سرفه خلط دار شدید؛ علت، درمان و روش‌های کاهش علائم

سرفه خلط‌دار اگرچه یک واکنش دفاعی و هوشمندانه از سوی ریه‌ها برای پاکسازی مجاری تنفسی از ویروس‌ها، باکتری‌ها و عوامل محرک است، تداوم آن می‌تواند بسیار آزاردهنده و کلافه‌کننده باشد. خوشبختانه نیازی نیست همیشه به دنبال درمان‌های پیچیده باشید؛ از راهکارهای خانگی ساده گرفته تا داروهای مؤثر و استاندارد، روش‌های زیادی برای رقیق کردن این ترشحات سمج و باز کردن راه‌های تنفسی وجود دارد تا دوباره نفس راحتی بکشید. همراه ما باشید تا درباره معجزه سرفه خلط دار صحبت کنیم.

در این مقاله از مجله سلامت و پزشکی دکتردکتر، درباره روش‌های درمان سرفه خلط‌ دار کودکان و بزرگسالان و دلایل آن می‌خوانید. همچنین با درمان خانگی سرفه خلط دار هم آشنا می‌شوید.

در پایان اگر درباره درمان سریع سرفه خلط دار یا مطالب مربوط به آن پرسشی دارید، بپرسید تا پزشک به شما پاسخ بدهد.

سرفه خلط دار چیست؟

سرفه خلط‌دار به سرفه‌ای گفته می‌شود که با خروج مخاط و ترشحات از مجاری تنفسی همراه است. این حالت یک مکانیسم دفاعی و هوشمندانه در بدن است؛ زمانی که ویروس‌ها، باکتری‌ها یا عوامل محرک وارد دستگاه تنفس می‌شوند، ریه‌ها برای به‌دام‌انداختن آن‌ها ترشحات بیشتری تولید می‌کنند.

با تجمع این ترشحات، گیرنده‌های عصبی مجاری تنفسی تحریک شده و مغز فرمان سرفه صادر می‌کند. انقباض ناگهانی عضلات قفسه‌سینه، هوا را با فشار خارج کرده و ترشحات حاوی عوامل بیماری‌زا را بیرون می‌راند تا مسیر تنفس پاکسازی شود.

علت سرفه خلط دار

در این بخش مهم‌ترین دلایل سرفه خلط‌دار را به‌صورت موردی نام می‌بریم و معرفی می‌کنیم.

عفونت‌های ویروسی: سرماخوردگی و آنفلوآنزا

عفونت‌های ویروسی از شایع‌ترین محرک‌های تنفسی هستند. وقتی ویروس‌ها به مجاری تنفسی حمله می‌کنند، بدن برای به دام انداختن و دفع آن‌ها ترشحات بیشتری تولید می‌کند که نتیجه‌اش معجزه سرفه خلط دار است.

عفونت‌های باکتریایی و برونشیت

گاهی اوقات باکتری‌ها با ایجاد التهاب شدید در مجاری تنفسی (مانند بیماری برونشیت)، ریه‌ را وادار به ترشح خلط غلیظ کنند. این فرایند دفاعی برای پاکسازی ریه از باکتری‌ها به شکل سرفه بروز می‌کند.

بیماری‌های مزمن ریوی مثل آسم و COPD

در بیماری‌های مزمن مانند آسم یا انسداد مزمن ریوی (COPD)، بافت‌های تنفسی همواره دچار التهاب هستند. این التهاب مزمن باعث تولید بیش‌از‌حد مخاط و در نتیجه سرفه‌ خلط‌دار مداوم خواهد شد.

آلرژی‌ها و عوامل حساسیت‌زا

قرارگیری در معرض مواد حساسیت‌زا مانند گردوغبار، گرده گیاهان یا موی حیوانات، سیستم ایمنی را تحریک می‌کند. این واکنش آلرژیک با تولید ترشحات اضافی در مجاری تنفسی و سرفه همراه است. این ترشحات نیز باعث سرفه خلط‌دار می‌شوند.

عوامل محیطی و آلاینده‌ها

استنشاق مداوم هوای آلوده، دود سیگار یا بخارهای شیمیایی، پوشش مخاطی ریه‌ را آزار می‌دهد. مجاری تنفسی برای دفاع در برابر این عوامل تحریک‌کننده، خلط تولید کرده و آن را با سرفه خارج می‌کنند.

