بسیاری از افراد با چای سیاه و چای سبز آشنا هستند، اما چای سفید هنوز کمتر شناخته شده است. این چای کمترین میزان فراوری را در میان انواع چای دارد و به همین دلیل، بسیاری از ترکیبات مفید آن بهتر حفظ میشود. اگر طرفدار نوشیدن چای هستید و میخواهید چای سفید را به برنامه غذاییتان اضافه کنید، بد نیست با خواص آن بهویژه در زمینه کاهش وزن آشنا شوید. در این مطلب، درباره خواص چای سفید برای لاغری، نحوه مصرف و عوارض احتمالی آن صحبت میکنیم. به یاد داشته باشید که چای سفید هم مانند همه دمنوشهای دیگر، راه میانبری برای کاهش وزن نیست؛ اما در کنار رژیم غذایی مناسب و فعالیت بدنی ممکن است کمککننده باشد.
چای سفید چیست و چگونه تولید میشود؟
چای سفید که با نام Pai Mu Tan نیز شناخته میشود، نوعی چای است که از گیاه کاملیا سیننسیس (Camellia sinensis) به دست میآید. این همان گیاهی است که چای سبز، چای سیاه و چای اولانگ را نیز از آن تهیه میکنند؛ با این تفاوت که برای تولیدکردن چای سفید کمترین میزان فراوری روی برگهای گیاه انجام میشود.
برای تهیه چای سفید، پس از چیدن برگها و جوانهها، آنها را تقریباً بلافاصله در معرض هوای گرم، محفظههای خشککن بادی یا نور طبیعی خورشید قرار میدهند. برگها و جوانهها بهسرعت خشک و پژمرده میشوند. همین خشککردن سریع از اکسیداسیون آنها جلوگیری میکند. به همین دلیل، غلظت پلیفنولها در چای سفید بسیار بیشتر از انواع دیگر چای است.
دلیل نامگذاری چای سفید این است که از برگها و جوانههای پوشیده از کرکهای سفید ریز تهیه میشود. همچنین، رنگ خود چای پس از دمکردن روشن و طلاییرنگ است.
-
بیتا معتمدیانمتخصص تغذیه و رژیم3,9 (8)تهراندریافت نوبت آنلاین -
حمید فرزانهمتخصص تغذیه و رژیم5,0 (96)تهراندریافت نوبت آنلاین
-
هادی منجیمتخصص تغذیه و رژیم4,5 (44)تهراندریافت نوبت آنلاین
-
رویا وزیری جاویدمتخصص تغذیه و رژیم4,3 (29)تهراندریافت نوبت آنلاین
-
معصومه مرادیمتخصص تغذیه و رژیم4,5 (64)تهراندریافت نوبت آنلاین
-
زهرا فاضلی فارسانیمتخصص تغذیه و رژیم4,1 (14)تهراندریافت نوبت آنلاین
-
پروانه کاظمیمتخصص تغذیه و رژیم4,9 (9)تهراندریافت نوبت آنلاین
-
مسعود خورشیدیمتخصص تغذیه و رژیم4,5 (13)تهراندریافت نوبت آنلاین
طعم چای سفید چگونه است؟
چای سفید طعم لطیف و ملایمی دارد و مزه آن کمی شیرین است. به همین دلیل، برای افرادی مناسبتر است که طعم تند و قوی چای سیاه و چای سبز را نمیپسندند. این چای با رایحه گلمانند و میوهای، رنگ روشن طلایی و بافت سبک خود، کاملاً متمایز از انواع دیگر چای است.
تاریخچه مختصری از چای سفید
منشأ چای سفید از چین است. تا مدتهای طولانی تصور میشد اولین بار چای سفید در دوران سلسله سونگ تولید شده است؛ درحالیکه منابع قدیمیتری هم از سلسله تانگ وجود دارند که از چای سفید صحبت کردهاند.
بااینحال، شهرت چای سفید بیشتر به سلسله سونگ برمیگردد. در این سلسله، چای سفید از احترام خاصی برخوردار بود. این چای ویژه دربار بود و فقط اعضای خانواده سلطنتی اجازه نوشیدن آن را داشتند. داستانی وجود دارد که میگوید فقط زنان جوانی که دستکش سفید میپوشیدند، میتوانستند آن را بهعنوان ادای احترام به امپراتور سرو کنند.
