چند سال پس از پاندمی کووید-۱۹، درحالیکه جهان هنوز پیامدهای آن را بهطور کامل فراموش نکرده، گزارشی از شیوع یک ویروس دیگر بهنام هانتا ویروس در یک کشتی کروز در اقیانوس اطلس جنوبی، توجه جهان را به خود جلب است. نهادهای بینالمللی ازجمله سازمان بهداشت جهانی (World Health Organization) و مرکز کنترل و پیشگیری از بیماریها (CDC) درحال بررسی ابعاد این شیوع هستند. با اینکه در زمان نگارش این مقاله، طبق اعلام وزارت بهداشت، هنوز موردی از ابتلا به هانتاویروس در ایران گزارش نشده است، این مقاله را تدوین کردیم تا با پاسخ به پرسشهای شما و آگاهی بخشی زودهنگام، همه با هم برای پیشگیری از هانتا ویروس و مدیریت این بیماری درصورت ابتلا گام برداریم.
آخرین خبرها درباره هانتا ویروس
قبل از شروع بیایید مروری بر وضعیت فعلی هانتاویروس و شیوع آن، باتوجهبه گفتههای دکتر جی لی جنکینز (J Lee Jenkins, M.D.)، معاون دفتر آمادگی و واکنش به بحران دانشگاه جانز هاپکینز (Johns Hopkins)، داشته باشیم.
شیوع سندرم ریوی هانتاویروس (HPS) برای اولین بار در ۲ مه ۲۰۲۶ (۱۲ اردیبهشت ۱۴۰۵) به سازمان جهانی بهداشت گزارش شد. این شیوع ناشی از ویروس آند (Andes)، نوعی هانتاویروس است که گاهی ممکن است ازطریق تماس نزدیک از فردی به فرد دیگر منتقل شود.
تا ۱۲ مه (۲۲ اردیبهشت)، ۱۱ مورد مبتلا و ۳ مورد مرگ گزارش شد. ۹ مورد از موارد ابتلا تأییدشده و ۲ مورد دیگر مشکوک بودند. این کشتی تفریحی هلندی در یکم آوریل از اوشوایا در آرژانتین حرکت کرد و در مسیر خود از مناطق دورافتادهای ازجمله قطب جنوب، جزیره جورجیای جنوبی، تریستان داکونا، سنت هلنا و جزیره اسنشن بازدید کرد. در این کشتی ۱۴۷ مسافر و خدمه از ۲۳ کشور حضور داشتهاند.
پژوهشگران همچنان درحال ارزیابی میزان مواجهه سایر مسافران با جوندگان محیطی و خطرات مرتبط با آن هستند. مرکز کنترل و پیشگیری از بیماریها (CDC)، بلافاصله یک تیم واکنش به بحران برای بازدید از کشتی در جزایر قناری اعزام کرد و درحال هماهنگی برای بازگرداندن مسافران آمریکایی است تا پایش، قرنطینه و درمان آنها آغاز شود.
هانتا ویروس در ایران وجود دارد؟ بررسی موارد گزارششده در ایران
بهگفته خبرگزاری مهر، معاون وزارت بهداشت کشور اعلام کرده است که هنوز هیچ موردی از ابتلا به این ویروس در ایران گزارش نشده است. او خاطرنشان کرد که این ویروس جدید نیست و نگرانی بابت همهگیری آن وجود ندارد. همچنین، احتمال اپیدمی این ویروس پایین است.
هانتا ویروس چیست؟ خانواده و طبقهبندی ویروسی
هانتاویروسها (Hantaviruses) گونههایی از ویروس متعلق به خانواده هانتاویریده (Hantaviridae) در راسته ویروسهای بانیا (Bunyavirales) هستند. این گروه بزرگ از بیش از ۲۰ ویروس مختلف تشکیل شده است که از بین آنها، ویروس آند (Andes) شناختهشدهترین هانتاویروسی است که انتقال محدود انسانبهانسان در آن گزارش شده است. ویروس پخششده در کشتی کروز از نوع همین ویروس آند بود.