بیماری فیبروز کیستیک

فیبروز کیستیک یک بیماری ژنتیکی است که ترشحات بدن را غلیظ و چسبنده می‌کند. این ترشحات غلیظ در ریه‌ها انباشته شده و علاوه بر سرفه خلط‌دار مزمن، راه تنفس را می‌بندند.

تشخیص علت سرفه خلط دار از روی رنگ

تشخیص علت سرفه خلط دار می‌تواند بر اساس رنگ و قوام خلط به‌طور دقیق‌تری انجام شود. هر رنگ متفاوت می‌تواند نشانه‌ای از وضعیت خاصی در سیستم تنفسی باشد.

• خلط شفاف و روشن: سرفه با این نوع خلط معمولاً نشان‌دهنده عفونت‌های ویروسی است، مانند سرماخوردگی یا آنفلوآنزا. در این حالت، خلط نرم و رقیق است و معمولاً به‌راحتی دفع می‌شود.
• خلط زرد یا سبز: این رنگ خلط معمولاً ناشی از عفونت‌های باکتریایی است. سرفه با خلط سبز یا زرد نشان‌دهنده التهاب شدیدتر و فعالیت سلول‌های ایمنی (کنترل‌کننده‌های عفونت) در بدن است. این حالت معمولاً در برونشیت حاد یا سینوزیت دیده می‌شود.
• خلط سفید: سرفه با خلط سفید ممکن است به مشکلات تنفسی مزمن مانند آسم یا آلرژی‌ها مربوط باشد. این خلط معمولاً دارای قوام کمتری است و در مراحل ابتدایی عفونت‌ها یا تحرکات آلرژیک مشاهده می‌شود.
• خلط سیاه: این نوع خلط به‌طور معمول به دلیل قرارگیری در معرض مواد مضر مانند آلودگی هوا، گرد و غبار یا سیگار کشیدن ایجاد می‌شود. سرفه با خلط سیاه می‌تواند نشانه‌ای از بیماری مزمن ریه، مانند COPD، باشد و باید به دقت بررسی شود.
• خلط قهوه‌ای: خلط قهوه‌ای یا تیره معمولاً به دلیل خون قدیمی است که در مجاری تنفسی تجمع کرده است. این نوع خلط ممکن است به عفونت‌های شدید یا تومورها اشاره کند و نیاز به ارزیابی فوری دارد.
• خلط خونی (قرمز یا صورتی): وجود خون در خلط می‌تواند نشانه‌ای از مشکلات جدی‌تری همچون سرطان ریه، عفونت‌های ریوی جدی یا مشکلات قلبی باشد. در این صورت، مراجعه فوری به پزشک ضروری است.

با بررسی دقیق رنگ و قوام خلط، می‌توان به شناخت بهتری از مشکلات تنفسی و عفونت‌ها رسید و در صورت نیاز، اقدامات درمانی مناسب انجام داد.

در زیر جدولی از انواع خلط به همراه رنگ، ویژگی‌ها و علل احتمالی سرفه خلط‌دار ارائه شده است:

این جدول به شما کمک می‌کند تا با توجه به رنگ و ویژگی‌های خلط، موارد احتمالی را تشخیص دهید و در صورت نیاز اقدامات لازم را انجام دهید. در صورتی که سرفه خلط‌دار ادامه داشته باشد یا نگران‌کننده باشد، مشاوره با پزشک بسیار مهم است.

پیشگیری از سرفه خلط دار

پیشگیری از سرفه خلط دار به عوامل متعددی بستگی دارد که با رعایت آن‌ها می‌توان تا حد زیادی از بروز این مشکل جلوگیری کرد. در ادامه چند راهکار مؤثر برای جلوگیری از سرفه خلط‌دار معرفی می‌کنیم:

• تقویت سیستم ایمنی: با داشتن تغذیه سالم، خواب کافی و ورزش منظم، سد دفاعی بدن را در برابر عوامل بیماری‌زا قوی‌تر کنید.
• رعایت بهداشت تنفسی: شست‌وشوی مرتب دست‌ها و استفاده از ماسک در مکان‌های شلوغ، مانع ورود ویروس‌ها و باکتری‌ها به بدن می‌شود.
• دوری از افراد مبتلا: تا حد امکان از تماس نزدیک با کسانی که علائم سرماخوردگی یا عفونت تنفسی دارند، پرهیز کنید.
• پرهیز از آلرژن‌ها: اگر به گردوغبار، موی حیوانات یا گرده گیاهان حساسیت دارید، از قرارگیری طولانی‌مدت در معرض آنها خودداری کنید.
• مرطوب نگه داشتن محیط: استفاده از دستگاه بخور در خانه به پاکسازی مجاری تنفسی، روان شدن ترشحات و جلوگیری از تحریک ریه‌ها کمک می‌کند.