میگویند مرد خلاق و هنرمندی به نام هوی زونگ، که به معروفترین و بدشانسترین امپراتور سلسله سونگ معروف است، وسواس عجیبی نسبت به چای سفید داشت. او زمان زیادی را صرف امور هنری و زیباییشناختی ازجمله آمادهسازی تشریفات مراسم چای میکرد؛ بهطوریکه از امور مملکت غافل میماند. به همین دلیل، سلسله سونگ ضعیف شد و در واقعه معروف به «فاجعه جینگکانگ»، امپراتور و پسرش اسیر شدند. شاید مبالغه باشد که بگوییم یک امپراتوری بهخاطر چای سفید سقوط کرد، اما چای سفید قطعاً نقش مهمی در آن داشت!
چای سفید امروزی
آنچه امروز بهعنوان چای سفید مینوشیم، برگهای خشک چای سفید است که در آب میریزیم و دم میکنیم. این سبک چای به دوران سلسله مینگ برمیگردد. تا پیش از روی کار آمدن مینگ، در چین چای را بهصورت فشرده (که باید آن را میشکستند و میسابیدند تا آماده مصرف شود) یا بهصورت پودر (مثل ماچا که در آب میریزند و هم میزنند) مصرف میکردند. دربار مینگ حکم داد که چای سفید را فقط بهصورت برگهای جدا از هم بهعنوان خراج میپذیرد. همین تصمیم، نحوه فراوری و دمکردن چای سفید را تغییر داد؛ مسیری که از قرنها پیش تاکنون آن را دنبال میکنیم.
تفاوت چای سفید با چای سبز و چای سیاه
مهمترین تفاوت چای سفید با چای سبز و چای سیاه، فرایند تولید آنهاست. چای سفید کمترین میزان فراوری را دارد. فقط برگهای جوان و جوانههای گیاه را میچینند، کمی پژمرده میکنند و سپس با هوا یا نور خورشید خشک میکنند.
چای سیاه فرایند طولانیتری بهنام اکسیداسیون را طی میکند و بیشترین فراوری را دارد. برگهای گیاه را پژمرده میکنند، میغلتانند تا آنزیمهای آن فعال شوند، کاملاً اکسید میکنند و سپس میگذارند تا خشک شود. برای تهیه چای سبز، پس از چیدن برگها آنها را سریع حرارت میدهند تا اکسیداسیون آنها متوقف شود، سپس برگها را خشک میکنند.
رنگ چای، دومین تفاوت این چایها است. چای سفید پس از دمکردن روشن و طلاییرنگ است، چای سبز بهرنگ سبز مایل به زرد در میآید، ولی رنگ چای سیاه قرمز تیره تا قهوهای است.
ازنظر میزان کافئین، باید گفت همه چایهای واقعی کافئین دارند. بااینحال، کافئین آنها کمتر از قهوه است. چای سفید کمترین میزان کافئین را دارد (۱۵ تا ۲۰ میلیگرم در هر فنجان). کافئین چای سبز چیزی مابین چای سفید و سیاه است (۳۵ تا ۷۰ میلیگرم در هر فنجان) و چای سیاه بیشترین غلظت کافئین را داراست (۶۰ تا ۹۰ میلیگرم در هر فنجان).
چای سفید چگونه به کاهش وزن کمک میکند؟ فواید چای سفید برای کاهش وزن
وقتی صحبت از مصرف چای برای کاهش وزن میشود، اولین چیزی که به ذهن میآید چای سبز است. دلیلش این است که چای سبز بیشتر از هر چای یا دمنوش لاغری دیگری، مورد مطالعه گسترده قرار گرفته است. بااینحال، چای سفید کمترین فراوری را در بین انواع چایها دارد؛ بنابراین، خواص مفید در آن بهتر حفظ شدهاند. البته به یاد داشته باشید که همه انواع چای و دمنوش لاغری فقط زمانی بهترین عملکرد را برای کاهش وزن دارند که با عادات سالمی مانند پایبندی به رژیم غذایی متعادل و سرشار از مواد مغذی، ورزش منظم و مدیریت استرس همراه شوند. حال بیایید فواید چای سفید برای کاهش وزن را بررسی کنیم.
