نقرس زانو نوعی التهاب مفصلی است که براثر افزایش سطح اسید اوریک و تجمع کریستالهای اورات در مفصل ایجاد میشود. اگرچه نقرس بیشتر مفصل انگشت شست پا را درگیر میکند، اما زانو نیز میتواند محل بروز این بیماری باشد. درد شدید و ناگهانی، تورم، قرمزی، گرمی مفصل و محدودشدن حرکت زانو از مهمترین علائم حمله نقرس هستند. اما نقرس زانو چرا ایجاد میشود و چه عواملی خطر ابتلا به آن را افزایش میدهند؟ آیا میتوان با اصلاح رژیم غذایی و سبک زندگی از حملات نقرس پیشگیری کرد؟ در این مقاله بررسی میکنیم که نقرس زانو چیست، چه علائمی دارد، چگونه تشخیص داده میشود و روشهای درمان دارویی و غیردارویی آن کداماند.
نقرس زانو چیست؟
نقرس معمولاً در مفصل انگشت شست پا ایجاد میشود؛ بااینحال، زانو نیز یکی از مفاصلی است که اغلب تحتتأثیر این بیماری قرار میگیرد. نقرس زانو باعث التهاب در داخل و اطراف مفصل زانو میشود.
نقرس زمانی ایجاد میشود که سطح اسید اوریک در خون بیش از حد افزایش پیدا کند.
معمولاً چند سال طول میکشد تا نقرس مزمن ایجاد شود. این وضعیت میتواند باعث تغییر شکل مفصل، درد مداوم و آسیب دائمی به مفصل یا بافتهای نرم اطراف آن شود. در بیشتر موارد، درمان مناسب میتواند از مزمنشدن نقرس جلوگیری کند.
نقرس زانو همچنین میتواند باعث التهاب بورس پیشکشککی (Prepatellar bursa) در قسمت جلویی کشکک زانو شود. بورسها کیسههای نازک، لغزنده و پر از مایعی هستند که در قسمتهای مختلف بدن قرار دارند و مانند بالشتک، از بافتهای نرم و استخوانها در برابر فشار و اصطکاک محافظت میکنند.
بیش از ۱۰۰ نوع آرتریت و بیماریهای مرتبط با آن وجود دارد که میتوانند باعث درد یا بیماری مفاصل شوند. نقرس یکی از انواع شایع آرتریت التهابی است که موجب تورم ناگهانی و شدید، درد و خشکی مفصل میشود.
نقرس چگونه باعث التهاب مفصل زانو میشود؟
علت اصلی نقرس، تجمع اسید اوریک در خون است. افزایش بیش از حد سطح اسید اوریک که به آن هایپراوریسمی (Hyperuricemia) گفته میشود، میتواند باعث تشکیل کریستالهای تیز اسید اوریک در مفاصل شود. این کریستالها موجب بروز التهاب و حملات درد و تورم میشوند.
در بیشتر موارد، اسید اوریک ازطریق کلیهها وارد ادرار شده و از بدن دفع میشود. اما گاهی بدن اسید اوریک بیش از حد تولید میکند یا کلیهها نمیتوانند مقدار کافی از آن را دفع کنند. درنتیجه، سطح اسید اوریک در خون افزایش یافته و احتمال تشکیل کریستالهای اورات در مفاصل ازجمله زانو و بروز نقرس بیشتر میشود.
علائم نقرس زانو
علائم نقرس زانو عبارتاند از:
- تورم در زانو و اطراف آن؛
- دردی که معمولاً ناگهانی و شدید است و استفاده از زانو را محدود میکند؛
- تغییر رنگ پوست یا براقشدن پوست اطراف زانو؛
- احساس گرمی در داخل یا اطراف زانو؛
- حساسیت شدید به لمس، بهطوری که مفصل حتی تحمل لمس، تحمل وزن یا فشار را ندارد؛
- خارش، پوستهپوستهشدن و جداشدن پوست با کاهش التهاب.
علائم نقرس در زانو معمولاً دورهای بروز میکنند و از بین میروند و در زمان حملات نقرس شدت بیشتری پیدا میکنند. این حملات معمولاً ۳ تا ۱۰ روز طول میکشند.
