راهنمای کامل خارش کف پا؛ علت، علائم و بهترین روش‌های درمان خارش پا

خارش کف پا از آن حس‌هایی است که هرچه بیشتر سعی می‌کنید نادیده‌اش بگیرید، بیشتر توجه‌تان را به خودش جلب می‌کند. چندبار پایتان را می‌خارانید، لحظه‌ای بهتر می‌شود، اما خیلی زود دوباره شدیدتر برمی‌گردد. گاهی آن‌قدر تکرار می‌شود که تمرکز، استراحت یا حتی خواب شبانه را هم مختل می‌کند.

خارش کف پا در بیشتر موارد ناشی از مشکلات ساده‌ای مثل خشکی پوست یا عفونت قارچی‌ است، اما ممکن است نشانهٔ یک بیماری زمینه‌ای باشد که به درمان نیاز دارد. در این مقاله از دکتردکتر با علت‌های خارش کف پا، علائم آن‌ها، راه‌های پیشگیری و روش‌های درمان آشنا می‌شوید تا راحت‌تر بتوانید علت احتمالی آن را تشخیص دهید و بدانید چه زمانی باید به پزشک مراجعه کنید.

منظور از خارش کف پا چیست؟

خارش کف پا به احساس ناخوشایندی گفته می‌شود که فرد را به خاراندن پوست کف پا وادار می‌کند. شدت این خارش در افراد مختلف یکسان نیست؛ ممکن است خفیف و موقتی باشد یا به حسی عذاب‌آور تبدیل شود.

در بیشتر موارد، خارش کف پا به‌خاطر مشکلاتی مانند خشکی پوست، عفونت‌های قارچی یا حساسیت‌های پوستی ایجاد می‌شود و نشانهٔ یک بیماری خطرناک نیست. بااین‌حال، اگر این خارش مدتی طولانی ادامه پیدا کند یا با علائمی دیگر همراه شود، بهتر است برای بررسی دقیق به پزشک مراجعه کنید.

شناخت علائم بیماری‌هایی که ممکن است باعث خارش کف پا شوند، به شما کمک می‌کند راحت‌تر علت احتمالی مشکل را تشخیص دهید و درصورت نیاز، بدون تأخیر درمان مناسب را آغاز کنید. در بخش بعدی، علل خارش کف پا و علائم هرکدام را بررسی می‌کنیم.

علت خارش کف پا

خارش کف پا دلایل مختلفی دارد. گاهی علت آن یک مشکل ساده نظیر خشکی پوست است، اما در بعضی موارد، بیماری‌های پوستی، عفونت‌ها یا بعضی از بیماری‌های زمینه‌ای باعث خارش پا می‌شوند. در این بخش، رایج‌ترین دلایل خارش کف پا را بررسی می‌کنیم.

۱. خشکی پوست یکی از دلایل خارش کف پا

خشکی پوست یا زروزیس یکی از شایع‌ترین علل خارش کف پاست. این مشکل ممکن است برای هر فردی ایجاد شود، اما برخی از عوامل احتمال بروز آن را افزایش می‌دهند. عوامل رایج خشکی پوست عبارت‌اند از:

• افزایش سن؛
• زندگی در مناطق سرد یا با آب‌وهوای خشک؛
• تماس مکرر پوست با آب، مثل افرادی که به‌خاطر شغل خود مرتب دست یا پاهایشان را می‌شویند؛
• ابتلا به بعضی از بیماری‌های پوستی همراه با خارش؛
• دوش‌گرفتن یا حمام طولانی با آب داغ؛
• ایستادن طولانی‌مدت؛
• کمبود بعضی از مواد مغذی؛
• استفاده از صابون‌ها یا شوینده‌های قوی؛
• پوشیدن کفش‌های نامناسب؛
• ابتلا به بعضی از بیماری‌ها مانند دیابت، بیماری‌های کبدی یا کلیوی.

خشکی پوست معمولاً با خارش آزاردهنده همراه است و گاهی آن‌قدر شدید می‌شود که فعالیت‌های روزمره را مختل می‌کند. علاوه‌بر خارش، ممکن است علائم زیر نیز در پوست خشک دیده شوند:

• ترک پوست؛
• زبری یا پوسته‌پوسته‌شدن پوست؛
• ظاهر خشک و کم‌آب پوست؛
• حساسیت، سوزش یا درد در نواحی ترک‌خورده.

