آنوریسم آئورت؛ بزرگ‌شدن خطرناک رگ اصلی بدن و راه‌های درمان آن

آنوریسم آئورت نوعی برآمدگی و گشادشدگی غیرعادی در دیوارۀ رگ آئورت (بزرگ‌ترین و اصلی‌ترین سرخ‌رگ بدن) است و خون را از قلب به سایر اندام‌ها هدایت می‌کند. این برآمدگی خطرناک زمانی شکل می‌گیرد که بخشی از دیوارۀ سرخ‌رگ به دلایل گوناگون دچار ضعف ساختاری شود. در ادامه، می‌گوییم علائم آئورت شکمی چیست و درمان آنوریسم آئورت صعودی به چه شکل انجام می‌شود تا با انواع این بیماری بیشتر آشنا شوید. با ما بمانید.

آنوریسم آئورت چیست؟

سرخ‌رگ آئورت بزرگ‌ترین رگ خونی در بدن انسان است. وظیفۀ اصلی این رگ حیاتی، انتقال خون سرشار از اکسیژن از بطن چپ قلب به تمامی بافت‌ها و اندام‌های بدن است. ساختار آئورت شباهت زیادی به عصایی خمیده دارد. بخشی از آن که به‌طور مستقیم از قلب به‌سمت بالا حرکت می‌کند، آئورت صعودی نامیده می‌شود و سپس با ایجاد قوسی به‌سمت پایین می‌چرخد. بخشی که امتداد آن از قفسۀ سینه به‌سمت شکم ادامه می‌یابد نیز آئورت نزولی نام دارد.

ممکن است آنوریسم در هر سرخ‌رگی رخ دهد، اما ایجاد آن در رگ آئورت به‌دلیل حجم بالای خون عبوری، حساسیت و خطرات ویژه‌ای دارد. زمانی که نقطه‌ای از دیوارۀ رگ آئورت استحکام طبیعی خود را از دست می‌دهد، فشار ضربانی خونی که با هر تپش قلب پمپ می‌شود، آن بخش را مانند بادکنک متورم می‌کند. به این تورم و گشادی غیرطبیعی، آنوریسم آئورت قلبی می‌گویند.

انواع آنوریسم آئورت

آنوریسم آئورت قلبی باتوجه‌به محل دقیق تشکیل و بخش درگیر در طول سرخ‌رگ، به دسته‌های مختلفی تقسیم می‌شود که هرکدام بخش‌های متفاوتی از بدن را تحت‌تأثیر قرار می‌دهند.

آنوریسم آئورت شکمی (AAA)

آنوریسم آئورت شکمی در بخشی از رگ رخ می‌دهد که از زیر قفسۀ سینه عبور می‌کند و وارد ناحیۀ شکم می‌شود. این نوع آنوریسم شایع‌ترین شکل بیماری است و فراوانی آن بیشتر از آنوریسم قفسۀ سینه گزارش می‌شود. این بیماری در مردان و افراد بالای ۶۵ سال شیوع بیشتری دارد. براساس آمارها، فراوانی آنوریسم شکمی در سفیدپوستان در مقایسه با سیاه‌پوستان بالاتر است. عامل اصلی ایجاد این عارضه، بیماری تصلب شرایین (سخت‌شدن دیوارۀ سرخ‌رگ‌ها) است. هرچند ابتلای قبلی به عفونت‌ها یا آسیب‌های فیزیکی ناشی از تصادف و ضربه نیز در ایجاد آن نقش دارد. آنوریسم شکمی اغلب بدون هیچ‌گونه نشانۀ بالینی مشخصی رشد می‌کند. بااین‌حال، علائم احتمالی بیمار عبارت‌اند از:

• احساس درد ضربان‌دار و عمیق در ناحیۀ پشت، کمر یا پهلو؛
• احساس درد تیرکشنده در باسن، کشالۀ ران یا ساق پا.

گاهی علت درد سمت راست کمر نیز آنوریسم آئورت شکمی است، درحالی‌که علت درد سمت چپ شکم ممکن است سایر مشکلات قلبی باشد. درمان آنوریسم آئورت شکمی با جراحی امکان‌پذیر است.

آنوریسم آئورت قفسه سینه (TAA)

آنوریسم آئورت قفسۀ سینه در قسمتی از سرخ‌رگ رخ می‌دهد که درون قفسۀ سینه جای گرفته است. برخلاف نوع شکمی، مردان و زنان به نسبت برابر به این نوع دچار می‌شوند و احتمال ابتلا به آن با بالارفتن سن افزایش می‌یابد.

