جوش روی بینی مشکلی رایج است، زیرا فولیکولهای مو در بینی اغلب بزرگترند و راحتتر از نواحی دیگر مسدود میشوند. این جوشها میتوانند کوچک و جزئی یا بزرگ و دردناک باشند. این جوشها بهدلایل مختلفی ایجاد میشوند، مانند بستهشدن منافذ پوست، تغییرات هورمونی یا رژیم غذایی نامناسب. برای درمان هدفمند و مؤثر ابتدا باید علت جوش روی بینی را بدانیم و براساس آن اقدام کنیم. در ادامه با شایعترین دلایل جوش روی بینی، انواع جوش و روشهای درمان آنها آشنا میشویم.
جوش روی بینی چیست؟
جوش روی بینی به برجستگیها یا ضایعات پوستی گفته میشود که روی بینی یا اطراف آن ایجاد میشود. این ضایعات همیشه از یک نوع نیستند و ممکن است بهدلایل مختلفی ایجاد شوند.
بینی نسبت به سایر نواحی صورت غدد چربی (غدد سباسه) بیشتری دارد و منافذ آن نیز بزرگترند. جوش روی بینی معمولاً بهدلیل مسدودشدن منافذ پوست با چربی اضافی، پوست مرده و باکتری ایجاد میشود. گاهی نیز تحریک جزئی پوست براثر عینک، ماسک یا لمس صورت منجر به جوش میشود.
انواع جوش روی بینی
جوشهای روی بینی شکلهای مختلفی دارند و ازنظر میزان التهاب و عمق ضایعه با یکدیگر متفاوتاند. در ادامه شایعترین انواع جوش روی بینی را شرح میدهیم.
جوش سرسیاه روی بینی
جوشهای سرسیاه (کومدونهای باز) ضایعههای کوچک و تیرهای هستند که کمی برجسته به نظر میرسند. رنگ تیره آنها ناشی از آلودگی نیست، بلکه بهدلیل اکسیداسیون مخلوط سبوم و سلولهای مرده پوست در معرض هوا ایجاد میشود.

جوش سرسفید روی بینی
جوشهای سرسفید (کومدونهای بسته) بهصورت برآمدگیهای کوچکی به رنگ گوشت یا مایل به سفید در زیر سطح پوست ظاهر میشوند. این جوشها زمانی ایجاد میشوند که منافذ کاملاً مسدود شده باشند. بستهبودن منافذ موجب میشود که محتویات جوش در معرض هوا قرار نگیرد و اکسید نشود.
جوش التهابی
جوشهای التهابی معمولاً بهصورت پاپول (Papule) ظاهر میشوند. پاپولها بهصورت برآمدگیهای کوچک، حساس، قرمز یا صورتی روی پوست هستند. پاپولها نشاندهنده التهاب در منافذ مسدود شدهاند و معمولاً سر سفید ندارند.
جوش چرکی یا عفونی بینی
پوسچولها (Pustule) همان «جوشهای چرکی» معمولی هستند، یعنی پاپولهایی که به مرحلهای رسیدهاند که در مرکز آنها ناحیه سفید یا زردرنگ پر از چرک تشکیل شده است. این ضایعات نشان میدهند که سیستم ایمنی بدن در حال مبارزه با عفونت در درون منفذ پوست است.

جوش کیستیک چیست؟ کیستها نیز شبیه جوشهای بزرگ و چرکی هستند. جوشهای کیستیک ضایعاتی عمیق، دردناک و ملتهب هستند که در لایههای عمقی پوست ایجاد میشوند و احتمال باقیگذاشتن جای جوش یا اسکار در آنها بیشتر است. این ضایعات براثر التهاب شدید و انسداد عمیق فولیکولهای مو ایجاد میشوند و ممکن است بهشکل برجستگیهای بزرگ و حساس زیر پوست ظاهر شوند.
آکنه روزاسه بینی
آکنه روزاسه با پوست قرمز، متورم یا ملتهب مشخص میشود. این علائم اغلب از بینی شروع میشوند و به نواحی مجاور صورت، مانند گونهها، گسترش مییابند. ممکن است که بینی بهدلیل التهاب بزرگ به نظر برسد و درنهایت جوشهایی روی پوستِ برافروخته و قرمز ظاهر شوند.
آکنه روزاسه، برخلاف نامش، آکنه واقعی نیست، بلکه نوعی روزاسه است. روزاسه بیماری پوستی است که میتواند علاوهبر جوش، موجب قرمزی و تورم شود. آکنه روزاسه بهدلیل رگهای خونی ملتهبی ایجاد میشود که روی سطح پوست قابلمشاهده میشوند. التهاب مرتبط با آن موجب قرمزی میشود که بدون درمان از بین نمیرود.
آکنه روزاسه در واقع اصطلاحی عامیانه برای زیرمجموعهای از روزاسه به نام روزاسه پاپولوپوسچولار (papulopustular rosacea) یا زیرمجموعه ۲ است. اگرچه روزاسه زیرمجموعه ۲ میتواند جوشهایی را روی بینی ایجاد کند، با آکنه سنتی متفاوت است.
جوشهای زیرپوستی روی بینی
ندولها (Nodules) یا جوشهای زیرپوستی ضایعات سفت و دردناکی هستند که در عمق پوست ایجاد میشوند. ندولها نوعی آکنه شدید هستند که براثر التهاب و مسدودشدن منافذ پوست ایجاد میشوند و زمانی شکل میگیرند که منفذ مسدودشده در زیر سطح پوست پاره شود.
از کندن، ترکاندن یا فشاردادن جوش روی بینی پرهیز کنید، زیرا میتواند التهاب را بدتر کند، منجر به عفونت شود و احتمال ایجاد جای جوش را افزایش دهد.
اصطلاحات «جوش» و «آکنه» اغلب بهجای یکدیگر استفاده میشوند، ولی تفاوت کمی بین آنها وجود دارد. آکنه به بیماری مزمن پوستی اشاره دارد، درحالیکه جوش یک ضایعه یا برجستگی واحد است. بنابراین، به مجموعهای از جوشهای روی بینی آکنه میگویند، درحالیکه یک جوش میتواند بهتنهایی و جداگانه در هر جایی ایجاد شود.
