آزمایش ام اس چیست؟ راهنمای تشخیص این بیماری خودایمن

مولتیپل اسکلروزیس (MS) نوعی بیماری خودایمنی مزمن و پیش‌رونده است که روی سیستم عصبی مرکزی تاثیر می‌گذارد. ام اس زمانی‌ رخ می‌دهد که سیستم ایمنی به میلین (محافظ فیبرهای عصبی نخاع و مغز) حمله ‌کند. متأسفانه هیچ آزمایش مخصوصی برای تشخیص ام اس وجود ندارد و پزشک فقط از برخی آزمایش‌ها مانند MRI، نمونه‌گیری از مایع نخاعی و آزمایش خون، برای رد بیماری‌های دیگر و در نهایت کمک به تشخیص MS استفاده می‌کند. باتوجه‌به شیوع این بیماری و خطراتی که به‌همراه دارد، در این مقاله از مجله سلامت دکتردکتر به بررسی انواع آزمایش تشخیص ام اس و تفسیر آن‌ها می‌پردازیم.

مراحل و اصول آزمایش تشخیص بیماری ام اس (MS) چگونه است؟

مسیر تشخیص MS دشوار است چون این بیماری علائم مشترکی با برخی از بیماری‌ها داشته و هیچ آزمایش ویژه‌ای، ابتلا به ام اس را تشخیص نمی‌دهد. در این شرایط، پزشک متخصص قبل از اطمینان از ابتلای بیمار، چندین آزمایش و معاینه انجام می‌دهد تا احتمال ابتلا به بیماری‌هایی با علائم مرتبط با ام اس رد شده و در نهایت بیماری تشخیص داده شود.

گاهی حتی با انجام آزمایش‌های مختلف نیز ام اس تشخیص داده نمی‌شود. اگر چنین اتفاقی رخ دهد؛ پزشک گذراندن یک‌ دوره مراقبت و انتظار برای مشاهده و بررسی نحوه پیشرفت بیماری را توصیه می‌کند. چنین شرایطی، ناامیدکننده و نگران‌کننده است؛ اما از آن‌جایی که هیچ آزمایش مخصوص تشخیص ام اس وجود ندارد، باید صبور باشید تا پزشک به‌ترتیب بیماری‌های دیگر را تفکیک و رد کرده و درست تشخیص دهد.

مطالعه‌ای در مجله «مولتیپل اسکلروزیس و اختلالات مرتبط» نشان می‌دهد که تشخیص بیماری ام اسِ حدود ۲۵٪ از افراد اشتباه بوده و همین موضوع پزشک‌های متخصص را با چالش‌های بزرگی روبه‌رو می‌کند. حتی اگر ام اس به‌درستی تشخیص داده شود؛ هنوز بزرگ‌ترین دغدغه یعنی تشخیص نوع آن (ام اس عودکننده-بهبودیابنده، ام اس پیش‌رونده اولیه و ثانویه) وجود دارد.

آزمایش‌های تشخیص ام اس (MS)

تشخیص ام اس معمولا شامل آزمایش‌های متعددی برای رَدِ سایر بیماری‌ها است؛ چون هیچ‌ روش قطعی به‌عنوان آزمایش تشخیص ام اس وجود ندارد. باتوجه‌به اینکه برخی علائم این بیماری مانند بی‌حسی و سوزن‌سوزن‌شدن و لرزش دست با برخی بیماری‌ها هم‌پوشانی دارد؛ بنابراین استفاده از روش‌های متعدد به‌عنوان آزمایش تشخیص بیماری ام اس اهمیت ویژه‌ای پیدا می‌کند.

۱. نقش حیاتی ام آر آی در تشخیص بیماری ام اس

تصویربرداری رزونانس مغناطیسی (MRI) به‌عنوان با تجزیه‌وتحلیل مایع نخاعی و اندازه‌گیری فعالیت الکتریکی مغز به تشخیص سریع‌تر ام اس کمک خواهد کرد. ام‌ آر‌ آی بدون درد و غیرتهاجمی بوده و تصاویر بسیار دقیقی از مغز و نخاع ارائه می‌کند.

