به کودکان خود شیر ندهید چون مضر است!

همیشه و همه جا به ما گفته اند که شیر برای کودک مان بسیار مفید است و باعث استخوان سازی و رشد ماهیچه های او می شود. منبع عالی کلسیم است و… اما سوالی که در اینجا مطرح می شود آیا در مصرف شیر هیچ محدودیتی وجود ندارد؟ آیا شیر هم می تواند در مواردی، مضر باشد؟ آیا مصرف شیر برای کودکان اندازه مشخصی دارد یا هر چه بیشتر، بهتر؟ با دکتردکتر در این مقاله همراه باشید تا به این سوالات پاسخ دهیم.

چرا شیر گاو برای کودکان مفید است؟

پروتئین بلوک اصلی ساختمان بدن انسان است و بدن برای ایجاد و ترمیم سلول ها و همچنین برای رشد و تکامل کلی به آن نیاز دارد. شیر منبع غنی پروتئین است. علاوه بر پروتئین، کلسیم نیز یک ماده بسیار مهم برای بدن محسوب می شود که برای استحکام استخوان ها و دندان ها ضروری است و آن را به بخش مهمی از رژیم غذایی روزانه ما تبدیل می کند. مخصوصا در سنین کودکی که بدن در حال استخوان سازی و رشد دندانی است.

با کاهش تراکم استخوان در سنین پیری، کلسیم دوباره برای افراد مسن اهمیت بیشتری پیدا می کند. شیر اغلب به عنوان یک راه عالی برای کمک به پیشگیری از پوکی استخوان توصیه می شود. همچنین طبق تحقیقات دانشمندان، نوشیدن روزانه شیر باعث کاهش پیشرفت آرتروز یا التهاب مفاصل در زانوهای زنان می شود.

علاوه بر پروتئین و کلسیم، شیر مواد حیاتی زیر را برای بدن فراهم می آورد:

  •  فسفر
  • ویتامین A
  •  ویتامین D (در صورت غنی شدن با ویتامین دی)
  •  ریبوفلاوین
  •  ویتامین B12
  •  پتاسیم
  • روی
  • کولین
  • منیزیم
  • سلنیوم

در جدول زیر میزان نیاز روزانه افراد به کلسیم موجود در شیر مشخص شده است.

میزان نیاز روزانه به کلسیم و شیر

شیر گاو از چه زمانی برای کودک مجاز است؟

حدود 65 درصد از افراد دنیا با آلرژی به لاکتوز شیر روبرو هستند و در صورت مصرف شیر، درگیر واکنش های آلرژیک می شوند و علائمی مانند کهیر، خس خس سینه و استفراغ را تجربه می نمایند.

بنابراین شیر گاو از جمله مواد آلرژی زا برای نوزادان است که درصد زیادی از آنها قبل از سن یک سالگی واکنش های آلرژیک شدیدی نسبت به آن نشان می دهند. به همین دلیل پزشکان توصیه می کنند تا قبل از یک سالگی برای هیچ نوزادی از شیر گاو استفاده نشود و تنها شیر مادر به عنوان منبع اصلی تغذیه کودک تا 6 ماهگی و پس از آن در کنار غذای کمکی مورد استفاده قرار گیرد. برای نوزادانی که از شیر مادر محروم هستند، باز هم شیر گاو به هیچ عنوان توصیه نمی شود و برای آنها باید از شیرخشک استفاده نمود.

این مقاله را بخوانید: راهنمای تغذیه نوزاد و دستور پخت از تولد تا یک سالگی

پس از یک سالگی هم شیر گاو با احتیاط به رژیم غذایی کودک افزوده می شود و در صورت مقاومت در برابر لاکتوز آن و عدم ظهور واکنش های آلرژیک می توان از این ماده مغذی در رژیم غذایی همیشگی کودک استفاده نمود.

