماند تا مایع اثر کند و سپس به دستشویی برود.

فواید انجام تنقیه چیست؟

همان‌گونه که گفته شد از تنقیه برای درمان یبوست و خالی کردن شکم استفاده می‌شود. با این همه، برخی دیگر به خاطر دیگر اهداف از این روش استفاده می‌کنند. اگر از حامیان این روش بپرسید فواید تنقیه چیست، به این موارد اشاره می‌کنند:

  • کمک به کاهش وزن؛
  • خارج کردن مواد سمی از بدن؛
  • بهبود وضعیت سلامتی پوست؛
  • بهبود دستگاه ایمنی؛
  • بهبود فشار خون؛
  • بهبود سطح انرژی بدن.

در حال حاضر شواهد علمی کافی برای اثبات این ادعا وجود ندارند. به درستی مشخص نیست که آیا تنقیه این اثرات را به دنبال دارد یا نه و یا اینکه آیا همه‌ی افرادی که از آن استفاده می‌کنند به یک اندازه از آن نتیجه می‌گیرند یا خیر . همه‌ی شواهد موجود در این مورد از حکایات و گفته‌های افراد بر می‌آید.

بیش‌ترین اثر تنقیه زمانی است که برای درمان یبوست مزمن در مراکز درمانی از آن استفاده می‌شود. انجام آن در خانه توسط خود شخص ممکن است خطراتی را به دنبال داشته باشد.

تنقیه در منزل

عوارض تنقیه چیست؟

با وجود اینکه تنقیه برای خالی کردن شکم روش بسیار موثری است، لازم است که پیش از انجام آن شخص به خطرات انجام این روش آگاهی داشته و تمام نکات ایمنی و احتیاطی را برای انجام آن رعایت کند. قبل‌از انجام این کار مهم است بدانید عوارض تنقیه چیست.

به هم خوردن تعادل باکتری‌های طبیعی روده

تنقیه ممکن است باعث به هم خوردن تعادل باکتری‌های طبیعی روده و الکترولیت‌های بدن شود. تحقیقات نشان داده است که انجام تنقیه به منظور آماده سازی شخص برای انجام درمان‌های پزشکی مانند جراحی بر باکتری‌های طبیعی دستگاه گوارش اثر می‌گذارد، با این همه این اثرگذاری موقتی است.

اگر تنقیه در دو نوبت و با دو مقدار مختلف انجام شود، اثری روی تعادل میکروارگانیسم‌های طبیعی بدن نخواهد گذاشت. اختلال و عدم تعادل الکترولیت‌ها هم در انواع مختلفی از تنقیه مانند تنقیه با مقدار زیادی کف صابون و روش‌های حاوی مواد معدنی دیده شده است.

برای مثال گزارش‌ها حاکی از این است که تنقیه با نمک اپسوم یا نمک حمام یا منیزیم سولفات (Epsom salt) به دلیل اوردوز ناشی از منیزیم حتی باعث مرگ شده است. یک مورد دیگر از مرگ مردان مسن‌تر که دوبار تنقیه با سدیم فسفات را انجام داده‌اند، حکایت دارد. در این موارد اختلال شدید مقدار الکترولیت‌ها در بدن منجر به مرگ شده است. از طرفی دیگر استفاده‌ی بیش از حد از تنقیه برای خالی کردن روده باعث از دست رفتن آب بدن شدید شده که می‌تواند کشنده باشد.

آسیب رساندن محلول‌های تنقیه به روده 

آبلیمو، سرکه سیب و قهوه بسیار اسیدی بوده و شواهد علمی برای موثر بودن و یا بی خطر بودن استفاده از آن‌ها در تنقیه بسیار کم است. از طرفی دیگر شواهد حاکی از این است که ساختار اسیدی این مواد منجر به آسیب روده، سوختگی مقعد، التهاب، عفونت و حتی مرگ می‌شود.

طبق گزارش‌ها التهاب روده، اسهال خونی، استفراغ و مشکلات بلند مدت در کودکانی که با هیدروژن پر اکسید اسیدی تنقیه شده‌اند، دیده شده است. علاوه بر این استفاده از گیاهان دارویی برای تنقیه در برخی افراد منجر به خونریزی داخلی روده می‌شود‌. در این موارد باید پیوند خون انجام شده و بخشی از روده از بدن خارج شود.

خطر عفونت و آسیب بر اثر وسایل آلوده و یا استفاده‌ی نادرست از آن‌ها 

اگر قصد انجام تنقیه در منزل را دارید، باید از عوارض تنقیه با شلنگ آشنا باشید. پیش از انجام کار از تمیز بودن و استریل بودن آن‌ها مطمئن شوید. استریل بودن وسایل هرگونه میکروب را از روی وسایل پاک می‌کند. از طرفی دیگر استفاده نادرست از ابزار تنقیه موجب آسیب فیزیکی به مقعد، راست روده و کولون می‌شود. و اجرای مکرر تنقیه می‌تواند به سوراخ شدن روده منجر شود که فرد را در معرض خطر عفونت اندام‌های داخلی قرار خواهد داد. 

کیت‌ استریل تنقیه شامل یک کیسه، لوله، محلول و گاهی اوقات یک لامپ در داروخانه‌ها موجود است. طرز استفاده کیت روی آن نوشته شده و لازم است که پیش از استفاده به دقت خوانده شود

موارد ممنوعیت تنقیه چیست؟

تنقیه تنها باید در موارد درمانی انجام شود. حتماً کیت تنقیه باید از داروخانه‌های مجاز تهیه شود و استفاده از کیت‌های دست ساز خانگی توصیه نمی‌شود.