MRI به پزشک اجازه می‌دهد نگاه دقیق‌تری به مغز بیندازد تا تغییرات ناشی از ام اس مانند علائم التهاب یا زخم‌ها (ضایعات) در قسمت‌های عمیق مغز و نخاع بررسی شود.

افراد مسن یا کسانی که به فشار خون بالا و دیابت مبتلا هستند معمولا نقاط مشابهی در ام آر آی مغز دارند؛ به‌همین‌دلیل نیز قبل از تشخیص ام اس از روی ام آر آی، پزشک باید اطلاعات جامعی درباره سابقه بیماری فرد جمع‌آوری کند.

این روش از امواج رادیویی و میدان‌های مغناطیسی برای ارزیابی محتوای نسبی آب در بافت‌های بدن استفاده می‌کند؛ پس این دستگاه با تشخیص بافت‌های طبیعی و غیرطبیعی و همچنین بی‌نظمی‌ها به پزشک متخصص در شناسایی سریع‌تر مشکلات زیر کمک خواهد کرد:

• تشخیص ناهنجاری‌ها در رد ام اس؛
• شواهدی از دمیلینه‌شدن (فرایند تخریب یا از بین‌رفتن میلین)؛
• نشانه‌هایی از التهاب سیستم عصبی مرکزی.

اهمیت بررسی شواهد دمیلیناسیون در MRI

مهم‌ترین بخش از ام آر آی در تشخیص بیماری ام اس، بررسی شواهدی از دمیلیناسیون است؛ چون علاوه‌بر رد سایر شرایط بالقوه، MRI شواهد محکمی مبنی بر دمیلینه‌شدن ارائه می‌دهد.

لایه میلین از فیبر‌های عصبی محافظت کرده، چرب است و در صورت عدم‌ آسیب، آب را دفع می‌کند؛ اما اگر میلین آسیب دیده باشد، محتوای چربی کاهش پیدا کرده یا‌ به‌طورکامل از بین‌می‌رود و دیگر آب را دفع نخواهد کرد. در نتیجه، ناحیه موردنظر آب بیشتری در خود نگه‌ داشته و در MRI قابل‌تشخیص است.

در بیماری ام اس، ضایعات دمیلیناسیون دارای حالت‌های زیر هستند که هر کدام مفهومی دارد:

• ضایعات فعال: این ضایعات اغلب دمیلیناسیون التهابی را نشان می‌دهند.
• ضایعات قدیمی: این ضایعات ممکن است جای زخم‌هایی را نشان دهند که اغلب به‌عنوان «اسکلروز» توصیف می‌شوند.

بر اساس اطلاعات بالا، نتیجه می‌گیریم که ام آر آی در تشخیص بیماری ام اس به روش زیر عمل می‌کند:

MRI تنها روش آزمایش تشخیص ام اس نیست و به نظارت اصولی روی پیشرفت آن نیز کمک می‌کند. به‌همین‌دلیل، تکنولوژی دستگاه، تخصص مرکز درمانی و دانش و تجربه دکتر رادیولوژی تاثیر زیادی در انجام MRI با دقت بالا خواهد داشت.

۲. آزمایش مایع نخاعی (LP) برای تشخیص ام اس (MS)

آزمایش مایع نخاعی با نام علمی پونکسیون کمری تشخیصی (Diagnostic Lumbar Puncture) که به آن «تپ نخاعی» نیز می‌گویند؛ نوعی آزمایش تشخیص ام اس است. در این روش، نمونه‌ای از مایع نخاعی (CSF) گرفته می‌شود.

در طول عمل، سوزنی به قسمت تحتانی کمر (بین مهره‌ها و داخل کانال نخاعی) وارد شده و نمونه مایع مغزی نخاعی (CSF) برای آزمایش مخصوص تشخیص ام اس جمع‌آوری خواهد شد.

علائم ام اس در آزمایش مایع نخاعی

هدف اصلی از سوراخ‌کردن کمر و رسیدن به کانال نخاعی، برداشتن نمونه نخاع برای رد بیماری‌هایی است که علائمی مشابه ام اس دارند. علاوه‌براین، پزشک متخصص در نتیجه آزمایش به‌دنبال علائم بیماری ام اس به شرح زیر می‌گردد:

• سطح بالای آنتی‌بادی‌هایی به‌نام «آنتی‌بادی‌های IgG»؛
• پروتئین‌هایی به‌نام «باندهای الیگوکلونال»؛
• تعداد غیرمعمول بالای گلبول‌های سفید خون.

