مجله پزشکی دکتر دکتر

بیماری هپاتیت خود ایمنی چیست و چگونه درمان می‌شود؟

1 آبان 1398

102

گوارش، کبد و صفرا
مجله دکتردکتر > تخصص > گوارش، کبد و صفرا > بیماری هپاتیت خود ایمنی چیست و چگونه درمان می‌شود؟
بیماری هپاتیت خود ایمنی چیست و چگونه درمان می‌شود؟

به این مقاله امتیاز دهید

امتیاز این مقاله: 3.8

اگر پزشک تشخیص دهد که شما به بیماری هپاتیت خود ایمنی ( Autoimmune Hepatitis به اختصار AIH ) مبتلا هستید، به این معنی است که دستگاه ایمنی بدن شما به سلول‌های کبدی حمله کرده است. در نتیجه فرد به نوعی بیماری کبدی مبتلا خواهد شد که او را نیازمند درمان و مصرف دارو خواهد کرد. 

در مقاله «بیماری هپاتیت خود ایمنی چیست و چگونه درمان می‌شود؟» می‌خوانیم:

درمان‌های مراقبتی در هپاتیت اتوایمیون یا خود ایمنی به مدیریت کردن نشانه‌های بیماری و جلوگیری از آسیب به کبد منجر خواهد شد. 

چه افرادی به بیماری هپاتیت خود ایمنی مبتلا خواهند شد؟

بیماری هپاتیت خود ایمنی دو نوع دارد و هر دو نوع این بیماری بسیار کمیاب و نادر هستند. نوع یک بیماری بسیار شایع‌تر از نوع دو بیماری است.

شانس ابتلا به نوع یک بیماری هپاتیت خود ایمنی در زنان بین 15 الی 40 سال بیش‌تر است، با این همه افراد با سنین و جنسیت مختلف هم در معرض ابتلا به این بیماری قرار دارند. نوع دو بیماری هپاتیت خود ایمنی در دختران بین سنین 2 الی 14 سال دیده می‌شود. 

اگر فرد به بیماری هپاتیت خود ایمنی مبتلا باشد، شانس ابتلایش به دیگر بیماری‌های خود ایمنی هم‌چون کولیت اولسراتیو (ulcerative colitis)،ارتریت روماتوئید(rheumatoid arthritis)، لوپوس (Lupus) و سندروم شوگرن (Sjogren’s syndrome) هم بیش‌تر خواهد بود. 

عامل بیماری هپاتیت خود ایمنی چیست؟

پزشکان به درستی نمی‌دانند که چه عاملی موجب می‌شود تا دستگاه ایمنی بدن به سلولهای کبدی حمله کند. از آن‌جایی که بیماری هپاتیت خود ایمنی در افرادی با سابقه‌ی خانوادگی دیده شده، شاید ژن‌ها در فرایند ابتلای افراد به این بیماری دخیل باشند. 

عامل بیماری هپاتیت خود ایمنی چیست؟

اما ژن‌ها تنها عامل نیستند، پژوهشگران معتقدند که تماس افراد با موادی خاص ژن‌ها را تحریک کرده و در نهایت باعث این نوع خاص از هپاتیت می‌شوند.

برخی عوامل تحریک کننده عبارتند از:

  • داروهایی همچون استاتین‌ها (statins) و هیدرالازین (hydralazine) – که در درمان بیماری‌های قلبی از آن‌ها استفاده می‌شود – یا آنتی بیوتیک‌هایی مانند نیتروفورانتوئین (nitrofurantoin) و مینو سایکلین(minocycline) 
  • استرس 
  • عفونت‌های ویروسی هم‌چون هپاتیت‌ها ، تبخال یا هرپس (herpes)، اپشتین–بار (Epstein-Barr) و سرخک (measles) 

علائم بیماری هپاتیت خود ایمنی

گاهی بیماری هپاتیت خود ایمنی هیچ علامت خاصی ندارد. گاهی اگر بیماری وخیم باشد، این بیماری علائمی خواهد داشت.  گاهی علائمی مانند تب، احساس درد در شکم، زردی پوست و چشم‌ها ناگهان ظاهر می‌شوند. اما، غالباً علائم این بیماری به تدریج طی هفته‌ها یا ماه‌ها خود را نشان خواهند داد. 