مهم‌ترین دلایل ایجاد آنوریسم قفسۀ سینه، فشارخون بالای کنترل‌نشده و ضربه‌های شدید و ناگهانی به قفسۀ سینه هستند. علاوه‌بر این، افراد مبتلا به اختلال‌های ژنتیکی بافت همبند (مانند سندرم مارفان یا سندرم اهلرزدانلوس) به‌دلیل ضعف مادرزادی در پروتئین‌های دیوارۀ رگ، بیشتر از دیگران در معرض ابتلا به این عارضه قرار دارند. نشانه‌ها و هشدارهای مربوط به آنوریسم قفسۀ سینه عبارت‌اند از:

• درد ناگهانی و تیرکشنده در قفسۀ سینه یا بخش بالایی کمر؛
• تنگی نفس؛
• دشواری در تنفس یا اختلال در بلع غذا.

آنوریسم آئورت صعودی

آنوریسم آئورت صعودی نوعی برآمدگی و ضعف در اولین بخش سرخ‌رگ آئورت است که درست در خروجی قلب قرار دارد. ازآنجاکه این بخش فشار خون خروجی مستقیم از قلب را تحمل می‌کند، ایجاد برآمدگی در آن خطر پارگی یا شکافتن لایه‌ها را به‌همراه دارد و ممکن است به خون‌ر‌یزی مرگبار داخلی بینجامد. به این بیماری، آنوریسم آئورت سینه‌ای صعودی نیز می‌گویند.

نحوۀ درمان این بیماری با جراحی است و جراحی آنوریسم آئورت صعودی زمانی انجام می‌شود که اندازۀ آنوریسم بزرگ‌تر از ۵٫۵ سانتی‌متر باشد. البته برخی بیماران ممکن است زودتر نیاز به جراحی داشته باشند. درصورت ابتلا به این بیماری و برای آگاهی از زمان مناسب جراحی با متخصص قلب و عروق مشورت کنید. شما می‌توانید از دکتردکتر نوبت ویزیت برای مراجعه به متخصص مربوطه بگیرید.

آنوریسم آئورت نزولی

آئورت نزولی بخشی از سرخ‌رگ اصلی است که پس‌از قوس آئورت به‌سمت پایین کشیده می‌شود، در مجاورت ستون فقرات از میان قفسۀ سینه می‌گذرد و به ناحیۀ شکم وارد می‌شود. آنوریسم آئورت نزولی وضعیتی خطرناک است که با گشادشدن غیرطبیعی این بخش مشخص می‌شود. چنانچه این عارضه به‌موقع درمان نشود، با گذشت زمان بزرگ‌تر می‌شود و خطر پارگی، ایجاد شکاف خونی و فشار بر اندام‌های مجاور را به‌همراه دارد.

آنوریسم آئورت توراکوآبدومینال

این نوع آنوریسم یکی از پیچیده‌ترین انواع بیماری است که در آن، گشادشدگی به‌طور پیوسته از قفسۀ سینه شروع می‌شود و تا داخل شکم امتداد می‌یابد. به‌دلیل وسعت بسیار زیاد و موقعیت حساس آن در جایی که شاخه‌های خونی اصلی برای تغذیۀ معده، کبد، کلیه‌ها و روده جدا می‌شوند، خطرات این آنوریسم جدی است و پارگی آن به‌طور مستقیم جان بیمار را تهدید می‌کند.

علت ایجاد آنوریسم آئورت

علت دقیق ضعیف‌شدن دیوارۀ سرخ‌رگ همیشه مشخص نیست، اما پژوهش‌های پزشکی مجموعه‌ای از عوامل زمینه‌ساز زیر را معرفی می‌کنند:

• آسیب‌های فیزیکی و ضربه به سرخ‌رگ؛
• عفونت‌های پیشرفته مانند سیفلیس؛
• دیابت درمان‌نشده و پیشرفته که به تخریب عروق خونی و پیشرفت تصلب شرایین می‌انجامد؛
• مصرف محرک‌هایی مانند کوکائین که فشارخون را بالا می‌برند.