کمک به چربیسوزی یکی از فواید چای سفید
چای سفید حاوی کافئین و کاتچینهایی مانند اپیگالوکاتچین گالات (EGCG) است؛ ترکیباتی که خواص چربیسوزی دارند. احتمال دارد خواص چربیسوزی و افزایش متابولیسم در چای سفید به اثر همافزایی این دو ترکیب مرتبط باشد. یک مطالعه آزمایشگاهی نشان داد که عصاره چای سفید ممکن است به تحریک تجزیه چربیها، جلوگیری از تشکیل سلولهای چربی جدید و کاهش بعضی ژنهای مرتبط با تولید چربی کمک کند. این نتایج عمدتاً به وجود EGCG در چای سفید مربوط بود.
بااینحال، این تحقیقات بیشتر آزمایشگاهی و حیوانی بودهاند و پژوهشهای انسانی کافی درباره تأثیر آن بر چربیسوزی وجود ندارد. چای سیاه و چای سبز در این باره بیشتر مورد مطالعه قرار گرفتهاند.
تأثیر چای سفید بر متابولیسم بدن
بررسی مطالعات نشان میدهد که چای سفید ممکن است به افزایش بیش از ۴ تا ۵ درصدی متابولیسم بدن کمک کند. این مقدار چیزی برابر با سوزاندن ۷۰ تا ۱۰۰ کالری در روز است. اگر بهدنبال رژیم مایعات برای افزایش متابولیسم بدن هستید، چای سفید ممکن است درکنار ورزش منظم، گزینه مناسبی برای جایگزینکردن این نوشیدنی با نوشیدنیهای پرکالری باشد.
کمک به کاهش اشتها و افزایش احساس سیری با مصرف چای سفید برای لاغری
کاتچینها بهویژه (EGCG) و کافئین موجود در چای سفید ممکن است با تنظیم قند خون، افزایش متابولیسم و تأثیر روی سیگنالهای مغز به کنترل اشتها کمک کنند. در یک مطالعه روی افراد چاق، مصرف چای سفید باعث کاهش سطح هورمونهایی مانند گرلین (هورمون گرسنگی) شد. بنابراین، این چای ممکن است در کنترل اشتها نقش داشته باشد.
علاوهبر آن، نوشیدن چای معده را پر میکند و با ایجاد احساس سیری هرچند موقت، تاحدودی جلوی ریزهخواری را میگیرد. بااینحال، تحقیقات انسانی در این باره بهاندازه چای سبز و سیاه نیست و بنابراین، نتایج قطعی و محکم نیستند.
کمک به کنترل قند خون و فواید چای سفید برای لاغری
مقاومت به انسولین معمولاً در افزایش وزن و چاقی نقش دارد. تحقیقات نشان میدهد که چای سفید ممکن است حساسیت به انسولین را بهبود بخشد و از این طریق، به تنظیم سطح قند خون و جلوگیری از ذخیره بیش از حد چربی کمک کند. یک مطالعه نشان داد که عصاره چای سفید حساسیت به انسولین را در موشهایی که رژیم غذایی پرچرب داشتند، بهبود بخشید. بااینحال، هنوز به شواهد بیشتری برای تأثیر مشابه روی انسان نیاز است.
ارزش غذایی چای سفید
| شاخص تغذیهای | بهازای یک فنجان |
| کالری | ۰ تا ۲ |
| کافئین | ۱۵ تا ۳۰ میلیگرم (بسته به زمان دمکردن) |
| ویتامین A | بسیار اندک |
| ویتامین B | بسیار اندک |
| ویتامین C | بسیار اندک |
ویتامینهای چای سفید بسیار ناچیز هستند و عملاً هیچ تأثیری برای تأمین نیاز روزانه بدن به ویتامین ندارند. ترکیبات مهم چای سفید شامل موارد زیر است:
- پلیفنولها و کاتچینها بهویژه EGCG؛
- ال-تئانین که نوعی اسیدآمینه ویژه چای است؛
- کافئین؛
- فلاونوئیدها؛
- مواد معدنی شامل منگنز، پتاسیم، منیزیم و مقدار کمی آهن و زینک.