پس از نخستین حمله نقرس، ممکن است ماهها یا حتی سالها طول بکشد تا فرد حمله دیگری را تجربه کند. بااینحال، درصورت استفادهنکردن از درمانهای پیشگیرانه، بسیاری از افراد طی ۲ سال دوباره دچار حمله نقرس میشوند.
با گذشت زمان، حملات نقرس ممکن است چند مفصل را بهطور همزمان درگیر کنند و شدیدتر و مکررتر شوند.
علت نقرس زانو
افزایش سطح اسید اوریک در خون میتواند باعث ایجاد نقرس شود.
حدود ۶۶ درصد اسید اوریک بدن بهطور طبیعی تولید میشود. اسید اوریک همچنین هنگام تجزیه پورینها در بدن ایجاد میشود. پورینها ترکیبات آلی هستند که در برخی مواد غذایی سرشار از پروتئین وجود دارند.
کلیهها معمولاً با فیلتر کردن اسید اوریک از خون به تنظیم سطح آن در بدن کمک میکنند.
اسید اوریک در مقادیر طبیعی بهعنوان یک آنتیاکسیدان قوی عمل میکند و برای بدن مفید است؛ اما زمانی که مقدار آن در خون بیش از حد افزایش پیدا کند، ممکن است به هایپراوریسمی منجر شود. هایپراوریسمی ممکن است زمانی رخ دهد که کلیهها نتوانند اسید اوریک را بهدرستی از بدن دفع کنند یا بدن مقدار بیش از حدی از آن را تولید کند.
درصورت بروز هایپراوریسمی، اسید اوریک اضافی میتواند از جریان خون خارج شود و بهشکل کریستالهای میکروسکوپی اسید اوریک در بافتهای نرم یا مفاصل تجمع پیدا کند. این کریستالها ممکن است در داخل یا اطراف مفاصل تشکیل شوند، زیرا دمای این نواحی معمولاً پایینتر است.
سیستم ایمنی کریستالهای اسید اوریک را بهعنوان ذرات بیگانه شناسایی میکند و درنتیجه واکنش التهابی ایجاد میشود. این التهاب میتواند ازنظر ظاهر و علائم، شباهت زیادی به التهاب ناشی از عفونت داشته باشد.
بااینحال، همه افرادی که سطح اسید اوریک بالایی دارند به نقرس مبتلا نمیشوند. حدود ۶۶ درصد از افراد مبتلا به هایپراوریسمی، علائم نقرس را مشاهده نمیکنند.
چه کسانی بیشتر در معرض نقرس زانو هستند؟
عوامل مختلفی میتوانند احتمال ابتلا به نقرس را افزایش دهند، ازجمله:
سن و جنسیت و ارتباط آن با نقرس زانو
مردان حدود سه برابر بیشتر از زنان در معرض ابتلا به نقرس قرار دارند. نقرس معمولاً در مردان بین ۳۰ تا ۴۵ سالگی ایجاد میشود، درحالیکه زنان بیشتر پس از یائسگی و معمولاً در سنین ۵۵ تا ۷۰ سالگی به آن مبتلا میشوند.
برخی بیماریها و ابتلا به نقرس زانو
بعضی بیماریها میتوانند خطر ابتلا به نقرس را افزایش دهند، ازجمله:
- دیابت و سندرم متابولیک؛
- بیماریهای کلیوی؛
- فشار خون بالا و کلسترول بالا؛
- چاقی؛
- برخی انواع کمخونی.
عوامل مرتبط با سبک زندگی و تأثیر آنها بر نقرس زانو
مصرف بیش از حد الکل میتواند خطر ابتلا به نقرس را افزایش دهد. همچنین رژیم غذایی سرشار از غذاهای حاوی پورین و قند میتواند در بروز این بیماری نقش داشته باشد.
برخی داروها و خطر ابتلا به نقرس زانو
بعضی داروها ممکن است احتمال ابتلا به نقرس را افزایش دهند، ازجمله:
- آسپرین؛
- سیکلوسپورین که برای درمان برخی بیماریهای خودایمنی استفاده میشود؛
- داروهای ادرارآور و بتابلوکرها؛
- نیاسین که برای بهبود کلسترول بالا تجویز میشود؛
- برخی داروهای شیمیدرمانی مورد استفاده برای درمان سرطان یا بیماریهای خودایمنی.