آلرژی به شیر گاو

برای تغذیه نوزاد به هیچ عنوان نباید از شیر گاو استفاده نمود زیرا علاوه بر بروز واکنش های آلرژیک شیر گاو به هیچ عنوان به اندازه شیر مادر یا شیر خشک غنی نیست. نوزادانی که از شیر مادر به عنوان منبع اصلی تغذیه بهره می برند، سیستم ایمنی قوی تری نسبت به سایرین دارند و در برابر بیماری هایی مانند عفونت گوش، آسم، چاقی، دیابت نوع 1، سندرم مرگ ناگهانی نوزاد و مشکلات گوارشی مقاوم تر هستند. شیر گاو از ارزش غذایی بسیار کمتری نسبت به شیر مادر برخوردار است:

  • آهن: شیر گاو آهن کافی برای کودک ندارد و جایگزینی آن با شیر مادر می تواند منجر به کم خونی و کمبود آهن و در نتیجه تاخیرات رشدی در نوزاد شود.
  • پروتئین: شیر گاو منبع بسیار غنی پروتئین است و این مقدار از پروتئین برای بدن کودک زیاد تر حد مورد نیاز است و می تواند باعث آسیب رسیدن به کلیه ها شود. علاوه بر این، پروتئین موجود در شیر گاو می تواند پوشش روده نوزاد را تحریک  و باعث خونریزی شود که این خون ریزی در مدفوع او قابل مشاهده است. به همین دلیل، در صورت وجود خون در مدفوع نوزادان، اولین سوالی که پزشک متخصص کودکان از مادر می پرسد این است که آیا به نوزاد شیر گاو خورانده شده یا خیر؟
  • ویتامین C: شیر گاو ویتامین سی ندارد در صورتی که نوزاد شما برای تقویت سیستم ایمنی خود و همچنین جذب آهن مورد نیاز بدن خود نیاز به منابع غنی ویتامین سی دارد.
  • چربی: از آنجایی که چربی منبع مهمی از کالری و ویتامین های ضروری برای بدن نوزاد است، جزو مواد غذایی بسیار مهم برای او محسوب می شود اما چربی موجود در شیر گاو با چربی مناسبی که نوزاد برای رشد به آن احتیاج دارد متفاوت است.

مضرات مصرف بیش از حد شیر در کودکان

یکی از نکات بسیار مهم که باید در مصرف شیر توسط کودکان مورد توجه قرار گیرد، میزان مصرف روزانه است. قطعا هر ماده مغذی هر چه قدر که مفید باشد دارای حد و اندازه ای برای استفاده است و نباید بیش از حد مورد استفاده قرار گیرد. اصلی ترین و اولین ضرری که شیر بیش از حد نیاز به بدن کودک وارد می کند، کم خونی است زیرا کلسیم موجود در شیر باعث می شود تا آهن نتواند جذب بدن شود و اگر کودک در طول روز به صورت مکرر شیر مصرف کند، تمام آهن موجود در مواد غذایی مانند گوشت و حبوبات به مواد زائد تبدیل شده و از بدن دفع می شود. پس حتما باید در میزان مصرف شیر و زمان نوشیدن آن توجه کافی داشته باشید. قبل و بعد از خوردن غذا و هم چنین مصرف مکمل های آهن، از دادن شیر به فرزند خود خودداری نمایید.

دومین ضرری که مصرف بی رویه شیر می تواند داشته باشد، رسوب کلسیم های اضافی جذب شده در بدن و آسیب های کلیوی می باشد. بسیاری از کودکانی که به طور روزانه، بیش از حد نیاز خود شیر می نوشند، دچار عارضه هایی مانند سنگ کلیه می شوند.

علاوه بر مواردی که به آنها اشاره شده، آخرین یافته های دانشمندان نشان می دهد که سرطان تخمدان نیز در کمین افرادی است که عادت به نوشیدن بیش از حد شیر دارد. زنانی که بیش از دو لیوان شیر در روز مصرف می کنند، 44% بیش از دیگران در معرض سرطان تخمدان هستند.  لاکتوز یا همان قند شیر به عنوان مقصر اصلی بروز این بیماری در این افراد شناخته شده است. لاکتوز پس از ورود به بدن به دو قند ساده گلوکوز و گالاکتوز تجزیه می شود و این گالاکتوز است که احتمال ابتلا به سرطان تخمدان را افزایش می دهد از این رو، شیرهای بدون لاکتوز هم نمی توانند در این مساله کمکی کنند زیرا آنها هم حاوی گالاکتوز هستند.