آزمایش آنتی‌بادی‌ها

آزمایش آنتی‌بادی که به‌دنبال «زنجیره‌های سبک آزاد کاپا» می‌گردد؛ ممکن است سریع‌تر و ارزان‌تر از آزمایش‌های قبلی مایع نخاعی برای تشخیص ام اس باشد.

آزمایش باندهای الیگوکلونال مایع مغزی نخاعی

باندهای الیگوکلونال (OCB)، پروتئین‌هایی هستند که توسط سلول‌های ایمنی در سیستم عصبی مرکزی تولید می‌شوند. وجود این پروتئین‌ها نشان‌دهنده التهاب مزمن بوده و به‌نوعی نشان‌گر زیستی (شاخص) مهم برای تشخیص بیماری ام اس هستند. هرچند که باندهای الیگوکلونال محدود به بیماری MS نیستند؛ اما تقریبا در ۹۵٪ افراد مبتلا به ام اس یافت می‌شوند.

کاربرد OCB بیشتر برای پشتیبانی از تشخیص ام اس و همچنین کمک به تشخیص این بیماری در مواردی که MRI قطعی نباشد.

آزمایش تعداد گلبول‌های سفید

تعداد گلبول‌های سفید خون افراد مبتلا به ام اس ممکن است تا هفت‌برابر بیشتر از حد طبیعی باشد. اما این پاسخ‌های ایمنی غیرطبیعی به‌دلیل بیماری‌های دیگری نیز رخ می‌دهند؛ بنابراین تشخیص و رد این بیماری‌های به تشخیص ام اس کمک خواهد کرد.

طبق آخرین مطالعات انجام شده، آزمایش تپ‌نخاعی حدود ۵٪ تا ۱۰٪ از افراد مبتلا به ام اس، هیچ‌‌گونه ناهنجاری در مایع نخاعی نشان نمی‌دهد؛ در نتیجه هنوز به آزمایش‌های بیشتری برای تشخیص ام اس نیاز است.

مراحل گرفتن نمونه نخاعی برای آزمایش تشخیص ام اس

مراحل گرفتن نمونه مایع مغزی نخاع بیمار در فرایند تشخیص بیماری ام اس به شرح زیر است:

آمادگی اولیه

قبل از این روش آزمایش تشخیص بیماری ام اس باید مصرف برخی داروها مانند داروهای رقیق‌کننده خون را مطابق دستور پزشک متخصص متوقف کنید تا از خونریزی بیش‌ازحد حین نمونه‌برداری جلوگیری شود. بنابراین قبل از هر اقدامی، ابتدا درباره داروهای مصرفی روزانه خود با پزشک مشورت کنید تا در صورت لزوم آن‌ها را به‌صورت موقت قطع کند.

بی‌حسی موضعی

پس از تمیزکردن ناحیه موردنظر، پزشک متخصص بی‌حسی موضعی تزریق می‌کند؛ چون سوراخ کردن کمر حدود ۳۰ دقیقه زمان می‌برد و ممکن است درد زیادی را تجربه کنید.

قرارگیری در موقعیتی مناسب

یکی از بهترین وضعیت‌های بدن برای نمونه‌گیری از مایع نخاعی به شرح زیر است:

• درازکشیدن به پهلو؛
• خمیده نگه‌داشتن ستون فقرات.

در وضعیت بدنی بالا، پزشک متخصص تسلط بیشتری روی محل ورود سوزن خواهد داشت؛ اما در برخی موارد نیازی نیست به پهلو دراز کشیده و خمیده نشستن کافی است.

واردکردن سوزن

زمانی‌که در موقعیت بدنی مناسبی قرار گرفتید؛ پزشک متخصص سوزنی توخالی را از قسمت تحتانی کمر و بین‌مهره‌ها وارد کانال نخاعی می‌کند. با ورود موفق سوزن به کانال نخاعی، پزشک نمونه مایع نخاعی را بادقت به‌داخل سرنگ کشیده و برای آنالیز به آزمایشگاه ارسال می‌کند.