علائم بیماری هپاتیت خود ایمنی

علامت اصلی هپاتیت خود ایمنی احساس خستگی است، فرد احتمالاً این مشکلات را هم تجربه خواهد کرد:

  • درد مفاصل و ماهیچه‌ها 
  • بی اشتهایی و احساس سیری 
  • حالت تهوع، استفراغ و یا درد شکم 
  • از دست دادن وزن 
  • جوش یا دانه‌های قرمز رنگ بر روی پوست 
  • ادرار تیره رنگ و یا زرد خیلی پررنگ 
  • اسهال 
  • دفع مدفوع رنگ روشن 
  • توقف خونریزی ماهیانه در زنان 

گاهی اوقات هپاتیت خود ایمنی باعث آسیب‌های کبدی همچون سیروز کبدی (cirrhosis) خواهد شد. اگر فرد به سیروز کبدی مبتلا شود، این علائم را هم خواهد داشت:

  • خارش 
  • سوزش 
  • عدم توقف خونریزی 
  • مچ پای متورم
  • رگ‌های خونی عنکبوتی (Spidery blood vessels) 
  • احساس گیجی 
  • زردی پوست و چشم‌ها (Jaundice)

چگونگی تشخیص بیماری هپاتیت خود ایمنی

پزشک از شما در مورد علائم و مدت زمانی که متوجه علائم شده اید سوال می‌پرسد. از طرفی پزشک باید در جریان داروهای مصرفی شما باشد و بداند که مشروبات الکلی مصرف می‌کنید یا خیر. هر دوی این‌ها عواملی هستند که به آسیب کبدی منجر خواهند شد. 

آزمایش خون به تشخیص هپاتیت‌های ویروسی کمک می‌کند و از طرفی اگر در خون فرد عواملی به نام اتو آنتی بادی (autoantibodies) دیده شود، بدون شک فرد به یک بیماری خود ایمنی مبتلا شده است. دیگر آزمایش‌های خون هم به تشخیص آسیب‌های احتمالی کبدی کمک می‌کند. پزشک همچنین با انجام نمونه برداری از کبد و بررسی دقیق آن‌ها در آزمایشگاه می‌تواند تشخیص درست‌تر و بهتری در مورد این بیماری داشته باشد. 

درمان‌های بیماری هپاتیت خود ایمنی

اگر فرد علائم بیماری را نداشته باشد، پزشک بلافاصله فرد را درمان نخواهد کرد. به جای آن، از فرد نمونه‌ی خون و نمونه برداری کبدی گرفته خواهد شد تا پزشک مطمئن شود که کبد فرد در سلامت قرار دارد. 

زمانی که علائم بیماری خود را نشان دهند یا نتایج حاصل از نمونه خون فرد بدتر شود، درمان آغاز خواهد شد. در ابتدا پزشک پردنیزون (prednisone) که نوعی داروی استروئیدی یا کورتونی است، تجویز میکند این دارو به بهبود التهاب کمک می‌کند. این دارو ابتدا در دوزهای بالا برای بیمار تجویز می‌شود و به مرور زمان دوز آن کاهش یافته و داروهایی هم‌چون آزاتيوپرين (Azathioprine) یا مرکاپتوپورین 6  (6-mercaptopurine) هم به فرایند درمان فرد اضافه می‌شوند. این داروها دستگاه ایمنی بدن را کنترل و مهار می‌کنند. 

هر دوی این داروها دارای عوارض جانبی هستند، استروئیدها ممکن است استخوان‌ها را ضعیف‌تر کرده، باعث افزایش وزن شده و یا مشکلات چشمی ایجاد کنند. داروهای آزاتيوپرين و مرکاپتوپورین به کاهش گلبول‌های سفید خون و افزایش شانس ابتلا به بیماری سرطان منجر خواهند شد. 