سابقه خانوادگی و تءثیر آن بر نقرس زانو
افرادی که سابقه ابتلا به نقرس در خانواده آنها وجود دارد، بیشتر از سایر افراد در معرض ابتلا به این بیماری هستند.
تشخیص نقرس زانو
پزشک متخصص بیماریهای مفصلی، یعنی روماتولوژیست، نقرس را تشخیص میدهد و به فرد در کنترل و درمان این بیماری کمک میکند.
معاینه و بررسی علائم برای تشخیص نقرس زانو
برای تشخیص نقرس زانو، روماتولوژیست ابتدا زانو و نواحی اطراف آن را معاینه فیزیکی میکند. همچنین درباره علائم، رژیم غذایی، عادات سبک زندگی و سابقه پزشکی فرد و خانواده او سؤال میپرسد.
سپس، پزشک برای تأیید ابتلا به نقرس یا تشخیص سایر بیماریهای مشابه، از برخی آزمایشها و روشهای تشخیصی استفاده میکند.
آزمایش خون جهت تشخیص نقرس زانو
پزشک ممکن است برای اندازهگیری سطح اسید اوریک خون، آزمایش خون تجویز کند. بااینحال، بالابودن اسید اوریک خون همیشه به معنای ابتلا به نقرس نیست. همچنین، برخی افراد مبتلا به نقرس ممکن است در زمان حمله، سطح بالایی از اسید اوریک در خون نداشته باشند یا دچار نقرس زانو نباشند.
تشخیص نقرس زانو با آزمایش مایع مفصلی
پزشک ممکن است با استفاده از یک سوزن، مقداری از مایع مفصل درگیر یعنی زانو را خارج کند. سپس این مایع زیر میکروسکوپ بررسی میشود تا درصورت وجود، کریستالهای اسید اوریک شناسایی شوند. همچنین، وجود گلبولهای سفید غیرطبیعی و علائم عفونت نیز بررسی میشود.
تصویربرداری با اشعه ایکس و شناسایی نقرس زانو
عکسبرداری از مفصل با اشعه ایکس میتواند به ردکردن سایر علل تورم و التهاب مفصل کمک کند. همچنین، برخی تغییرات ناشی از نقرس در مفاصل ممکن است در تصاویر اشعه ایکس دیده شوند.
سونوگرافی برای تشخیص نقرس زانو
در این روش از امواج صوتی برای شناسایی کریستالهای اسید اوریک در غضروف مفصل یا تودههایی به نام توفوس استفاده میشود که ممکن است در زیر پوست ایجاد شوند.
تشخیص نقرس زانو با سیتیاسکن با انرژی دوگانه (DECT)
این روش با استفاده از تصاویر اشعه ایکس از زوایای مختلف، امکان شناسایی کریستالهای اسید اوریک در مفاصل را فراهم میکند.
درمان نقرس زانو
برای درمان نقرس ازجمله نقرس زانو معمولاً از دو گروه اصلی داروها استفاده میشود. گروه اول به کاهش التهاب، تورم و درد در هنگام حمله نقرس کمک میکند. گروه دوم با کاهش سطح اسید اوریک خون، خطر بروز حملات مجدد و عوارض نقرس را کاهش میدهد.
انتخاب داروی مناسب به عواملی مانند تعداد دفعات بروز حملات، شدت علائم و بیماریهای زمینهای فرد بستگی دارد.
داروهای درمان حملات نقرس
داروهایی که برای کنترل حملات نقرس و کاهش احتمال بروز حملات جدید استفاده میشوند، عبارتاند از:
داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی (NSAIDs) برای درمان نقرس زانو
این داروها شامل داروهای بدون نسخه مانند ایبوپروفن و ناپروکسن سدیم و همچنین داروهای قویتر مانند ایندومتاسین (Indocin) و سلکوکسیب هستند. مصرف بیش از حد NSAIDها میتواند باعث درد معده، خونریزی و زخم معده شود.
کلشیسین یکی از داروهای درمان حملات نقرس
داروی کلشیسین یک داروی ضدالتهاب است که به کاهش درد ناشی از نقرس کمک میکند. این دارو زمانی بیشترین اثربخشی را دارد که طی ۲۴ ساعت نخست شروع علائم مصرف شود. عوارض احتمالی آن شامل ناراحتی معده، استفراغ و مدفوع شل یا اسهال است. این عوارض ممکن است تحمل دارو را دشوار کنند.