سوالی که در اینجا پیش می آید این است که پس زنان برای پیشگیری از بروز پوکی استخوان چه کنند؟ همان گونه که گفتیم مصرف کمتر از دو لیوان شیر در روز مضر نیست و می تواند منبع مناسبی از کلسیم برای بدن زنان باشد اما مصرف بی رویه آن مضراتی به همراه دارد که برای جلوگیری از این مضرات می توان به جای شیر، از مکمل های کلسیم استفاده نمود. علاوه بر اینکه سایر لبنیات مانند ماست و پنیر به اندازه شیر لاکتوز ندارند ولی تامین کننده کلسیم بدن محسوب می شوند.

سنگ کلیه در کودکان از مضرات مصرف زیاد شیر است

سخن آخر:

اندازه نگه دار که اندازه نکوست! و حتی مصرف مواد غذایی مفیدی مانند شیر که از قدیم الایام گوش همه ما با شنیدن فواید آن پر شده است، حد و اندازه ای دارد که باید رعایت شود. برای دریافت مشاوره های بیشتر در زمینه سایر مواد غذایی، می توانید از متخصصین تغذیه راهنمایی بگیرید.

تماس تلفنی و مشاوره با متخصصین تغذیه 

دریافت نوبت آنلاین متخصص تغذیه

محتوای این مقاله صرفا برای افزایش اطلاعات عمومی شماست و به منزله تجویز پزشکی نیست.
مشاوره آنلاین و تلفنی دکتر تغذیه
ممکن است شما دوست داشته باشید
56 نظرات
  1. زهرا رمضان زاده می گوید

    سلام خسته نباشید دخترم دو سال دو ماه هست از طرف شب خیلی شیر پاستورزه میهن میخوره بیشتر از دو لیوان آیا دچار کدام مشکل می‌شود یا خیر ؟ لطفا رهنمایی کنید

  2. حسین می گوید

    سلام، دختر من پنج سالشه و روزانه یک بطری شیر میخوره وزنش از نمودار بیشتره و اشتهای زیادی هم داره ولی احساس میکنم کم خونه چون زود عصبی میشه و پرخاشگری میکنه نمیتونیم شیر رو ازش بگیریم آیا به نطر شما شیر خشک مثل آپتاکید یا تروکید بهتره یا شیر پاستوریزه،،
    ممنون از لطفتون

    1. مشاور سلامتی می گوید

      سلام عزیز
      بهتر است اگر در یک سال اخیر چکاپ و بررسی کم خونی و تیرویید نداده
      ابتدا چکاپ بدهد

  3. سمیرا می گوید

    سلام پسر من ۲/۵ هستش الان حدود پنج ماهه شیر پاکتی خوردن رو شب موقع خواب شروع کردم الان حدود ۴ ماه میشه سینش شبیه عفونتی هست میبرمش دکتر میگن اصلا عفونت نداره الرژی داره بنظرتون امکان داره از شیر باشه یا خیر؟؟؟

    1. مشاور سلامتی می گوید

      سلام
      در این سن و با علایمی که مطرح کردین بعید است
      نیاز به معاینه دارد
      چه علایمی دارد که میگید شبیه عفونت؟ خلط داره؟

  4. مینا می گوید

    سلام وقت بخیر.من پسرم ۲ماهشه.شیر خودمم بهش میدم.خودم روزانه دو لیوان شیر ماجان میخوردم.دفعه اول هم ماست آماده از لبنیاتی گرفتم خوردم.داخل مدفوعش خون دیدم بهم گفتن چون شیر یا ماست خوردی بچه به شیر حساسیت داره.امکان داره دلیلش حساسیت به شیر باشه؟هیچ علائم دردی هم نداره.فقط موقع دفع خیلی زور میزنه

    1. مشاور سلامتی می گوید

      سلام
      خون در مدفوع شیرخوار نیاز به بررسی دارد
      بله ممکن است ناشی از آلرژی باشد
      به متخصص اطفال مراجعه کنید

  5. سحر می گوید

    سلام پسرم نه ماهشه به لبنیات حساسیت داره. از یک سالگی براش لبنیات رو میتونم شروع کنم؟ خودم هم به خاطر حساسیت پسرم لبنیات نمی‌خورم.