به گفته دکتر تریسی مارتین متخصص ریه:

پیشگیری همیشه بهتر از درمان است؛ با اتخاذ عادات سالم و مراقبت از سلامتی خود، می‌توانیم از بسیاری از مشکلات تنفسی جلوگیری کنیم.

درمان دارویی سرفه خلط دار چیست؟

بهترین قرص برای سرفه خلط دار چیست و چه راهی برای رفع این مشکل وجود دارد؟ داروهای بدون نسخه متنوعی برای درمان سرفه‌ خلط‌ دار بزرگسالان وجود دارند. این داروها، با رفع مشکلاتی مانند گرفتگی و کیپ‌شدن بینی و تسکین سرفه از تولید خلط بیشتر جلوگیری می‌کنند. در شرایطی که بیماری ریوی یا مشکلی جدی منجر به سرفه‌های خلط‌ دار می‌شود، باید حتماً از تجویز دکتر گوش، حلق و بینی برای تهیه دارو استفاده کنید. اما داروهای بدون نسخه و تجویز پزشک و بهترین شربت برای سرفه خلط دار در شرایط نه‌چندان خطرناک، شامل چه مواردی می‌شوند؟

• آنتی‌هیستامین
• شربت ضد سرفه اکسپکتورانت

البته آنتی بیوتیک برای سرفه خلط دار هم تجویز می‌شود اما بهترین انتی بیوتیک برای سرفه های خلط دار را پزشک بر اساس بیماری شما و شدت آن به شما خواهد داد. به ویژگی‌های هریک از این داروها در جدول دقت کنید.

آنتی هیستامین برای درمان سرفه خلط دار

داروی آنتی هیستامین‌ با مسدود کردن ماده شیمیایی هیستامین در بدن، ترشح ناشی از واکنش‌ آلرژیک را مهار می‌کند. این دارو بیشتر برای سرفه آلرژیک کاربرد دارد. پرکاربردترین اسامی در این گروه عبارت‌اند از:

• لوراتادین: دارویی از نسل دوم و غیرخواب‌آور که علائم آلرژی و سرفه‌ فصلی را بدون احساس خستگی در طول روز کنترل می‌کند.
• سیتریزین: انتخابی قدرتمند برای کاهش آبریزش و سرفه آلرژیک که کمی خواب‌آور است و بهتر است قبل‌از خواب مصرف شود.
• فکسوفنادین: یکی از بهترین آنتی‌هیستامین‌های غیرخواب‌آور روزانه که حساسیت‌ تنفسی و سرفه‌ ناشی از گرده گیاهان را بدون افت هوشیاری آرام می‌کند.
• دیفن‌هیدرامین: دارویی آرام‌بخش و خواب‌آور از نسل اول که علاوه‌بر رفع حساسیت، به تسکین سرفه‌ شبانه و استراحت بهتر کمک می‌کند.
• کلرفنیرامین: دارویی برای کاهش آبریزش و عطسه ناشی از سرماخوردگی که به‌دلیل خاصیت خواب‌آوری، برای مصرف شبانه بیشتر کاربرد دارد.