برخی اوقات پزشک به جای پردنیزون استروئید دیگری به نام بودزوناید (budesonide) تجویز خواهد کرد. داروی مایکوفنولات موفتیل (mycophenolate mofetil) هم نوع دیگری از داروهای مهارکننده‌ی سیستم ایمنی است که به جای آزاتيوپرين تجویز می‌شود.

بعد از گذشت سه سال از شروع روند درمان ، بیماری هشتاد درصد افراد مبتلا تحت کنترل خواهد بود. اگر فرد مرتب تحت نظر پزشک باشد، پزشک به سرعت و دقت تغییرات فرد را زیر نظر داشته و در صورت مشاهده‌ی علائم ، دوباره روند درمان را آغاز خواهد کرد. 

از طرفی تغییر شیوه‌ی زندگی هم به بهبود شرایط و حفظ سلامت فرد کمک می‌کند. به افراد توصیه می‌شود که ضمن خوردن غذاهای سالم و قرار دادن مقدار زیادی سبزی و میوه در رژیم غذایی خود، از نوشیدن مشروبات الکی هم خودداری کنند. فرد باید از مصرف هر گونه دارو یا مکمل بدون مشورت با پزشک خود نیز خودداری کند. 

زمانی که فرد به سیروز کبدی و یا نارسایی کبدی مبتلا شود، گزینه‌ی پیوند کبد در دستور کار درمان قرار می‌گیرد. در پیوند کبد، عضو بیمار از بدن فرد جدا شده و کبد سالم از فرد اهدا کننده جایگزین آن خواهد شد. 

منبع:

webmd

با امتیازدهیِ این صفحه به بهتر شدن محتوای ما کمک کنید

به این مقاله امتیاز دهید

امتیاز این مقاله: 3.8

این نوشته را با دوستان خود به اشتراک بگذارید

نوشته های مرتبط

پرسش و پاسخ درباره «بیماری هپاتیت خود ایمنی چیست و چگونه درمان می‌شود؟»

102 پاسخ به “بیماری هپاتیت خود ایمنی چیست و چگونه درمان می‌شود؟”

  1. ناشناس گفت:

    سلام خسته نباشید خانم دکتر بنده به هپاتیت اتوایمیون مبتلا هستم درست یک سال است منظم آزارام۵۰و اورسوداکسی کولیک اسید مصرف می کنم می خواستم بدونم چند سال طول می کشد تا به طور کامل درمان شوم

    • خانم دکتر آمنه مرشدی گفت:

      سلام
      اگه همه ازمایشاتون خوب باشه و فیبرواسکن هم خوب باشه بعد از حدود ۳تا ۵ سال ممکن در برخی موارد بسه دارو رو قطع کرد

  2. سپیده گفت:

    سلام‌وقت بخیر ‌آزمایش من‌Total Bilirobin: ۲/۲۷ و0/69:Directbilirobin وSGPT(ALT):45 وLKMAb:63وHAVAb(Total)بیشتر از ۶۰
    مشکلم چیه خواهش میکنم جوابمو بدین

    • خانم دکتر آمنه مرشدی گفت:

      سلام
      باید شرح حال بیشتری اخذ شه و ازمایشاتون دقیق بررسی شه

  3. بهزاد گفت:

    سلام
    وقتتون بخیر
    میخواستم یدونم مصرف داروهایی مثل پردینزولون و آزاتیوپرین توی شرایط فعلی کرونا با توجه به اینکه سیستم ایمنی رو تضعیف میکنه چقدر خطرناکه؟ و آیا جایگزین دیگه جز داروی کورتون هست؟

    • خانم دکتر آمنه مرشدی گفت:

      سلام
      خیر داروی جایگزین نداره
      واکسن رو بزنین و دوز سوم هم دریافت کنین
      رفت و آمد رو به حداقل برسونین و درصورت لزوم ماسک ان ۹۵ بزنین
      قرص زینک پلاس و ویتامین د زیررنظر پزشکتون بخورین و نگران هم نباشین

  4. فرشته گفت:

    سلام وقتتون بخیر
    نتیجه ی ازمایشات مادر من اینها هست:
    فیبرو اسکن کبد f2 بوده، سونو احتمال کبد چرب و بزرگ شدن طحال رو مطرح کرده،
    ازمایش خون هپاتیت ویروسی منفی بوده و فقط میزان ANA: 1/1600 بوده، الکالین 420، بیلی روبین 1.7، AST: 81 و ALT:32
    آندوسکوپی مشکلی نداشته
    -نتیجه بیوپسی کبد این بوده: Moderate necroinflammation and marked fibrosis, HAI 7-8/18 – stage 5/6.
    میخواستم بدونم مشکل ایشون دقیقا چیه و آیا به سیروز دچار شدن؟
    از دکتر علویان وقت گرفتم اما 3 ماه دیگه وقت دادن 🙁

    • خانم دکتر آمنه مرشدی گفت:

      سلام اتوایمیون هست بنظر
      و درمان باید شروع شه
      با منشی صحبت کنین بین مریض بهتون وقت بده اگه وقت زودتر ندادن فعلا به یک فوق تخصص گوارش دیگه مراجعه کنید اگر تهران هستین دکترطوسی یا کلینیک مسعود مراجعه کنید

  5. فاطمه گفت:

    سلام خانم دکتر خسته نباشید ممنون از راهنمایهایتان خواستم بپرسم اگر با داشتن بیماری هپاتیت خود ایمن به بچه شیر بدی مشکلی نداره با مصرف قر ص های ازارام وپردنیزولون واوسوفار ببخشید موقع زایمان برای مادر مشکلی پیش نمی اد

    • خانم دکتر آمنه مرشدی گفت:

      سلام
      عزیزم نگران نباش اما باید حتما زیر نظر فوق تخصص گوارش باشی و با متخصص زنانت هم درمیون بزاری
      برای شیردهی هم اونا باید با توجه به وضعیتت نظر بدن

  6. فاطمه گفت:

    سلام خانم دکتر ببخشید من نزدیک چهار سال است بیماری هپاتیت خود ایمن دارم وروزی یک دانه قرص ازارام ویک چهارم قرص پردنیزولون 50میلی گرمی وروزی دوتا قرص اورسوفار مصرف میکنم یک سال هست که در عادت های ما هانه دچار مشکل شدم ولی تازگی نزدیک چهار ماه که عادت نشدم می ترسم حامله باشم ازمایش خون هم دادم دکتر می گفت مشکوک به حاملگی هستید خواستم بپرسم اگر حامله باشم برای بچه مشکلی از لحاظ مریضی پیش نمی اد مریضی واگیر دار نیست

  7. مسعود گفت:

    سلام.من سیروز اتوایمیون(f4) دارم و زیرنظر دکتر علویان تحت درمان هستم،میزان آنزیم های کبدی ام که بالا رفته بودند خیلی پایین اومدن و آلکالین فسفاتاز هم از ۲۰۰۰ به ۱۰۰۰ رسیده و زردی چشمم کامل از بین رفته،اما طحالم بزرگ شده واریس مری گرید سه داشتم که باندگذاری شده…آیا امید به بهبودی هست؟ چونکه فقط یک داروی اورسوفار تجویز کردند

    • خانم دکتر آمنه مرشدی گفت:

      سلام
      ببینین تا مدت خیلی طولانی میتونین باهاش مدارا کنین
      در برخی موارد با مصرف دارو و مراعات غذایی ممکن سیروز اتوایمیون رو ب کاهش و درمان بره
      اما در برخی مواردم پیوند لازمه

  8. فتانه گفت:

    بيلي روبين توتال 0.44 AST :59 ALT:68
    تورو خدا جواب بدين
    ميتونه psc باشه خانوم دكتر؟😭😭😭
    سونوي كبد و صفرا هم سالم بود

    • خانم دکتر نازلی آتش زر گفت:

      سلام كبدتون چرب هست نگران نباشيد لطفا

      برای معاینه کامل و تجویز دارو، به صورت حضوری به متخصص گوارش مراجعه کنید.