با اینکه هانتاویروس انواع زیادی دارد، فقط تعداد محدودی از آنها بهعنوان عامل بیماری انسانی شناخته شدهاند. بنابراین، با وجود خطرناکبودن، نادر به شمار میرود. این ویروسها بهشکل طبیعی جوندگانی مانند موش را آلوده میکنند و گاهی به انسان هم منتقل میشوند. عفونت در انسان بهسرعت ممکن است به بیماری شدید و مرگ منجر شود. باتوجهبه نوع هانتاویروس و موقعیت جغرافیایی دو نوع سندرم ممکن است انسان را مبتلا کند:
سندرم قلبی ریوی هانتاویروس (HCPS)
هانتاویروسهایی که این سندرم را ایجاد میکنند، بهعنوان عامل HCPS شناخته میشوند. برخی از انواع آن شامل ویروس سین نومبر (Sin Nombre) و ویروس آند هستند که در آمریکای شمالی، مرکزی و جنوبی یافت میشوند. این بیماری بهسرعت پیشرونده، ریهها و قلب را تحت تأثیر قرار میدهد. شایعترین هانتاویروس موجود در ایالات متحده سین نومبر است که از گوزنموشها منتقل میشود.
تب خونریزیدهنده همراه با نارسایی کلیوی (HFRS)
هانتاویروسهایی که این سندرم را ایجاد میکنند، بهعنوان عامل HFRS شناخته میشوند. برخی از انواع آن شامل ویروس سئول هستند که بیشتر در اروپا و آسیا یافت میشوند. این بیماری شدید و کشنده در درجه اول کلیهها و رگهای خونی را تحت تأثیر قرار میدهد.
آیا هانتاویروس از انسان به انسان منتقل میشود؟
بله. تا به امروز شناختهشدهترین انتقال انسانی هانتاویروس ازطریق ویروس آند است. این ویروس هم دراصل از جوندگان آلوده منتقل میشود اما اگر فردی تماس نزدیک و طولانیمدت با انسان آلوده به هانتاویروس داشته باشد، احتمال انتقال بالاست.
میزان شیوع هانتاویروس در جهان
عفونتهای هانتا ویروس در سطح جهان نسبتا نادر هستند. در سراسر جهان، برآورد میشود که سالانه از ۱۰٬۰۰۰ تا بیش از ۱۰۰٬۰۰۰ عفونت رخ میدهد که بیشترین بار آن در آسیا و اروپا است. در شرق آسیا، بهویژه چین و کره، هانتاویروس همچنان سالانه هزاران مورد ابتلا را به خود اختصاص میدهد، هرچند میزان ابتلا در دهههای اخیر کاهش یافته است.
در اروپا، سالانه چند هزار مورد گزارش میشود که عمدتا از مناطق شمالی و مرکزی اروپاست و به ویروس پومالا مربوط است. در قاره آمریکا، هانتاویروس انسانی بسیار نادر است و سالانه فقط چند صد مورد در سراسر قاره گزارش میشود. خود ایالات متحده کمتر از ۱۰۰۰ مورد ابتلا را گزارش کرده است و کشورهای آمریکای جنوبی مثل آرژانتین، برزیل، شیلی و پاراگوئه سالانه تعداد کمی از موارد ابتلا را گزارش میکنند.
بهطور کلی، موارد ابتلا در اروپا و آسیا بیشتر است اما مرگومیر آن کمتر است، درحالیکه در آمریکا هانتاویروس انسانی تعداد مبتلای کمتر ولی مرگومیر بالاتری دارد.
آیا هانتا ویروس باعث مرگ میشود؟ میزان مرگومیر چقدر است؟
شدت بیماری بسته به ویروس عامل عفونت متفاوت است. برخی از آنها ازجمله ویروس هانتان و دوبراوا معمولا علائم شدیدی ایجاد میکنند و میزان مرگومیر ناشی از آنها حدود ۵ تا ۱۵ درصد است. درمقابل، عفونتهای ناشی از ویروس سئول، سارما و پومالا معمولا خفیفترند و کمتر از یکدرصد افراد ممکن است در اثر این بیماری جان خود را از دست بدهند.
بهطور کلی، از نظر جغرافیایی، میزان مرگومیر ناشی از هانتاویروس در آسیا و اروپا کمتر از ۱ تا ۱۵ درصد و در قاره آمریکا تا ۵۰درصد است. از نظر شدت سویهها، مرگومیر ناشی از خطرناکترین سویههای هانتاویروس ۳۰ تا ۵۰ درصد و مرگ ناشی از خفیفترین آنها ۱۰ تا ۳۰ درصد است.
افرادی که از قبل به بیماریهای تنفسی مبتلا بودهاند، تا ۳۸درصد ممکن است بر اثر این بیماری جان خود را از دست بدهند.