لازم به ذکر است در افرادی که خشکی پوست شدیدی دارند، ترک‌های عمیق پاشنه ممکن است با مشکلات دیگری مانند خار پاشنه اشتباه گرفته شوند.

۲. بیماری پای ورزشکار و خارش کف پا

یکی دیگر از علت‌های شایع خارش کف پا، عفونت قارچی یا پای ورزشکار است. این عفونت به‌راحتی از فردی به فرد دیگر منتقل می‌شود. قارچ‌های عامل این بیماری در محیط‌های گرم و مرطوب مانند استخر، حمام‌ عمومی، رختکن‌ و لباس‌های مرطوب رشد می‌کنند. به همین دلیل، راه‌رفتن با پای برهنه در این مکان‌ها احتمال ابتلا به قارچ را افزایش می‌دهد.

بیماری پای ورزشکار معمولاً به‌صورت بثورات پوسته‌پوسته و خارش‌دار بین انگشتان پا شروع می‌شود، اما ممکن است هر قسمت از پا، ازجمله کف پا را نیز درگیر کند. شدت خارش این بیماری در افراد مختلف متفاوت است و ممکن است با علائم زیر همراه باشد:

• خشکی، پوسته‌پوسته‌شدن یا التهاب پوست؛
• قرمزی؛
• ایجاد نواحی دردناک؛
• ترک‌خوردگی یا خونریزی پوست؛
• تورم یا تاول؛
• تغییر رنگ پوست یا ناخن‌های پا.

۳. اگزما یکی از علت های خارش کف پا

انواع مختلف اگزما نظیر درماتیت تماسی یا درماتیت آتوپیک ممکن است پوست پا را درگیر کنند، اما شایع‌ترین نوع آن در این ناحیه، درماتیت دیشیدروتیک است. شدت خارش در اگزما از خفیف تا بسیار شدید متغیر است و در بعضی از افراد آن‌قدر آزاردهنده است که باعث خراشیدن پوست و حتی خونریزی می‌شود. همچنین، بسیاری از مبتلایان به اگزما، به‌خاطر خارش مداوم، کیفیت خواب پایین‌تری دارند و دچار اضطراب یا افسردگی می‌شوند. علاوه‌بر خارش و سوزش کف پا، اگزما ممکن است با علائم زیر همراه باشد:

• قرمزی و التهاب پوست؛
• حساسیت و سوزش پوست؛
• برجستگی‌های کوچک قرمز؛
• خشکی و پوسته‌پوسته‌شدن پوست؛
• تاول‌هایی که ممکن است ترشح کنند و سپس دلمه ببندند؛
• ضخیم‌شدن یا تغییر رنگ پوست.

اگزمای دیشیدروتیک

اگزمای دیشیدروتیک با تاول‌های کوچک و عمقی در کف و کناره‌های پا شناخته می‌شود و خارش شدیدی را به‌ همراه دارد. این نوع اگزما در بانوان بیشتر از مردان دیده می‌شود و ممکن است براثر عوامل زیر ایجاد یا تشدید شود:

• تماس با فلزاتی مانند نیکل و کروم؛
• مواد شوینده لباس؛
• استرس؛
• رطوبت زیاد؛
• شست‌وشوی مکرر؛
• مصرف دخانیات؛
• آب‌وهوای گرم و مرطوب؛
• عفونت‌های پوستی مانند پای ورزشکار؛
• بعضی از داروها مانند آسپرین، قرص‌های ضدبارداری یا ایمونوگلوبولین وریدی (IVIG).

۴. پسوریازیس و خارش کف پا

پسوریازیس یک بیماری خودایمنی است که باعث ایجاد ضایعات پوسته‌پوسته، ملتهب و گاهی خارش شدید پوست می‌شود. این بیماری ممکن است هر قسمتی از بدن، ازجمله کف پا را درگیر کند. در پسوریازیس، سیستم ایمنی به‌اشتباه به سلول‌های سالم پوست حمله می‌کند. درنتیجه، سرعت تولید سلول‌های جدید پوست افزایش می‌یابد و این سلول‌ها روی سطح پوست جمع می‌شوند. پسوریازیس انواع مختلفی دارد و بعضی از آن‌ها ممکن است باعث خارش کف پا شوند:

• پسوریازیس پلاکی: شایع‌ترین نوع پسوریازیس است و با ضایعات برجسته و ضخیم شناخته می‌شود. این ضایعات معمولاً خارش دارند و با پوسته‌های سفید یا نقره‌ای پوشیده شده‌اند.
• پسوریازیس پوسچولار: باعث ایجاد تاول‌های کوچک چرک‌دار روی پوست قرمز و ملتهب می‌شود و معمولاً کف پا و کناره‌های پاشنه را درگیر می‌کند.
• پسوریازیس اریترودرمیک: نوعی نادر، اما شدید است که علاوه‌بر خارش شدید، علائم آزاردهنده دیگری نیز ایجاد می‌کند و به مراقبت پزشکی فوری نیاز دارد.

۵. حساسیت پوستی یکی از دلایل خارش کف پا

حساسیت‌های پوستی ممکن است براثر تماس با بعضی از مواد یا مصرف مواد غذایی حساسیت‌زا ایجاد شوند. یکی از رایج‌ترین انواع حساسیت‌های پوستی، درماتیت تماسی آلرژیک است. در این حالت، سیستم ایمنی به ماده‌ای که با پوست تماس پیدا کرده واکنش نشان می‌دهد. این واکنش معمولاً در محل تماس با ماده حساسیت‌زا باعث قرمزی، خارش و التهاب پوست می‌شود و گاهی با کهیر یا تورم نیز همراه است. بعضی از ضایعات پوستی کف پا در این بیماری ممکن است ازنظر ظاهری شبیه میخچه پا باشند، اما علت ایجاد و روش درمان آن‌ها کاملاً متفاوت است. 

۶. گال و امکان خارش کف پا

گال یک عفونت پوستی است که توسط نوعی انگل ریز ایجاد می‌شود. این انگل در زیر پوست، تونل حفر می‌کند و در همان‌جا تخم می‌گذارد. گال واگیردار است و معمولاً ازطریق تماس مستقیم و طولانی‌مدت پوست با فرد مبتلا منتقل می‌شود.

این بیماری ممکن است هر قسمتی از بدن، ازجمله کف پا را درگیر کند. در کودکان خردسال نیز کف دست و کف پا از شایع‌ترین نواحی درگیر هستند. مهم‌ترین علامت گال، خارش شدید است که معمولاً شب‌ها بیشتر می‌شود. علاوه‌بر این، ممکن است علائم زیر را داشته باشید:

• بثورات پوستی شبیه جوش‌های ریز؛
• لکه‌ها یا برجستگی‌های قرمز؛
• خطوط باریک و موج‌دار روی پوست؛
• تاول‌های کوچک؛
• پوسته‌پوسته‌شدن یا زخم؛
• ضخیم‌شدن پوست در موارد شدیدتر.

۷. نیش حشرات و خارش کف پا

گاهی هنگام گزش، حشره را می‌بینید یا احساس می‌کنید، اما در بعضی موارد فقط بعد از ظاهرشدن علائم متوجه آن می‌شوید. علائم گزش حشرات بسته به نوع حشره متفاوت است، اما معمولاً شامل موارد زیر می‌شود:

• تورم؛
• بثورات پوستی؛
• درد در محل نیش یا اطراف آن؛
• احساس گرما در محل نیش؛
• بی‌حسی یا احساس گِزگِز در ناحیه درگیر.

۸. بیماری‌های کبدی یکی از علت های خارش کف پا

وقتی عملکرد کبد مختل می‌شود، موادی مانند نمک‌های صفراوی در خون جمع می‌شوند و اعصاب پوست را تحریک می‌کنند. این خارش ممکن است هر قسمتی از بدن را درگیر کند، اما بیشتر در کف دست، بازوها، پاها و کف پا دیده می‌شود. در بعضی افراد نیز خارش کف پا، ناشی از بیماری ارثی سندرم آلاژیل است که ممکن است اعضای مختلف بدن نظیر کبد را درگیر کند و با خارش کلستاتیک همراه باشد. یکی دیگر از بیماری‌های کبدی که ممکن است باعث خارش کف پا شود، کلستاز بارداری است.