  6. محمدحسین می گوید

    من گرانولا رو با شیر مصرف می کنم.
    به طوری که روزانه تقریباً دو الی سه لیوان شیر رو تو کاسه میریزم و با گرانولا مصرف می کنم
    واقعاً موندم که الان این به ضرر منه یا مفیده؟!
    گیاه خوار هم هستم و گوشت مصرف نمی کنم، به خاطر همین یکی از راه های تأمین پروتئین بدنم شیر و گرانولا هستش‌؛ چون بدنسازی هم کار می کنم و پروتئین باید به مقدار زیاد مصرف کنم

    1. مشاور سلامتی می گوید

      سلام
      موردی ندارد
      اما پروتیین رو از سایر دسته های غذایی مثل حبوبات هم مصرف کنید

  7. فاضل می گوید

    سلام خانم دکتر من پسرم ۹ ساله است همه نوبت های غذایی را می خورد و صبح یک لیوان و شب هم یک لیوان شیر مصرف می کند مشکلی نیست با این خبرها میترسم راهنمایی کنید علمی اش چیست.

    1. مشاور سلامتی می گوید

      سلام
      موردی ندارد

  8. رستا می گوید

    سلام دختر من یکسال و ۳ ماهشه بردم دکتر بدون آزمایش گفت که کم خون هست و نباید شیر خشک و شیر پاکتی بهش بدی
    منم فقط برای صبحانه یکم نون تو شیر خرد میکنم و بهش میدم شبا هم شیر خودمو برای ناهار و عصرش هم سوپ و آش
    ایا شیر پاکتی براش مضرره و راسته که برای کودک کم خون خوب نیس؟

    1. مشاور سلامتی می گوید

      سلام
      موردی ندارد
      برای کم خونی دارو تجویز نشده؟

  9. رضا عباسی می گوید

    سلام من ۳۲ سالمه و از نوزادی شیر مادر نخوردم و چون گاو داشتیم تا ۲ سالگی شیر گاو خوردم حتی بعدش تا بزرگسالی ، سوالم اینجاست ایا شیر گاو بر روی خلق و خوی ادم تاثیر میزاره یا نه به نظرم مساله بسیار مهمیه من خودم بیش از حد خود جوشی دارم و افکار عجیب غریب دارم و این باعث شده من در این سن به مشکل بربخورم و اینکه مادرم میگه به خاطر اینکه شیر گاو خوردی از بچگی با بقیه فرق داری و پیشنهادم به مادران عزیز اینه که شیر گاو برای گاوه برای انسان نیست چون نمیدونید در اینده چه مشکلی برای بچتون پیش بیاد به نظرم من در اینده باعث اختلال عصبی میشه مثل من ،،شماها همه دارین از کودک سه چهار ساله حرف میزنین برین به ادم ۳۰ ساله نیگاه کنید ببینید چطور شده و تاثیر شیر گاو چطوره بعد بگین خوبه یا بد
    ممنون میشم جواب بدین

    1. مشاور سلامتی می گوید

      سلام
      خیر ارتباطی به این موضوع ندارد
      جهت مشاوره به متخصص روانپزشکی مراجعه کنید

  10. سمیه صدیقی می گوید

    سلام خانوم دکتر پسرم ۵ سالشه تو این پنج سال شیر گاو میخوره و اصلا هیچ نوع غذای خونگی نمیخوره خیلی هم لاغره وزنش نورمال نیست یه روز نخوام بدم خیلی بی حال و بی حرکت میشه اشتیاه برا غذا نداره میگن شیر ترک کنه اشتها میگره چیکار کنم به نظرتون لطفا رهنمایی ام کنید🙏

    1. مشاور سلامتی می گوید

      سلام عزیزم
      یعنی به جز شیر هیچ چیز دیگه ای نمیخوره؟
      قد و وزنش چقدر هست؟

