تیروئید و گوش درد؛ ارتباط مشکلات تیروئید با گوش، گلو و سرگیجه

آیا بین تیروئید و گوش درد ارتباطی هست؟ آیا تیروئید باعث گوش درد می‌شود؟ اگر مبتلا به بیماری‌های تیروئیدی هستید و یا با مشکلاتی از قبیل درد گوش، وزوز گوش و گرفتگی گوش روبه‌رو هستید با ما در ادامه این مقاله همراه باشید. بیماری‌های تیروئیدی می‌توانند بر طیف گسترده‌ای از عملکردهای بدن از جمله شنوایی تاثیر بگذارند. تعداد زیادی از مبتلایان به بیماری‌های مربوط به غده تیروئید از بیماری خود آگاه نیستند! چون بیشتر اوقات علائم بیماری‌های مرتبط با غده تیروئید، مانند: تغییرات وزن، سردرد، خستگی و افسردگی با سایر مشکلات پزشکی بهداشتی اشتباه گرفته می‌شوند. ما اینجا از ارتباط گوش درد و تیروئید برای‌تان می‌گوییم.

تیروئید چگونه می‌تواند روی گوش، گلو و شنوایی اثر بگذارد؟

غده تیروئید وظیفه تنظیم متابولیسم بدن را بر عهده دارد؛ بنابراین، هر گونه اختلال تیروئید می‌تواند بر عملکرد کلی بدن، مانند سطح انرژی و کارکرد قلب تاثیر بگذارد.

قبل از بررسی تاثیر بیماری‌های تیروئیدی بر شنوایی و عملکرد گوش، شایع‌ترین بیماری‌های مربوط به غده تیروئید را به طور خلاصه مرور می‌کنیم.

هیپرتیروئیدی (پرکاری تیروئید)

وقتی غده تیروئید بیش از حد نرمال هورمون تیروکسین تولید می‌کند، ما دچار بیماری پرکاری تیروئید هستیم. علائم هیپرتیروئیدیسم عبارتند از: تحریک‌پذیری، عصبی بودن، ضعف عضلانی، کاهش وزن بدون  دلیل، اختلالات خواب، مشکلات بینایی و تحریک چشم.

هیپوتیروئیدی (کم کاری تیروئید)

زمانی که تیروئید ما به اندازه کافی هورمون تیروکسین تولید نکند، به بیماری هیپوتیروئیدی مبتلا هستیم. این نوع مشکل تیروئیدی می‌تواند خستگی، افسردگی، فراموشی و افزایش وزن را به دنبال داشته باشد.

سرطان تیروئید

زمانی که سلول‌های غده تیروئید به سرعت تقسیم می‌شوند و رشد بی‌رویه‌ای دارند، تومورهای سرطانی در بافت غده تیروئید ما به وجود می‌آید. سرطان تیروئید نسبت به سایر سرطان‌ها کمتر رخ می‌دهد. خوشبختانه، این نوع سرطان به درمان‌هایی مثل جراحی یا پرتو درمانی به خوبی پاسخ می‌دهد و تا حد زیادی قابل درمان است.

گواتر

بزرگ شدن غیر طبیعی غده تیروئید در اصطلاح گواتر نامیده می‌شود. اگر سایز تيروئيد بسیار افزایش یابد و گواتر بزرگی ایجاد کند؛ در سیستم تنفس و بلع ما مشکل ایجاد خواهد کرد.

 آیا تیروئید باعث گوش درد، وزوز گوش یا کاهش شنوایی می‌شود؟

در پاسخ به این سوال باید بگوییم: بله، کم کاری و پرکاری تیروئید و گوش درد یا کاهش شنوایی در ارتباط هستند. گوش درد و تیروئید نیز در ارتباط هستند. تحقیقات در مورد تاثیر بیماری‌های تیروئیدی بر سلامت گوش ادامه دارد؛ اما نتایجی که تاکنون به دست آمده؛ نشان می‌دهد که ارتباط بین بیماری‌های تیروئیدی و بعضی دیگر از بیماری‌ها در کاهش شنوایی، وزوز گوش و عدم تعادل تاثیر می‌گذارد.