داروهای ضداحتقان برای درمان سرفه خلط دار

داروهای ضداحتقان با منقبض کردن عروق خونی متورم در بینی و سینوس‌ها، گرفتگی را برطرف کرده و تنفس را راحت‌تر می‌کنند. این داروها در کوتاه‌مدت به کاهش علائم تنفسی و بهبود سرفه‌های ناشی از انسداد مجاری هوایی کمک می‌کنند. در ادامه چند نمونه از معروف‌ترین داروهای این گروه را معرفی می‌کنیم:

• سودوافدرین: یک ضد احتقان خوراکی قوی است که با کاهش تورم عروق خونی مجاری تنفسی، گرفتگی بینی و سینوس‌ها را به‌خوبی برطرف می‌کند.
• اکسی‌متازولین: دارویی با اثربخشی سریع که برای رفع گرفتگی شدید بینی به‌کار می‌رود، اما نباید بیش از ۳ تا ۵ روز مداوم مصرف شود.
• فنیل‌افرین: یک ضد احتقان سریع‌الاثر که با باز کردن فوری مجاری تنفسی، تنفس را در زمان سرماخوردگی آسان‌تر می‌کند.
• قرص زایلومتازولین: داروی ضداحتقانی که با انقباض عروق مخاط بینی، جریان هوا را در مجاری تنفسی باز می‌کند و اثر طولانی‌تری دارد.
• قرص ترکیبی سرماخوردگی (حاوی فنیل‌افرین یا سودوافدرین به‌همراه استامینوفن): داروهای ترکیبی علاوه‌بر رفع احتقان و باز کردن راه‌های هوایی، تب و دردهای عضلانی ناشی از بیماری را نیز تسکین می‌دهند.

پروسپان برای درمان سرفه خلط دار

پروسپان هم برای سرفه خلط دار تجویز می‌شود. این دارو برای سرفه خلط دار باعث نرم‌شدن مخاط سفت می‌شود و سرفه‌کردن را هم آسان‌تر می‌کند. با مصرف آن از علائمی مانند تنگی نفس، سرفه و تولید خلط زیاد جلوگیری می‌شود.

شربت سرفه پروسپان برای کاهش علائم اختلالات التهابی حادی استفاده می‌شود که بر مجاری هوایی مرتبط با سرفه تأثیر می‌گذارند. در صورت تداوم علائم و بروز موارد زیر:

• مشکلات تنفسی
• تب یا ترشحات چرکی/خونی

باید فوراً با پزشک مشورت کنید. گفتنی است شربت پلارژین با خواص خلط‌آور و ضدالتهابی به کاهش سرفه خلط‌دار و بهبود علائم تنفسی ناشی از سرماخوردگی کمک می‌کند.

اکسپکتورانت برای درمان سرفه خلط دار

شربت اکسپکتورانت با رقیق‌کردن مخاط غلیظ در مجاری تنفسی، به خروج آسان‌تر ترشحات و پاکسازی ریه‌ها کمک می‌کند. این دارو معمولا برای درمان سرفه شدید با خلط ناشی از عفونت تنفسی تجویز می‌شود و نقش مهمی در کاهش تجمع مخاط و درد قفسه سینه دارد. کاربردهای اکسپکتورانت برای درمان سرفه خلط دار عبارت‌اند از:

• رقیق‌کننده و تسهیل‌کننده خروج ترشحات و مخاط غلیظ؛
• مؤثر در بهبود علائم ناشی از سرماخوردگی، برونشیت و ذات‌الریه؛
• کاهنده احساس گرفتگی و سنگینی در قفسه سینه؛
• نیازمند بررسی تخصصی پزشکی و عدم کارایی در مواردی مانند سرفه‌های خلط‌دار خونی.

درمان خانگی سرفه خلط دار

درمان‌های خانگی مختلف، می‌توانند به مدیریت سرفه خلط دار و مخاط کمک کنند. برخی از درمان‌های خانگی طبیعی برای سرفه خلط‌دار در ادامه می‌خوانید.

نکته! اگر درمان‌ خانگی سرفه مفید واقع نشود، باید به سراغ داروهای بدون نسخه و با نسخه‌ در دسترس بروید.