  11. افتخاري می گوید

    سلام ، بنده یه پسر ٥ساله دارم كه براي اينكه رشد كافي بكنه با اصرار روزي ١ليوان شير بهش ميديم البته هيچ لبنيات ديگري رو هم نميخوره
    حالا جديدا مطالبي ديدم راجب اينكه اصلا شير مصرف نكنيد، شير پاستوريزه سرطان زاست ، شير باعث پوكي استخوان ميشه
    واقعا چه بايد كرد براي كودكان
    شير بديم يا نه؟؟؟

    1. مشاور سلامتی می گوید

      سلام عزیز
      به همین منوال روزی یک لیوان ادامه بدین ونگران نباشید

  12. نگین می گوید

    سلام نوزاد هفت ماهه دارم باشیر گاو میش براش فرنی درست کردم از وقتی ک بهش دادم تا الان همش گریه میکنه دلیلش چیه خواهش راهنمایی کنید

    1. مشاور سلامتی می گوید

      سلام عزیزم
      زیر یکسال شیر گاو ندین بعضی کودکان حساسیت دارن و دل درد میشن
      برای تهیه فرنی بهتره از شیر خودتون یا شیر خشک استفاده کنید اما شیر مادر یا شیر خشک را مستقیما حرارت ندید. آب و آرد برنج را روي شعله حرارت بدید تا سفت شود. سپس نسبت به آبش، شير خشك یا شیر خودتون رو بريزید و هم بزنید تا کاملا مخلوط شه. براي يك وعده يك پيمانه شير خشك كافيه

  13. Hamid kamyar می گوید

    با سلام دخترم ۲ سالو سه ماهشه از یک سال و نیم بخاطر بارداری از شیر گرفتمش از اونوقت تا الان روز ۲ لیوان شیر گاو محلی میدم براش وزنش هم از اول تا الان خیلی کم بوده غذای خونه هم میخوره و کم خونی هم داره آیا این مقدار شیر براش زیاده؟

    1. مشاور سلامتی می گوید

      سلام
      خیر اما اگر روند وزن‌گیری کند هست جهت چکاپ و معاینه به متخصص” اطفال مراجعه کنید

  14. مرسانا می گوید

    سلام دخترم یک سالشه ندونسته چند قاشق شیر نجوشیده خورده یه بار استفراغ کرد دوروزاسهال شد خوب شد حالا بعد یه هفته از اون ماجرا نصف شبا استفراغ داشت فقط ولی امروز استفراغ کرد و مدفوعش هم خلط داره هم سبزه هم سفیده تو رو خدا بهم بگین چیکار کنم دسترسی به دکتر ندارم خونه دارو زیاد دارم

    1. مشاور سلامتی می گوید

      سلام
      برای شیرخوار یک ساله بدون معاینه و شرح حال دقیق اصلا نمیشه درمان گذاشت
      اگر اصلا امکان معاینه ندارین از تماس تلفنی با <a href="https://evisit.drdr.ir/doctors&quot; اطفال استفاده کنید

  15. زیبا می گوید

    سلام
    آیا خوردن شیر پاکتی (تاریخ های بلند مدت) برای بچه ها ضرر داره؟
    پسر من روزانه ۳ تا شیر پاکتی میخوره.
    ممنونم که پاسخگو هستید

    1. مشاور سلامتی می گوید

      سلام
      موردی ندارد

  16. ولی شهریاری می گوید

    سلام .پسرمن ۴ سالشه در ۲۴ ساعت ۱بطری شیر کم چرب میخوره وقتی نباشه بی تابی میکنه غذای سفره یا خوراکی هم میخوره مثلا بیسکویت یا کلوچه و…یا مصرف ۱بطری ضرر داره یانه..ممنون میشم راهنمایی کنی..🙏

    1. مشاور سلامتی می گوید

      سلام
      اگر سایر مواد غذایی رو مصرف میکنه
      و نمودار رشدش خوبه
      و کم خونی و..نداره موردی نیست

      1. ماهان می گوید

        سلام وقتتون بخیر پسران شش سالشه وهرروز صبح یه لیوان شیر میخوره یه وقتایی پادرد میشه میگن ازشیر زیاده درسته این؟