۳. آزمایش‌های پتانسیل برانگیخته برای ام اس

یکی از روش‌های آزمایش تشخیص ام اس، آزمایش‌های پتانسیل برانگیخته (Evoked Potential) است که به‌اختصار به آن EP می‌گویند.

این آزمایش، فعالیت الکتریکی مغز در پاسخ به تحریک‌های زیر را اندازه‌گیری خواهد کرد:

• شنیدن صدا؛
• دیدن تصویر؛
• لمس‌شدن.

در آزمایش EP، الکترودهایی روی پوست سر قرار می‌گیرند تا روی فعالیت در نواحی خاصی از مغز نظارت کنند؛ بنابراین هر نوع محرکی که سیگنال‌های الکتریکی جزئی را برانگیخته ‌کند، اندازه‌گیری خواهد شد.

۳ نوع آزمایش پتانسیل برانگیخته وجود دارد که پاسخ برانگیخته بصری (VER یا VEP) یکی از رایج‌ترین آن‌ها برای تشخیص ام اس است. زمانی‌که پزشک متخصص این آزمایش مخصوص تشخیص ام اس را تجویز می‌کند، به‌دنبال اختلال انتقال در مسیرهای عصب بینایی می‌گردد؛ چون اختلالات انتقال در این مسیرها معمولا در اکثر بیماران مبتلا به ام اس رخ می‌دهد.

البته پزشک متخصص قبل از نتیجه‌گیری درباره اینکه داد‌های VER غیرطبیعی و ناشی از ابتلا به ام اس هستند؛ باید سایر اختلالات چشمی یا شبکه‌ای را بررسی و سپس رد کند.

آمادگی برای آزمایش پتانسیل برانگیخته

برای انجام آزمایش EP نیازی به آمادگی ندارید؛ اما در شرایط زیر با پزشک مشورت کنید:

• عینکی هستید.
• از سمعک استفاده می‌کنید.

نحوه انجام آزمایش پتانسیل برانگیخته

مراحل انجام این آزمایش تشخیص بیماری ام اس به شرح زیر است:

این آزمایش‌ها نیاز به تمرکز فعال دارد؛ بنابراین بادقت به صحبت‌های پزشک گوش دهید.

۴. آزمایش خون

علائم ام اس از فردی‌به‌فرد دیگر متفاوت بوده و مواردی مانند علت درد انگشتان دست یا علائم دیگر ممکن است نشانه‌ای از بیماری‌ ام اس نباشد. آزمایش خون در واقع نوعی آزمایش اولیه تشخیص ام اس است که در آن پزشک متخصص احتمال ابتلا به بیماری‌هایی با علائم مشابه را ارزیابی می‌کند.

لازم است بدانید که، آزمایش خون منجر به تشخیص قطعی ام اس نمی‌شود، اما ابتلا به سایر بیماری‌ها را رد کرده و بیشتر نقش سنجش اولیه را بازی می‌کند.

تشخیص و رد بیماری‌ها با آزمایش خون

پزشک با بررسی نتیجه آزمایش خون در تشخیص ام اس، ابتلا به بیماری‌های زیر را رد می‌کند:

همان‌طور که در جدول بالا مشاهده می‌کنید، بیماری‌های بررسی‌شده دارای علائمی مشابه ام اس هستند؛ بنابراین آزمایش تشخیص ام اس با شمارش کامل خون احتمال ابتلا به این بیماری‌ها را بررسی و در نهایت رد خواهد کرد.

تشخیص کمبود ویتامین‌ها با آزمایش خون

علاوه‌بر موارد بالا، آزمایش خون به شناسایی نتایج غیرطبیعی و تشخیص اختلالاتی مانند سرطان یا کمبود برخی ویتامین‌ها نیز کمک خواهد کرد که علائمی مشابه MS دارند:

آزمایش خون، سطح ویتامین D را نیز بررسی می‌کند. نکته اصلی اینجاست که کمبود این ویتامین علائمی مشابه ام اس ندارد اما خطر ابتلا به این بیماری را افزایش خواهد داد.