هانتا ویروس چگونه منتقل میشود و چرا این ویروس خطرناک است؟
این ویروس در ادرار، مدفوع یا بزاق جوندگان وجود دارد. راههای انتقال آن بهشرح زیر است:
- استنشاق ذرات ویروس پخششده در هوا از فضولات جوندگان یا لانههای دستخوردهٔ آنها (محتملترین شکل انتقال)؛
- خوردن غذای آلوده به بزاق، ادرار یا فضله موش؛
- لمس چیزهای آلوده به ویروس، مانند لانه آنها و سپس لمس دهان، چشم یا بینی؛
- گازگرفتگی و خراشیدگی با جوندگان آلوده؛
- تماس طولانیمدت و نزدیک با فرد آلوده درباره ویروس آند (شناختهشدهترین ویروسی که انتقال انسان به انسان آن ثبت شده است).
هانتاویروس بهدلیل ایجاد دو سندرم قلبی ریوی هانتاویروس و تب خونریزیدهنده همراه با نارسایی کلیوی خطرناک است که هردو بیماریهای شدید و نسبتا کشندهای هستند. بهبودی کامل در نوع خفیف این بیماری هم ممکن است چند هفته تا چند ماه طول بکشد.
وقتی هانتا ویروسها به ریهها میرسند، به رگهای خونی ریز به نام مویرگها حمله میکنند و باعث نشت آنها میشوند؛ در نتیجهٔ نشت، ریهها پر از مایع میشوند. این بیماری که ادم ریوی نام دارد، در عملکرد ریه و قلب اختلال ایجاد میکند. سندرم HFRS هم کلیهها را تحتتأثیر قرار میدهد و ممکن است به ازکارافتادن کلیهها یا نارسایی کلیه بینجامد.
اصلیترین علائم هانتاویروس در روزهای اول چیست؟
علائم ویروس هانتا در روزهای اولیه ممکن است شبیه آنفولانزا یا سایر بیماریهای ویروسی باشد. برخی از علائم اولیه هانتاویروس عبارتاند از:
- تب؛
- خستگی؛
- درد عضلانی؛
- سردرد؛
- حالت تهوع؛
- استفراغ؛
- مشکلات گوارشی.
علائم بعدی که معمولا ۴ تا ۱۰ روز پس از بیماری اولیه ظاهر میشوند، به نوع ویروس بستگی دارد. برای مثال، علائم سندرم ریوی هانتاویروس ناشی از ویروس آند عبارتاند از:
- سرفه؛
- گرفتگی قفسه سینه؛
- تنگی نفس؛
- تجمع مایع در ریهها؛
- افت شدید فشار خون (شوک)؛
- بدتر شدن وضعیت تنفسی در مدتزمان کوتاه.
معمولا علائم ناشی از ویروس آند، بین یک تا شش هفته پس از مواجهه ایجاد میشود. پس از بروز علائم، شدت بیماری با سرعت افزایش مییابد.
سندرم بعدی HFRS است که علائم آن معمولا ظرف ۱ تا ۲ هفته بعد از مواجهه ایجاد میشوند. در موارد نادر، ممکن است تا ۸ هفته هم طول بکشد. برخی از علائم این بیماری که بهشکل ناگهانی بروز میکنند عبارتاند از:
- سردرد شدید؛
- درد کمر و شکم؛
- تب و لرز؛
- حالت تهوع؛
- تاری دید.
برخی افراد ممکن است دچار برافروختگی صورت، التهاب یا قرمزی چشم و بثورات پوستی هم میشوند. علائم در مرحله بعدی ممکن است شامل موارد زیر باشند:
- فشار خون پایین؛
- کمبود جریان خون (شوک حاد)؛
- خونریزی داخلی (نشت عروقی)؛
- نارسایی حاد کلیه که میتواند باعث تجمع شدید مایعات شود.
نکته: تا جایی که تحقیقات انجام شده، مشخص شده است که افراد معمولا فقط زمانی که علائم دارند، ناقل این بیماری هستند. اگر یادتان باشد، درباره کووید-۱۹ اینطور نبود. فرد میتوانست ناقل باشد، بدون اینکه خودش علائمی داشته باشد.