کورتیکواستروئیدها از داروهای درمان حملات نقرس
داروهای استروئیدی مانند پردنیزون میتوانند التهاب، تورم و درد ناشی از نقرس را کنترل کنند. این داروها ممکن است بهصورت خوراکی مصرف شوند یا بهشکل تزریق مستقیم در مفصل زانو مورد استفاده قرار گیرند. تغییرات خلقی، افزایش قند خون و افزایش فشار خون از عوارض احتمالی کورتیکواستروئیدها هستند.
آناکینرا (Kineret) یکی از داروهای مفید برای ئرمان نقرس زانو
اگرچه این دارو برای درمان نقرس تأیید نشده است، برخی پزشکان ممکن است از آن برای چند روز و بهمنظور کنترل حمله نقرس استفاده کنند. آناکینرا بهصورت تزریق روزانه مصرف میشود. افزایش خطر عفونت، تورم، کبودی و خارش در محل تزریق از عوارض احتمالی آن هستند.
داروهای پیشگیری از عوارض نقرس
این داروها ممکن است برای افرادی تجویز شوند که بیش از دو حمله نقرس در سال دارند یا حملات نقرس آنها باوجود دفعات کمتر، بسیار دردناک است. همچنین اگر عکسبرداری نشان دهد که نقرس باعث آسیب مفصل یا ایجاد توفوس شده است، یا فرد به بیماری مزمن کلیه یا سنگ کلیه مبتلا باشد، ممکن است پزشک این داروها را تجویز کند. در برخی افراد، مصرف این داروها ممکن است برای مدت طولانی یا حتی مادامالعمر ضروری باشد.
داروهای مهارکننده تولید اسید اوریک
این گروه شامل آلوپورینول (Allopurinol) و فبوکسوستات (Febuxostat) است. آلوپورینول بهصورت قرص خوراکی مصرف میشود. عوارض احتمالی آن شامل تب، بثورات پوستی، هپاتیت و مشکلات کلیوی است.
فبوکسوستات نیز بهصورت قرص خوراکی مصرف میشود و ممکن است باعث بثورات پوستی، ناراحتی معده و مشکلات کبدی شود. این دارو همچنین ممکن است خطر مرگ ناشی از مشکلات قلبی را افزایش دهد.
داروهای افزایشدهنده دفع اسید اوریک
داروهایی مانند پروبنسید (Probenecid) به کلیهها کمک میکنند اسید اوریک بیشتری را از بدن دفع کنند. پروبنسید بهصورت خوراکی مصرف میشود و ممکن است باعث بثورات پوستی، درد معده و سنگ کلیه شود.
پگلوتیکاز (Pegloticase) نیز بهصورت تزریق وریدی تجویز میشود و به تجزیه اسید اوریک کمک میکند. این دارو معمولاً برای موارد شدید نقرس یا نقرسی که به سایر درمانها پاسخ نمیدهد استفاده میشود. عوارض احتمالی آن شامل واکنش آلرژیک شدید موسوم به آنافیلاکسی، ناراحتی معده، استفراغ و یبوست است.
داروهایی که سطح اسید اوریک را کاهش میدهند، ممکن است در ابتدای درمان باعث عود یا شعلهورشدن موقت نقرس شوند. به همین دلیل، پزشک ممکن است برای پیشگیری از این حملات، داروهایی مانند NSAIDها، کلشیسین یا کورتیکواستروئیدهای با دُز پایین را نیز تجویز کند.
درمان خانگی نقرس زانو
برخی موارد به تسکین درد و ناراحتی ناشی از نقرس زانو کمک میکنند.
استفاده از کمپرس سرد: چند بار در روز، هربار بهمدت حدود ۲۰ دقیقه، کمپرس یخ پیچیدهشده در حوله یا پارچه را روی زانو قرار دهید.
بالا نگهداشتن زانو: در فواصل مختلف، زانو را بالاتر از سطح قلب قرار دهید تا به کاهش تورم کمک شود.
استراحتدادن به زانو: تاحدامکان به زانوی درگیر استراحت دهید و از واردکردن فشار غیرضروری به آن خودداری کنید.
مصرف آب کافی: برای حفظ آب بدن، بهاندازه کافی مایعات بنوشید.