علت جوش روی بینی چیست؟
علت جوش روی بینی معمولاً به انسداد منافذ پوست، افزایش چربی و التهاب مربوط میشود. بینی بهدلیل داشتن غدد چربی فراوان، مستعد ایجاد جوش است. در ادامه مهمترین دلایل جوش روی بینی را بیان میکنیم.
افزایش ترشح چربی پوست
منافذ سالم دارای غدد چربی هستند که سبوم تولید میکنند. سبوم یا چربی پوست موجب بهبود سلامت و آبرسانی پوست میشود. بااینحال، گاهی منافذ پوست سبوم زیادی تولید میکنند.
وقتی چربی بیش از حد تولید میشود، منافذ پوست مسدود میشوند، سلولهای مرده پوست و سایر مواد زائد به دام میافتند و زمینه را برای رشد باکتریهایی فراهم میکنند که موجب آکنه میشوند. بینی آسیبپذیرتر است، زیرا منافذ موجود در این ناحیه معمولاً بزرگتر هستند.
بستهشدن منافذ پوست
پوست اطراف بینی، مانند سایر قسمتهای بدن، دائماً سلولهای مرده را دفع میکند. اگر پاکسازی یا لایهبرداری مناسبی انجام نشود، سلولهای مرده پوست با سبوم مخلوط میشوند و منافذ پوست را مسدود میکنند.
موهای زیرپوستی نیز میتوانند موجب جوش روی بینی شوند. گاهی موهای بینی پس از اصلاح، اپیلاسیون یا کندن دوباره به داخل پوست رشد میکنند و موجب ایجاد جوش میشوند.
رشد باکتریهای مولد آکنه
پروپیونی باکتریوم آکنه (P. acnes) باکتریهایی هستند که روی پوست ما زندگی میکنند. رشد بیش از حد این باکتریها در منافذ مسدودشده به التهاب و ایجاد آکنه منجر میشود.
تغییرات هورمونی
تغییرات هورمونی، مانند تغییرات در طول چرخه قاعدگی، بلوغ یا بهدلیل بیماریهایی مانند سندرم تخمدان پلیکیستیک (PCOS) میتواند موجب افزایش تولید چربی و بروز آکنه شود. علائم آکنه هورمونی شامل وجود آکنه مقاوم در قسمت پایین صورت، ازجمله چانه و فک است. نشانه دیگر این است که همیشه در طول دوره قاعدگی جوش میزنید.
رژیم غذایی و سبک زندگی
رژیم غذایی علت مستقیم ایجاد جوش نیست، ولی رژیم غذایی سرشار از کربوهیدراتهای تصفیهشده، میانوعدههای شیرین و لبنیات ممکن است موجب بدترشدن آکنه در بعضی از افراد شود.
استرس و کمخوابی
سطح بالای استرس نیز ممکن است موجب تغییرات هورمونی شود که بر تولید چربی تأثیر میگذارد و میتواند احتمال جوشزدن را افزایش دهد.
استفاده از محصولات آرایشی و مراقبتی نامناسب
بعضی از مواد تشکیلدهنده لوازم آرایشی، عطرها یا روغنهای موجود در محصولات مو میتوانند پوست را تحریک کنند، بهخصوص اگر پوست حساسی داشته باشید. این مواد میتوانند منافذ پوست را مسدود کنند و موجب ایجاد آکنه شوند.
پاکسازی و لایهبرداری ناکافی میتواند منجر به تجمع ترکیبی از سلولهای مرده پوست، سبوم، آلودگی و مواد آرایشی شود که منافذ بینی را مسدود میکنند. برای کسانی که از لوازم آرایشی استفاده میکنند، پاکسازی مضاعف قبل از خواب برای ازبینبردن کامل آلودگیهای انباشتهشده و تمیزی منافذ بسیار مهم است.
اصطکاک و لمس مکرر بینی
مالش و لمس مکرر بینی میتواند منجر به ایجاد جوش یا بهطور دقیقتر، آکنه مکانیکا شود. دستهای ما چربی، آلودگی و باکتری را حمل میکنند. لمس صورت این ناخالصیها را به پوست منتقل میکند. مالش نیز فولیکولهای مو را تحریک میکند و چربی را به دام میاندازد و منجر به جوش میشود.
عوامل محیطی و آلودگی
عوامل محیطی و آلودگی هوا نیز میتوانند در ایجاد یا تشدید جوش روی بینی نقش داشته باشند. ذرات معلق، گردوغبار و آلایندههای موجود در هوا ممکن است روی سطح پوست جمع شوند و همراه با چربی و سلولهای مرده موجب انسداد بیشتر منافذ شوند. بعضی از آلایندهها نیز میتوانند استرس اکسیداتیو و التهاب پوست را افزایش دهند و درنتیجه، جوشهای التهابی را تشدید کنند.
آلودگی هوا بهتنهایی علت مستقیم همه جوشهای بینی نیست، بلکه در افراد مستعد آکنه میتواند از عوامل تشدیدکننده باشد.
علت جوش روی بینی از دیدگاه طب سنتی
علت جوش روی بینی در طب سنتی معمولاً با مفاهیمی مانند افزایش حرارت، تجمع مواد زائد و اختلال در تعادل اخلاط توضیح داده میشود. در مورد جوش روی بینی ممکن است عواملی مانند موارد زیر مطرح شوند:
- غلبه حرارت: افزایش حرارت بدن یا بهاصطلاح «گرمی» میتواند از عوامل ایجاد جوش و التهاب پوستی در نظر گرفته شود.
- تغذیه نامناسب: مصرف زیاد غذاهای چرب، شیرین، تند و بعضی از غذاهایی که در طب سنتی «گرم» تلقی میشوند، ممکن است در افراد مستعد موجب بروز جوش شود.
- اختلال در گوارش: در بعضی از منابع طب سنتی مشکلات گوارشی و تجمع مواد زائد با مشکلات پوستی ارتباط داده شدهاند.
- اختلال در عملکرد کبد: در دیدگاه طب سنتی، کبد در پاکسازی و تنظیم مواد در بدن نقش مهمی دارد و ضعف عملکرد آن گاهی بهعنوان یکی از عوامل زمینهای مشکلات پوستی مطرح میشود.