کلستاز بارداری از یکی از بیماری های کبدی

کلستاز بارداری نوعی بیماری کبدی است که فقط در دوران بارداری ایجاد می‌شود. مهم‌ترین علامت آن، خارش شدید کف دست و کف پاست. این مشکل معمولاً پس از زایمان برطرف می‌شود و برای مادر عارضه دائمی ایجاد نمی‌کند. بااین‌حال، افزایش اسیدهای صفراوی ممکن است باعث زایمان زودرس و مشکلاتی برای جنین شود.

۹. بیماری‌های کلیوی از دلایل خارش کف پا

در مراحل پیشرفته بیماری مزمن کلیه، مواد زائد و سموم در خون جمع می‌شوند. این وضعیت ممکن است باعث خارش شدید پوست شود که به آن خارش اورمیک گفته می‌شود. این نوع خارش معمولاً کف پا را درگیر می‌کند و ممکن است در کف دست‌ها نیز احساس شود.

۱۰. دیابت و آسیب عصبی و علت خارش کف پا

دیابت یک بیماری مزمن است که بر نحوهٔ استفاده بدن از انسولین و تبدیل غذا به انرژی تأثیر می‌گذارد. افزایش قند خون در طولانی‌مدت عوارض مختلفی ایجاد می‌کند که یکی از مهم‌ترین آن‌ها آسیب عصبی است.

آسیب عصبی ناشی از دیابت یا نوروپاتی دیابتی، شایع‌ترین علت خارش عصبی در پا محسوب می‌شود. در این حالت، اعصاب کف پا بدون وجود محرک واقعی، پیام خارش به مغز ارسال می‌کنند. به همین دلیل، فرد احساس خارش شدیدی دارد که معمولاً با خاراندن نیز برطرف نمی‌شود. اختلال در گردش خون نیز که در بسیاری از افراد مبتلا به دیابت دیده می‌شود، ممکن است این علائم را تشدید کند. علاوه‌بر آسیب عصبی، دیابت احتمال بروز بعضی از مشکلات پوستی همراه با خارش را نیز افزایش می‌دهد:

• نکروبیوز لیپوئیدیکا: بیماری نادری که باعث ایجاد نواحی سفت، متورم، دردناک و خارش‌دار روی پوست می‌شود.
• زانتومای فورانی: اختلال نادری که با خوشه‌هایی از برجستگی‌های کوچک، حساس و خارش‌دار همراه است.
• کندشدن روند ترمیم زخم‌ها: در دیابت خطر عفونت‌های پوستی را افزایش می‌دهد. این عفونت‌ها معمولاً با قرمزی، داغی، تورم و خارش پوست همراه هستند.

۱۱. اختلالات تیروئید و احتمال خارش کف پا

پرکاری تیروئید ممکن است احتمال خارش پوست را افزایش دهد. ازطرفی، کم‌کاری تیروئید نیز معمولاً باعث خشکی پوست می‌شود و همین خشکی می‌تواند زمینه‌ساز خارش باشد. همچنین، در افراد مبتلا به بیماری مزمن کلیه، تغییراتی در عملکرد غده تیروئید و پاراتیروئید ایجاد می‌شود که ممکن است در بروز خارش نقش داشته باشند.

۱۲. عوارض جانبی داروها از دلایل خارش کف پا

گاهی خارش کف پا به‌دلیل بیماری یا مشکل پوستی ایجاد نمی‌شود، بلکه یکی از عوارض جانبی داروهاست. اگر بعد از شروع مصرف یک داروی جدید دچار خارش شدید، بهتر است این موضوع را با پزشک در میان بگذارید. ازجمله داروهایی که ممکن است باعث خارش شوند، می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• آسپرین؛
• داروهای مخدر یا مواد افیونی؛
• بعضی از داروهای کنترل فشارخون؛
• داروهای شیمی‌درمانی.

