برای مراقبت از گوش چه کارهایی باید انجام دهیم؟ راهنمای کامل

وارد کردن جسم نوک‌تیز به گوش، ورود حشرات، استفاده از گوش پاک‌کن، ضربه و موارد تهاجمی از این دست، مواردی هستند که در صورت عدم محافظت از گوش‌ برای افراد اتفاق می‌افتند. این در حالیست که می‌توانید با رعایت مواردی از جمله تمیز نگه‌داشتن گوش‌ها، مراقبت از آن‌ها در برابر صدای بسیار بلند، استفاده نکردن از گوش پاک‌کن و نکات مراقبتی مخصوصی از گوش خود در برابر آسیب‌های مختلف، محافظت کنید. دقت کنید که شنیدن واضح صدا و عدم احساس درد در گوش‌ها از اولین نشانه‌های یک سیستم شنوایی سالم است؛ درحالیکه احساس وزوز در گوش، درد و سرگیجه از وجود یک مشکل خبر می‌دهند  و بابت آن باید به دکتر گوش، حلق و بینی مراجعه کنید.

در ادامه این مقاله از مجله سلامت و پزشکی دکتر‌دکتر قصد داریم تا 7 راهکار موثر و کارآمد برای مراقبت از گوش‌ها را به شما معرفی کنیم. مطالعه این مطلب، 7 دقیقه زمان نیاز دارد.

برای مراقبت از گوش چه کارهایی باید انجام دهیم؟

مراقبت از گوش و جلوگیری از انواع آسیب به شنوایی با کم کردن صدای موسیقی، مراقبت در برابر ورود انواع آلودگی ها و اجسام خارجی و محافظت در برابر انواع بیماری‌های گوش انجام می‌شود.

تا جایی که می‌توانید مراقبت سلامت گوش‌های خود باشید ولی اگر آسیبی به آن وارد شد، هرچه سریع‌تر به دکتر گوش مراجعه کنید و درمان را اصولی پیش بگیرید؛ سلامت گوش‌های خود را بی‌اهمیت نشمارید.

در حال‌حاضر راه‌های زیادی برای محافظت از گوش‌ها وجود دارد که در صورت رعایت کردن آن‌ها، سلامت شنوایی شما حفظ می‌شود و دچار مشکل نخواهید شد. در ادامه با راه‌های محافظت از گوش آشنا می‌شوید مخصوصا اگر ورزشکار هستید و فعالیت‌های رزمی یا کشتی را دنبال می‌کنید برای جلوگیری از آسیب به گوش مانند شکستگی گوش که موجب بدم فرم شدن گوش و در نهایت ممکن است موجب از دست رفتن شنوایی شود.

تمیز کردن گوش

یکی از شایع‌ترین علل مراجعه افراد به مراکز درمانی شستشوی گوش است و به‌دنبال احساس گوش درد بزرگسالان و کودکان یا کاهش حس شنوایی در افراد، انجام می‌شود. اما در شرایط عادی، برای تمیز کردن جرم گوش خود در منزل کافیست حین دوش گرفتن، با استفاده از یک صابون ملایم و آب گرم لاله گوش خود (قسمت بیرونی) را بشوید. با این کار به حفظ نظافت قسمت درونی گوش نیز کمک کرده‌اید. برخلاف تصورتان نیازی نیست با استفاده از انگشت، این ناحیه را نیز تمیز کنید چون احتمال هل دادن جرم گوش به انتخاب آن و ایجاد مشکلات مختلف، وجود دارد. فراموش نکنید بعد از استحمام گوش خود را با یک پارچه تمیز یا باد غیرمستقیم سشوار خشک کنید.

استراحت به گوش

قرار گرفتن در محیطی ساکت، گوش دادن به یک موسیقی بی‌کلام، کم کردن صدا و خواب در مکانی آرام و… می‌توانند به استراحت گوش شما کمک کرده و از وارد شدن آسیب به آن شما جلوگیری کنند؛ علت نیاز گوش به استراحت نیز به این دلیل است که آلودگی صوتی به جزئی جداناپذیر از یک زندگی شهری تبدیل شده و می‌تواند آسیب زیادی را به گوش شما وارد کند.

درمان عفونت گوش

اگر گوش شما دچار عفونت شده باشد، روش‌های زیر می‌توانند به درمان عفونت گوش کمک کنند:

• گذاشتن پارچه گرم روی گوش
• اجتناب از خوابیدن روی گوشی که عفونت کرده
• استفاده از قطره‌های مسکن مثل استامینوفن
• مصرف آنتی‌بیوتیک تحت نظر پزشک

فراموش نکنید که عفونت موضوع بسیار مهمی است و بهتر است برای درمان آن به پزشک مراجعه کنید.