- استرس و کمخوابی: این عوامل میتوانند تعادل بدن را بر هم زده و زمینه بروز مشکلات پوستی را فراهم کنند.
آیا محل جوش روی بینی علت خاصی را نشان میدهد؟
گاهی محل جوش روی بینی نشاندهنده بعضی از مشکلات یا شرایط سلامتی است. مثلاً جوش در قسمت جلویی نوک بینی میتواند نشاندهنده مشکلات گوارشی باشد یا جوش در کنارههای بینی ممکن است به نوسانات هورمونی ارتباط داشته باشد. اگرچه شیوع آن کمتر است، گاهی جوش در داخل بینی ایجاد میشود. علت جوش داخل بینی میتواند برداشتن موهای بینی یا فینکردن باشد.
جوش داخل بینی میتواند بهدلیل التهاب دهلیز بینی ایجاد شود. این عفونتی است که در دهلیز بینی (قسمت جلویی حفره بینی) رخ میدهد. عوامل خطری که موجب این بیماری میشوند عبارتاند از دستکاری بینی، فینکردن بیش از حد یا استفاده از حلقه بینی. در این بیماری معمولاً باکتری استافیلوکوک (staphylococcus) علت تشکیل برآمدگیهای سفید یا قرمز در داخل بینی است.
جوشهای داخل بینی نشانه عفونت در اعماق بینی هستند. این بیماری گاهی میتواند منجر به سلولیت (cellulitis) شود. سلولیت عفونت پوستی است که میتواند به جریان خون و سایر دستگاههای اندامی (organ systems) گسترش یابد.
علائم و نشانههای جوش روی بینی
جوش روی بینی یکی از مشکلات رایج پوستی است و معمولاً دردناک، قرمز و متورم است. مانند جوشهایی که در سایر نواحی صورت ظاهر میشوند، جوشهای روی بینی نیز میتوانند بر زیبایی تأثیر منفی بگذارند. در بعضی موارد این جوشها نشاندهنده مشکلات جدی سلامتی هستند.
جوش روی بینی میتواند به شکلهای مختلفی ظاهر شود و علائم آن به نوع جوش و میزان التهاب بستگی دارد. شایعترین نشانهها عبارتاند از:
- برجستگیهای قرمز و ملتهب: معمولاً در پاپولها دیده میشوند و ممکن است هنگام لمس، حساس یا دردناک باشند.
- جوشهای سرسفید یا چرکی: بهصورت برجستگیهایی با مرکز سفید یا زردرنگ ظاهر میشوند.
- جوشهای سرسیاه: بهشکل نقاط تیره روی سطح بینی دیده میشوند و براثر اکسیدشدن محتویات منافذ پوست ایجاد میشوند.
- جوشهای زیرپوستی: برجستگیهایی در عمق پوست هستند که معمولاً سر مشخصی ندارند و ممکن است سفت و دردناک باشند.
- درد، سوزش یا حساسیت: بیشتر در جوشهای التهابی و ضایعات عمیق دیده میشود.
- تورم و قرمزی اطراف جوش: نشاندهنده وجود التهاب در پوست است.
- ترشح چرکی: در پوسچولها و بعضی از جوشهای التهابی ممکن است مشاهده شود.
در موارد شدیدتر، جوشهای عمیق و التهابی پس از بهبود لک یا جای زخم (اسکار) بر جای میگذارند.
چگونه علت جوش روی بینی تشخیص داده میشود؟
درمان مؤثر با تشخیص دقیق آغاز میشود. اگر آکنه دارید، متخصص پوست میتواند با نگاهکردن به جوشها علت ایجاد آنها را تشخیص دهد. متخصص پوست هنگام معاینه متوجه میشود که چه نوع آکنهای دارید. انواع مختلف آکنه اغلب به درمان متفاوتی نیاز دارند.
گاهی چیزی که شبیه آکنه به نظر میرسد، در واقع آکنه نیست و ممکن است بیماری دیگری باشد؛ مثلاً بعضی از افراد هیدرآدنیت چرکی (hidradenitis suppurativa)، که به آن «آکنه اینورسا» نیز گفته میشود، را با آکنه اشتباه میگیرند. درمان این بیماری با آکنه متفاوت است.
یکی دیگر از بیماریهایی که ممکن است با آکنه اشتباه گرفته شود، درماتیت اطراف دهان است. این بیماری اغلب موجب ایجاد جوشهای شبیه آکنه در اطراف دهان یا «منطقه T» صورت میشود. عفونت پوستی به نام فولیکولیت نیز میتواند با آکنه اشتباه گرفته شود.
چه آکنه داشته باشید و چه بیماری دیگری، متخصص پوست میتواند تشخیص دقیقی ارائه دهد و یک برنامه درمانی متناسب با نیازهایتان تنظیم کند.
درمان جوش روی بینی
اهداف درمان جوش روی بینی عبارتاند از:
- ازبینبردن و پاکسازی آکنههای موجود؛
- جلوگیری از ایجاد جوشهای جدید؛
- پیشگیری از ایجاد جای زخم آکنه.
اگرچه اهداف درمانی یکساناند، هیچ درمان واحدی برای همه وجود ندارد. بهترین درمان جوش روی بینی برای یک بیمار لزوماً بهترین درمان برای بیمار دیگر نیست. در ادامه روشهای درمانی موجود را براساس نوع جوش روی بینی تفکیک کردهایم.
درمان جوشهای غیرالتهابی
آکنه غیرالتهابی به جوشهای کوچک، جوشهای سرسیاه و جوشهای سرسفید اشاره دارد. در اغلب موارد این جوشها بهراحتی با داروهای بدون نسخه درمان میشوند. تونرهای دارویی، کرمها و درمانهای موضعی میتوانند موجب تجزیه باکتریها، ازبینبردن چربی اضافی و پاکسازی سلولهای خشک پوست شوند.
اگرچه محصولات حاوی بنزوئیل پراکسید نیز مفیدند، اسید سالیسیلیک برای این نوع آکنه مؤثرتر است. اسید سالیسیلیک با ازبینبردن سلولهای مرده پوست در اطراف فولیکولهای مو و چربی اضافی عمل میکند. اسید سالیسیلیک رایجترین نوع لایهبردار بتاهیدروکسیاسید (BHA) است.