بهترین زمان مصرف چای سفید برای لاغری
چای سفید را بهتر است در اوایل روز، مثلاً صبح یا قبل از ناهار بنوشید، زیرا به افزایش انرژی، بهبود هضم و تنظیم اشتها در زمانی که بدن شما بیشترین فعالیت را دارد، کمک میکند. بهتر است با معده خالی آن را ننوشید، زیرا ممکن است باعث ناراحتی گوارشی شود.
نوشیدن چای سفید قبل از ورزش
یک مطالعه روی موشها نشان داد که نوشیدن چای سفید قبل از ورزش به حفظ وزن بدن و افزایش استقامت در طول تمرین کمک میکند. احتمالاً بهبود عملکرد استقامتی این حیوانات بهدلیل ترکیبات موجود در چای سفید ازجمله کاتچینها است. بااینحال، انجام پژوهشهای انسانی بیشتری درباره تأثیر نوشیدن چای سفید بر استقامت بدن افراد بهویژه ورزشکاران ضروری است.
مصرف چای سفید در شب
مصرف چای سفید در اوایل شب بهدلیل وجود سطوح بالای اسیدآمینه ال-تیانین، باعث آرامش و کاهش تنش روانی میشود. بااینحال، ازآنجاکه چای سفید حاوی مقداری کافئین است، اگر به کافئین حساس هستید، بهتر است از مصرف آن درست قبل از خواب یا اواخر شب خودداری کنید.
مصرف چای سفید در وعدههای غذایی
تاننهای موجود در چای توانایی بدن برای جذب آهن از غذا را کاهش میدهند. بنابراین، اگر کمبود آهن دارید یا از رژیم غذایی گیاهخواری پیروی میکنید، از نوشیدن چای سفید همراه با وعدههای غذایی خودداری کنید.
طرز تهیه و دمکردن چای سفید
چای سفید بهشدت به حرارت حساس است. بنابراین، هنگام دمکردن آن بههیچوجه از آب جوش استفاده نکنید. داغی آب جوانههای لطیف چای سفید را میسوزاند. همچنین، مدتزمان دمکشیدن آن بسیار مهم است. چای سفید طعم لطیفی دارد و اگر مدت زیادی حرارت ببیند، تلخی ناخوشایندی پیدا میکند.
یک قاشق چایخوری چای سفید را در یک فنجان آب گرم (پس از جوشیدن آب، یک دقیقه صبر کنید تا از داغی بیفتد) بریزید و بگذارید روی حرارت ملایم بهمدت ۲ تا ۳ دقیقه دم بکشد. با استفاده از صافی برگهای چای را جدا کنید و چای سفید صافشده را بنوشید.
نکته حرفهای دمکردن چای:
کمتر کسی میداند که چشیدن چای سفید در هنگام دمکردن به یافتن طعم مناسب آن کمک میکند. هنگامی که چای در حال دمکشیدن است، با یک قاشق آن را بچشید و هر وقت حس کردید طعم آن را دوست دارید، برگها را خارج کنید. کمی تلخی دلپذیر است، اما نباید بیش از حد تلخ شود.
روزانه چه مقدار چای سفید بنوشیم؟
معمولاً ۲ تا ۴ فنجان چای سفید در روز برای بیشتر بزرگسالان سالم بیخطر است. البته اگر قبلاً چای سفید را امتحان نکردهاید، با ۱ تا ۲ فنجان در روز شروع کنید و سپس براساس تحمل شخصی خودتان مقدار آن را افزایش دهید.
بهترین ترکیبات با چای سفید برای لاغری
برای بهرهمندی از فواید چای سفید برای لاغری میتوانید آن را با برخی مواد غذایی زیر ترکیب کنید. انتخاب بین آنها به ذائقه شخصی شما بستگی دارد:
چای سفید و لیمو
لیمو به چای سفید شما ویتامین C اضافه میکند، جذب آنتیاکسیدان را افزایش میدهد و طعم مرکباتی ملایمی را به چای سفید میبخشد؛ بدون اینکه کالری زیادی به آن بیفزاید.
چای سفید و زنجبیل
زنجبیل همراه با چای سفید برای تقویت هضم مفید است و با خواص ترموژنیک (گرمازایی) خود به افزایش کالریسوزی کمک میکند.
چای سفید و نعنا
نعنا عطر و طعم بهتری به چای سفید میدهد. گفته میشود ترکیب نعنا و چای سفید برای سرکوب اشتها و مهار هوس قند مفید است. بااینحال، هنوز شواهدی برای اثبات این ادعا از نظر علمی وجود ندارد.
