آمپول مانجارو چیست؟ نحوه مصرف، دوز مصرفی و عوارض

مانجارو یکی از آمپول‌های پرطرفدار لاغری در دنیاست. این محصول که دارای ماده موثره تیرزپاتاید است، مخصوص افراد مبتلا به دیابت نوع ۲ است اما با توجه به اثری که روی کاهش وزن در مدت کوتاه دارد، طرفداران بسیاری در سراسر جهان پیدا کرده است. طبق نتایج مطالعات پزشکی که روی افراد چاق یا دارای اضافه‌وزن بدون دیابت نوع ۲ انجام شده، با مصرف این محصول بین ۱۵ تا ۲۱ درصد کاهش وزن را در مدت زمانی نسبتا کوتاه، تجربه خواهید کرد.

در ادامه این مطلب از مجله سلامت و پزشکی دکتردکتر، با ما همراه باشید زیرا قرار است تا به اتفاق هم، درباره این دارو، کاربردهای آن، نحوه استفاده و ضررهای احتمالیش برایتان بگوییم.

اگر هم سوالی داشتید، در بخش نظرات بنویسید تا کارشناس سلامتی دکتردکتر پاسخ دهد.

آمپول مانجارو چیست؟

مانجارو (Mounjaro) با نام علمی تیرز پاتاید (Tirzepatide)، یک داروی تزریقی است که به منظور کمک به تنظیم قند خون در بزرگسالان مبتلا به دیابت نوع ۲ و درمان چاقی و اثر بخشی بیشتر رژیم های لاغری استفاده می‌شود. این آمپول لاغری با تقلید عملکرد دو هورمون طبیعی در بدن به نام‌های GLP-۱ و GIP که در تنظیم قند خون و اشتها نقش دارند، عمل می‌کند. مونجارو توسط شرکت Eli Lilly آمریکایی تولید می‌شود.

اطلاعات دارویی آمپول لاغری مانجارو  را در جدول زیر بخوانید.

آمپول مانجارو چطور باعث لاغری می‌شود؟

عملکرد آمپول مانجارو برای لاغری در بدن بی‌شباهت به یک فرمانده هوشمند نیست. ترکیبات این دارو برخلاف آمپول اوزمپیک و دیگر داروهای لاغری حاوی سماگلوتاید مثل آمپول ولوریتا، همزمان دو جبهه را مدیریت می‌کند: یکی از آنها مربوط به سیری کاذب و دیگری مربوط به چربی‌سوزی است. این سازوکار دوگانه به‌خاطر تمرکز همز‌مان آمپول لاغری مانجارو بر تقلید دو هورمون کلیدی است.

• تقلید هورمون GLP-۱: این بخش از دارو مستقیم می‌رود سراغ مرکز اشتها در هیپوتالاموس در مغز، سیگنال‌های گرسنگی را خاموش و احساس سیری کاذب ایجاد می‌کند. همچنین سرعت تخلیه معده را کاهش می‌دهد تا غذا مدت‌زمان بیشتری در شکم بماند و فرد دیرتر احساس گرسنگی کند.
• تقلید هورمون GIP: این نقطه قوت اصلی آمپول لاغری مونجارو است. این هورمون مکمل، نه تنها اثر ضداشتهای GLP-۱ را تقویت می‌کند، بلکه مستقیما روی متابولیسم چربی‌ها اثر گذاشته و حساسیت سلول‌ها به انسولین را بالا می‌برد. به‌این‌ترتیب، بدن به جای ذخیره انرژی، از ذخایر چربی راحت‌تر استفاده خواهد کرد.

به عبارت بهتر، مونجارو و داروهای مشابه ایرانی آن مثل آمپول اسپارتینا و  زیکورپا، با تقلید دو هورمون متفاوت، هم ورودی معده را کمتر می‌کنند، هم خروجی را با بهبود سو‌خت‌و‌ساز چربی، بهینه‌تر.

تفاوت مونجارو با اوزمپیک و سایر داروهای لاغری

تفاوت مانجارو با اوزمپیک و سایر داروهای لاغری مانند ساکسندا و ویکتوزا، در نوع اثرگذاری آن‌ها بر هورمون‌های بدن است. مانجارو با فعال‌سازی هم‌زمان دو مسیر هورمونی GLP-1 و GIP، علاوه بر کنترل قند خون، به کاهش اشتها و کاهش وزن کمک می‌کند. این تفاوت باعث شده است که مانجارو در مطالعات بالینی، کاهش وزن بیشتری نسبت به برخی داروهای مشابه نشان دهد.