۱۳. کمبود ویتامین‌ و سبب خارش کف پا

کمبود بعضی از ویتامین‌ها و مواد مغذی نیز ممکن است از علت‌های خارش کف پا باشد. کمبود ویتامین معمولاً با علائم دیگری نیز همراه است، اما گاهی خارش پوست یکی از اولین نشانه‌هایی است که فرد متوجه آن می‌شود. ویتامین‌هایی که ممکن است باعث خارش کف پا شوند عبارت‌اند از:

• ویتامین D: کمبود این ویتامین ممکن است باعث خشکی، تحریک و خارش پوست شود.
• ویتامین B12: کمبود ویتامین B12 ممکن است باعث آسیب عصبی شود و علاوه‌بر خارش، علت گزگز دست و پا باشد.
• آهن: کمبود آهن گاهی با خارش پوست همراه است، به‌خصوص اگر بر گردش خون نیز تأثیر گذاشته باشد.
• اسیدهای چرب امگا ۳: کمبود امگا ۳ ممکن است سد دفاعی پوست را تضعیف کند و زمینه خشکی و خارش مزمن پوست را فراهم کند.

۱۴. سرطان و احتمال خارش کف پا

در موارد نادر، خارش کف پا ممکن است ناشی از سرطان یا درمان‌ آن باشد. مثلاً کارسینوم سلول سنگ‌فرشی که یکی از انواع سرطان پوست است، ممکن است روی پا ایجاد شود. این ضایعه معمولاً بدون درد است، اما گاهی با خارش همراه می‌شود. علاوه‌بر سرطان پوست، بعضی از سرطان‌های دیگر نیز ممکن است باعث خارش شوند:

• لوسمی و لنفوم؛
• سرطان کبد؛
• سرطان کیسه صفرا؛
• سرطان مجاری صفراوی؛
• پلی‌سیتمی ورا.

همچنین، بعضی از درمان‌های سرطان نیز ممکن است به‌عنوان یکی از عوارض جانبی، باعث خارش پوست شوند. بااین‌حال، به خاطر داشته باشید که در بیشتر موارد، خارش کف پا ناشی از علت‌های کم‌خطرتری است و سرطان به‌ندرت عامل آن محسوب می‌شود.

۱۵. عفونت کرم قلاب‌دار از علت های خارش کف پا

کرم قلاب‌د‌ار نوعی انگل روده‌ای است که ممکن است هنگام راه‌رفتن با پای برهنه روی خاک آلوده، وارد بدن شود. البته این عفونت در مناطقی که سطح بهداشت بالاست، چندان شایع نیست. اولین نشانه این عفونت معمولاً خارش یا بثورات پوستی در محلی است که لارو ازطریق آن وارد پوست شده است. اگر عفونت شدیدتر باشد، ممکن است علائم زیر نیز ظاهر شوند:

• درد شکم؛
• کاهش اشتها؛
• احساس خستگی.

چگونه علت خارش کف پا را تشخیص دهیم؟

ازآنجایی‌که خارش کف پا ممکن است دلایل مختلفی داشته باشد، تشخیص آن تنها براساس حس خارش امکان‌پذیر نیست. توجه به علائم دیگر، زمان شروع خارش و شرایطی که باعث تشدید یا کاهش آن می‌شوند، به شناسایی علت احتمالی کمک می‌کند. در ادامه، ابتدا خلاصه‌ای از بخش قبل داریم و سپس روش تشخیص پزشک را مرور می‌کنیم.

تشخیص علت احتمالی براساس علائم

جدول زیر به شما کمک می‌کند باتوجه‌به علائم دیگر، علت احتمالی خارش کف پا را بهتر شناسایی کنید. این جدول صرفاً برای آگاهی اولیه تهیه شده و جایگزین تشخیص پزشک نیست:

پزشک چگونه علت خارش کف پا را تشخیص می‌دهد؟

پزشک ابتدا با بررسی سابقه پزشکی، بیماری‌های زمینه‌ای، داروهای مصرفی، احتمال تماس با مواد حساسیت‌زا و سایر علائم همراه، علت خارش را ارزیابی می‌کند. سپس، درصورت نیاز، ممکن است برای تأیید تشخیص یا رد بعضی از بیماری‌ها، آزمایش‌های زیر را درخواست کند:

• تراشیدن پوست (Skin scraping)؛
• آزمایش کِشت پوست (Culture)؛
• نمونه‌برداری از پوست (Biopsy)؛
• آزمایش خون.

علت خارش کف پا در شب چیست؟

بسیاری از افراد متوجه می‌شوند که خارش کف پا هنگام شب شدیدتر می‌شود. این مسئله معمولاً به‌دلیل تغییراتی است که هنگام استراحت در بدن رخ می‌دهند. با نزدیک‌شدن به زمان خواب، دمای بدن و جریان خون در پوست کمی افزایش پیدا می‌کند و همین مسئله ممکن است احساس خارش را بیشتر کند.