چای سفید و چای سبز
نسبت ۱:۱ چای سفید و چای سبز، ممکن است میزان دریافتی کاتچینهایی مانند EGCG را برای تقویت متابولیسم و کاهش وزن افزایش دهد. بااینحال، توجه داشته باشید که مقدار کافئین این ترکیب هم کمی بیشتر میشود. اگر به کافئین حساس هستید این موضوع را در نظر بگیرید.
آیا چای سفید برای همه افراد مناسب است؟
چای سفید مانند هر ماده غذایی یا نوشیدنی دیگری، ممکن است برای همه افراد بیخطر نباشد. برای نمونه میتوان به گروههای زیر اشاره کرد:
مصرف چای سفید در دوران بارداری و شیردهی
مطالعات کافی درباره بیخطر بودن یا نبودن چای سفید برای زنان باردار یا شیرده وجود ندارد. بااینحال، بهتر است این افراد درباره میزان مصرف کافئین روزانه از چای سفید با پزشک یا ماما صحبت کنند.
مصرف چای سفید برای افراد مبتلا به فشار خون
افرادی که به فشار خون بالا مبتلا هستند، مشکلی با مصرف چای سفید ندارند. شواهدی وجود دارد که چای سفید به کنترل فشار خون بالا کمک میکند. بااینحال، هرگز چای سفید جایگزین داروهای فشار خون نمیشود. بنابراین، بدون مشورت با پزشک، داروهای فشار خون را قطع نکنید.
مصرف چای سفید برای افراد دیابتی
چای سفید ساده نوشیدنی سالمی برای افراد دیابتی است. این چای قند و کالری ندارد و پلیفنولهای موجود در آن به کاهش التهاب و کنترل قند خون کمک میکنند. همچنین، اپیکاتچینهای (EGCG) چای سفید برای کاهش مقاومت به انسولین مفید هستند. بااینحال، مصرف چای سفید جایگزین داروهای دیابت نیست.
مصرف چای سفید برای افراد حساس به کافئین
چای سفید بهعنوان چای کمکافئین توصیف میشود، اما بدون کافئین هم نیست. برخی افراد حساس به کافئین ممکن است با مصرف چای سفید بهویژه در غلظت بالا یا مقدار زیاد، دچار عصبانیت، تپش قلب، اضطراب، لرزش، ناراحتی معده یا اختلال خواب شوند. حساسیت به کافئین در کودکان، سالمندان و افرادی که به مصرف کافئین عادت ندارند شدیدتر است.
درصورتیکه نمیدانید چای سفید برای شما مناسب است یا نه، از پزشک تغذیه بپرسید؛ بهویژه اگر بیماری زمینهای خاصی دارید یا دارو مصرف میکنید. برای این کار نیازی به مراجعه حضوری به پزشک نیست. کافی است در پلتفرم دکتردکتر، از خدمات مشاوره آنلاین با پزشک استفاده کنید.
عوارض و موارد احتیاط در مصرف چای سفید
بعضی از عوارض جانبی چای سفید عبارتاند از:
- واکنشهای آلرژیک: برخی افراد ممکن است پس از مصرف چای سفید دچار بثورات پوستی یا خارش شوند؛
- حساسیت به کافئین: چای سفید حاوی کافئین است که میتواند باعث بیخوابی، اضطراب، افزایش موقت ضربان قلب یا تپش قلب در افراد حساس شود؛
- ناراحتی معده: چای سفید حاوی مقادیر زیادی تانن است. نوشیدن مقادیر زیاد چای سفید بهویژه با معده خالی، ممکن است به حالت تهوع یا ناراحتی گوارشی منجر شود؛
- اختلال در جذب آهن: اگر چای سفید را همراه با وعدههای غذایی غنی از آهن گیاهی (غیر هِم) مصرف کنید، ممکن است جذب آهن را کاهش دهد؛
- سردرد: مصرف بیش از حد کافئین از چای سفید ممکن است باعث سردرد در بعضی افراد شود؛
- مشکلات مربوط به سلامت استخوان: مصرف بیش از حد چای سفید ممکن است بر تعادل کلسیم و بهمرور زمان بر تراکم استخوان تأثیر بگذارد؛
- تداخلات دارویی: چای سفید ممکن است با داروهایی مانند رقیقکنندههای خون و مکملهای آهن تداخل داشته باشد. درصورت مصرف هرگونه دارو یا مکمل، قبل از مصرف روزانه چای سفید با پزشک مشورت کنید؛
- خطر کمآبی بدن: بهدلیل اثر ادرارآور خفیف، مصرف بیش از حد چای سفید ممکن است باعث کمآبی بدن شود.