• آب‌رسانی و نوشیدن مایعات گرم: کم‌آبی بدن باعث غلیظ‌ شدن ترشحات و چسبنده‌ شدن مخاط در مجاری تنفسی می‌شود. مصرف مداوم آب فراوان، سوپ‌های رقیق و دمنوش‌های گیاهی گرم مانند چای بابونه یا زنجبیل، این ترشحات را رقیق و روان کرده و به پاکسازی ریه‌ها و خروج آسان‌تر اخلاط کمک شایانی می‌کند.
• استفاده از دستگاه بخور سرد: هوای خشک به‌شدت مجاری تنفسی را تحریک کرده و سرفه‌ را تشدید می‌کند. استفاده از دستگاه بخور سرد در محیط خانه یا اتاق خواب، رطوبت ملایمی ایجاد می‌کند که مخاط غلیظ را نرم کرده، گرفتگی سینوس را کاهش می‌دهد و تنفس را برای فرد راحت‌ می‌کند.
• گرم نگه داشتن بدن: وقتی بدن در محیط گرم و مطبوع است و با لباس‌ مناسب پوشانده می‌شود، سیستم ایمنی با تمرکز و انرژی بیشتری روی مبارزه با عوامل ویروسی و باکتریایی تمرکز می‌کند. استراحت در بستر گرم و دوش آب گرم از روش‌های عالی برای تسکین بدن‌درد و باز کردن مجرای تنفسی است.
• غرغره آب‌نمک یا استفاده از سرم نمکی: محلول آب‌نمک ولرم یکی از راهکارهای اثربخش برای ضدعفونی کردن حلق است. غرغره این محلول به‌مدت چند ثانیه، باکتری‌ها و محرک‌های موجود در گلو را از بین برده، التهاب بافت‌ را کاهش می‌دهد و به تخلیه مخاط اضافه و سموم کمک می‌کند.
• دوری از دود و محرک‌های محیطی: استنشاق دود سیگار، قلیان، بخار شیمیایی و هوای آلوده، پرده مخاطی ریه‌ را می‌آزارد و فرایند بهبود سرفه را طولانی‌تر می‌کند. دوری کامل از محیط‌های دودآلود و سیگاری به مجاری تنفسی اجازه می‌دهد تا استراحت کرده و التهاب فروکش کند.
• مصرف عسل طبیعی: عسل به‌دلیل داشتن خواص ضدالتهابی و تسکین‌دهنده طبیعی، گلو را پوشش داده و محرک‌های عصبی عامل سرفه را آرام می‌کند. یک قاشق عسل به‌خوبی سرفه‌های شبانه را مهار خواهد کرد.

اگر نوزاد شما سرفه خلط دار دارد بهتر است برای درمان به پزشک مراجعه کنید. اما قبل از آن در مقاله سرفه نوزاد اطلاعات مقدماتی راجع به این موضوع کسب کنید.

درمان سرفه خلط دار بزرگسالان چیست؟

راه‌کارهای مختلفی برای درمان سرفه های خلطی مطرح می‌شوند. باید بدانید که دلیل این سرفه‌ها چیست. اگر سرفه‌هایتان شدید و مزمن شده‌اند، شاید اوضاع وخیم‌تر از ابتلا به ویروس یا یک باکتری رایج و ساده است. گاهی‌اوقات، پای مشکلات جدی در ناحیه گلو و به میان است. بزرگسالان نسبت به کودکان، گزینه‌های درمانی بیشتری برای مقابله با سرفه خلط‌دار در اختیار دارند. در ادامه، با تعدادی از آن‌ها آشنا می‌شوید.

آنتی بیوتیک برای سرفه خلط دار بزرگسال

اگر سرفه ناشی از عفونت باکتریایی باشد، امکان دارد که پزشک آنتی‌بیوتیک برای سرفه خلط دار تجویز کند. از رایج‌ترین انواع انتی بیوتیک برای سرفه های خلط دار کودکان و بزرگ‌سالان باید به موارد زیر اشاره کنیم:

• آموکسی‌سیلین ۵۰۰ میلی‌گرم ،۳ بار در روز به مدت ۵ روز.
• کلاریترومایسین ۲۵۰ تا ۵۰۰ میلی‌گرم، ۲ بار در روز به مدت ۵ روز.
•  اریترومایسین ۲۵۰ تا ۵۰۰ میلی‌گرم، ۴ بار در روز یا ۵۰۰ تا ۱۰۰۰ میلی‌گرم، ۲ بار در روز به مدت ۵ روز.

این موارد، فقط برای آشنایی بیشتر شما با دوز و داروهای آنتی‌بیوتیکی است. هرگز، سرخود اقدام به مصرف چنین داروهایی نکنید.

داروهای ضد سرفه خلط دار

داروها نقش مهمی در کنترل سرفه دارند. در سرفه‌های خلط‌دار، هدف اصلی روان کردن ترشحات است، نه سرکوب کامل آن‌ها. برای درمان فوری سرفه شبانه خلط دار با این داروها آشنا شوید:

• شربت گایافنزین؛
• قرص یا شربت برم‌هگزین؛
• کپسول یا پودر استیل‌سیستئین؛
• شربت‌های گیاهی ضد سرفه (حاوی عصاره آویشن یا پیچک)؛
• دکسترومتورفان.