از جمله این ارتباطات می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

سندرم پندرد و ارتباط کم‌کاری تیروئید با شنوایی

سندروم پندرد یک اختلال ژنتیکی است که باعث کاهش شنوایی در کودکان می‌شود. در اغلب موارد این سندروم منجر به پیشرفت گواتر می‌شود.

تیروئیدیت هاشیموتو و علائم گوش، گلو و سرگیجه

هاشیموتو (Hashimoto) به عنوان یکی از شایع‌ترین علت‌های کم‌کاری تیروئید شناخته می‌شود.

از سوی دیگر، پرتو درمانی برای درمان سرطان تیروئید ممکن است منجر به از دست دادن شنوایی شود. مطالعات نشان داده‌اند که بیماران تحت پرتودرمانی برای سرطان در سر و گردن، مانند سرطان تیروئید احتمال دارد بیشتر از سایر افراد مشکلات مربوط به شنوایی را تجربه کنند.

اطمینان از کارکرد صحیح هورمون تیروئید در بدن، به سلامت عمومی شما از جمله شنوایی کمک خواهد کرد.

کم‌کاری تیروئید و مشکلات گوش و شنوایی

نه‌تنها درد گوش و مشکلات تیروئید ارتباط دارند، که اختلالات زیادی وجود دارند که می‌توانند به طور موقت و یا به طور دائمی به از دست دادن شنوایی گوش منجر شوند.

ارتباط بین بسیاری از بیماری‌ها و از دست دادن شنوایی اخیرا بیشتر از همیشه مورد تحقیق قرار گرفته و خیلی روشن و واضح‌تر از همیشه ریشه‌یابی شده است.

هیپوتیروئیدی تنها یک نمونه از بیماری‌هایی است که بر سیستم شنوایی ما اثرگذار هستند. کم‌کاری تیروئید از شایع‌ترین بیماری‌های تیروئیدی است.

علائم کم‌کاری تیروئید و گوش درد یا گلودرد

آشنایی با علائم و نشانه‌های هیپوتیروئیدی یا همان کم‌کاری تیروئید به ما کمک می‌کند تا در صورت کاهش شنوایی یا مواجهه با مشکلات رایج گوش از جمله وزوز گوش و گرفتگی گوش بتوانیم در تشخیص علت درد بهتر عمل کنیم.

شروع هیپوتیروئیدی ممکن است با بسیاری از علائم معمول باشد که چند مورد از مهم‌ترین آنها عبارتند از:

• خستگی
• اضطراب
• عدم تحمل سرما
• خشکی پوست و ریزش مو
• کاهش فعالیت فکری، حافظه ضعیف و تمرکز دشوار
• کاهش اشتها با افزایش وزن
• اختلالات شنوایی

دلیل تاثیر کم‌کاری تیروئید بر شنوایی

محققان در مطالعات انجام شده روی افراد مبتلا به کم کاری تیروئید و در ارتباط با مشکلات تیروئیدی متوجه شدند که هیپوتیروئیدیسم در نقاط مختلف بدن باعث ایجاد اختلال‌های بسیاری از جمله آسیب شنوایی، حساسیت و دیگر عارضه‌های مختلف می‌شود.

هورمون‌های غده تیروئید، متابولیسم بدن را تنظیم و انرژی بدن را تامین می‌کنند. تقریبا می‌توان گفت که این هورمون‌ها بر هر عضو بدن تاثیر می‌گذارند.

بدون داشتن هورمون تیروئیدی کافی، بسیاری از عملکردهای بدن واکنش نشان می‌دهند و باعث کاهش فعالیت هر قسمت از بدن از جمله: قلب و مغز، عضلات و پوست و در نهایت گوش می‌شوند. پس برای جلوگیری از هرگونه خطر احتمالی بعد از مشاهده علائم حتما به دکتر غدد مراجعه کنید.

در صورتی که بعد از خواندن این مقاله در رابطه با بیماری‌های مربوط به غده تیروئید و یا تاثیر آنها بر بدن از جمله مشکلات و عوارض مربوط به گوش سوال داشتید در بخش نظرهای همین مطلب از ما بپرسید. کارشناسان و پزشکان مجله سلامت و درمان دکتردکتر با دقت پاسخ‌گوی شما عزیزان هستند.

در پایان چند نمونه از سوال‌های پرتکرار مربوط به تیروئید و شنوایی را در اینجا مطرح می‌کنیم.