مقایسه چای سفید با سایر دمنوشهای لاغری
در این بخش انواع چای لاغری را با هم مقایسه کردهایم:
| کالری در یک فنجان | کافئین | ترکیبات شاخص | اثر احتمالی روی لاغری | شواهد درباره لاغری | |
| چای سفید | ۰ تا ۲ | دارد | پلیفنولها، کاتچینها، EGCG | افزایش اکسیداسیون چربی | محدود |
| چای سیاه | ۲ | دارد | تافلاوینها | تقویت متابولیسم | متوسط |
| چای سبز | ۲ | دارد | کاتچینها، تیانین، EGCG | افزایش مصرف انرژی و اکسیداسیون چربی | بیشتر |
| چای ترش | ۲ تا ۵ | ندارد | آنتوسیانینها، پلیفنولها | اثر بر برخی شاخصهای متابولیک | محدود |
| چای اولانگ | ۲ | دارد | پلیفنولها | افزایش مصرف انرژی | محدود |
| چای رویبوس | ۰ تا ۲ | ندارد | آسپالاتین، پلیفنولها | کنترل اشتها، تنظیم سطح قند خون | محدود |
| دمنوش زنجبیل | ۲ تا ۴ | ندارد | جینجرول و شوگاول | افزایش متابولیسم و خواص ترموژنیک | متوسط |
توجه داشته باشید که اثر همه چایها و دمنوشهایی که در این جدول بررسی شدهاند، احتمالی است؛ شواهد علمی درباره آنها وجود دارد، اما محدود است. بیشتر شواهد یا روی حیوانات و در شرایط آزمایشگاهی به دست آمدهاند یا مطالعات انسانی درباره آنها کوچک بوده است.
آیا مصرف چای سفید انتخاب مناسبی برای لاغری است؟
چای سفید کالری بسیار کم و طعم ملایم شیرینی دارد. به همین دلیل، میتوانید آن را جایگزین مناسبی برای نوشیدنیهای پرکالری و شیرین کنید. مطالعاتی که درباره خواص چای سفید برای لاغری انجام شدهاند، نسبت به چای سبز و چای سیاه محدودتر هستند. بااینحال، شواهدی وجود دارد که چای سفید به مهار تشکیل سلولهای چربی (آدیپوژنز) و تجزیه چربی (لیپولیز) کمک میکند. ممکن است چای سفید با کاهش هورمونهای مرتبط با اشتها ازجمله گرلین و نشانگرهای التهابی برای لاغری مؤثر باشد.
نکته مهم درباره چای سفید این است که گنجاندن این چای بهعنوان یک خوراکی رژیمی در برنامه کاهش وزن شما، فقط زمانی بهترین انتخاب خواهد بود که در کنار آن از یک رژیم غذایی سالم و مغذی بههمراه فعالیتهای بدنی منظم پیروی کنید.
کلام آخر دکتردکتر
در این مقاله درباره خواص چای سفید برای لاغری صحبت کردیم. چای سفید در مقایسه با چای سبز و سیاه کافئین کمتری دارد، فراوری کمتری روی آن انجام شده است و به همین دلیل، مواد مغذی آن از بین نرفتهاند. بیشتر بزرگسالانی که از سلامت کلی برخوردارند و به کافئین حساسیت ندارند، میتوانند روزانه ۲ تا ۴ فنجان هم چای سفید بنوشند. بااینحال، اگر پس از نوشیدن چای سفید عوارضی تجربه کردید، حتماً با پزشک درباره آن صحبت کنید. سایت دکتردکتر امکان ویزیت آنلاین با پزشکان سراسر کشور را برای شما فراهم کرده است. بهآسانی میتوانید نوبت بگیرید و پرسشهای خود را با متخصصان تغذیه مطرح کنید.