• تعداد هورمون‌های هدف: اوزمپیک و ویگووی فقط هورمون GLP-۱ را در بدن شبیه‌سازی می‌کنند و این هورمون تنها مسئول حس سیری است. ولی مانجارو علاوه بر GLP-۱، هورمون GIP را هم فعال می‌کند که مستقیم روی متابولیسم سلول‌های چربی و کاهش التهاب اثر می‌گذارد.
• میزان کاهش وزن: در مطالعات بالینی، افراد با مصرف اوزمپیک به‌طور میانگین حدود ۱۰ تا ۱۲ درصد وزن خود را از دست می‌دهند. این رقم برای مصرف‌کنندگان مانجارو به ۱۵ تا ۲۱ درصد می‌رسد.
• اثربخشی بر مقاومت به انسولین: مانجارو به دلیل فعال‌کردن هورمون GIP، برای بهبود حساسیت به انسولین توانمندتر است و از این نظر قوی‌تر از اوزمپیک و ساکسند عمل می‌کند.
• دفعات تزریق: هر دو داروی مانجارو و اوزمپیک هفته‌ای یک بار تزریق می‌شوند؛ آمپول ساکسندا نیاز به تزریق روزانه دارد و مصرف آن دشوارتر است.

جدول مقایسه‌ای زیر درک بهتری از تفاوت‌های ماجارو و سایر داروهای لاغری به شما می‌دهد. همچنین این جدول نشان می‌دهد که تفاوت زیکورپا و مانجارو تنها در تاثیر بر روی آپنه انسدادی خواب و میزان کاهش وزن است.

مقدار کاهش وزن با آمپول مانجارو چقدر است؟

مطالعات بالینی نشان داده‌اند که تزریق مانجارو می‌تواند باعث کاهش ۱۵ تا ۲۱ درصدی وزن بدن در مدت چند ماه تا یک سال شود؛ به‌طور دقیق، اثر کامل این دارو ۷۲ تا ۸۸ هفته بعد از تزریق نمایان می‌شود.
توجه! این میزان کاهش وزن به دوز دارو، طول مدت مصرف، سبک زندگی و شرایط بدنی هر فرد بستگی دارد. دارو زمانی مؤثرتر عمل می‌کند که همراه با تغییرات موثر در سبک زندگی و تغذیه باشد.

به گفتۀ مجله پزشکی نیوانگلند (NEJM):

مانجارو در دوزهای ۵، ۱۰ و ۱۵ میلی‌گرمی، کاهش وزن قابل‌توجه و پایداری را رقم می‌زند که فراتر از نتایج به‌دست‌آمده با سایر داروهای تأییدشدۀ فعلی است؛ این دارو پتانسیل این را دارد که شکاف بین درمان‌های دارویی سنتی و جراحی‌های چاقی را پر کند.

تزریق مانجارو برای چه کسانی مناسب است؟

در اصل، تزریق این دارو برای بزرگسالانی مناسب است که به دیابت نوع ۲ مبتلا هستند و با سایر روش‌های درمانی به کنترل مطلوب قند خون نرسیده‌اند. البته استفاده از این دارو در افراد دارای اضافه‌وزن یا چاقی که به بیماری‌هایی مانند فشار خون بالا یا کلسترول مبتلا هستند، تحت نظر پزشک می‌تواند برای کمک به کاهش وزن کمک کند. برای تجویز آمپول مانجارو برای لاغری و تنظیم قند خون، شاخص توده بدنی (BMI) فرد یکی از معیارهای اصلی است. در ادامه، یک جدول راهنما بر اساس BMI و اطلاعات مربوط به اثر گذاری دارو، شرایط مصرف، و میزان کاهش وزن را آورده‌ایم:

دوز مصرفی آمپول مانجارو چقدر است؟

در اغلب موارد، مصرف دارو با دوز ۲٫۵ میلی‌گرم در هر هفته آغاز می‌شود. پس از ۴ هفته، دوز ممکن است به تدریج افزایش یابد؛ مثلا به ۵ یا ۷٫۵ میلی‌گرم برسد.
نکته! بسته به واکنش بدن و تجویز پزشک، حداکثر دوز تایید شده فعلی، ۱۵ میلی‌گرم در هفته است.