  9. شريفي گفت:

    سلام خسته نباشيد ببخشيد الكالين فسفاتاز ازمايش مادرم ٧٠٦ بود و عفونت ادراري هم ديده شد و همينطور ويتامين D ايشون خيلي پايين بود.همينطور تيروئيد كم كار هم دارن ولي قند ندارن كلسترول ندارن وهمه ي ازمايش سالم بود مثل رنگ ادرار و مدفوع و …. بيلي روبين توتال 0.44 AST :59 ALT:68

    خواستم ببينم اين بالا بودن انزيم نشونه ي بيماري بد كبديه؟ خيلي استرس دارم ممنون ميشم جواب بدين….

    • خانم دکتر نازلی آتش زر گفت:

      سلام بدليل كبد چرب هست لطفا

      برای معاینه کامل و تجویز دارو، به صورت حضوری به متخصص گوارش مراجعه کنید.

  10. شريفي گفت:

    خانوم دكتر ممنونم از راهنمايي و حوابدهيتون
    خدمتتون كامل عرض كنم ك ازمايش مادرم با الكالين فسفاتاز ٧١٠
    بيلي روبين توتال 0.44 AST :59 ALT:68
    بوده و در سونو صفرا و كبد هيچي نشون نداده شده،كبد چرب در سونو نيس
    پس علت بالا بودن انزيم چي ميتونه باشه؟؟؟
    در ضمن كم كاري تيروئيد دارن و ويتامين Dايشون هم ١٢/٥ هست ك پايين نشون داده
    بقيش نرمال برد

    • خانم دکتر آمنه مرشدی گفت:

      سلام
      میتونه هپاتیت با علل دیگر مثل خودایمنی، ویروسی، دارویی باشه
      باید اولاز همه فیبرواسکن کبد بدن و ازمایش کاملتر برای بررسی خودایمنی

      با توجه به موارد ذکر شده، بهتر است به صورت حضوری به متخصص گوارش مراجعه کنید.

      اگه تهران هستین به دکتر سید موید علویان مراجعه کنید

  11. شريفي گفت:

    بيلي روبين توتال 0.44 AST :59 ALT:68 تورو خدا جواب بدين ميتونه psc باشه خانوم دكتر؟😭😭😭😭

    • خانم دکتر نازلی آتش زر گفت:

      يلام كبدتون چرب هست بايد

      برای معاینه کامل و تجویز دارو، به صورت حضوری به متخصص گوارش مراجعه کنید.

      ولي اصلا خطرناك نيست با درمان برطرف ميشه

  12. شريفي گفت:

    بيلي روبين توتال 0.44 AST :59 ALT:68
    تورو خدا جواب بدين
    ميتونه psc باشه خانوم دكتر؟😭😭😭

    • خانم دکتر نازلی آتش زر گفت:

      سلام نه اصلا primary sclerosis cholangitis نيست
      كبدتون چربه كه بايد

      برای معاینه کامل و تجویز دارو، به صورت حضوری به متخصص گوارش مراجعه کنید.

  13. شريفي گفت:

    سلام خسته نباشيد ببخشيد الكالين فسفاتاز ازمايش مادرم ٧٠٦ بود و عفونت ادراري هم ديده شد و همينطور ويتامين D ايشون خيلي پايين بود.همينطور تيروئيد كم كار هم دارن ولي قند ندارن كلسترول ندارن وهمه ي ازمايش سالم بود مثل رنگ ادرار و مدفوع و …. خواستم ببينم اين بالا بودن انزيم نشونه ي بيماري بد كبديه؟ خيلي استرس دارم ممنون ميشم جواب بدين….