کاهش یا مدیریت استرس: کنترل استرس میتواند به مدیریت بهتر بیماری و کاهش احتمال تشدید علائم کمک کند.
کمکگرفتن از دیگران: درصورت درد و محدودیت حرکتی، برای انجام فعالیتهای روزمره از اطرافیان کمک بگیرید.
رژیم غذایی مناسب برای نقرس زانو
رعایت این موارد توصیه میشود:
- پرهیز از شربت ذرت با فروکتوز بالا و مصرف بیش از حد قند طبیعی موجود در میوهها؛
- مصرف مکملهای ویتامین C درصورت توصیه پزشک؛
- پرهیز از رژیمهای غذایی سخت و افراطی، بهویژه برخی رژیمهای کمکربوهیدرات؛
- داشتن یک رژیم غذایی سالم که خطر ابتلا به دیابت، فشار خون بالا و چاقی را کاهش دهد؛ مثلاً رژیمی سرشار از میوهها، سبزیجات، مغزها و منابع پروتئین گیاهی.
غذاهای مفید برای نقرس زانو
مطالعات نشان میدهند که برخی غذاها و نوشیدنیها ممکن است به کاهش سطح اسید اوریک در بدن و کنترل علائم نقرس کمک کنند، ازجمله:
- شیر کمچرب یا بدون چربی: برخی تحقیقات اولیه نشان میدهند که مصرف شیر بدون چربی ممکن است به کاهش سطح اسید اوریک و دفعات حملات نقرس کمک کند. شیر میتواند دفع اسید اوریک ازطریق ادرار را افزایش دهد و همچنین واکنش التهابی بدن نسبت به کریستالهای اسید اوریک در مفاصل را کاهش دهد.
- گیلاس: پژوهشگران همچنان در حال بررسی فواید گیلاس و آب گیلاس برای کنترل علائم نقرس هستند و نتایج اولیه امیدوارکننده بودهاند. گیلاس دارای خواص ضدالتهابی است و ممکن است به کاهش سطح اسید اوریک در بدن نیز کمک کند.
- قهوه: ممکن است شنیده باشید که قهوه یک نوشیدنی اسیدی است، اما اسید موجود در قهوه با اسید اوریک تفاوت دارد. در واقع، مصرف روزانه قهوه ممکن است از چند طریق به کاهش سطح اسید اوریک کمک کند. قهوه میتواند روند تبدیل پورینها به اسید اوریک را کاهش داده و دفع اسید اوریک از بدن را افزایش دهد.
- آب: افرادی که روزانه حدود ۵ تا ۸ لیوان آب مینوشند، ممکن است کمتر دچار علائم نقرس ازجمله نقرس زانو شوند. این موضوع منطقی است، زیرا کلیهها برای دفع اسید اوریک ازطریق ادرار به آب نیاز دارند. مصرف آب کافی همچنین به حفظ سلامت کلیهها کمک میکند. اختلال عملکرد کلیه یکی از عواملی است که میتواند در بروز نقرس نقش داشته باشد.
غذاهایی که برای نقرس زانو باید محدود یا حذف شوند
کاهش مصرف یا حذف مواد غذایی حاوی پورین میتواند به کاهش سطح اسید اوریک خون و درنتیجه کاهش خطر ابتلا به نقرس یا بروز مجدد حملات آن کمک کند.
برخی از مواد غذایی سرشار از پورین عبارتاند از:
- نوشیدنیهای الکلی، بهویژه آبجو و نوشیدنیهای الکلی تقطیری؛
- برخی انواع گوشت مانند بوقلمون، بیکن، گوشت گوساله، جگر، گوشت گوزن و سایر گوشتهای اندامهای داخلی؛
- برخی ماهیها و غذاهای دریایی مانند ماهی هادوک، ماهی قزلآلا، اسکالوپ، ماهی کاد، صدف، آنچوی، ساردین و شاهماهی.
مواد غذایی با مقدار متوسط پورین نیز شامل موارد زیر هستند:
- گوشت گاو؛
- مرغ؛
- گوشت خوک؛
- ژامبون؛
- اردک؛
- لابستر؛
- میگو؛
- خرچنگ؛
- صدف خوراکی.
رژیم کمپورین برای درمان نقرس چیست؟
پورینها ترکیبات شیمیایی هستند که بهطور طبیعی در برخی مواد غذایی و نوشیدنیها وجود دارند. هنگامی که بدن این ترکیبات را تجزیه میکند، اسید اوریک بهعنوان محصول نهایی ایجاد میشود.