تفاوت علائم سرماخوردگی، آنفولانزا و بیماری هانتا ویروس چیست؟
سرماخوردگی معمولا با آبریزش بینی، عطسه، سرفه، گلودرد و گاهی اشکریزش چشم یا گوشدرد همراه است. آنفولانزا علاوه بر این علائم شامل تب، لرز، بدندرد، خستگی شدید و احساس ناخوشی عمومی بیشتری است. بیماری هانتاویروس نیز در مراحل اولیه میتواند با تب، بدندرد، سردرد و علائمی شبیه آنفولانزا آغاز شود، اما بسته به نوع بیماری، علائم جسمی شدیدتری ایجاد میکند. برای نمونه، سندرم ریوی هانتاویروس شامل علائم تنفسی شدید مانند تنگی نفس، تجمع مایع در ریهها است و در تب خونریزیدهنده همراه با نارسایی کلیوی، با افت فشار خون، درد شکم و کمر و تاری دید همراه است.
کدام حیوانات ناقل هانتا ویروس هستند؟
هر نوع هانتاویروس با یک گونه خاص از جوندگان مرتبط است. ویروس در بدن این حیوان بهمدت طولانی باقی میماند؛ اما خود حیوان معمولا هیچ علامت آشکاری از بیماری یا ناراحتی نشان نمیدهد. برخی از حیوانات ناقل هانتاویروس شامل موارد زیر هستند:
- موش کشتزار یا موش صحرایی؛
- گوزنموش؛
- موش پنبه؛
- موش برنج مردابی؛
- موش پاسفید.
از بین این موارد بهجز موش صحرایی که عامل انتقال ویروس هانتان است و باعث ابتلا به عفونت HFRS میشود، سایر موشهایی که نام بردیم باعث ایجاد سندرم ریوی هانتاویروس (HPS) میشوند.
آیا فضولات موش میتواند باعث انتقال هانتا ویروس شود؟
بله. عامل اصلی انتقال هانتاویروس فضولات موش آلوده شامل ادرار و مدفوع آن است.
علائم بیماری هانتا ویروس در کودکان و سالمندان چیست؟
علائم بیماری هانتاویروس در کودکان و سالمندان تفاوتی با بزرگسالان دیگر ندارد؛ اما بهدلیل ضعیفبودن سیستم ایمنی بدن در این گروههای سنی، ممکن است علائم شدیدتری ایجاد کند.
روش تشخیص هانتا ویروس با آزمایش خون و تصویربرداری
تشخیص هانتاویروس در اوایل بیماری، بهویژه در ۷۲ ساعت اول بروز علائم دشوار است. اگر آزمایش اولیه قبل از شناسایی ویروس انجام شود، آزمایش مجدد باید ۷۲ ساعت پس از شروع علائم هم انجام شود. علائم اولیه بیماری هانتاویروس شامل تب، سردرد، درد عضلانی، حالت تهوع و خستگی بهراحتی با انواع بیماریهای تبدار و تنفسی مانند آنفولانزا، کووید-۱۹، ذاتالریه ویروسی، لپتوسپیروز، تب دنگی یا سپسیس اشتباه گرفته میشوند. بنابراین، شرححال دقیق بیمار مثل احتمال مواجهه با جوندگان، خطرات شغلی و محیطی، سابقه سفر و تماس با موارد شناختهشده در مناطقی که هانتاویروسها وجود دارند، کاملا ضروری است.
گاهی برای تشخیص بیماریهای ناشی از هانتا ویروس علاوه بر بررسی علائم بالینی و سابقه تماس با جوندگان آلوده، از آزمایشهای خون و روشهای تصویربرداری نیز استفاده میشود. تأیید آزمایشگاهی بیماری عمدتا بر آزمایشهای سرولوژیک متکی است که شامل شناسایی آنتیبادیهای اختصاصی IgM علیه هانتاویروس و افزایش تیتر آنتیبادی IgG است. همچنین، در مرحله حاد بیماری، از روشهای مولکولی مانند واکنش زنجیرهای پلیمراز با رونویسی معکوس (RT-PCR) برای شناسایی RNA ویروس در خون استفاده میکنند؛ زیرا در این مرحله ممکن است ویروس قابلتشخیص باشد.
در سندرم ریوی هانتاویروس، تصویربرداری از قفسه سینه مانند رادیوگرافی یا سیتیاسکن ممکن است وجود ادم ریوی و درگیری شدید تنفسی را نشان دهد؛ درحالیکه در تب خونریزیدهنده همراه با نارسایی کلیوی، بررسی عملکرد کلیه، شمارش پلاکتها و سایر شاخصهای خونی اهمیت بیشتری دارد.