جلوگیری از ورود آب

استفاده از گوش‌گیرهای ورزشی شنا می‌تواند از ورود آب به گوش و ایجاد عفونت در آن جلوگیری کند. علاوه‌بر شنا امکان ورود آب در زمان استحمام نیز وجود دارد؛ بنابراین بهتر است زمانی که از وان استفاده می‌کنید یا زیر دوش ایستاده‌اید، از گوش خود در برابر ورود مستقیم آب به آن محافظت کنید. در نهایت چنانچه آب به گوش شما وارد شد، استفاده از قطره‌های خشک‌کن گوش یا باد غیرمستقیم و گرم سشوار بهترین روش برای حل این مشکل است.

بهداشت گوش

برای رعایت بهداشت سیستم شنوایی خود، بهتر است به موارد زیر توجه کنید:

• در حمام، لاله گوش خود را به کمک صابون ملایم و کمی آب گرم بشویید.
• در زمان شست‌و‌شوی گوش از نظافت قسمت پشتی آن غافل نشوید.
• در سرما و گرمای شدید از لاله گوش خود محافظت کنید.
• به موسیقی با صدای ملایم‌تری گوش دهید.
• اگر از سمعک یا گوشواره استفاده می‌کنید، لازم است آن را به‌صورت روزانه تمیز کنید.
• از گوش پاک‌کن برای نظافت داخلی گوش استفاده نکنید.

مهم‌ترین فایده توجه به بهداشت گوش، پیشگیری از ابتلا به بیماری‌های گوش است. 

پرهیز از مصرف گوش پاک‌کن

استفاده از گوش‌پاکن برای حفظ نظافت گوش توصیه نمی‌شود؛ علت آن نیز این است که این وسیله، جرم طبیعی گوش را به داخل آن برمی‌گرداند و همین موضوع سبب انسداد مجرای گوش و ایجاد مشکلات مختلفی از جمله عفونت و پارگی پرده آن خواهد شد. جالب است بدانید جویدن و حرکات فک، سبب خروج جرم‌های گوش به‌صورت طبیعی شده و نیازی به استفاده از ابزار خاصی برای خروج آن نیست.

محافظت از گوش در برابر صدای بلند

یکی از مهم‌ترین راه‌های مراقبت از گوش، محافظت آن در برابر صدای بلند است. صداهای بلند می‌توانند آسیب قابل‌توجهی به شنوایی وارد کنند. قرار گرفتن در معرض صداهای بلند به گوش داخلی آسیب می‌زند و می‌تواند باعث کاهش شنوایی برگشت‌ناپذیر شود. حتی اگر احساس کنید شنوایی‌تان پس از یک رویداد پر سر و صدا به حالت عادی برگشته است، این صداها همچنان ممکن است به سلول‌های مویی گوش داخلی آسیب زده باشند. زمانی که تعداد زیادی از این سلول‌ها آسیب ببینند، ممکن است دچار کاهش شنوایی دائمی شوید.

نکات زیر برای محافظت از شنوایی توصیه می‌شوند:

• صدای تلویزیون، سیستم سینمای خانگی یا رادیوی خودرو را بیش از حد بلند نکنید.
• هنگام استفاده از هدفون یا هندزفری، صدا را در سطحی مناسب تنظیم کنید. همچنین هر از گاهی هدفون را از گوش خود بردارید تا گوش‌ها استراحت کنند.
• اگر در محیطی پر سر و صدا کار می‌کنید، طبق قانون باید از وسایل محافظ شنوایی استفاده کنید.
• در مکان‌های پر سر و صدا مانند کنسرت‌ها، کلوب‌های شبانه و مسابقات ورزشی موتوری از گوش‌گیر استفاده کنید.

محافظت از گوش در برابر سرما

برای محافظت از گوش‌ها در برابر اثرات هوای سرد می‌توان چند اقدام ساده و پیشگیرانه انجام داد:

• استفاده از کلاه و شال: گرم نگه داشتن گوش‌ها با کلاه یا شال می‌تواند از آن‌ها در برابر باد سرد که ممکن است باعث درد یا التهاب شود، محافظت کند.
• استفاده از دستگاه بخور: حفظ رطوبت مناسب هوای داخل خانه می‌تواند خشکی و تحریک گوش را کاهش دهد.
• از تغییرات ناگهانی دما اجتناب کنید: جابه‌جایی ناگهانی بین محیط سرد بیرون و محیط گرم داخل خانه می‌تواند فشار داخل گوش و احساس ناراحتی را افزایش دهد.

انجام تست شنوایی

افراد معمولاً زمانی آزمایش شنوایی انجام می‌دهند که متوجه علائمی مانند دشواری در شنیدن مکالمات یا نیاز به افزایش صدای تلویزیون یا تلفن شوند. اگر در محیط بسیار پر سر و صدایی مانند کارگاه ساختمانی یا کارخانه کار می‌کنید، بهتر است هر سال آزمایش شنوایی انجام دهید. اگر در معرض سر و صدای شدید محیط کار نیستید، ممکن است تا دهه ۵۰ یا ۶۰ زندگی به ارزیابی شنوایی نیاز نداشته باشید؛ زیرا بسیاری از افراد در این سنین دچار کاهش شنوایی مرتبط با افزایش سن می‌شوند.