تصلب شرایین

تجمع رسوبات چربی و پلاک‌های کلسیمی درون سرخ‌رگ‌ها باعث سفت‌شدن و تنگی رگ‌ها می‌شود. این وضعیت فشار وارد بر دیوارۀ رگ را بالا می‌برد و ساختار آن را ضعیف می‌کند.

فشارخون بالا

فشارخون بالای مزمن به‌شکل مداوم بر دیوارۀ سرخ‌رگ آئورت فشار وارد می‌کند و با گذشت زمان باعث کاهش انعطاف‌پذیری و تضعیف لایه‌های کشسانی رگ می‌شود.

افزایش سن

با افزایش سن، بافت‌های ارتجاعی رگ‌های خونی تحلیل می‌روند. به همین علت، بیشترین میزان ابتلا به آنوریسم آئورت شکمی در افراد بالای ۶۵ سال رخ می‌دهد.

سیگارکشیدن

استعمال دخانیات از اصلی‌ترین عوامل خطر برای ایجاد و رشد سریع آنوریسم آئورت است. در افراد سیگاری، سرعت رشد برآمدگی رگ بسیار بیشتر است و احتمال پارگی ناگهانی آن به بالاترین حد می‌رسد.

بیماری‌های ژنتیکی

بعضی اختلال‌های ارثی بافت همبند مانند سندرم مارفان یا سایر بیماری‌های ساختاری قلب باعث می‌شوند بافت تشکیل‌دهندۀ دیوارۀ رگ از بدو تولد ضعیف باشد و رگ به‌راحتی گشاد شود.

عفونت‌ها و التهاب رگ

التهاب دیوارۀ سرخ‌رگ آئورت (آئورتیت) یا عفونت‌های میکروبی با آسیب‌رساندن مستقیم به دیوارۀ رگ، بستر شکل‌گیری آنوریسم را فراهم می‌کنند.

چه افرادی بیشتر در معرض آنوریسم آئورت هستند؟

گروه‌های زیر بیشتر در معرض ابتلا به این بیماری قرار دارند:

• مردان بالای ۶۵ سال: آنوریسم آئورت شکمی در میان مردان ۴ تا ۶ برابر شایع‌تر از زنان است. اگرچه این بیماری در مردان ۵۵ تا ۶۴ سال تنها حدود ۱ درصد شیوع دارد، با گذشت هر دهه از زندگی، احتمال بروز آن افزایش می‌یابد.
• افراد سیگاری: بخش عمدۀ نمونه‌های شدید و پیشرفتۀ آنوریسم آئورت در افرادی دیده می‌شود که سابقۀ طولانی‌مدت استعمال سیگار دارند.
• افراد دارای سابقه خانوادگی: افرادی که در خانوادۀ درجۀ یک خود (والدین، خواهر یا برادر) سابقۀ ابتلا به آنوریسم داشته‌اند، بیشتر احتمال دارد به این بیماری مبتلا شوند.
• بیماران مبتلا به فشارخون بالا: فشارخون مزمن و کنترل‌نشده، با ایجاد تنش مداوم، به ساختار دیوارۀ رگ آئورت آسیب می‌رساند.

علائم آنوریسم آئورت چیست؟

بیشتر اوقات علائم گشادشدن رگ آئورت تا مراحل پیشرفتۀ بیماری نمایان نمی‌شود و گاهی تا سال‌ها این بیماری خاموش است تا زمانی که رگ در آستانۀ پارگی قرار گیرد یا پاره شود. پارگی آنوریسم وضعیت خطرناکی است که به مداخلۀ فوری درمانی نیاز دارد.

علائم آنوریسم آئورت شکمی

بیشتر بیماران مبتلا به آنوریسم شکمی تا پیش‌از نزدیک‌شدن رگ به مرحلۀ پارگی علامتی حس نمی‌کنند. بااین‌حال، در آستانۀ خطر، علائم زیر نمایان می‌شود:

• درد مداوم و عمیق در بخش پایینی کمر یا شکم؛
• درد در پاها، ناحیۀ تناسلی، لگن یا کشالۀ ران؛
• احساس نبض یا ضربان در داخل شکم (شبیه به تپش قلب).

هنگام پارگی آنوریسم شکمی، نشانه‌های زیر به‌شکلی ناگهانی و شدید رخ می‌دهند:

• درد بسیار شدید در شکم، کمر یا پاها؛
• تنگی نفس؛
• ضربان قلب تند و افت شدید فشارخون؛
• سرگیجه، ضعف شدید یا بیهوشی؛
• حالت تهوع یا استفراغ؛
• پوست سرد، مرطوب و رنگ‌پریده.