شمارش کامل خون و رد بیماری‌ها

شمارش کامل خون (CBC) اولین هدف غربال‌گری آزمایش خون برای فردی است که علائم ام اس دارد؛ چون نتایج غیرطبیعی بیشتر به موارد زیر اشاره می‌کنند:

تشخیص تیروئید

آزمایش تیروئید بخشی از آزمایش خون بوده و تنها برای رد سایر بیماری‌ها با علائم مشابه ام اس کاربرد دارد؛ چون بیماری‌های تیروئید علائمی مانند ضعف عضلانی، خستگی و اختلالات حسی دارند که بسیار مشابه ام اس است.

۵. بررسی‌ها و آزمایش‌های افتراقی برای رد سایر بیماری‌ها

در کنار تمامی آزمایش‌های تشخیص ام اس که در بالا بررسی شد، پزشک متخصص روش‌های دیگری را برای رد سایر بیماری‌ها و تشخیص درست پیشنهاد می‌دهد که به شرح زیر هستند:

بررسی سابقه پزشکی

بررسی سابقه پزشکی بخش مهمی از فرایند تشخیص ام اس است؛ چون ممکن است علائم غیرمعمولی را در طول ماه‌ها یا حتی سال‌ها تجربه کرده‌باشید که شرایط زیر را دارند:

• علائم بعد از مدتی بهبود پیدا کرده‌اند.
• علائم از بین‌ رفته‌اند.
• علائم در آن زمان بی‌اهمیت جلوه می‌کردند.
• برخی علائم دوباره برگشته‌اند.

علائمی که باید به‌خاطر سپرده و در اختیار پزشک متخصص قرار دهید به شرح زیر هستند:

• بی‌حسی یا ضعف عضلانی؛
• مشکلات چشم؛
• تاری‌دید؛
• احساس سرگیجه یا عدم‌تعادل؛
• مشکلات حافظه یا تمرکز؛
• خستگی خفیف و متوسط یا مداوم؛
• بی‌حسی و سوزن‌سوزن شدن اندام‌های مختلف بدن.

تمامی علائم بالا نقشی حیاتی در تشخیص درست ام اس دارند؛ بنابراین آن‌ها را بادقت در دفترچه یادداشت کنید.

معاینه بالینی

پزشک متخصص مغزواعصاب در صورت مشکوک‌شدن به MS، آزمایش اولیه تشخیص ام اس را انجام می‌دهد که به شرح زیر هستند:

• بررسی حرکت؛
• ارزیابی وضعیت تعادل؛
• معاینه بینایی؛
• تحلیل هماهنگی اعضای بدن؛
• وضعیت گفتار؛
• ارزیابی رفلکس‌ها.

موارد بالا با هدف شناسایی آسیب به سیستم عصبی مرکزی انجام شده و روشی ساده اما کاربردی برای تشخیص و رد ام اس هستند.

شناسایی علائم احتمالی ام اس

پزشک در کنار معاینه بالینی، سوالاتی درباره علائم زیر پرسیده و آن‌ها را بدون‌اینکه متوجه شوید در شما کشف می‌کند:

• دیسستزی (علامت متمایز‌کننده ام اس، مانند فشاردادن اطراف تنه و شبیه به سفت‌شدن دستگاه فشار خون دور بازو)؛
• خستگی؛
• مشکلات راه‌رفتن (مانند ضعف اندام‌ها، مشکلات تعادل یا نقص حسی)؛
• بی‌حسی صورت، دست‌ها و پاها؛
• اسپاستیسیتی (اسپاسم‌های عضلانی غیرارادی بیشتر در پاها)؛
• مشکلات بینایی (مانند تاری‌دید، کنتراست ضعیف، مشکلات در دیدن رنگ‌ها، نورومیلیت اپتیکا، نوریت اپتیک یا درد چشم‌ها)؛
• سرگیجه یا احساس سبکی سر؛
• مشکلات مثانه؛
• اختلال عملکرد جنسی؛
• یبوست؛
• درد در سراسر بدن؛
• تغییرات شناختی یا عاطفی؛
• افسردگی؛
• دیس‌آرتریا (مشکل در صحبت‌کردن یا لکنت زبان)؛
• مشکلات شنوایی؛
• دیسفاژی (مشکل در بلع)؛
• لرزش؛
• تشنج؛
• مشکلات تنفسی.