بااین‌حال، اگر احساس می‌کنید در شنوایی خود مشکلی دارید، با پزشک یا متخصص مراقبت‌های بهداشتی مشورت کنید. ممکن است پزشک شما را برای انجام آزمایش شنوایی به ادیولوژیست ارجاع دهد.

پرهیز از خاراندن داخل گوش

خارش گوش گاهی باعث می‌شود افراد برای برطرف کردن آن، گوش خود را بخارانند. اگرچه خاراندن گاه‌به‌گاه گوش مشکلی ایجاد نمی‌کند، خاراندن بیش از حد می‌تواند پوست داخل گوش را تحریک کرده و باعث التهاب شود. خاراندن یا مالیدن گوش می‌تواند به پوست گوش آسیب بزند و زمینه را برای بروز عفونت فراهم کند و در نهایت باعث تشدید مشکل شود. خارش گوش را نباید نادیده گرفت؛ زیرا اگر به‌درستی درمان نشود، ممکن است به مشکلات جدی شنوایی منجر شود.

پرهیز از مصرف موم گوش

اگر مجرای گوش بیش از حد پرمو باشد، ممکن است موم‌زدایی (وکس کردن) مؤثر به نظر برسد؛ بااین‌حال، این روش خطرناک هم است، زیرا موم می‌تواند وارد مجرای گوش شود و باعث آسیب شود.

استفاده درست از هدفون، هندزفری، ایرپادها

گوش کردن به موسیقی با صدای بلند ممکن است چیزی باشد که روح شما به آن نیاز دارد اما برای سلامت گوش شما بدترین گزینه ممکن خواهد بود و می‌تواند با آسیب رساندن به سیستم شنوایی، مشکلات زیادی را برای شما ایجاد کند. شایع‌ترین پیامد این موضوع، کاهش حس شنوایی در سنین بالاتر است؛ بنابراین بهتر است موسیقی را با صدای کمتر و برای مدتی کوتاه‌تر گوش کنید.

در صورت بروز آسیب به گوش چطور می‌توان آن را درمان کرد؟

بیماری‌های گوش می‌توانند مربوط به بخش میانی، خارجی یا داخلی آن باشند که هرکدام ساختار خاص و پیچیده خود را دارند؛ بنابراین اگر اخیرا مشکلی را در سیستم شنوایی خود احساس کرده‌اید، بهترین کار مراجعه به پزشک دارنده تخصص گوش و حلق و بینی مانند دکتر محمد صوفی زاده جراح بینی نیز است. پزشک بعد از معاینه بالینی شما و بررسی علائم مربوطه، درمان‌های موردنیاز را آغاز کرده و سبب بهبود مشکل ایجاد شده خواهد شد. توجه داشته باشید که نوع درمان گوش بسته به آسیب آن متفاوت است برای همین نباید از یک نسخه یکسان برای درمان آسیب گوش استفاده کنید. برای مشاوره درمان می توانید از طریق سایت نوبت دهی دکتردکتر نوبت خود را ثبت کنید.

همچنین اگر سوالی در این رابطه دارید، می‌توانید از مشاور سلامتی دکتردکتر بپرسید. 

مراقبت از گوش آسیب دیده

زمانی‌که گوش شما به هر دلیلی دچار آسیب می‌شود، بهتر است در قدم اول از روش‌هایی برای مراقبت از گوش آسیب‌دیده استفاده کنید. در ادامه به چند مورد پرتکرار در این زمینه اشاره شده است.

کلام آخر دکتردکتر

مراقبت از گوش نقش مهمی در حفظ سلامت گوش و پیشگیری از مشکلات شنوایی دارد. برای محافظت از گوش‌ها بهتر است از قرار گرفتن طولانی‌مدت در معرض صداهای بلند خودداری کنید و هنگام حضور در محیط‌های پر سر و صدا از محافظ شنوایی استفاده کنید. همچنین برای تمیز کردن گوش، از وارد کردن گوش‌پاک‌کن یا اجسام نوک‌تیز به داخل مجرای گوش خودداری کنید، زیرا این کار می‌تواند به پوست مجرای گوش و پرده گوش آسیب برساند.

محافظت از گوش در برابر سرما، رعایت بهداشت و مراجعه به پزشک در صورت بروز درد، خارش شدید، ترشح، احساس گرفتگی گوش یا کاهش شنوایی نیز اهمیت دارد. افرادی که در محیط‌های بسیار پر سر و صدا کار می‌کنند، بهتر است به‌طور منظم آزمایش شنوایی انجام دهند. در نهایت، توجه به علائم و رسیدگی به‌موقع به مشکلات گوش می‌تواند به حفظ شنوایی و سلامت گوش در طولانی‌مدت کمک کند. می‌توانید سریع و ساده در دکتردکتر از متخصص وقت ویزیت آنلاین یا حضوری بگیرید.

منابع

Clevelandclinic

Fraservalleybeltone

Eustachian

Clevelandclinic

سوالات متداول راهکارهای مراقبت از گوش