گاهی در زنان این دردهای شدید شکمی با مشکلات داخلی دیگر اشتباه گرفته می‌شوند و مشکلاتی مانند علت درد سمت چپ پهلو در زنان باید با دقت بیشتر بررسی شوند.

علائم آنوریسم آئورت قفسه سینه

آنوریسم قفسۀ سینه به‌دلیل ماهیت بدون علامت خود ممکن است تا مدت‌ها مخفی بماند. نشانه‌های هشداردهندۀ آن عبارت‌اند از:

• درد در ناحیۀ فک، گردن، قفسۀ سینه یا بخش فوقانی کمر؛
• دشواری در بلع یا احساس درد هنگام قورت‌دادن غذا (در اثر فشار رگ متورم بر مری)؛
• گرفتگی و خشونت صدا (ناشی از فشار بر اعصاب تار صوتی)؛
• سرفۀ مداوم یا تنگی نفس (در اثر فشار بر نای).

علائم پارگی آنوریسم آئورت (اورژانس پزشکی)

پاره‌شدن یا شکاف‌خوردن لایه‌های دیوارۀ رگ، فوریت پزشکی جدی است که جان بیمار را به خطر می‌اندازد. علائم این اتفاق ناگهانی عبارت‌اند از:

• سرگیجه و غش؛
• تنگی نفس حاد؛
• تپش قلب بسیار تند؛
• تعریق شدید و سرد؛
• گیجی، اختلال در هوشیاری یا تکلم؛
• کاهش یا ازدست‌دادن بینایی؛
• ضعف یا فلج ناگهانی در یک سمت بدن؛
• درد ناگهانی، بسیار شدید و کوبنده در قفسۀ سینه یا کمر که بیماران بیشتر اوقات آن را شبیه به احساس پاره‌شدن یا خنجرزدن توصیف می‌کنند.

با گذشت هر دقیقه، شانس زنده‌ماندن بیمار کاهش می‌یابد؛ بنابراین، با مشاهدۀ این نشانه‌ها باید بلافاصله با اورژانس تماس گرفت.

آنوریسم آئورت چگونه تشخیص داده می‌شود؟

بسیاری از آنوریسم‌ها طی معاینه‌های دوره‌ای یا آزمایش‌های تصویربرداری تصادفی نمایان می‌شوند. درصورت وجود عوامل خطر یا بروز هرگونه علامت، پزشک متخصص با استفاده از روش‌های زیر بیماری را تشخیص می‌دهد:

معاینه فیزیکی

پزشک با لمس شکم، تودۀ ضربان‌دار را بررسی می‌کند. همچنین با استفاده از گوشی پزشکی، به صدای جریان غیرطبیعی خون (سوفل) در قلب گوش می‌دهد، نبض اندام‌ها را ارزیابی کرده و نشانه‌های بیماری‌های ساختاری را بررسی می‌کند.

سونوگرافی شکم

انجام سونوگرافی شکم ازجمله اصلی‌ترین، سریع‌ترین و بی‌خطرترین روش‌ها برای ارزیابی قطر آئورت شکمی و پایش تغییرهای آن در طول زمان است. این روش به شناسایی به‌موقع آنوریسم در مراحل اولیه کمک می‌کند.

سی‌تی‌اسکن (CT Scan)

سی‌تی‌اسکن از دقیق‌ترین آزمایش‌های تصویربرداری است که تصویری پرجزئیات از سرخ‌رگ آئورت، قطر دقیق برآمدگی و فاصلۀ آن تا سایر اندام‌های مجاور ارائه می‌دهد.

ام‌آر‌آی (MRI)

تصویربرداری رزونانس مغناطیسی (MRI) اطلاعات جامعی دربارۀ اندازه، شکل هندسی و محل دقیق درگیری سرخ‌رگ بدون نیاز به تابش اشعۀ ایکس فراهم می‌کند.

اکوکاردیوگرافی

در این روش که در بخش کاردیولوژی قلب انجام می‌شود، پزشکان با استفاده از امواج صوتی، ساختار قلب و بخش ابتدایی آئورت صعودی نزدیک به دریچه را بررسی می‌کنند.