لایهبردارهای آلفاهیدروکسیاسید (AHA)، مانند اسیدگلیکولیک، میتوانند منافذ پوست را باز کنند و لکههای پیری را کاهش دهند. رتینوئیدها نیز ممکن است با بازکردن منافذ مسدودشده کمک کنند.
داروهای موضعی که سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) تأیید کردهاند عبارتاند از:
رتینوئید: این دارو برای پاکسازی منافذ پوست عمل میکند و میتواند برای درمان جوش سرسیاه، سرسفید و بعضی از جوشها استفاده شود. اگر پس از رفع آکنه، لکههای تیره ایجاد شود، رتینوئید میتواند موجب روشنشدن این لکهها شود.
رتینوئیدهای مورد استفاده برای درمان آکنه عبارتاند از:
- رتینوئید بدون نسخه؛
- آداپالن (Adapalene)؛
- رتینوئیدهای تجویزی؛
- تازاروتن (Tazarotene)؛
- ترتینوئین (Tretinoin)؛
- تریفاروتن (Trifarotene).
کلاسوترون (Clascoterone): کلاسوترون اولین داروی مورد تأیید سازمان غذا و داروی آمریکا است که میتواند برای درمان جوش هورمونی در مردان و زنان استفاده شود. این دارو برای درمان آکنه متوسط تا شدید در افراد ۱۲ سال به بالا تأیید شده است. باید این دارو را دو بار در روز استفاده کنید.
درمان جوشهای التهابی
آکنه التهابی شدیدترین نوع آکنه است که معمولاً بهصورت کیست یا ندول ظاهر میشود. یک راه برای تشخیص آکنه التهابی این است که توجه کنید که آیا تورم زیادی در اطراف جوش روی بینی شما وجود دارد یا خیر.
اگر آکنه التهابی بهندرت ایجاد میشود درمانهای خانگی و محصولات بدون نسخه ممکن است مفید باشند؛ مثلاً استفاده از یخ میتواند التهاب را کاهش دهد و گذاشتن پارچه گرم روی جوش میتواند در بیرونکشیدن چربی و چرک از عمق پوست مؤثر باشد.
پچ یا چسب ضدجوش نیز اثرات مشابهی دارد. کرمهای موضعی حاوی بنزوئیل پراکسید موجب کاهش التهاب و همچنین کاهش برآمدگی جوش میشوند. رتینوئیدهای بدون نسخه نیز ممکن است مفید باشند.
برای موارد شدیدتر جوشهای التهابی بهتر است به متخصص پوست مراجعه کنید. متخصص پوست میتواند داروهای قویتری را برای درمان موارد شدید تجویز کند.
درمان جوشهای عفونی بینی
برای درمان جوشهای عفونی میتوانیم از داروهای زیر استفاده کنیم:
بنزوئیل پراکسید
این ماده فعال، باکتریهای عامل آکنه را کاهش میدهد. این دارو زمانی بیشترین تأثیر را دارد که همراه با درمان آکنه دیگری استفاده شود که روی سایر علل آکنه مؤثر است. به همین دلیل، متخصص پوست ممکن است دارویی حاوی بنزوئیل پراکسید و داروی آکنه دیگری مانند رتینوئید یا آنتیبیوتیک تجویز کند.
آنتیبیوتیک موضعی
این دارو هم التهابی را که موجب آکنه میشود و هم باکتریهای عامل آکنه را کاهش میدهد. معمولاً آنتیبیوتیک موضعی همراه با یک داروی آکنه دیگر مانند بنزوئیل پراکسید یا رتینوئید استفاده میشود. این کار خطر ابتلا به مقاومت آنتیبیوتیکی را کاهش میدهد. مقاومت آنتیبیوتیکی وضعیتی است که در آن داروهای ساختهشده برای ازبینبردن باکتریها دیگر مؤثر نیستند.
اگر آنتیبیوتیکی که برای شما مناسب است بهصورت داروی ترکیبی موجود نباشد، متخصص پوست یک آنتیبیوتیک موضعی تجویز میکند و داروی دیگری مانند بنزوئیل پراکسید را در برنامه درمانیتان قرار میدهد.
داروهای ترکیبی
بنزوئیل پراکسید، بعضی از آنتیبیوتیکها و چند رتینوئید میتوانند در درمان آکنه مؤثر باشند. گاهی دو یا هر سه دارو با هم ترکیب میشوند تا یک داروی آکنه موضعی برای استفاده روی پوست تولید شود. مزایای ترکیب این داروها عبارتاند از:
- مبارزه با علل مختلف آکنه با یک دارو؛
- افزایش اثربخشی هر دارو؛
- کاهش عوارض جانبی احتمالی مانند تحریک پوست؛
- دریافت دوز مناسب از هر دارو در یک محصول.
داروهای ترکیبی آکنه که متخصص پوست ممکن است تجویز کند عبارتاند از:
- رتینوئید + بنزوئیل پراکسید؛
- رتینوئید + بنزوئیل پراکسید + آنتیبیوتیک؛
- رتینوئید + آنتیبیوتیک؛
- بنزوئیل پراکسید + آنتیبیوتیک.
آنتیبیوتیک خوراکی
سالهاست که متخصصان پوست از آنتیبیوتیک خوراکی برای درمان آکنه استفاده میکنند. این دارو میتواند بهطور مؤثر جوشهای متوسط تا شدید را درمان کند، البته بهجز آکنه ندولار.
متخصصان پوست آنتیبیوتیک را برای کوتاهترین دورهای که برای درمان آکنه لازم است (معمولاً چند ماه) تجویز میکنند. آنها همچنین داروی دیگری مانند بنزوئیل پراکسید را در برنامه درمانی آکنه قرار میدهند.
متخصصان پوست در استفاده از آنتیبیوتیکها برای درمان آکنه تخصص دارند. آنها میدانند که برای هر نوع آکنه چه آنتیبیوتیکی را و برای چه مدتی تجویز کنند. سازمان غذا و داروی آمریکا سه آنتیبیوتیک را برای درمان آکنه در بیماران نه سال به بالا تأیید کرده است. این آنتیبیوتیکها شامل داکسیسایکلین، مینوسیکلین و سارسایکلین میشوند.