آیا هانتا ویروس درمان قطعی دارد؟
هنوز هیچ درمان ضدویروسی یا واکسن دارای مجوز خاصی برای بیماری هانتا ویروس وجود ندارد. معمولا درمان بر پایش بالینی دقیق و مدیریت عوارض تنفسی، قلبی و کلیوی تمرکز دارد. دسترسی زودهنگام به مراقبتهای ویژه درصورت وجود علائم بالینی، بهویژه برای بیماران مبتلا به سندرم قلبی ریوی هانتاویروس، نتایج را بهبود میبخشد. مراقبتهای اولیه شامل استراحت، هیدراتهماندن و روشهای درمانی برای مدیریت علائم است.
در HPS، بیماران ممکن است به پشتیبانی تنفسی مانند لولهگذاری نیاز داشته باشند. لولهگذاری یک روش پزشکی است که در آن لولهای از دهان در ریهها قرار داده میشود تا به بیمار در دریافت اکسیژن کمک کند. در موارد شدید، استفاده زودهنگام از اکسیژنرسانی غشایی خارج از بدن (ECMO) برای مراقبت از قلب و ریههای بیماران، ممکن است بهشکل قابلتوجهی از خطر مرگ جلوگیری کند. در این روش، خون بیمار بهشکل مداوم با دستگاهی که دیاکسیدکربن را حذف و اکسیژن اضافه میکند، پمپاژ میشود تا به خون بیمار اکسیژنرسانی شود.
بیماران مبتلا به HFRS باید از نظر عملکرد کلیه مورد پایش قرار گیرند. ممکن است در شرایطی که کلیههای بیمار بهخوبی کار نمیکنند، برای حذف سموم از خون و حفظ تعادل مناسب مایعات در بدن به دیالیز بیمار نیاز باشد.
در صورت تماس با موش یا فضولات آن چکار کنیم؟
در طول شیوع بیماری یا زمانی که موارد مشکوک وجود دارد، شناسایی و جداسازی زودهنگام موارد، نظارت بر تماسهای نزدیک و اعمال اقدامات استاندارد پیشگیری از عفونت، به محدودکردن شیوع بیشتر کمک میکند. بنابراین، اگر بهشکل اتفاقی با فضولات موش تماس پیدا کردید، محل تماس در بدن را سریع با آب و صابون بشویید و در صورت بروز علائم، به مراکز درمانی مراجعه کنید. تا مشخصشدن وضعیتتان، از تماس طولانی و نزدیک با دیگران خودداری کنید.
هانتا ویروس بیشتر در چه مکانهایی شیوع پیدا میکند؟
همه مناطقی که زیستگاه جوندگان باشند، ممکن است خطر ابتلا به بیماری را افزایش دهند. بهطور کلی مکانهای رایج برای قرارگرفتن در معرض لانه، ادرار و فضولات جوندگان عبارتاند از:
- ساختمانهای درون مزارع؛
- ساختمانهای کماستفاده مانند انبارهای ذخیرهسازی؛
- اردوگاهها یا کلبههای فصلی؛
- کمپها یا پناهگاههای پیادهروی کوهستانی؛
- اتاقهای زیرشیروانی یا زیرزمین.
چه افرادی بیشتر در معرض ابتلا به هانتا ویروس هستند؟
افراد زیر بیشتر در معرض خطر ابتلا به این ویروس قرار دارند:
- کسانی که بهدلیل شغل خود درمعرض جوندگان قرار دارند، مثل کارگران ساختمانی، افراد مشغول در بخش خدمات، افراد مشغول در بخش کنترل آفات، کشاورزان در کشتزارها و مزارع، جنگلداران؛
- افرادی که ساختمانهای متروکه یا کماستفاده را تمیز میکنند؛
- افرادی که بدون رعایت اقدامات احتیاطی، لانهها یا فضولات جوندگان را تمیز میکنند.
چگونه خانه را از خطر هانتا ویروس ضدعفونی کنیم؟
اگر نشانههایی از موش یا سایر جوندگان در خانه یا محل کار پیدا کردید، برای کاهش احتمال ابتلا به بیماری باید آنها را بهشکل ایمن تمیز کنید. مراحل زیر را طی کنید:
قبل از شروع تمیزکردن
وسایل مناسب ازجمله دستکشهای لاستیکی یا پلاستیکی، ماسک تنفسی (نه معمولی)، یک ماده ضدعفونیکننده آماده یا یک محلول سفیدکننده ۱۰٪ که خودتان از مخلوط سفیدکننده خانگی و آب درست کردهاید تهیه کنید.
تهویه فضا
فضایی که قرار است تمیز کنید، باید بهمدت ۳۰ دقیقه تهویه شود. در این نیم ساعت وارد آن فضا نشوید.