        1. مشاور سلامتی می گوید

          سلام
          خیر ارتباطی نداره

  17. آرتین می گوید

    سلام پسرم سه ساله شه روزانه یک کیلو شیر مصرف میکندآیا ضرردارد

    1. مشاور سلامتی می گوید

      سلام
      اگر سایر مواد غذایی رو مصرف میکنه و نمودار رشدش خوبه و کم خونی و..نداره موردی نیست

  18. ياسمن می گوید

    سلام
    دخترم يك سال و يك هفتش هست از يكسالگي شير پاستوريزه بهش ميدم سه روز به شدت نا آرومي ميكنه همراه با گريه هاي شديد و جيغ دليلش ميتونه حساسيت به شير باشه؟قبل از يكسالگي شير خشك ميخورد؟!!!!

    1. مشاور سلامتی می گوید

      سلام
      اگر یک هفتس شروع کردین بله میتونه بخاطر شیر باشه قطع کنید

  19. کیومرث می گوید

    سلام خانم دکتر خسته نباشید من پسرم شیر خشک میخوره یازده ماهشه شیر پاستورریزه کم چرب بهش دادم مشکلی پیش نمیاد برا ش

    1. مشاور سلامتی می گوید

      سلام
      اگر اسهال و یبوست و خارش پوستی و استفراغ نداره موردی نیس

  20. اباذری می گوید

    سلام می‌بخشین میگن شیر گاو برا دخترا ضرر داره یعنی سردی می‌کنه آیا این درسته

    1. مشاور سلامتی می گوید

      سلام
      خیر

  21. ناشناس می گوید

    سلام دخترم ۳ساله هست ۲سال کامل شیر میخوره خیلی میخوره ضرر داره

    1. مشاور سلامتی می گوید

      سلام
      اگر مصرف مواد غذایی دیگه هم داره و نمودار رشدش خوبه موردی نیست

  22. ناشناس می گوید

    سلام من پسرم ۲سال و نیمه هر شبانه روز ۴لیوان شیر میخوره آیا ضرر داره براش انقد عادت کرده نمیدمم بیقراری میکنه

    1. مشاور سلامتی می گوید

      موردی نیست

  23. ناشناس می گوید

    سلام کودک من ۱سال و دوماهشه هرشب ۳۰سی سی شیر پاستوریزه بهش میدم آیا ضرر داره ؟؟

    1. مشاور سلامتی می گوید

      سلام
      خیر

  24. ترنم می گوید

    سلام مصرف شیر ۳تا۴لیوان برای بچه ۲ساله ایا اسیبی به دندان نمیزه؟

    1. مشاور سلامتی می گوید

      سلام
      خیر

  25. کاربر می گوید

    لطفاً راستشو بگید جدیدا میگن شیر مضره آیا حقیقت داره ؟

    1. مشاور سلامتی می گوید

      سلام
      خیر

  26. Soheil می گوید

    روزانه هفت تا هشت لبوان شیر میخورم ، مشکلی نداره؟

    1. مشاور سلامتی می گوید

      سلام
      ۲ تا ۳ لیوان کافیه

      1. Masoud می گوید

        بچه من ۳ سالشه هر روز چهار پنج لیوان شیر میخوره آیا براش ضرر داره

        1. مشاور سلامتی می گوید

          اگر حساسیت به شیر نداره خیر

      2. نیلا می گوید

        سلام دختر من هنوز دو سالش نشوده ۳ ماه دیگه ۲ سالش میشه باردار شدم از شیر ترکش دادم شروع کردم ب ابمیوه و چای دادن بهش فقط چای میخورد الان فقط شیر گاو میدم بهش هر ۲۴ ساعت ۳ کیلو شیر کلا میخوره ضرری براش نداره ؟؟

        1. مشاور سلامتی می گوید

          سلام عزیز!!
          مصرف شیر هم حدی داره
          غذا براش شروع کنین
          کودک ۲ ساله میتونه غذای سفره بخوره

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

دریافت نوبت آنلاین - دکتر‌دکتر