همان‌طور که می‌بینید علائم این بیماری بسیار گسترده است و به‌همین‌دلیل نیز گاهی با بیماری‌های دیگر اشتباه گرفته می‌شود. بنابراین بهتر است برای تشخیص اصولی از همان ابتدا، از خدمات دریافت نوبت حضوری دکتردکتر برای مراجعه به پزشک متخصص مغزواعصاب استفاده کنید.

معاینه چشم

یکی از آزمایش‌هایی که با هدف رد بیماری‌های چشم و کمک به سایر آزمایش‌های تشخیص بیماری ام اس انجام می‌شود؛ معاینه چشم است. معاینه چشم، مشکلاتی را نشان می‌دهد که گاهی ام اس ایجاد خواهد کرد.

در معاینه اولیه، پزشک متخصص موارد زیر را بررسی می‌کند:

• چقدر از جزئیات را در فاصله‌های دور می‌بینید؟
• میدان دید شما چقدر است؟
• قدرت عضلات چشم چقدر است؟
• فشار داخل کره چشم چقدر است؟

توموگرافی انسجام نوری (OCT)

افراد مبتلا به بیماری ام اس وضعیتی به‌نام «نوریت اپتیک» را تجربه می‌کنند که باعث ایجاد تغییراتی در شبکیه می‌شود. در نتیجه پزشک متخصص توموگرافی انسجام نوری را برای انداز‌ه‌گیری ضخامت شبکیه و تشخیص آسیب به فیبر عصبی شبکیه تجویز می‌کند. این روش معاینه چشم‌ها با امواج نوری برای تولید تصاویر چشم انجام می‌شود.

پزشک در ادامه و برای تکمیل فرایند تشخیص، شرایط احتمالی مرتبط با ام اس را بررسی خواهد کرد که معمولا به شرح زیر هستند:

معیارهای مک‌دونالد برای تشخیص ام اس

معیارهای تشخیصی فعلی برای ام اس به‌عنوان‌ معیارهای «مک‌دونالد» شناخته شده و تنها دستورالعمل‌ استانداردی است که به پزشک متخصص اجازه می‌دهد بیماری را تحت سناریوها و شرایط بالینی مختلف، به‌طوردقیق و قابل اعتمادی تشخیص دهد.

معیارهای مک‌دونالد که به‌نام متخصص مغزواعصاب، «ایان مک‌دونالد» نام‌گذاری شده، مجموعه‌ای از اقداماتی است که پزشک متخصص برای تشخیص دقیق‌تر و سریع‌تر ام اس از آن‌ها استفاده می‌کند. این معیارها اولین‌بار در سال ۲۰۰۱ منتشر شدند و جدیدترین تجدیدنظر آن در سال ۲۰۱۷ و ۲۰۲۴ انجام شده است.

معیارهای مک‌دونالد موارد زیر را درنظر می‌گیرد:

• علائم؛
• تعداد حمله‌ها؛
• نتایج آزمایش‌های تصویربرداری مانند MRI؛
• یافته‌های توموگرافی انسجام نوری (بررسی شبکیه)؛
• نتایج آزمایش مایع نخاعی؛
• احتمال ابتلا به سایر بیماری‌ها با علائم مشابه ام اس.

معیارهای فعلی مک‌دونالد در تشخیص ام اس به شرح زیر هستند:

برای تشخیص ام اس، بیمار باید هر دو معیار DIS و DIT را داشته باشد؛ بنابراین پزشک متخصص، علائم، ارزیابی‌های عصبی، نتایج MRI و آزمایش مایع مغزی نخاعی را برای تعیین DIS و DIT درنظر می‌گیرد.

هنگام بررسی معیارهای مک‌دونالد، پزشک نحوه بروز اولیه بیماری ام اس را نیز درنظر خواهد گرفت؛ چون به تعیین دوره‌های مختلف بیماری کمک می‌کند.