درمان آکنه روزاسه بینی
روزاسه یک بیماری پوستی حساس است که به درمان پزشکی نیاز دارد و نمیتوان آن را با درمانهای خانگی و محصولات بدون نسخه درمان کرد.
داروها
پزشک ممکن است بریمونیدین (Brimonidine) را برای کاهش قرمزی و التهاب توصیه کند. این دارو با انقباض رگهای خونی عمل میکند. با گذشت زمان، ممکن است به بهبود جوشهای ایجادشده نیز کمک کند.
پزشک همچنین ممکن است داروهایی را تجویز کند که تسکین فوری جوشهای ناشی از آکنه روزاسه را فراهم میکنند. آنتیبیوتیکها معمولاً برای آکنه التهابی استفاده میشوند و اثرات آنها موقتی است. سایر ترکیبات، مانند مترونیدازول و اسید آزلائیک، برای استفاده طولانیمدت توصیه میشوند.
اسید آزلائیک منافذ مسدودشده را باز میکند و به باز نگهداشتن آنها کمک میکند، روی باکتریهای ایجادکننده آکنه اثر میکند و التهاب ناشی از آکنه را کاهش میدهد. این ویژگیها اسید آزلائیک را به درمانی مؤثر برای انواع مختلف آکنه تبدیل کرده است.
اگر هیچیک از این داروها مؤثر نباشند، پزشک ممکن است ایزوترتینوئین را بهعنوان آخرین راهحل تجویز کند.
درمانهای جایگزین
پزشک ممکن است درمانهای جایگزین را پیشنهاد کند. وقتی این روشهای درمانی همراه با داروهای تجویزی استفاده میشوند، احتمال موفقیت در درمان را افزایش میدهند.
- درمابریژن (dermabrasion): روش جراحی و لایهبرداری عمقی پوست است که در آن پزشک با استفاده از ابزار چرخشی مخصوصی لایههای سطحی و بخشی از لایه میانی پوست را میتراشد.
- تکنیکهای کاهش استرس: تکنیکهایی مانند مدیتیشن و ماساژ میتوانند در کاهش التهاب زمینهای مؤثر باشند.
- لیزردرمانی: ممکن است قرمزی را کاهش دهد، ولی لزوماً آکنهای را که ایجاد کرده، کاهش نمیدهد.
- میکرودرمابریژن (microdermabrasion): روش پاکسازی و لایهبرداری غیرتهاجمی پوست است. در این روش پزشک با استفاده از دستگاهی مخصوص لایه سطحی و مرده پوست را بهآرامی میتراشد و همزمان با مکش دستگاه سلولهای مرده را جمعآوری میکند تا موجب جوانسازی، شفافیت و بهبود بافت پوست شود.
درمان جوشهای عودکننده
برای آکنههای التهابی شدید و عودکننده بینی بهتر است برای درمانهای قویتر به متخصص پوست مراجعه کنید. پزشک میتواند از درمانهای مختلفی استفاده کند؛ مثلاً آنتیبیوتیکها میتوانند بهطور موقت جوشها و کیستهای شدید را تسکین دهند و همچنین موجب کاهش التهاب شوند. رتینوئیدهای تجویزی، مانند ایزوترتینوئین (آکوتان)، بهدلیل تواناییشان در کوچککردن غدد چربی، بیشترین تأثیر را دارند. البته ایزوترتینوئین میتواند عوارض جانبی جدی داشته باشد، بنابراین باید در مورد مزایا و معایب آن با پزشک خود صحبت کنید.
درمان جای جوش روی بینی
جای جوشها سرسخت هستند و هیچ درمان واحدی برای همه وجود ندارد. بسته به نوع جای جوش، نوع پوست و شدت جای جوش، یکی از روشهای زیر یا ترکیبی از آنها ممکن است ظاهر پوست را بهبود دهد.
مراقبت از پوست در منزل
استفاده از کرم ضدآفتاب در کاهش تضاد بین جای جوش و نواحی پوست بدون جای جوش مؤثر است. بعضی از کرمهای دارویی، مانند کرمهای حاوی اسید آزلائیک یا اسیدهای هیدروکسیل، نیز ممکن است مفید باشند.
پرکنندههای بافت نرم
تزریق کلاژن، چربی یا سایر مواد زیر پوست میتواند پوست فرورفته در جای جوش را حجیم کند. هدف این است که جای جوشها کمتر قابلمشاهده باشند. نتایج موقتی هستند، بنابراین برای حفظ اثر به درمانهای مکرر نیاز دارید. در این روش احتمال تغییر رنگ پوست کم است.
تزریق استروئید
تزریق استروئید در بعضی از انواع جای جوش برجسته میتواند ظاهر پوست را بهتر کند.
لایهبرداری با لیزر
این روش بهشدت محبوب شده است و اغلب برای جای جوشهایی استفاده میشود که قبلاً با درمابریژن درمان شدهاند. این تکنیک برای افرادی که پوست تیره یا سابقه کلوئید دارند، خطر عوارض جانبی بیشتری دارد.
سایر روشهای مبتنیبر انرژی
منابع نور پالسی و دستگاههای رادیوفرکانسی بدون آسیبرساندن به لایه بیرونی پوست موجب کمتر دیدهشدن جای جوشها میشوند. نتایج چندان محسوس نیستند و ممکن است به تکرار جلسات درمانی نیاز داشته باشید.
درمابریژن (Dermabrasion)
این روش معمولاً برای جای جوشهای شدیدتر استفاده میشود. پزشک لایه بالایی پوست را با یک برس چرخان سریع یا وسیله دیگری برمیدارد. جای جوشهای سطحی ممکن است بهطور کامل برطرف شوند، درحالیکه جای جوشهای عمیقتر ممکن است تاحدی بهبود یابند و فقط کمتر دیده شوند. عوارض جانبی شدید احتمالی شامل جای زخم و تغییر رنگ پوست است.