اندازۀ آنوریسم و میزان خطر

به‌طور میانگین، آنوریسم‌های آئورت سالانه حدود ۰٫۴ سانتی‌متر رشد می‌کنند. رشد بیش از ۱ سانتی‌متر در مدت ۶ ماه رشد سریع شناخته می‌شود و باید آن را جدی و خطرناک در نظر گرفت.

• آنوریسم کوچک: قطر آنوریسم بین ۳ تا ۴٫۴ سانتی‌متر یا کمتر است.
• آنوریسم متوسط: قطر آنوریسم بین ۴٫۵ تا ۵٫۴ سانتی‌متر است.
• آنوریسم بزرگ: قطر آنوریسم ۵٫۵ سانتی‌متر یا بزرگ‌تر است.

چه زمانی خطر پارگی افزایش می‌یابد؟

هرچه قطر آنوریسم بزرگ‌تر شود، احتمال پارگی آن بیشتر افزایش می‌یابد. آنوریسم‌هایی با قطر بیش از ۵٫۰ سانتی‌متر در دستۀ پرخطر قرار دارند و باید برای درمان بلافاصله بررسی شوند.

درمان آنوریسم آئورت

هدف از درمان آنوریسم آئورت، جلوگیری از بزرگ‌شدن رگ و پارگی دیوارۀ سرخ‌رگ است. راهکارهای درمانی متناسب با اندازه و سرعت رشد رگ تعیین می‌شوند و عبارت‌اند از:

پیگیری و پایش منظم

مراجعۀ منظم به پزشک باعث آگاهی از پیشرفت بیماری و انجام اقدامات پیشگیرانه به‌موقع می‌شود. در آنوریسم‌های کوچک، تصویربرداری دوره‌ای هر ۶ تا ۱۲ ماه الزامی است.

کنترل فشارخون

اصلاح سبک زندگی و تغذیۀ سالم برای قلب به کاهش فشارخون و کلسترول کمک می‌کند و کشش روی دیوارۀ رگ را کاهش می‌دهد.

ترک سیگار

ترک فوری دخانیات مهم‌ترین اقدام فردی برای متوقف‌کردن رشد آنوریسم و کاهش احتمال پارگی است.

درمان دارویی

پزشک برای درمان دارویی آنوریسم آئورت، داروهای زیر را تجویز می‌کند:

• آسپرین (برای جلوگیری از تشکیل لخته، با در نظر گرفتن خطر خون‌ریزی)؛
• داروهای کاهندۀ فشارخون (مسدودکننده‌های گیرندۀ بتا، مهارکننده‌های ACE و ARBها)؛
• استاتین‌ها برای کنترل چربی خون و تثبیت پلاک‌های عروقی.

جراحی باز

در عمل جراحی باز، جراح با ایجاد برشی روی قفسۀ سینه یا شکم، بخش آسیب‌دیدۀ آئورت را برمی‌دارد و پیوند لوله‌ای مصنوعی (گرافت) را به‌جای آن بخیه می‌زند.

ترمیم اندوواسکولار (EVAR/TEVAR)

این روش نوعی جراحی کم‌تهاجمی است که در آن جراح ازطریق برشی کوچک در کشالۀ ران، لوله‌ای نازک (کاتتر) حاوی استنت‌گرافت را وارد رگ می‌کند. سپس آن را در محل برآمدگی برای هدایت جریان خون و برداشتن فشار از روی دیوارۀ ضعیف رگ، مستقر می‌کند.

چه زمانی جراحی برای آنوریسم آئورت ضروری است؟

جراحی آنوریسم آئورت اغلب زمانی توصیه می‌شود که قطر رگ به حدود ۴٫۸ تا ۵٫۶ سانتی‌متر یا بیشتر برسد یا رشد رگ سریع باشد. همچنین درصورت بروز علائمی مانند درد شدید یا نشت خون از دیوارۀ رگ، بلافاصله اقدام برای جراحی ضروری است. تصمیم‌گیری برای جراحی، براساس وضعیت سلامت عمومی بیمار و سنجش خطرات عمل در برابر خطر پارگی انجام می‌شود.

تفاوت جراحی باز و EVAR/TEVAR

در جراحی باز با برشی وسیع، بخش گشادشده بریده شده و گرافت جایگزین آن می‌شود. در روش اندوواسکولار، بدون نیاز به بازکردن کامل شکم یا سینه، استنت‌گرافت فلزی‌-پارچه‌ای ازطریق رگ‌های ران به محل آسیب فرستاده شده و در آنجا باز می‌شود.