رژیم غذایی کمپورین با کاهش مصرف مواد غذایی و نوشیدنیهایی که مقدار زیادی پورین دارند، به کاهش سطح اسید اوریک در بدن کمک میکند. این رژیم همچنین بر مصرف برخی مواد غذایی خاص تأکید دارد که ممکن است به کاهش سطح اسید اوریک بدن کمک کنند.
ورزش برای نقرس زانو
وقتی حمله نقرس شروع میشود، بهویژه اگر پا یا زانو درگیر باشد، حتی فکر حرکتکردن نیز ممکن است دشوار به نظر برسد. درد نقرس زانو میتواند شدید و تیز باشد و راهرفتن یا ایستادن را سخت کند. ورزشکردن در طول یک حمله فعال نقرس توصیه نمیشود.
پس از فروکشکردن حمله، شروع حرکات ملایم میتواند به کاهش خشکی ناحیه و کمشدن التهاب کمک کند. هنگام بازگشت به فعالیت پس از حمله نقرس، بهتر است از فعالیتهایی مانند دویدن و پریدن خودداری کنید. ورزشهای پرفشار میتوانند فشار بیشتری به مفاصل حساس و ملتهب وارد کنند.
در عوض، روی فعالیتهای کمفشار تمرکز کنید. تمرینهای ساده دامنه حرکتی مفصل، حرکات کششی یا حتی پیادهرویهای کوتاه، در صورتی که قابلتحمل باشند، میتوانند جریان خون را بهبود بخشند؛ درنتیجه به کاهش التهاب و روند بهبودی کمک میکنند. شنا و دوچرخهسواری نیز درصورت راحتبودن حرکت، گزینههای مناسبی هستند، ازجمله ورزشهای مفید عبارتاند از:
- پیادهروی؛
- شنا یا ورزشهای داخل آبی؛
- دوچرخهسواری؛
- پیلاتس؛
- تایچی؛
- یوگا.
در ابتدای حمله نقرس، بدن ممکن است نسبت به درد حساستر از حالت معمول باشد. پس از کاهش علائم، به واکنش بدن خود توجه کنید و درصورت نیاز به زانو استراحت دهید.
ورزشهای نامناسب برای نقرس زانو
اگر به نقرس زانو مبتلا هستید، بهتر است از ورزشهای پرفشار و شدید که ممکن است سطح اسید اوریک را افزایش دهند، خودداری کنید. برخی از این تمرینها عبارتاند از:
- برپی (Burpees)
برپی شامل حرکت شنا و سپس پریدن بهسمت بالا است. ازآنجاکه این تمرین تقریباً تمام عضلات بدن را درگیر میکند، ممکن است فشار زیادی به مفاصل وارد کند. - زانو بالا (High Knees)
اگرچه این حرکت به تقویت عضلات پا کمک میکند، اما فشار زیادی به مفاصل وارد میکند و ممکن است باعث افزایش سطح اسید اوریک شود. - لانج پرشی (Lunge Jumps)
در این حرکت فرد بهسمت بالا میپرد و پیش از فرود، جای پای جلو و عقب را با یکدیگر عوض میکند. این حرکت میتواند فشار زیادی به مفاصل وارد کند. - پروانه (Jumping Jacks)
این تمرین نیز یک فعالیت تمامبدن است که فشار نسبتاً زیادی به اندامهای تحتانی وارد میکند. اگرچه برای انجام آن به تجهیزات نیاز نیست، پیادهروی میتواند جایگزین مناسبتر و کمفشارتری باشد. - طنابزدن
طنابزدن برای بسیاری از افراد فعالیتی سرگرمکننده و ساده است، اما میتواند فشار زیادی به مفاصل وارد کند و برای افراد مبتلا به نقرس، بهویژه هنگام حساسیت یا التهاب مفصل، مناسب نباشد.