آیا کم‌کاری تیروئید مادر می‌تواند باعث کم‌شنوایی جنین شود؟

رشد و نمو ساختارهای گوش داخلی و سیستم عصبی مرکزی جنین در مراحل اولیه رشد به هورمون‌های تیروئید مادر (T4) وابسته است. از این‌رو کم‌کاری تیروئید در دوران بارداری (به‌ویژه در سه‌ماهه اول) اگر کنترل نشود، می‌تواند زمینه‌ساز ایجاد اختلالات شنوایی در نوزاد باشد. اگر بخواهیم دقیق‌تر بگوییم، هورمون تیروئید به این دلایل مهم است:

• تکامل حلزون گوش. هورمون تیروئید لازمۀ رشد طبیعی اندام کورتی در حلزون گوش جنین است. کمبود این هورمون می‌تواند رشد سلول‌های مویی و ساختارهای مکانیکی گوش داخلی را متوقف سازد.
• بلوغ عصبی. مسیرهای عصبی که پیام‌های صوتی را از گوش به مغز منتقل می‌کنند، برای میلین‌سازی (عایق‌بندی اعصاب) و بلوغ به هورمون تیروئید نیاز دارند.
• سندرم‌های مرتبط. احتمال کرتینیسم ناشی از کمبود ید وجود دارد و ناشنوایی حسی‌عصبی یکی از علائم آن است. حتی کم‌کاری خفیف تیروئید مادر می‌تواند دلیل نمرات پایین تست‌ شنوایی نوزاد در بدو تولد باشد.

برای جلوگیری از کم‌شنوایی جنین، غربالگری و چک‌کردن سطح TSH قبل از اقدام به بارداری ضروری است. زنان مبتلا به کم‌کاری تیروئید معمولا در دوران بارداری به دوز بیشتری از لووتیروکسین نیاز دارند. همچنین سطح هورمون‌های آنان باید در طول دورۀ بارداری مرتب پایش شود تا از محدوده نرمال خارج نشود.

اهمیت تشخیص زودهنگام کم‌کاری و پرکاری تیروئید در بارداری و مشکلات گوش

گفتیم که تیروئید و گوش درد ارتباط نزدیک دارند. به‌طوری که با تشخیص زودهنگام اختلالات تیروئید ازجمله ندول تیروئید در بارداری می‌توان جلوی آسیب‌های جبران‌ناپذیر سیستم عصبی و شنوایی جنین را گرفت. مسئله آنجاست که گوش داخلی و مسیرهای عصبی شنوایی در همان هفته‌های ابتدایی شکل می‌گیرند و هرگونه تأخیر در شناسایی و درمان، احتمال اختلالات پایدار و دائمی را بالا می‌برد.

بگذارید اول از اهمیت تشخیص زودهنگام کم‌کاری تیروئید برای‌تان بگوییم. در سه‌ماهه اول بارداری، جنین فاقد غده تیروئید مستقل است و برای شکل‌گیری ساختار مکانیکی گوش برای دریافت صدا، عایق‌بندی اعصاب برای انتقال پیام صوتی به مغز و تکامل قشر خاکستری مغز  ۱۰۰٪ به هورمون‌های مادر وابسته است.

بنابراین تشخیص دیرهنگام کم‌کاری تیروئید مادر، برای جنین چنین عواقبی دارد:

• نقص در تشکیل حلزون گوش؛
• اختلال در میلین‌سازی اعصاب؛
• کاهش ضریب هوشی (IQ).

اثر پرکاری غده پاراتیروئید مادر بر سیستم شنوایی جنین غیرمستقیم است و اگر به‌موقع تشخیص داده نشود، خطرات جدی به‌دنبال دارد. مواردی مثل:

• نارسایی قلبی و زایمان زودرس. سیستم شنوایی نوزاد نارس هنوز تکامل نیافته و از‌این‌جهت در معرض خطر کم‌شنوایی است.
• گواتر جنینی. برخی داروهای ضد تیروئید یا آنتی‌بادی‌های مادر (در بیماری گریوز) از جفت عبور کرده و باعث بزرگ‌شدن تیروئید جنین، اختلال در عملکرد تیروئید نوزاد و کم‌شنوایی او شوند.