لایهبرداری شیمیایی
پزشک محلولی شیمیایی را روی بافت جای جوش اعمال میکند تا لایه بالایی پوست را بردارد و جای جوش کمتر دیده شود. میتوانید برای حفظ نتیجه لایهبرداریهای خفیف و متوسط را تکرار کنید یا فقط یک لایهبرداری عمیق انجام دهید. عوارض جانبی احتمالی شامل تغییر رنگ پوست است که بیشتر در لایهبرداریهای عمیق روی پوست تیره ایجاد میشود.
میکرونیدلینگ (Skin needling)
پزشک وسیلهای مجهز به سوزنهای ریز را روی پوست حرکت میدهد تا با تحریک بافت زیرین، تولید کلاژن را افزایش دهد. میکرونیدلینگ تکنیکی ایمن، ساده و احتمالاً مؤثر برای جای زخم آکنه است که کمترین خطر تغییر رنگ پوست را دارد. نتایج محسوس نیستند و ممکن است به درمانهای مکرر نیاز داشته باشید.
جراحی
در یک جراحی جزئی به نام پانچ اکسزیژن (Punch excision) پزشک هریک از اسکارهای آکنه را با ابزاری مخصوص از پوست خارج میکند و سپس محل زخم را با بخیه یا پیوند پوست ترمیم میکند. در تکنیکی به نام سابسیژن (subcision) پزشک سوزنهایی را زیر پوست فرو میکند تا الیاف زیر جای جوش را شل کند.
اونابوتولینوم توکسین A (بوتاکس)
گاهی پوست اطراف جای جوش جمع میشود. تزریق بوتاکس پوست اطراف را شل میکند که ممکن است ظاهر جای جوش را بهبود دهد. نتایج موقتی هستند، بنابراین برای حفظ نتیجه باید این روش درمانی را تکرار کنید.
آیا درمان یکشبه جوش بینی امکانپذیر است؟
گاهی بهدلیل رفتن به مهمانی یا رویدادی خاص باید جوشهای صورت خود را بهسرعت درمان کنیم. یکی از روشهای درمان سریع جوش روی بینی تزریق کورتیزون توسط متخصص پوست است. این روش سریعترین و مؤثرترین درمان است که ظرف ۲۴ تا ۴۸ ساعت اثر میکند. برای درمان خانگی ترکیبی از یخدرمانی، درمان موضعی و پچهای هیدروکلوئیدی در طول ۲۴ ساعت بهترین نتیجه را میدهند.
برای درمان سریع جوش نکات زیر را در نظر داشته باشید:
- کاهش سریع جوش به یک رویکرد استراتژیک زمانی نیاز دارد: تسکین فوری، درمان ۲۴ساعته و پیشگیری؛
- برای رسیدن به سریعترین نتیجه در خانه از یخ، درمانهای موضعی و چسبهای هیدروکلوئیدی استفاده کنید؛
- تزریق کورتیزون توسط پزشک برای جوشهای سرسخت یا کیستیک مؤثر است و میتواند در عرض ۲۴ تا ۴۸ ساعت اثر کند؛
- برای کاهش قرمزی جوش در ۵ دقیقه میتوانید از یخ و آرایش اصلاحکننده رنگ استفاده کنید؛
- کنترل طولانیمدت آکنه از نیاز به درمانهای اورژانسی جوش جلوگیری میکند؛
- هرگز جوشها را نترکانید، نکنید یا از داروهای خانگی خشن که میتوانند منجر به ایجاد جای زخم شوند استفاده نکنید.
درمانهای خانگی جوش روی بینی
داروهای مرسوم آکنه، مانند اسید سالیسیلیک، نیاسینامید یا بنزوئیل پراکسید مؤثرترین راهحلهای درمان آکنه هستند، ولی هزینه بالایی دارند و موجب بروز عوارض جانبی نامطلوبی مانند خشکی، قرمزی یا سوزش پوست میشوند. به همین دلیل بسیاری از افراد سعی میکنند آکنه را با روشهای طبیعی در خانه درمان کنند. بسیاری از درمانهای خانگی پشتوانه علمی ندارند و درمورد اثربخشی آنها به تحقیقات بیشتری نیاز داریم.
اگر میخواهید جوش روی بینی را با روشهای طبیعی درمان کنید میتوانید روشهای زیر را امتحان کنید.
کمپرس گرم
کمپرس گرم راهکاری ساده برای درمان جوشهای زیرپوستی و دردناک است. این روش با بازکردن منافذ، جریان خون را افزایش میدهد. گرما کمک میکند چربی و چرک حبسشده به سطح پوست نزدیکتر شوند. این کار درد و ورم را کم میکند و روند بهبود را سرعت میدهد.
برای بهبود جوشهای التهابی میتوانید از یخ استفاده کنید. یخ را بهمدت ۲۰ دقیقه بهآرامی روی ناحیه جوشهای بینی بمالید. دمای پایین یخ موجب تنگشدن رگهای خونی میشود و به کاهش التهاب و تورم کمک میکند.
روغن درخت چای
روغن درخت چای یک روغن اسانسی است که از برگهای درخت Melaleuca alternifolia استخراج میشود. این درخت کوچک بومی استرالیا است.
در مطالعه کوچکی در سال ۲۰۱۹ شرکتکنندگانی که از پماد روغن درخت چای برای آکنه استفاده کردند، در مقایسه با گروهی که از بنزوئیل پراکسید استفاده کرده بودند، خشکی و سوزش پوست کمتری داشتند و احساس رضایت آنها از درمان نیز بیشتر بود.
روغن درخت چای خواص ضدباکتریایی دارد. میتوانید روغن درخت چای را روی جوشهایتان بمالید و پس از ۱۰ دقیقه بینیتان را بشویید.
این روغن بسیار قوی است، بنابراین همیشه قبل از استفاده روی پوست خود، آن را رقیق کنید:
- یک قسمت روغن درخت چای را با ۹ قسمت آب مخلوط کنید؛
- پنبه را در مخلوط فرو کنید و آن را روی نواحی آسیبدیده بمالید؛
- درصورت تمایل، مرطوبکننده بزنید؛
- این فرایند را ۱ یا ۲ بار در روز تکرار کنید.