عوارض نقرس زانو درصورت درماننشدن
افراد مبتلا به نقرس زانو ممکن است درصورت کنترلنکردن بیماری، با عوارض و مشکلات جدیتری مواجه شوند، ازجمله:
عود مکرر نقرس و آسیب مفصل یکی از عوارض نقرس زانو
برخی افراد پس از نخستین حمله نقرس دیگر علائمی را تجربه نمیکنند، اما برخی دیگر ممکن است چندین بار در سال دچار حملات نقرس شوند. داروها میتوانند به پیشگیری از حملات نقرس در افراد مبتلا به نقرس عودکننده کمک کنند. درصورت درماننشدن، نقرس ممکن است به مفصل زانو آسیب برساند.
نقرس پیشرفته
نقرس درماننشده ممکن است باعث تجمع کریستالهای اورات در زیر پوست و تشکیل تودههایی به نام توفوس (Tophi) شود. این تودهها میتوانند در قسمتهای مختلف بدن، ازجمله انگشتان دست، دستها، پاها، آرنجها یا تاندون آشیل که در قسمت پشتی مچ پا قرار دارد، ایجاد شوند. توفوسها معمولاً دردناک نیستند، اما ممکن است هنگام حمله نقرس متورم و حساس شوند.
چگونه از نقرس زانو پیشگیری کنیم؟
اجتناب از مصرف غذاها و خوراکیهای سرشار از پورین میتواند از احتمال ابتلا به نقرس بکاهد.
اصلاح سبک زندگی برای افراد مبتلا به نقرس اهمیت زیادی دارد، حتی اگر دارو مصرف کنند. انجام برخی اقدامات میتواند در جلوگیری از عود نقرس زانو، تکرار حملات یا کاهش شدت آن مفید باشد:
- نوشیدنیهای سالمتر مصرف کنید: مصرف الکل، بهویژه آبجو، را محدود کنید یا کنار بگذارید. این موضوع شامل آبجوی بدون الکل نیز میشود. همچنین، مصرف نوشیدنیهای شیرینشده با فروکتوز را کاهش دهید. مصرف آبمیوه نیز بهدلیل داشتن مقدار نسبتاً زیاد فروکتوز باید محدود شود. در مقابل، آب کافی بنوشید.
- مصرف غذاهای سرشار از پورین را محدود کنید: این مواد غذایی شامل گوشت قرمز و گوشت اندامهای داخلی مانند جگر هستند. غذاهای دریایی سرشار از پورین نیز شامل آنچوی، ساردین، صدف، اسکالوپ، ماهی قزلآلا و ماهی تن میشوند.
- بهطور منظم ورزش کنید و وزن سالم داشته باشید: حفظ وزن مناسب میتواند خطر ابتلا به نقرس و حملات آن را کاهش دهد. فعالیتهای ورزشی کمفشار مانند پیادهروی، دوچرخهسواری و شنا فشار کمتری به مفاصل وارد میکنند.
نقرس زانو چقدر طول میکشد؟
یک حمله معمول نقرس در زانو ممکن است بسته به شدت بیماری و سرعت شروع درمان، از چند روز تا دو هفته طول بکشد. درصورت درماننشدن، حملات ممکن است مدت بیشتری ادامه پیدا کنند یا با دفعات بیشتری عود کنند. تکرار حملات نقرس درماننشده در طول زمان میتواند به آسیب دائمی مفصل منجر شود؛ به همین دلیل، مراجعه زودهنگام به پزشک و کنترل مداوم بیماری اهمیت زیادی دارد.
کلام آخر دکتردکتر
نقرس زانو نوعی آرتریت التهابی است که براثر افزایش سطح اسید اوریک و تجمع کریستالهای اورات در مفصل ایجاد میشود. این بیماری میتواند باعث درد شدید و ناگهانی، تورم، قرمزی، گرمی و محدودشدن حرکت زانو شود. مصرف برخی داروها و رژیم غذایی سرشار از پورین میتوانند خطر ابتلا به نقرس را افزایش دهند. اگرچه حمله نقرس زانو ممکن است پس از چند روز تا دو هفته برطرف شود، بیتوجهی به درمان میتواند باعث عود مکرر، تشکیل توفوس، سنگ کلیه و آسیب دائمی مفصل شود. بنابراین، درصورت بروز درد و تورم ناگهانی زانو، بهویژه اگر علائم شدید باشند، مراجعه به پزشک برای تشخیص دقیق و شروع درمان مناسب اهمیت زیادی دارد. میتوانید سریع و ساده در دکتردکتر وقت ویزیت آنلاین یا حضوری بگیرید.