    • خانم دکتر نازلی آتش زر گفت:

      سلام بايد سونوگرافي كبد و كيسه صفوا انحام دهند تا از نظر سنگ كيسه صفرا بررسي شوند

  14. شريفي گفت:

    سلام خسته نباشيد
    ببخشيد الكالين فسفاتاز ازمايش مادرم ٧٠٦ بود و عفونت ادراري هم ديده شد و همينطور ويتامين D ايشون خيلي پايين بود.همينطور تيروئيد كم كار هم دارن ولي قند ندارن كلسترول ندارن وهمه ي ازمايش سالم بود مثل رنگ ادرار و مدفوع و ….
    خواستم ببينم اين بالا بودن انزيم نشونه ي بيماري بد كبديه؟
    خيلي استرس دارم ممنون ميشم جواب بدين

    • خانم دکتر آمنه مرشدی گفت:

      سلام
      باید بقیه علایم و آیتم ها مثل بیلی روبین و آنزیم ast,alt هم بررسی شن

  15. علی گفت:

    سلام ببخشید ایا هیپاتیب خود ایمنی قابل سرایت و انتقال هستش ایا میتونیم ازدواج کنیم

    • خانم دکتر آمنه مرشدی گفت:

      سلام
      خیر قابل سرایت نیست
      بله ازدواج مانعی نداره

  16. مریم گفت:

    سلام .خسته نباشید من مبتلا به بیماری اتوایمیون کبد هستم و دوسال هست تحت نظر پزشک میباشم و روزی یک پردنیزولون ۵ دو ازارم ۵۰ استفاده میکردم یک هفته پیش ازمایش و فیرواسکن انجام دادم و به پزشک معالجم نشان دادم ایشون گفتن همه چیز خوبه و قرص پرنیزولون رو قطع کنم و روزی دو ازارام بخورم الان چند روزی هست دهنم مزه تلخ میده امکانش هست بخاطر کبدم باشه

    • خانم دکتر آمنه مرشدی گفت:

      سلام
      خیر نگران نباشین، ریفلاکس بررسی شود

  17. Gm گفت:

    باسلام من ۸ساله بیماری خودایمنی دارم ودارو پردونیزول وازارم مصرف میکنم ی بچه کوچک هم دارم واازقرص ب۲استفاده میکنم می‌خوام ببینم خطری برای کبدم ندارم این قرص؟

    • خانم دکتر نازلی آتش زر گفت:

      سلام نه مشكلي نداره
      ادامه بديد
      وردش كنيد و حواستون به وزنتون باشه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

جدیدترین بیماری های اضافه شده
دیدگاه های اخیر
خانم دکتر آمنه مرشدی:

سلام ازمایش هورمونی و آنزیم کبد بدین...

خانم دکتر آمنه مرشدی:

سلام اگه فقط خارش در سر ممکن اگزما یا قارچ سر باشه برای معاینه کامل و تج...

خانم دکتر آمنه مرشدی:

سلام بعیده علل دیگر مثل اختلال هورمونی شایع ترند...

خانم دکتر آمنه مرشدی:

برای معاینه کامل و تجویز دارو، به صورت حضوری به متخصص پوست، مو و زیبایی ...

خانم دکتر آمنه مرشدی:

سلام ارتباطی ندارد...

خانم دکتر آمنه مرشدی:

سلام عدد alt در رنج‌ نرمال نیس و باید حتما التهاب کبد بررسی شه برای معاین...

خانم دکتر آمنه مرشدی:

سلام کبدچرب گرید یک افزایش انزیم نمیده عدد بیلی روبین چند؟ بنظر بنده از...

خانم دکتر آمنه مرشدی:

سلام، با توجه به موارد ذکر شده، بهتر است به صورت حضوری به فوق تخصص خون مر...

خانم دکتر آمنه مرشدی:

سلام آزمایش تکرار شود...

پیشنهاد سردبیر