درمان سرفه خلط دار نوزادان و کودکان چیست؟

راه‌های مختلفی برای کمک به پاک‌سازی مخاط بینی و گلوی کودکان وجود دارد. بهتر است که با مشورت پزشک، از مناسب‌ترین روش‌ها باخبر شوید. بنا به علت سرفه خلط‌دار کودک و نوزاد از میان روش‌های موجود به بهترین گزینه برسید. یادتان باشد که ممکن است، کودکان و نوزادان هم دچار مشکلاتی مانند اسید معده باشند. رفلاکس در بچه‌ها هم می‌تواند باعث بروز سرفه خلط‌دار شود. پس به وجود مخاط در سرفه کودک، دقت کنید و با توجه به دلیل آن، اقدام به استفاده از روش‌های درمانی کنید.

• افزایش مصرف مایعات فراوان: دادن آب کافی، سوپ‌ رقیق و آب‌میوه‌ طبیعی به کودک باعث رقیق‌شدن مخاط غلیظ در مجاری تنفسی می‌شود. این کار تنفس را راحت‌ کرده و از کم‌آبی بدن جلوگیری می‌کند.
• تنظیم موقعیت خواب و بالا نگه داشتن سر: قراردادن یک بالش اضافی زیر سر کودک هنگام خواب کمک می‌کند تا ترشحات در پشت گلو انباشته نشوند. این وضعیت راه‌های هوا را باز می‌کند و راه درمان خلط سينه و سرفه است.
• استفاده از دستگاه بخور سرد در اتاق: رطوبت ملایمی که دستگاه بخور ایجاد می‌کند، گلوی خشک کودک را نرم کرده و به روان‌شدن ترشحات و کاهش گرفتگی مجاری تنفسی کمک می‌کند.
• مالش قفسه‌سینه با پمادهای مخصوص: برای کودکان بالای دو سال، استفاده از پمادهای موضعی ملایم (مانند ویکس کودکان) روی سینه و پشت، به باز شدن راه‌های تنفسی و راحت‌تر خوابیدن کودک کمک می‌کند.
• مشورت با پزشک و بررسی رفلاکس: ازآنجا‌که سرفه‌های خلط‌دار مداوم در کودکان گاهی ناشی از مشکلاتی مانند رفلاکس معده است، بررسی دقیق توسط پزشک متخصص برای انتخاب روش درمان صحیح ضروری است.

برای سرفه خلط دار چه بخوریم؟

برای سرفه خلط دار چی خوبه؟ حتما این سوال را بارها از خود پرسیده‌اید. مصرف بعضی از مواد، می‌تواند به کاهش سرفه‌های خلط‌دار کمک کند. لیمو، سیر و زنجبیل از این دسته مواد مفید هستند. تحقیقی در سال ۲۰۱۸ میلادی انجام شد که نشان می‌دهد، این مواد در کم‌کردن سرفه‌های خلط‌دار نقش مهمی دارند. گزینه‌های پیشنهادی دیگری هم وجود دارد. اضافه‌کردن این مواد به رژیم غذایی می‌تواند باعث تسکین سرفه‌ها و بهبود آن‌ها شود. نقش بیشتر مواد پیشنهادی در روان‌سازی خلط‌ها دیده می‌شود.