اختلال در تیروئید و وزوز گوش در زمان بارداری

اختلالات تیروئید در بارداری مستقیما بر سیستم شنوایی و تعادلی اثر می‌گذارند. کم‌کاری تیروئید با کاهش متابولیسم و تغییر در غلظت مایعات گوش داخلی (آندولنف)، می‌تواند باعث احساس فشار و وزوز گوش شود. ازسوی دیگر، پرکاری تیروئید با افزایش برون‌ده قلبی و جریان خون، منجر به وزوز ضربان‌دار گوش می‌شود که مادر صدای نبض خود را در گوش احساس می‌کند. تشخیص به‌موقع این اختلالات نه‌تنها از بروز این علائم آزاردهنده جلوگیری می‌کند، بلکه مانع از آسیب به مسیرهای عصبی شنوایی در جنین می‌شود.

سردرد، ندول تیروئید و گوش درد چه ارتباطی دارند؟

گوش درد، سردرد و ندول تیروئید از این‌نظر مرتبط نیستند، چون بیشتر گره‌های تیروئید نشانۀ خاصی ندارند. به ندرت بیماران مبتلا به گره‌های تیروئید ممکن است از درد در گردن، فک و یا گوش شکایت داشته باشند. اگر یک گره اندازه‌ بزرگی داشته باشد؛ معمولا مری را تحت تاثیر قرار می‌دهد و یا ممکن است اختلال تنفس، بلعیدن و یا تحریک گلو را به همراه داشته باشد. 

پرکاری تیروئید، سرگیجه و وزوز گوش

علائم پرکاری تیروئید شامل عصبانیت، تحریک‌پذیری، کاهش وزن، اختلال حواس، تپش قلب و وزوز گوش است. وزوز گوش ناشی از پرکاری تیروئید معمولا با تپش ضربان قلب همراه است. اما در نظر داشته باشید که هیپوتیروئیدی (کم کاری تیروئید) بسیار شایع‌تر است و ممکن است در افراد مبتلا علائم کمتری را از خود بروز دهد به همین خاطر مبتلایان خیلی دیر متوجه آن می‌شوند.

کم‌کاری تیروئید و چشم؛ آیا علائم چشمی هم ممکن است؟

اگرچه علائم چشمی بیشتر با پرکاری تیروئید مرتبط هستند، اما نباید ارتباط بین کم کاری تیروئید و چشم را نادیده گرفت. کم‌کاری تیروئید هم می‌تواند بر چشم‌ها اثر بگذارد. در بیشتر مواقع، افت هورمون‌های تیروئید باعث تجمع مایعات و پف‌کردگی پلک‌ها و دور چشم (به‌ویژه هنگام صبح) می‌شود. علاوه‌بر آن، خشکی، سوزش و احساس شن در چشم، تاری دید سبک و ریزش موهای بیرونی ابروها از دیگر نشانه‌های رایج کم‌کاری تیروئید به‌شمار می‌روند.

در موارد نادرتر، وقتی علت کم‌کاری تیروئید یک بیماری خودایمنی مثل هاشیموتو باشد، حمله سیستم ایمنی به بافت‌های اطراف چشم ممکن است زمینه‌ساز التهاب، حساسیت به نور و حتی جلو آمدن جزئی کره چشم شود. بنابراین اگر در کنار علائم عمومی کم‌کاری تیروئید دچار خشکی یا تغییرات ظاهری در چشم شده‌اید، حتما این موضوع را با پزشک در میان بگذارید. 

تیروئید و گرفتگی صدا

از ارتباط میان تیروئید و گوش درد که بگذریم، غده تیروئید دقیقا در مجاورت حنجره و عصب حنجره‌ای بازگشتی قرار دارد. بنابراین گرفتگی یا تغییر صدا یکی از نشانه‌هایی است که نباید به‌راحتی از کنار آن گذشت. وقتی تیروئید دچار التهاب شدید شود، ندول داشته باشد یا بیش از حد بزرگ شود، به تار‌های صوتی یا اعصاب مجاور فشار می‌آورد و این باعث صدای بم، خش‌دار و احساس خستگی هنگام صحبت کردن می‌شود. 