مطالعه بیشتر: تفاوت آمپول‌های لاغری مانجارو و زپ‌باند؛ کدام بهتر است؟

جدول زمان‌بندی تزریق مانجارو

برای تزریق مانجارو، باید طبق اطلاعات جدول زیر پیش بروید:

نحوه تزریق آمپول مانجارو

آمپول مانجارو معمولاً در ناحیه شکم، ران یا پشت بازو به صورت تزریق زیرجلدی وارد بدن می‌شود. تزریق باید هفته‌ای یک بار و در یک روز مشخص توسط دکتر غدد صورت بگیرد. همچنین بهتر است محل تزریق هر هفته تغییر کند.
نکته مهم! آموزش نحوه تزریق معمولا توسط پزشک یا پرستار انجام می‌شود و بسیاری از بیماران می‌توانند آن را به تنهایی نیز انجام دهند.

تداخلات دارویی آمپول لاغری مانجارو

مانجارو سرعت تخلیه محتویات معده را کم می‌کند، بنابراین می‌تواند بر نحوۀ جذب داروهای خوراکی توسط بدن تأثیر بگذارد و اثربخشی آنها را کم کند. بعضی از این داروها عبارت‌اند از:

• استامینوفن؛
• قرص‌های ضدبارداری؛
• انسولین؛
• داروهای خاص دیابت (مثل گلی‌بورید، گلی‌پیزید، گلی‌مپیرید، ناتگلیناید و رپاگلیناید)؛
• داروهای خوراکی (مثل وارفارین، ایبوپروفن، دیگوکسین و کاربامازپین)؛
• آمفتامین/دکستروآمفتامین؛
• نیرماترلور/ریتوناویر.

البته این فهرست شامل تمام تداخل‌های احتمالی مونجارو نیست. بهتر است پیش‌از شروع مصرف، جزئیات دقیق مربوط به تداخلات دارویی این آمپول لاغری را از زبان پزشک بشنوید.

آیا بعد از قطع مانجارو وزن برمی‌گردد؟

مانجارو با کمک به کاهش اشتها، افزایش احساس سیری و بهبود تنظیم قند خون به کاهش وزن کمک می‌کند؛ اما این اثرات تا زمانی که دارو در بدن وجود دارد ادامه پیدا می‌کنند. به همین دلیل، در برخی افراد پس از قطع مصرف ممکن است بخشی از وزن کاهش‌یافته دوباره بازگردد.

در یک مطالعه بالینی به نام SURMOUNT-4 که برای بررسی تغییرات وزن پس از قطع تیرزپاتاید انجام شد، افرادی که پس از ۳۶ هفته مصرف تیرزپاتاید، دارو را قطع کردند، در ادامه نسبت به افرادی که مصرف دارو را ادامه دادند، افزایش وزن بیشتری داشتند. این نتایج نشان می‌دهد که چاقی یک بیماری مزمن است و حفظ کاهش وزن معمولاً به برنامه بلندمدت شامل تغذیه مناسب، فعالیت بدنی و در برخی افراد ادامه درمان دارویی نیاز دارد. بازگشت وزن پس از قطع مانجارو برای همه افراد یکسان نیست و به عواملی مانند میزان کاهش وزن ایجادشده با دارو، عادات غذایی و سطح فعالیت بدنی، شرایط متابولیک فرد و برنامه پیگیری پس از قطع دارو وابسته است.

قطع یا تغییر دوز مانجارو باید با تجویز پزشک انجام شود تا احتمال بازگشت وزن و مشکلات احتمالی ناشی از تغییر ناگهانی درمان، کاهش پیدا کند.

عوارض آمپول مانجارو چیست؟

عوارض شایع تزریق آمپول مانجارو معمولاً در هفته‌های اول درمان ظاهر می‌شوند و با ادامه مصرف، در بسیاری از افراد کاهش پیدا می‌کنند. این عوارض شامل موارد زیر هستند:

• حالت تهوع؛
• اسهال؛
• کاهش اشتها؛
• سوءهاضمه؛
• یبوست؛
• درد شکم.

عوارض جدی‌تر، اگرچه کمتر شایع هستند، ممکن است شامل موارد زیر باشند:

• التهاب لوزالمعده (پانکراتیت)
• واکنش‌های آلرژیک شدید
• اختلالات کلیوی

هشدار: در صورت مشاهده علائم غیرعادی یا شدید، باید در اولین فرصت با پزشک معالج خود تماس بگیرید.