روغن رزماری
روغن رزماری حاوی ترکیبات طبیعی ضدباکتری و ضدالتهابی است که به مبارزه با باکتریهای ایجادکننده آکنه و تسکین جوش قرمز روی بینی کمک میکند. قبل از استفاده از روغن رزماری خالص روی صورت باید آن را در روغن حامل یا ژل آلوئهورا رقیق کنید تا از سوختگی شیمیایی یا سوزش شدید پوست جلوگیری شود.
برای درمان جوش روی بینی با روغن رزماری از روشهای زیر استفاده کنید:
- ۱۰ قطره روغن رزماری را با ۳۰ میلیلیتر روغنی که موجب جوشزدن نمیشود مانند روغن جوجوبا یا روغن هسته انگور مخلوط کنید، سپس ۳ تا ۴ قطره از آن را روی جوشها بمالید.
- برای درمان موضعی جوش یک قطره روغن رزماری را با نصف قاشق چایخوری ژل آلوئهورای خالص ترکیب کنید و مستقیماً روی جوشهای فعال بمالید.
- برای استفاده از روغن رزماری برای بخور صورت ۲ تا ۳ قطره از روغن را در یک کاسه آب داغ بریزید، سپس صورت خود را نزدیک بخار نگه دارید تا منافذ پوست بهآرامی سمزدایی شوند.
روغن چریش
روغن چریش روغنی طبیعی است که از دانههای درخت چریش (Azadirachta indica) به دست میآید. طبع این روغن سرد و خشک است و بهدلیل داشتن خواص ضدباکتری، ضدقارچ و آنتیاکسیدانی بالا کاربردهای فراوانی در سلامت پوست و مو دارد. روغن چریش میتواند جوشهای صورت را درمان کند و به کاهش التهاب و قرمزی پوست کمک کند.
روغن نارگیل
روغن نارگیل تقریباً بهطور کامل از اسیدهای چرب با زنجیره متوسط (MCFA) تشکیل شده است. این اسیدهای چرب اثرات ضدمیکروبی قوی دارند و میتوانند میکروارگانیسمهای بیماریزا را از بین ببرند. بیش از ۵۰٪ از اسیدهای چرب موجود در روغن نارگیل از نوع زنجیره متوسط مانند اسید لوریک هستند.
اسید لوریک میتواند به ازبینبردن باکتریها، قارچها و ویروسهای مضر در بدن کمک کند. مشخص شده است که اسید لوریک بهتنهایی میتواند باکتریهای پروپیونی باکتریوم آکنه را از بین ببرد. در یک مطالعه، اسید لوریک در کشتن این باکتریها نسبت به بنزوئیل پراکسید (یکی از داروهای محبوب آکنه) مؤثرتر بود. همچنین مشخص شد که اسید لوریک میتواند التهاب ناشی از باکتریها را نیز درمان کند.
روغن نارگیل همچنین حاوی MCFAهای کاپریک، کاپروئیک و کاپریلیک است. اگرچه این اسیدهای چرب بهاندازه اسید لوریک قوی نیستند، بعضی از آنها در برابر باکتریهایی که موجب ایجاد آکنه میشوند نیز مؤثرند.
این خاصیت فقط زمانی عمل میکند که روغن نارگیل مستقیماً روی پوست مالیده شود، زیرا باکتریهای ایجادکننده آکنه در پوست قرار دارند. اگر پوست چربی دارید، استفاده از روغن نارگیل روی پوست توصیه نمیشود. روغن نارگیل بهشدت کومدوژنیک است، یعنی میتواند منافذ پوست را مسدود کند. درنتیجه، ممکن است در بعضی از افراد آکنه را بدتر کند.
سرکه سیب
براساس تحقیقات، سرکه سیب نیز مانند سایر سرکهها میتواند با انواع باکتریها و قارچها مبارزه کند. اگرچه بعضی از اجزای سرکه سیب ممکن است به رفع آکنه کمک کنند، درحالحاضر هیچ مدرکی برای حمایت از استفاده از آن برای درمان جوش وجود ندارد.
توجه داشته باشید که استفاده از سرکه سیب روی پوست میتواند موجب سوختگی و سوزش شود و اغلب متخصصان پوست آن را توصیه نمیکنند. اگر میخواهید سرکه سیب را برای درمان جوش روی بینی امتحان کنید، از آن بهمقدار کم استفاده کنید و آن را با آب رقیق کنید.
لیمو
آبلیمو طعم ترش و تندی دارد و از گذشته بهعنوان ضدعفونیکنندهای طبیعی شناخته شده است، زیرا خاصیت اسیدی آن میتواند به پاکسازی و خشککردن جوشهای روی بینی کمک کند.
آبلیمو را روی بینی بمالید و پس از ۱۵ دقیقه بشویید. پس از استفاده ممکن است پوستتان نسبت به نور حساستر شود. بنابراین، اگر مجبورید بعد از استفاده از آبلیمو روی جوشهایتان از خانه خارج شوید، حتماً با استفاده از ضدآفتاب از پوست خود در برابر نور خورشید محافظت کنید.
خمیردندان
خمیردندان بهدلیل خواص ضدباکتریایی خود موجب خشکشدن آکنه میشود. کمی خمیردندان را روی جوشها بمالید و بگذارید یک شب بماند؛ صبح روز بعد آن را بشویید.
دهانشویه لیسترین
لیسترین مادهای است که بهلطف واکنش انقباضی سلولهای پوست، هم خاصیت ضدباکتری و هم قابض دارد و اندازه جوشها را کاهش میدهد. کمی از این محلول را روی بینی خود بمالید و پس از ۱۰ دقیقه آن را بشویید.
بهترین محصولات برای درمان جوش روی بینی
براساس دستورالعملهای آکادمی پوست آمریکا (AAD) برای کنترل و درمان آکنه در بزرگسالان، نوجوانان و کودکان بالای ۹ سال که در مجله آکادمی پوست آمریکا منتشر شده است، بهترین محصولات برای درمان آکنه شامل موارد زیر میشوند.