مزایا و معایب جراحی باز

جراحی باز روشی قطعی و ماندگار برای نجات جان بیمار و پیشگیری از پارگی است، اما به‌دلیل تهاجمی‌بودن، عوارض احتمالی آن عبارت‌اند از:

• خون‌ریزی؛
• لخته‌شدن خون؛
• مشکلات تنفسی و ریوی؛
• آسیب به روده‌ها یا کلیه‌ها؛
• سکتۀ قلبی یا مغزی؛
• عفونت گرافت یا عفونت‌های بیمارستانی؛
• آسیب‌های عصبی یا آسیب به نخاع.

مزایا و معایب روش اندوواسکولار

روش اندوواسکولار دورۀ نقاهت کوتاه‌تری دارد و بیمار پس‌از ۱ تا ۲ روز مرخص می‌شود. بااین‌حال، در این روش باید وضعیت بیمار به‌طور دائم برای اطمینان از عملکرد صحیح استنت پایش شود. معایب این روش عبارت‌اند از:

• نشت خون به دور استنت (اندولیک)؛
• جابه‌جایی یا شکستگی ساختار استنت؛
• تشکیل آنوریسم‌های جدید در بالا یا پایین محل پیوند.

مراقبت‌های بعد از درمان آنوریسم آئورت

دوران بهبودی پس‌از جراحی اغلب بین ۱ تا ۳ ماه زمان می‌برد. رعایت دستورالعمل‌های زیر در این دوران ضروری است:

کنترل فشارخون

فشار خون به‌‌صورت دقیق و مستمر باید برای کاهش فشار وارد بر دیوارۀ رگ و محل پیوند بررسی شوند.

مصرف داروها

• مصرف منظم داروهای کاهندۀ فشارخون طبق جدول زمانی و بدون قطع خودسرانه؛
• مصرف داروهای رقیق‌کنندۀ خون (مانند آسپرین) با مراقبت در برابر خون‌ریزی یا کبودی؛
• استفادۀ دقیق از مسکن‌های تجویزی و خودداری از مصرف خودسرانۀ داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی.

فعالیت بدنی مناسب

بیمار باید ۴ تا ۶ هفته از بلندکردن اجسام سنگین و فعالیت‌های بدنی شدید خودداری کرده و فعالیت خود را به استراحت و پیاده‌روی‌های کوتاه روزانه محدود کند.

پیگیری با تصویربرداری

انجام منظم آنژیوگرافی سی‌تی (CTA) یا سونوگرافی داپلکس طبق توصیۀ پزشک برای بررسی سلامت پیوند الزامی است.

عوارض آنوریسم آئورت

پارگی آنوریسم خطرناک‌ترین عارضۀ این بیماری است که با خون‌ریزی شدید داخلی و شوک همراه است. همچنین، شکافته‌شدن لایه‌های آئورت (دایسکشن) باعث مسدودشدن مسیر خون‌رسانی به اندام‌های حیاتی و آسیب شدید به مغز، کلیه‌ها و دستگاه گوارش می‌شود.

آیا می‌توان از آنوریسم آئورت پیشگیری کرد؟

با رعایت شیوۀ زندگی سالم و کنترل عوامل خطر می‌توان احتمال ایجاد و پیشرفت بیماری را تا حد زیادی کاهش داد. اقدامات زیر را برای این منظور جدی بگیرید:

• پیروی از برنامۀ غذایی مناسب برای سلامت قلب؛
• انجام ورزش‌های منظم و متعادل؛
• حفظ وزن در محدودۀ ایدئال؛
• ترک سیگار و قلیان به‌طور کامل.

غربالگری در افراد پرخطر

مردان ۶۵ تا ۷۵ ساله‌ای که سابقۀ مصرف دخانیات دارند و افراد با سابقۀ خانوادگی این بیماری یا مبتلایان به سندرم‌های ژنتیکی، باید با سونوگرافی غربالگری شوند. در شرایط خاص خانوادگی و ارزیابی مسائلی مانند بیماری قلبی در بارداری نیز مشاوره‌های ژنتیک و قلبی اهمیت دارد.

زندگی با آنوریسم آئورت

بیمارانی که آنوریسم آئورت دارند، می‌توانند با رعایت مراقبت‌های ویژه به زندگی طبیعی خود ادامه دهند.