آزمایش نوروسایکولوژیک

این آزمایش تشخیص ام اس شامل بررسی نحوه عملکرد مغز است. در تست نوروسایکولوژیک، تفکر، حافظه، زبان و مهارت‌های اجتماعی بررسی و تحلیل می‌شوند. علاوه‌براین، شخصیت و خلق‌وخوی بیمار نیز ارزیابی خواهد شد.

پزشک متخصص اعصاب و روان باید این آزمایش را انجام دهد؛ چون اکثر افراد مبتلا به ام اس، دچار اختلال شناختی به شرح زیر هستند که روی فعالیت‌های روزمره تاثیر می‌گذارد:

• ازدست‌دادن حافظه؛
• مشکل در مهارت‌های زبانی و تفکر.

نوار عصب و عضله (EMG)

نوار عصب-عضله (EMG) روشی برای ارزیابی و درک نحوه تعامل عضلات و اعصاب است؛ به‌همین‌دلیل نیز این آزمایش ممکن است به رد سایر بیماری‌های احتمالی با علائم مشابه ام اس کمک کند. هیچ مطالعه‌ای نشان نداده که EMG آزمایش مخصوص تشخیص ام اس است؛ در واقع پزشک متخصص زمانی این آزمایش را تجویز می‌کند که بیمار علائم زیر را دارد:

• ضعف مداوم عضلات؛
• بی‌حسی یا سوزن‌سوزن‌شدن صورت، دست‌ها و پاها؛
• گرفتگی عضلات؛
• اسپاسم‌های عضلانی؛
• انقباضات ناگهانی؛
• فلج.

نکته مهم اینکه، مطالعه‌‌ای در سال ۲۰۲۳ مشخص کرد افراد مبتلا به ام اس نمراتی در آزمایش EMG دریافت کرده‌اند که سطوح بالاتر خستگی عضلانی و الگوهای مختلف فعالیت هنگام انقباض عضله را در مقایسه با سایر افراد نشان می‌داد. با این تفاسیر، نوار عصب عضله قبل از کمک به تشخیص ام اس، بیشتر برای تشخیص بیماری‌های زیر با علائم مشابه و در نتیجه رد ابتلا به MS کاربرد دارد:

آزمایش‌های بررسی نشانگرهای زیستی خاص مرتبط با ام اس

نوعی آزمایش خون برای بررسی نشانگرهای زیستی خاص مرتبط با بیماری ام اس در حال توسعه است که به‌زودی نقش مهمی در کمک به تشخیص این بیماری بازی می‌کند.

تفسیر نهایی نتایج آزمایش تشخیص ام اس

تعداد آزمایش‌های تشخیص ام اس آنقدر زیاد است که گاهی برای تفسیر آن‌ها علاوه‌بر پزشک متخصص مغزواعصاب به تخصص‌های دیگری نیاز خواهد بود. با انجام هر آزمایش، پزشک نتایج را برای تشخیص نهایی ارزیابی می‌کند.

لازم است بدانید که، نتیجه MRI موارد طبیعی و غیرطبیعی را بررسی کرده اما ابتلا به MS را رد نمی‌کند؛ چون گاهی ضایعات برخی از افراد در نقاطی است که ام آر آی در تشخیص بیماری ام اس آن‌ها را نشان نمی‌دهد. سایر آزمایش‌ها نیز به‌تنهایی برای تشخیص ام اس کافی نیستند.

کلام آخر دکتردکتر

ام اس بیماری است که علائمی گسترده و مشابه با بسیاری از بیماری‌های دیگر دارد. از طرفی هیچ آزمایش مخصوصی برای تشخیص این بیماری وجود نداشته و پزشک باید ابتدا احتمال بیماری‌های دیگر را رد و با انجام انواع آزمایش تشخیص ام اس، این بیماری را تشخیص دهد. باتوجه‌به اینکه تشخیص به‌موقع تاثیر بسیار زیادی در سرعت و روند بهبودی دارد؛ پیشنهاد می‌شود از خدمت دریافت نوبت حضوری دکتردکتر برای تنظیم وقت ملاقات با پزشک متخصص مغزواعصاب و انجام سریع‌تر آزمایش‌ها استفاده کنید.

سوالات متداول

منابع

healthline

webmd

mayoclinic

mstrust

healthline

msaustralia

mssociety

healthline

mssociety