در ویدیوی زیر، یک پزشک متخصص درباره عوارض احتمالی آمپول مانجارو توضیح می‌دهد. تماشای این ویدیو به شما کمک می‌کند که تصمیم آگاهانه‌تری درباره مسیر درمان خود بگیرید:

چه کسانی نباید از آمپول مانجارو استفاده کنند؟

مصرف مانجارو برای همه افراد مناسب نیست و در برخی شرایط ممکن است خطرات احتمالی آن بیشتر از فوایدش باشد. این دارو نباید در شرایط زیر استفاده شود:

• افرادی که سابقه شخصی یا خانوادگی سرطان مدولاری تیروئید (MTC) دارند یا به سندرم نئوپلازی متعدد غدد درون‌ریز نوع ۲ (MEN 2) مبتلا هستند.
• افرادی که به تیرزپاتاید یا هر یک از ترکیبات این دارو حساسیت شدید (واکنش آلرژیک جدی) نشان داده‌اند.
• زنان باردار؛ زیرا اطلاعات کافی درباره ایمنی مصرف تیرزپاتاید در دوران بارداری وجود ندارد و مصرف آن در این دوره توصیه نمی‌شود.
• مادران شیرده؛ زیرا مشخص نیست تیرزپاتاید تا چه میزان می‌تواند وارد شیر مادر شود و چه اثری بر نوزاد داشته باشد.
• کودکان و نوجوانان؛ مگر در شرایطی که پزشک با توجه به شرایط فردی، مصرف آن را مناسب تشخیص دهد.
• افراد مبتلا به مشکلات شدید گوارشی، مانند گاستروپارزی شدید (کندی شدید تخلیه معده)؛ زیرا مانجارو می‌تواند سرعت تخلیه معده را کاهش دهد.
• افرادی که سابقه پانکراتیت (التهاب لوزالمعده) دارند باید پیش از شروع مصرف، حتماً درباره خطرات احتمالی با پزشک مشورت کنند.

همچنین، افرادی که داروهای مانند انسولین یا داروهای پایین‌آورنده قند خون مصرف می‌کنند یا به بیماری‌های زمینه‌ای خاص مبتلا هستند، باید حتما قبل از شروع درمان پزشک خود را در جریان قرار دهند تا از هرگونه خطر احتمالی پیشگیری شود.

بعد از مصرف آمپول مونجارو چه نکاتی باید رعایت شود؟

بعد از تزریق این دارو، لطفا نکات زیر را دقیقا رعایت کنید:

• به یاد داشته باشید که رعایت رژیم غذایی سالم و انجام فعالیت بدنی منظم در کنار مصرف دارو ضروری است.
• در روزهای اول تزریق این دارو، بهتر است از خوردن غذاهای چرب یا حجیم پرهیز کنید.
• اگر دچار احساس پرخوری شدید، با هماهنگی پزشک می‌توانید رژیم شوک بگیرید.
• پیگیری وضعیت قند خون، وزن و عملکرد دستگاه گوارش به صورت منظم اهمیت دارد.
• در صورت فراموش کردن تزریق دوزهای بعدی، باید با پزشک خود مشورت کنید و ادامه مسیر را به او بسپارید.

قیمت آمپول مانجارو برای لاغری در سال ۱۴۰۵ چقدر است؟

قیمت آمپول مانجارو برای لاغری در آمریکا، معمولاً بین ۱۰۰۰ تا ۱۲۰۰ دلار است و مصرف‌کنندگان آن می‌توانند حدود ۱۵ تا ۲۱ درصد کاهش وزن پس از حدود یک سال مصرف را تجربه کنند. در کشورهایی همچون ایران که واردات رسمی این دارو فعلا انجام نمی‌شود، قیمت‌ آمپول لاغری در بازار آزاد بسیار بالاتر و متغیر است. قیمت خرید آمپول مانجارو برای لاغری در سال ۱۴۰۵ در ایران، با توجه به نوسانات ارزی متغیر است و به همین دلیل نمی‌توانیم عددی ثابت برای آن ارائه کنیم.

اگر نیاز به مشاوره با دکتر غدد آنلاین دارید، می‌توانید از سامانه دکتردکتر نوبت بگیرید و متنی یا تلفنی، از بهترین متخصصان غدد ایران مشاوره پزشکی بگیرید. البته امکان دریافت نوبت حضوری هم وجود دارد.

منابع

JamaNetwork

The New England Journal of Medicine

rxlist.com

ema.europa.eu

drugs.com

dailymed.nlm.nih.gov

Medicalnewstoday

Healthline

Uchealth

Fda

Clevelandclinic

drugs

Clevelandclinic

سوالات متداول