ورزش‌های مجاز

فعالیت‌های سبک و تفریحی با شدت ملایم اغلب بی‌خطر هستند، ازجمله:

• بولینگ؛
• گلف؛
• اسکیت یا پاتیناژ تفریحی (بدون برخوردهای ورزشی)؛
• شنا در سطح تفریحی؛
• پیاده‌روی با سرعت متعادل و کوهپیمایی در مسیرهای هموار؛
• دوچرخه‌سواری ثابت با شدت ملایم؛
• تنیس دونفره.

علاوه‌بر این، برای انجام فعالیت‌های ورزشی با شدت متوسط زیر باید تأییدیه پزشک را بگیرید:

• بسکتبال؛
• اسکواش؛
• دویدن؛
• اسکی؛
• تنیس انفرادی؛
• فوتبال غیربرخوردی؛
• دوچرخه‌سواری در فضای آزاد؛
• شنای سرعتی در طول استخر؛
• موتورسواری و اسب‌سواری.

ورزش‌های ممنوع

ورزش‌ها و حرکاتی که فشار ناگهانی و بسیار بالایی به قفسۀ سینه و شکم وارد می‌کنند، ممنوع هستند. ازجمله:

• وزنه‌برداری سنگین، درازنشست، شنای سوئدی، بارفیکس و تمرین‌های ایزومتریک شدید؛
• اسنوبورد؛
• ورزش‌های برخوردی (فوتبال، کشتی، بوکس، هاکی)؛
• صخره‌نوردی؛
• موج‌سواری و اسکی روی آب؛
• غواصی در آب‌های عمیق.

علاوه‌بر این، بیماران مبتلا به سندرم مارفان و اختلال‌های بافت همبند باید از هرگونه ورزش تا مرز خستگی شدید و بازدم‌های پرفشار (مانند بادکردن بادکنک) خودداری کنند.

رژیم غذایی مناسب

متخصصان طب سنتی برای درمان گیاهی آنوریسم آئورت رژیم غذایی مناسب را پیشنهاد می‌کنند که باید سرشار از منابع طبیعی زیر باشد:

• سبزیجات تازۀ برگ‌سبز؛
• میوه‌ها؛
• مغزها و دانه‌های خام؛
• غلات کامل و سبوس‌دار؛
• حبوبات؛
• پروتئین‌های کم‌چرب و گوشت سفید؛
• ماهی‌های حاوی اسیدهای چرب غیراشباع.

چه زمانی آنوریسم آئورت خطرناک است؟

آنوریسم‌های کوچک تا زمانی که رشد نکنند، خطر جدی ندارند. خطر بیماری زمانی به اوج می‌رسد که قطر رگ بزرگ شود و خطر پارگی افزایش یابد. نرخ مرگ‌ومیر پارگی آنوریسم شکمی حدود ۹۰ درصد است و حتی درصورت رسیدن بیمار به بیمارستان، شانس زنده‌ماندن حدود ۵۰ درصد است. به همین علت، تشخیص زودهنگام و درمان پیش‌از پارگی اهمیت بالایی دارد.

کلام آخر دکتردکتر

مراقبت از سلامت قلب و عروق و اصلاح شیوۀ زندگی، مؤثرترین گام در پیشگیری از شکل‌گیری یا پیشرفت آنوریسم آئورت است. درصورتی‌که جزو گروه‌های پرخطر هستید، غربالگری منظم با سونوگرافی را نادیده نگیرید. تشخیص زودهنگام و درمان این بیماری، خطرات ناشی از پارگی را به حداقل می‌رساند و امکان زندگی سالم و باکیفیت را فراهم می‌کند.

همچنین، برای پیشگیری از مشکلات بیشتر به متخصص قلب و عروق مراجعه کنید. شما می‌توانید از دکتردکتر نوبت ویزیت برای مراجعۀ حضوری به متخصص مربوطه بگیرید. اگر سؤال بیشتری دربارۀ آنوریسم آئورت دارید، بهترین پزشکان و متخصصان در دکتردکتر آماده‌اند تا به‌صورت آنلاین پاسخ‌گوی شما باشند.

سوالات متداول

منابع

my.clevelandclinic

my.clevelandclinic

my.clevelandclinic

my.clevelandclinic

uofmhealth

ufhealth

nhlbi.nih

massgeneralbrigham

nhs

lemaitre

share.upmc

encinovascular

mydoctor.kaiserpermanente

uhhospitals