نباید از این روش به صورت مداوم برای درمان یبوست استفاده کرد، چرا که ممکن است خطراتی برای سلامتی شخص به دنبال داشته باشد. حتی امکان وابستگی بدن به تنقیه برای دفع مدفوع و ضعیف شدن ماهیچه‌های روده به مرور زمان وجود دارد. به‌مرور زمان دیگر بدن قادر به دفع مدفوع به صورت طبیعی نخواهد بود و در برخی موارد تنقیه باعث بی اختیاری مدفوع خواهد شد.

  • اگر شخص مکرراً به یبوست مبتلا می‌شود، به‌جای تنقیه خانگی برای یبوست، باید به پزشک مراجعه کرده و دلایل بروز آن بررسی شود. پزشک توصیه‌هایی در مورد تغییر سبک زندگی و یا نوع تغذیه به شخص خواهد کرد.
  • افرادی که به دلیل بیماری‌هایی مانند سرطان خون دارای سیستم ایمنی در معرض خطر هستند، نباید از این روش استفاده کنند. چرا که احتمال ورود باکتری‌ها به بدن وجود دارد و این افراد به دلیل ضعف سیستم ایمنی به صورت کامل قادر به مبارزه با عفونت‌ها نیستند.
  • افراد مبتلا به افتادگی راست روده (rectal prolapse) که در آن پایین‌ترین بخش روده از بدن بیرون افتاده است، نباید از تنقیه استفاده کنند. اگر فرد به بواسیرمبتلا است برای جلوگیری از افزایش احساس ناراحتی باید بسیار مراقب باشد.
  • اگر فردی به تازگی جراحی روده بزرگ انجام داده و یا دچار انسداد روده بوده است، باید از انجام تنقیه پرهیز کند، چرا که در این شرایط امکان سوراخ شدن لوله گوارشی وجود دارد.
  • استفاده از تنقیه پیش از زایمان امروزه دیگر یک توصیه استاندارد نیست. این فرایند روشی تهاجمی بوده و به زن در طی زایمان کمک نخواهد کرد.
کیت تنقیه

جایگزین‌های تنقیه چیست؟

اگر قصد دارید از تنقیه برای خالی کردن و تمیز کردن سیستم گوارشی خود استفاده کنید، بهتر است بدانید که راه‌های کم خطرتری هم موجود است که شامل:

  • نوشیدن قهوه کافئین دار که به عنوان تحریک کننده‌ی دفع مدفوع شناخته شده است.
  • به اندازه‌ی کافی آب نوشیدن و هیدراته باقی نگاه داشتن بدن
  • انجام ورزش‌های روزانه مانند پیاده روی، دویدن، دوچرخه سواری و ایروبیک
  • مصرف داروهای ملین مانند منیزیم
  • خوردن بیش‌تر مواد حاوی فیبر مانند میوه‌ها، سبزی‌ها، غلات کامل، خشکبار و آجیل‌ها و دانه‌های خوراکی 

اگر از یبوست مزمن و شدید رنج می‌برید، حتماً پیش از انجام تنقیه با پزشک مشورت کنید. پزشک با بررسی عوامل مختلف تصمیم می‌گیرد که آیا این روش درمانی برای فرد مناسب و بی خطر است یا خیر.

پژوهش‌ها درباره‌ی تنقیه چه می‌گویند؟

تنقیه در میان جوامع مختلف طرفدارانی دارد و از آن به عنوان یک روش تمیز کننده و تخلیه کننده‌ی موثر روده بزرگ یاد می‌شود‌. در پزشکی غربی اما هنوز اتفاق نظری در مورد موثر بودن انجام مداوم تنقیه وجود ندارد. در مورد موثر بودن انجام مداوم و طولانی مدت تنقیه تاکنون پژوهش‌ها به نتیجه نرسیده است‌. تا زمانی که فرد از وسایل استریل استفاده کند و همه مراحل کار را طبق دستورالعمل و دقیق انجام دهد، تنقیه آسیب رسان نخواهد بود. اما توجه داشته باشید که انجام تنقیه همان‌گونه که گفته شد، خطراتی را هم به دنبال دارد.

کلام آخر دکتردکتر

تنقیه یک راهکار درمانی مؤثر برای رهایی از یبوست‌های شدید و پاکسازی بخش انتهایی روده است که با تزریق محلول‌های پایه آب یا روغن انجام می‌شود. اگرچه استفاده از محلول‌های ملایم و استریل کمترین خطر را دارد، اما تکرار مکرر و خودسرانه آن نه تنها پایه علمی ندارد، بلکه می‌تواند به عملکرد طبیعی روده آسیب بزند. برای حفظ سلامت دستگاه گوارش، همواره اولویت با روش‌های کم‌خطرتر مانند اصلاح رژیم غذایی و مصرف مایعات است و انجام تنقیه نیز تنها باید با مشورت و زیر نظر پزشک صورت گیرد. 

شما می‌توانید به‌صورت آنلاین ازطریق پلتفرم ویزیت آنلاین دکتردکتر با بهترین متخصصان کشور ارتباط برقرار کنید، از آنان بپرسید تنقیه چیست و دراین‌باره با آنها گفت‌و‌گو کنید.

منابع

healthline

medicalnewstoday

healthline

healthline

healthline

clevelandclinic

webmd

سؤالات متداول

تنقیه چیه؟
تنقیه عمل تزریق مایعات به داخل رکتوم (روده بزرگ) ازطریق مقعد است. این کار برای درمان یبوست شدید، تخلیه و پاکسازی روده قبل از جراحی یا انجام برخی معاینات پزشکی انجام می‌شود.

مشاوره کاهش وزن با آمپول لاغری
برچسب‌ها:
محتوای این مقاله صرفا برای افزایش اطلاعات عمومی شماست و به منزله تجویز پزشکی نیست.
اشتراک گذاری
دکتردکتر
نویسنده: دکتردکتر
دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*

*