• سوپ مرغ: سوپ مرغ حرکت نوتروفیل‌های گلبول‌های سفید در بدن را کند و کم‌سرعت کند. با حرکت نرم و آهسته، آن‌ها در بخش‌هایی از بدن قرار می‌گیرند که عفونت وجود دارد. گرمای این غذا نیز اثر آرامش‌بخش و تسکینی دارد.
• موز: موز بخشی از BRAT (موز، برنج، سس سیب و نان تست)، یعنی نوعی رژیم غذایی است که برای افراد دچار سرفه، سرماخوردگی و مشکلات معده مناسب است. مصرف این میوه می‌تواند به نرم‌ترشدن گلو کمک کند. 
• کیوی: بادام دارای خواص پیشگیرانه و درمانی برای درمان سرماخوردگی و سرفه است. پوست بادام حاوی پلی‌فنول‌ها است، یعنی ترکیبی که با بیماری‌ها مبارزه می‌کند.
• عصارۀ سبزیجات: سبزیجات سرشار از آنتی‌اکسیدان هستند و به تقویت ایمنی کمک می‌کنند. آب سبزیجات باعث بهبودی سریع‌تر سرماخوردگی و گلودرد شود. 
• دانه کدو تنبل: دانه کدو تنبل سرشار از زینک یا همان روی است. بدن برای تقویت عملکرد گلبول‌های سفید به این ماده معدنی نیاز دارد. گلبول‌های سفید برای مبارزه با عوامل بیماری‌زا مانند ویروس آنفولانزا مهم هستند. 
• ماست: پروبیوتیک‌ها بهترین گزینه برای مبارزه با علائم سرماخوردگی و آنفولانزا هستند. افرادی که ماست پروبیوتیک مصرف می‌کنند، به طور کلی هم سالم‌تر می‌مانند. بدن افرادی که ماست و لبنیات پروبیوتیک مصرف می‌کنند، توانایی سریع‌تری برای بهبود بیماری‌ها دارد.
• آب انار: آب انار تازه سرشار از خواص ضدباکتریایی و ضدالتهابی است. این ماده حاوی آنتی اکسیدان‌های فلاونوئیدی است که برای مبارزه با ویروس‌ها و کاهش  تا ۴۰درصد مفیدند.
• زردچوبه: شیر زردچوبه یکی از داروهای خانگی معروف در هند برای درمان بیماری‌های مختلف است. این مورد درمانی خانگی قوی برای گلودرد و سرفه است. زردچوبه به دلیل وجود کورکومین در آن برای خلط گلو مفید است.

درمان سرفه شدید خلط دار چیست؟

اگر سرفه‌های خلط‌دار شما بهبود پیدا نمی‌کنند و مدام بدتر می‌شوند، علت را در این موارد جست‌و‌جو کنید:

• گاهی‌اوقات، پای ابتلا به آسم یا رفلاکس شدید معده به‌میان است؛
• عفونت‌های گسترده تنفسی هم می‌توانند دستگاه تنفس و ریه‌ها را آزار دهند؛
• در برخی موارد، سرفه‌های شدید توأم با خلط نشانه ابتلا به بیماری‌های قلبی هم هستند؛
• عفونت راه‌های اصلی ریه هم باعث بروز بیماری برونشیت می‌شود. 

وجود سرفه‌های خلط‌دار در تمام این موارد دیده می‌شود. پس اگر سرفه‌های شما شدیدند، باید به‌فکر تشخیص علت و پیش‌گرفتن درمان در راستای دلیل بروز مشکل باشید. اگر هنگام سرفه کردن در کمر خود احساس درد می‌کنید بهتر است علت آن را در مقاله کمردرد هنگام سرفه در مجله دکتردکتر پیدا کنید.

مصرف داروها برای درمان سرفه شدید خلط دار

اگر عامل سرفه شدید خلط‌دار ویروسی باشد، از داروهای ضدویروسی به‌عنوان معجزه سرفه خلط دار استفاده می‌شود. چنانچه پس‌از شروع علائم به‌سرعت شروع به مصرف این داروهای ضد ویروسی کنید، ممکن است زودتر بهبود پیدا کنید:

• برونکودیلاتور هم دارویی است که به بازشدن راه‌های تنفسی کمک می‌کند؛
• داروهای ضد التهاب مانند کورتیکواستروئیدها هم در موارد التهابی سرفه‌های شدید کاربرد دارند؛
• داروهای سرکوب‌کننده سرفه مانند دکسترومتورفان و بنزوناتات هم برای رفع مشکلات سرفه خلط‌دار شدید قابل استفاده هستند؛

اگر سرفه‌ در نتیجه آسم و بیماری‌های تنفسی مزمن و جدی به‌وجود آمده باشد، به راهکارهای دیگر مانند تمرینات تنفسی خاص نیاز است.