آنچه باید در مورد تیروئید و گرفتگی صدا بدانید این است که این تغییرات اغلب ناشی از تورم یا فشار خوش‌خیم است؛ اما گرفتگی مداوم (بیشتر از ۳ تا ۴ هفته) احتمالا یک هشدار اولیه از مسائل جدی‌تر تیروئید بوده و ارزیابی آن توسط پزشک اهمیت دارد.

سرگیجه در کم‌کاری و پرکاری تیروئید

اگر مشتاقید ارتباط بین سرگیجه و پرکاری تیروئید یا سرگیجه و کم کاری تیروئید را بدانید، این بخش را دقیق بخوانید.

سرگیجه از آن دست علائمی است که شاید در نگاه اول به تیروئید ربط داده نشود، اما اختلال در عملکرد این غده به روش‌های مختلف می‌تواند تعادل فرد را به هم بریزد؛ چه تیروئید کم‌کار شده باشد و چه پرکار.

• پرکاری تیروئید و سرگیجه: در پرکاری تیروئید، ضربان قلب شدید و نامنظم، افزایش فشار خون و اضطراب مداوم جریان خونرسانی به مغز را دچار نوسان کرده و احساس سبکی سر، گیجی یا منگی می‌آورد.
• کم‌کاری تیروئید و سرگیجه: در کم‌کاری تیروئید، کندی فرایند‌های بدن، کاهش فشار خون، کم‌خونی و تجمع مایعات در بدن دلیل پشت احساس سرگیجه، بی‌تعادلی و خستگی منتهی به گیجی است.

به زبان ساده، هر زمان تیروئید از ریتم طبیعی خود خارج شود، سیستم گردش خون و تعادل بدن را تحت تأثیر قرار می‌دهد و باعث سرگیجه می‌شود.

گلودرد و کم‌کاری تیروئید چه ارتباطی دارند؟

ارتباط مستقیم بین گلودرد و کم کاری تیروئید متداول نیست و صرفا در برخی شرایط این دو به یکدیگر مرتبط می‌شوند. مهم‌ترین عامل ارتباط گلو درد و کم کاری تیروئید، تیروئیدیت (التهاب غده تیروئید) است. این عارضه در فازهای ابتدایی ممکن است با درد شدید در ناحیه جلوی گردن و گلو، درد گوش و بلع دردناک بروز کرده و در نهایت با تخریب بافت تیروئید منجر به کم‌کاری تیروئید شود. 

ازسوی دیگر، در کم‌کاری تیروئید مزمن و شدید (مانند بیماری هاشیموتو)، بزرگ‌شدن غده تیروئید یا ایجاد گره می‌تواند به مری و نای فشار بیاورد و فرد احساس فشردگی یا درد خفیف و مبهم در ناحیۀ گلو داشته باشد. همچنین خشکی شدید مخاط گلو به‌دلیل افت سوخت‌وساز بدن نیز می‌تواند ریسک سوزش و گلودرد را در این افراد افزایش دهد.

التهاب تیروئید و گلودرد؛ چه زمانی باید بررسی شود؟

خیلی‌ها درد جلوی گلو را با سرماخوردگی یا سوزش گلوی عادی اشتباه می‌گیرند و ارتباط بین التهاب تیروئید و گلو درد را فراموش می‌کنند؛ در‌حالی‌که غده تیروئید که دقیقا در قسمت پایینی حنجره و جلوی گردن قرار گرفته، اگر ملتهب شود، می‌تواند زمینه‌ساز گلودرد باشد.

تفاوت این دو واضح است: گلودرد ناشی از سرماخوردگی معمولا همراه با خارش و در عمق حلق است؛ اما درد تیروئیدیت اغلب در جلوی گردن احساس می‌شود و با لمس ملایم، چرخاندن سر یا بلع غذا تشدید می‌شود. همچنین گلودرد عفونی معمولا طی چند روز بهبود می‌یابد؛ در‌حالی‌که بررسی وضعیت تیروئید در شرایط زیر ضروری است:

• گلودرد یا درد گردنی که بیش از ۲ تا ۳ هفته طول کشیده و به‌مرور شدیدتر شود؛
• لمس یک برجستگی یا توده سفت در جلوی گردن؛
• گرفتگی صدا یا تغییر صدا که بیشتر از ۳ هفته ادامه داشته است؛
• همراهی درد گلو با علائمی مثل تپش قلب شدید، لرزش دست‌ها یا خستگی غیرعادی.