استفاده از موارد زیر قویاً توصیه شده است:
- بنزوئیل پراکسید موضعی برای کاهش میزان باکتریهای ایجادکننده آکنه روی پوست؛
- رتینوئیدهای موضعی (مانند آداپالن، ترتینوئین، تازاروتن، تریفاروتن) برای کمک به بازکردن منافذ و کاهش التهاب؛
- آنتیبیوتیکهای خوراکی مانند داکسیسایکلین خوراکی و آنتیبیوتیکهای موضعی برای کاهش میزان باکتریهای ایجادکننده آکنه روی پوست و کاهش التهاب؛
- ترکیبی از بنزوئیل پراکسید موضعی، رتینوئیدها یا آنتیبیوتیکهای بالا.
توصیه میشود که آنتیبیوتیکهای موضعی و خوراکی همزمان با بنزوئیل پراکسید استفاده شوند تا از ایجاد مقاومت آنتیبیوتیکی جلوگیری شود.
برای بیمارانی که جوشهای بزرگتری دارند، کورتیکواستروئیدهای تزریقی بهعنوان گزینهای بالقوه برای تسکین سریعتر التهاب و درد توصیه میشوند. برای بیماران مبتلا به آکنه شدید یا بیمارانی که درمان استاندارد با درمان خوراکی یا موضعی برایشان ناموفق بوده است، استفاده از ایزوترتینوئین توصیه میشود.
سایر محصولات توصیهشده برای درمان آکنه عبارتاند از:
- کلاسکوترون موضعی که علل هورمونی آکنه را درمان میکند؛
- اسید سالیسیلیک موضعی برای بازکردن منافذ و لایهبرداری پوست؛
- اسید آزلائیک موضعی برای بازکردن منافذ، ازبینبردن باکتریها و محوکردن لکههای تیره که ممکن است پس از پاکشدن لکه آکنه باقی مانده باشد؛
- مینوسیکلین یا سارسایکلین خوراکی برای کاهش میزان باکتریهای ایجادکننده آکنه روی پوست و کاهش التهاب؛
- درمانهای هورمونی مانند داروهای ضدبارداری خوراکی ترکیبی یا اسپیرونولاکتون برای رفع علل هورمونی آکنه.
ازآنجاییکه گزینههای درمانی متنوعی برای آکنه وجود دارد و برنامههای درمانی برای همه یکسان نیستند، متخصص پوست میتواند تصمیم بگیرد که کدام گزینهها برای شما مناسبتر هستند.
راههای پیشگیری از جوش روی بینی
اولین کاری که باید برای پیشگیری از جوش روی بینی انجام دهید مراقبتهای اولیه پوست است. همیشه پوست خود را تمیز نگه دارید. تمیزکردن پوست به ازبینبردن آلودگی، پاکسازی فولیکولهای مو و کاهش جوشهای روی بینی کمک میکند.
- صورت خود را دو بار در روز با پاککنندههای ملایم بشوید. با شستن صورت آلودگی، چربی اضافی و سبوم از پوست پاک میشود. نباید صورت خود را بیش از حد بشویید، زیرا موجب میشود که پوست چربی خود را از دست بدهد و این موجب افزایش تولید سبوم میشود.
- از تونر برای ازبینبردن آلودگی و چربی اضافی استفاده کنید. تونرهای دارویی مفیدترند، زیرا آکنههای موجود را نیز درمان میکنند. میتوانید از تونرها و کرمهای اسید سالیسیلیک برای پاکسازی منافذ استفاده کنید.
- در ادامه از مرطوبکننده مناسب برای نوع پوست خود استفاده کنید. این کار موجب میشود که پوست شما بهدرستی آبرسانی شود. بنابراین غدد چربی بیشازحد کار نمیکنند و چربی بیشتری را، که موجب آکنه میشود، تولید نمیکنند.
- یک یا دو بار در هفته از ماسک خاک رس یا سایر ماسکهای مخصوص پیشگیری از آکنه استفاده کنید. این کار موجب بازشدن منافذ مسدود روی بینی میشود.
- هر روز از کرم ضدآفتاب استفاده کنید. قرارگرفتن در معرض آفتاب پوست را خشک میکند و تولید چربی در منافذ پوست را افزایش میدهد. برای جلوگیری از گرفتگی فولیکولهای مو، کرم ضدآفتاب مناسب پوست خود را انتخاب کنید.
- برای آبرسانی پوست و جلوگیری از تولید بیش از حد سبوم روزانه مقدار زیادی آب بنوشید.
- از محصولات آرایشی مبتنیبر روغن استفاده نکنید، زیرا استفاده از آنها احتمال گرفتگی فولیکولهای مو را افزایش میدهد. محصولات آرایشی مبتنیبر آب برای پوستهای مستعد آکنه کیستیک توصیه میشوند.
- پاککننده آرایش مناسب برای نوع پوست خود را انتخاب کنید و قبل از خواب آرایش صورت خود را پاک کنید.
- از لایهبرداری روزانه پوست خودداری کنید، زیرا لایهبرداری بیش از حد پوست میتواند تولید سبوم را تحریک کند. همیشه از لایهبردارهای ملایم استفاده کنید.
- رژیم غذایی مناسبی داشته باشید. پژوهشها نشان میدهند که رژیم غذایی کمکربوهیدرات میتواند در ازبینبردن آکنه مؤثر باشد.
- هرگز جوش روی بینی خود را فشار ندهید. فشاردادن جوش میتواند سد محافظ پوست را مختل کرده و فولیکولهای مو را آلوده کند و موجب ایجاد آکنه بیشتر شود. این کار درنهایت میتواند موجب پوستهپوستهشدن و ایجاد جای زخم روی پوست شود.
کلام آخر دکتردکتر
جوش روی بینی از بیماریهای پوستی بسیار شایع است که بیشتر براثر افزایش ترشح سبوم ایجاد میشود. این جوش خطرناک نیست، ولی میتواند منجر به مشکلات زیادی شود و بر زیبایی کل صورت اثر منفی بگذارد.
بهراحتی میتوان این جوشها را با داروهای خانگی، بدون نسخه و تجویزی درمان کرد. اگر جوشهای روی بینیتان به درمان پاسخ نمیدهند یا به مشکلاتی مانند آکنه روزاسه مشکوک هستید بهتر است به متخصص پوست مراجعه کنید. در دکتردکتر میتوانید با متخصصان پوست بهصورت آنلاین مشاوره کنید یا برای مراجعه به مطب آنها وقت بگیرید.