مطالعه بیشتر: طول درمان سرماخوردگی

درمان سرفه خلط دار طولانی مدت چیست؟

سرفه خلط دار طولانی مدت، معمولا نیاز به پیگیری دارد. این مدل از سرفه‌، بیش از ۳ هفته طول کشیده و احتمالا نشانه‌ای از ابتلا به بیماری‌های عفونی دستگاه تنفسی است. مخاطی که در مجاری هوایی جمع می‌شوند، تنفس را دشوارتر می‌کنند و خطر عفونت را افزایش می‌دهند. این وضعیت، می‌تواند به ریه‌های شما آسیب بیشتری وارد کند. زندگی با چنین وضعیت مزمنی یعنی احتمالاً مقدار زیادی از این مایع غلیظ و چسبنده در ریه‌ها جای خوش کرده‌اند. برای درمان سرفه خلط دار طولانی‌مدت باید به روش‌های زیر دقت کنید:

• مصرف آنتی‌هیستامین‌ها، کورتیکواستروئیدها و ضد احتقان‌ها.
• مسدود‌کننده های اسید برای رفع رفلاکس.
• تغییرات سبک زندگی مانند ترک سیگار.
• استفاده از داروهای استنشاقی آسم.

اگر سرفه خلط‌دار مزمن دارید و هفته‌هاست که با مخاط سرفه می‌کنید، ممکن است به عفونت باکتریایی مبتلا شده باشید. توصیه می‌کنیم که به پزشک مراجعه کنید تا با تجویز آنتی‌بیوتیک‌های مناسب به درمان کمک کند.

درمان سرفه خلط دار چقدر طول می کشد؟

در بیشتر موارد، سرفه واکنشی خودکار در بدن است که به پاک‌سازی راه‌های هوایی از مخاط یا محرک‌ها کمک می‌کند. بیشتر سرفه‌ها، در عرض ۳ هفته برطرف می شوند و نیازی به مراقبت پزشکی ندارند. زمانی که خلط و مخاط گلو و بینی رقیق‌تر و شل‌تر می‌شود، یعنی کم‌کم در حال بهبودی هستید. سرفه‌ها هم کوتاه‌تر می‌شوند و نیاز کمتری به داروهای رفع سرفه به‌وجود می‌آید. اگر علائم سرفه خلط‌دار تا بیشتر از ۳ هفته با شما همراه‌اند، باید به دکتر گوش و حلق و بینی مراجعه کنید و معاینه کامل شوید. حتماً دلیلی قابل پیگیری برای درمان‌نشدن این وضعیت وجود دارد. با مراجعه به این متخصص و انجام آزمایش‌ها و معاینات کامل، می‌توانید امیدوار باشید که بهبودی کامل را به دست بیاورید.

برای درمان سرفه خلط دار به چه دکتری مراجعه کنیم؟

برای درمان سرفه خلط دار، مناسب‌ترین گزینه مراجعه به پزشک متخصص گلو، بینی و گوش یا پزشک متخصص ریه است. این متخصصان با بررسی دقیق علائم و تاریخچه پزشکی شما می‌توانند علت اصلی سرفه را تشخیص داده و بهترین روش‌های درمانی را پیشنهاد دهند.

سرفه خلط دار می‌تواند ناشی از مشکلات متعددی از جمله عفونت‌های تنفسی، آلرژی یا بیماری‌های مزمن ریه باشد؛ بنابراین بررسی دقیق بیمار توسط یک پزشک متخصص بسیار حائز اهمیت است. این پزشکان علاوه بر بررسی وضعیت تنفسی و معاینه فیزیکی، ممکن است آزمایش‌هایی مانند اشعه ایکس قفسه سینه یا تست‌های عملکرد ریوی را تجویز کنند.

اگر به دنبال بهترین پزشک برای درمان سرفه خلط دار خود هستید، پیشنهاد می‌کنیم به سایت دکتردکتر مراجعه کنید. این سایت با ارائه اطلاعات جامع از پزشکان متخصص در حوزه‌های مختلف به شما کمک می‌کند تا در سریع‌ترین زمان ممکن، مناسب‌ترین و نزدیک‌ترین پزشک را پیدا کنید و از خدمات حرفه‌ای آنان بهره‌مند شوید. مثلا اگر ساکن تهران هستید، از میان بیش از 161 دکتر گوش تهران نوبت خود را با پزشک مورد نظرتان ثبت کنید و به صورت آنلاین یا حضوری ویزیت شوید.

منابع

medicalnewstoday.com

healthline.com

clevelandclinic

benylin