ازطرف‌دیگر، شب‌ها سطح بعضی از هورمون‌ها مثل کورتیزول که به کاهش التهاب کمک می‌کند، به‌طور طبیعی پایین‌تر است. بنابراین، بدن توان کمتری برای کنترل احساس خارش دارد. همچنین، وقتی دراز می‌کشید و فعالیت‌های روزانه متوقف می‌شوند، حواس شما بیشتر متوجه احساسات بدن ازجمله خارش کف پا می‌شود.

خشک‌ترشدن پوست در طول شب نیز ممکن است اعصاب پوست را تحریک و خارش را تشدید کند. در بعضی از افراد، افزایش جریان خون در پاها هنگام درازکشیدن باعث می‌شود خارش ناشی از مشکلاتی مانند آسیب عصبی بیشتر احساس شود. علاوه‌بر این، عواملی مانند جنس ملحفه، باقی‌ماندن مواد شوینده روی پارچه یا حتی مایت‌های موجود در رختخواب نیز ممکن است در افراد حساس باعث تشدید خارش کف پا شوند.

چگونه از خارش کف پا پیشگیری کنیم؟

نمی‌توان از همهٔ علت‌های خارش کف پا پیشگیری کرد، چراکه بعضی از آن‌ها به بیماری‌های زمینه‌ای، تغییرات هورمونی یا عوامل ژنتیکی برمی‌گردند. بااین‌حال، رعایت چند نکته ساده ممکن است احتمال ابتلا به بعضی از شایع‌ترین علت‌های خارش کف پا مثل خشکی پوست، عفونت‌های قارچی و حساسیت‌های پوستی را کاهش دهد:

• در حمام‌های عمومی، استخر یا رختکن، از دمپایی یا کفش ضدآب استفاده کنید.
• قبل از پوشیدن جوراب یا کفش، مطمئن شوید پاهایتان کاملاً خشک شده‌اند.
• پاهای خود را به‌طور منظم با یک شوینده ملایم بشویید و به فضای بین انگشتان نیز توجه کنید.
• بعد از شست‌وشو، کل پا به‌خصوص بین انگشتان را کاملاً خشک کنید.
• بلافاصله بعداز حمام از مرطوب‌کننده استفاده کنید.
• جوراب‌های نخی یا پشمی و کفش‌های دارای تهویه مناسب بپوشید تا رطوبت و تعریق کمتر شود. اگر از دلیل عرق کف دست و پا مطمئن نیستید، بهتر است با پزشک مشورت کنید.
• اگر مستعد قارچ پا هستید، قبل از پوشیدن جوراب یا کفش از پودر ضدقارچ استفاده کنید.
• تاحدامکان از موادی مثل پارچه‌های مصنوعی، رنگ‌ها، فلزات یا سایر مواد حساسیت‌زا که باعث خارش پوستتان می‌شوند، دوری کنید.

درمان خارش کف پا

درمان خارش کف پا به علت آن بستگی دارد. بااین‌حال، اگر خارش خفیف باشد، معمولاً می‌توان با چند اقدام ساده آن را کاهش داد. درصورتی‌که خارش ادامه پیدا کند یا ناشی از یک بیماری زمینه‌ای باشد، ممکن است به دارو یا سایر درمان‌های پزشکی نیاز باشد.

برای درمان فوری خارش کف پا چه کنیم؟

معمولاً می‌توانید با رعایت چند نکتهٔ ساده در خانه، خارش کف پا را تا حد زیادی کنترل کنید. البته از این روش‌ها نمی‌توان انتظار درمان فوری خارش کف پا داشت. همچنین اگر خارش شدید باشد، طول بکشد یا با علائم دیگری همراه شود، بهتر است برای بررسی علت اصلی به پزشک مراجعه کنید. در ادامه، نکاتی را برای درمان خانگی خارش کف پا مشاهده می‌کنید:

• به‌طور منظم از مرطوب‌کننده‌های بدون عطر استفاده کنید.
• حداکثر تا ۵ دقیقه بعد از حمام، روی پوست مرطوب کرم مرطوب‌کننده بزنید.
• درصورت خشکی شدید، شب‌ها مقدار کمی وازلین روی کف پا بمالید و جوراب نخی بپوشید.
• اگر پوست ترک خورده است، از پانسمان یا چسب مایع مخصوص ترک پوست استفاده کنید.