نشانه‌های اورژانسی که نیاز به مراجعه فوری دارند: 

• دشواری شدید در تنفس یا احساس خفگی؛
• تب بسیار بالا همراه با گیجی و تپش قلب شدید.
• بلع شدیدا دشوار به‌طوری که حتی بلعیدن آب دهان غیرممکن باشد؛

چه زمانی گوش درد همراه با علائم تیروئید نیاز به مراجعه دارد؟

هم‌زمانی تیروئید و گوش درد بیشتر ناشی از درد ارجاعی است؛ یعنی التهاب غده تیروئید ازطریق مسیرهای عصبی مشترک، به‌شکل درد در ناحیۀ گوش احساس می‌شود. شاید در ابتدا این حالت را با عفونت گوش اشتباه بگیرید و نسبت به آن بی‌توجه باشید؛ در‌حالی‌که برخی علائم یاد‌آور لزوم ارزیابی تخصصی توسط پزشک هستند، از‌جمله:

• تداوم گوش‌درد یا درد گردن بیش از ۲ تا ۳ هفته؛
• تشدید درد هنگام بلعیدن، سرفه یا چرخاندن سر؛
• احساس توده، برجستگی یا حساسیت شدید به لمس در جلوی گردن؛
• همراهی درد با گرفتگی صدا، تپش قلب، تعریق یا خستگی مفرط؛
• بروز مشکلات تنفسی یا اختلال شدید در بلع مایعات (نیازمند مراجعه فوری).

آیا کم‌کاری تیروئید باعث بیماری منیر می‌شود؟

علائم سرگیجه در 67٪ بیماران مبتلا به کم‌کاری تیروئید دیده می‌شود. شایع‌ترین علت کم‌کاری تیروئید در سراسر جهان به غیر از کمبود ید، بیماری‌های خود ایمنی است. هیپوتیروئیدی باعث بسیاری از نشانه‌ها و علائم مانند خستگی، بی حالی، افزایش وزن و عدم تحمل سرما می‌شود. کم‌کاری تیروئید همچنین می‌تواند باعث کاهش شنوایی، سرگیجه، وزوز گوش هم شود.

[display-posts tag=”Goiter, Hashimoto, Hypothyroidism, Hyperthyroidism,Thyroid-Cancer, Neural-Thyroid, Thyroid-herbal-treatment, hyperparathyroidism” excerpt_length=”25″ title=”راهنمای انواع بیماری‌های غده تیروئید” wrapper_class=”rd-dp-tags” posts_per_page=”1000″ order=”ASC”]

کلام آخر دکتردکتر

همان‌طور که خواندید، رابطه تیروئید و گوش درد یا مشکلاتی مثل وزوز گوش و سرگیجه، پیچیده‌تر از یک گرفتگی یا عفونت ساده است. اگر عملکرد غده تیروئید به هر دلیلی از ریتم طبیعی خارج شود، آثار آن می‌تواند از گوش داخلی تا تار‌های صوتی و حتی سلامت شنوایی جنین در دوران بارداری گسترش پیدا کند. بسیاری از اوقات، دردی که در گوش احساس می‌کنید یک درد ارجاعی از سوی تیروئید ملتهب است که از طریق مسیرهای عصبی مشترک به گوش می‌رسد.

اگر گوش‌دردی دارید که بیش از دو تا سه هفته طول کشیده، با بلع و چرخاندن گردن تشدید می‌شود یا با علائمی مثل خستگی مفرط، تغییر وزن، گرفتگی صدا و وزوز گوش همراه است، آن را نادیده نگیرید. تشخیص زودهنگام اختلالات تیروئید با یک آزمایش ساده خون، جلوی آسیب‌های پایدار به شنوایی و تعادل را خواهد گرفت.

همین حالا طی یک جلسه ویزیت آنلاین با پزشکان ما در دکتردکتر درباره موضوع تیروئید و گوش درد با یک فرد متخصص گفت‌وگو کنید و راهنمایی بگیرید.

منابع

Thyroid

Pmc.ncbi.nlm.nih

Ncbi.nlm.nih

Thelancet

Academic.oup

Thyroid

Healthline

Clevelandclinic

Mayoclinic

Yalemedicine

Mayoclinic

Cevelandclinic

سوالات متداول

اشتراک گذاری