• برای کاهش خارش از کمپرس سرد یا حوله مرطوب و خنک استفاده کنید.
• در بعضی از افراد، قراردادن پاها در آب خنک شدت خارش را کمتر می‌کند.
• با آب ولرم حمام کنید و از حمام آب داغ خودداری کنید.
• حمام جو دوسر ممکن است به کاهش خارش ناشی از خشکی پوست کمک کند.
• از خاراندن پوست خودداری کنید، چراکه این کار ممکن است التهاب را تشدید کند و خطر عفونت را افزایش دهد.

چه دارویی برای خارش کف پا تجویز می‌شود؟

اگر خارش کف پا با مراقبت‌های خانگی برطرف نشود یا ناشی از یک بیماری زمینه‌ای باشد، پزشک ممکن است باتوجه‌به علت خارش، پماد، کرم یا داروهای خوراکی تجویز کند. 

مثلاً برای بعضی از افراد، پماد ضد خارش کف پا، کورتیکواستروئیدهای موضعی، آنتی‌هیستامین‌ها یا داروهایی که روی اعصاب اثر می‌گذارند تجویز می‌شود. در بیماری‌هایی مانند عفونت قارچی، گال یا بعضی از بیماری‌های پوستی نیز درمان‌های اختصاصی لازم است. به همین دلیل، انتخاب بهترین دارو برای خارش بدن به علت خارش بستگی دارد و استفاده خودسرانه از داروها همیشه انتخاب درستی نیست. 

در جدول زیر، رایج‌ترین درمان‌های پزشکی براساس علت خارش کف پا را مشاهده می‌کنید:

چه زمانی برای خارش کف پا باید به پزشک مراجعه کنیم؟

اگر خارش کف پا با مراقبت‌های خانگی برطرف نشد، شدت آن بیشتر شد یا مدتی طولانی ادامه پیدا کرد، بهتر است برای بررسی علت آن به پزشک مراجعه کنید. همچنین اگر خارش زندگی روزمره یا خواب شما را مختل کرده است، نباید آن را نادیده بگیرید. درصورت مشاهده هریک از علائم زیر مراجعه به پزشک توصیه می‌شود:

• بثورات پوستی؛
• تغییر رنگ یا ضخیم‌شدن پوست؛
• ایجاد جوش یا برجستگی روی پوست؛
• قرمزی یا احساس گرما در پوست؛
• تاول؛
• ورم.

اگر علت خارش مشخص نباشد یا به درمان‌های خانگی پاسخ ندهد، پزشک می‌تواند با بررسی دقیق، علت اصلی را تشخیص دهد و درمان مناسب را برای شما تجویز کند. اگر امکان مراجعه حضوری ندارید، می‌توانید از خدمات مشاوره آنلاین دکتردکتر استفاده کنید و بدون نیاز به خروج از خانه، با پزشک درباره علت خارش کف پا و بهترین روش درمان آن مشورت کنید.

کلام آخر دکتردکتر

خارش کف پا همیشه نشانهٔ یک بیماری جدی نیست، اما نادیده‌گرفتن آن هم کار درستی نیست؛ به‌خصوص اگر این مشکل بارها تکرار شود یا با علائم دیگری همراه باشد. توجه به علائم، شناسایی علت زمینه‌ای و شروع درمان مناسب، بهترین راه برای کنترل خارش و پیشگیری از عود آن است.

اگر شما هم مدت‌هاست با خارش کف پا درگیر هستید یا علت آن را نمی‌دانید، بهتر است برای تشخیص دقیق و انتخاب درمان مناسب با پزشک مشورت کنید. اگر امکان مراجعه حضوری ندارید، می‌توانید ازطریق ویزیت آنلاین دکتردکتر، با متخصص پوست یا پزشک عمومی مشورت کنید و درباره علت خارش کف پا، آزمایش‌های موردنیاز و درمان مناسب راهنمایی بگیرید.

سوالات متداول

منابع

Verywellhealth

Medicalnewstoday

Certifiedfoot

Healthline