هنگام تمیزکردن
دستکش و ماسک تنفسی را بپوشید و محل آلوده را با محلول ضدعفونیکننده یا سفیدکننده اسپری کنید تا کاملا خیس شود. بگذارید حداقل ۵ دقیقه بماند و خیس بخورد.
سپس از حولههای کاغذی، اسفنج یا تِی برای تمیزکردن محل آلوده استفاده کنید. همانطور که دستکش پوشیدهاید، ابتدا دستهایتان را با آب و صابون یا ضدعفونیکننده بشویید و سپس دستکش و ماسک را در سطل زباله بیندازید. دوباره دستهایتان را با آب و صابون بشویید.
هشدار مهم:
اگر منطقهای که تمیز میکنید با موشهای زنده، مرده، فضلهموش یا لانهموش آلوده شده است، آن منطقه را جارو یا جاروبرقی نکشید. این کار باعث پخششدن فضلهها یا سایر مواد آلوده به هانتاویروس در هوا میشود.
راههای پیشگیری از ابتلا به هانتا ویروس در خانه و طبیعت
برای کاهش خطر ابتلا به هانتاویروس باید خانه، محل کار و اطراف آنها را تا حد امکان از حضور جوندگان پاکسازی کنید. برای نمونه، اقدامات پیشگیرانه زیر را انجام دهید:
پوشاندن منافذ
سوراخها و شکافهای خانه یا پارکینگ یا انباری را بپوشانید تا از ورود جوندگان به این فضاها جلوگیری شود. موشها میتوانند از سوراخهایی بهعرض ۶ میلیمتر هم عبور کنند. هر روزنه را با توری سیمی، سیم ظرفشویی، درزگیر فلزی یا سیمان بپوشانید. پارچه یا مواد مشابه آن مناسب نیستند زیرا موش راحت آنها را میجود و راه را باز میکند.
تمیزنگهداشتن فضای درونی
ظرف کثیف درون سینک رها نکنید. پیشخان و کف آشپزخانه را مرتب تمیز کنید تا خردههای غذا و آلودگیها باقی نمانند. غذاهای خودتان و غذای حیوانات خانگی را در ظروفی نگهداری کنید که جویدن آنها غیرممکن باشد. سطل زباله درون منزل را از نوعی انتخاب کنید که در آن بهخوبی محکم شود.
تمیزنگهداشتن فضای بیرون و طبیعت
اگر اطراف خانه چمن، بوته یا زباله وجود دارد، آنها را تمیز کنید و در سطل زبالهٔ بسیار محکم و دردار بریزید. این مواد برای لانهسازی جوندگان مناسباند. اگر حیاط دارید، تودههای چوب و سطلهای بازیافت را جایی نگه دارید که نزدیک به ساختمان خانه نباشند.
اگر زبالهها را دم در یا سر کوچه میگذارید، فقط در ساعت مشخصی که کامیون زباله برای بردن آنها میآید، این کار را انجام دهید. سطلهای زباله بدون در، که اغلب در کوچهها و نزدیک جوی آب قرار دارند، محل مناسبی برای تجمع موشها هستند و احتمالا خودتان هم بارها در مجرای فاضلاب آنها را دیدهاید.
تلهگذاری
تلههایی را در داخل و اطراف خانه قرار دهید تا از هجوم جوندگان جلوگیری کنند. مراقب تلههایی که شامل طعمههای سمی هستند، مثل مرگ موش، باشید. سم میتواند به اهل خانه و حیوانات خانگی هم آسیب برساند.
تهویه فضاهایی مثل انباری
اگر انباری یا زیرزمین یا هر فضایی در منزل و محل کارتان دارید که کم استفاده میشوند، آنها را زودبهزود تهویه کنید. درها و پنجره را بهمدت ۳۰ دقیقه باز بگذارید تا هوای آلوده خارج شود. درصورتیکه نیاز به تمیزکاری دارند، مطابق آنچه در بالا توضیح دادیم عمل کنید.
پیشگیری و کنترل عفونت در مراکز درمانی
شواهد موجود نشان میدهد که خطر انتقال هانتاویروس ازجمله ویروس آند درصورت اعمال اقدامات پیشگیرانه و رعایت پروتکلهای بهداشتی برای کادر درمان کم است. بااینحال، مواردی از ابتلا بین این افراد گزارش شده است. اقدامات احتیاطی استاندارد ازجمله بهداشت دستها، تمیزکردن محیط و جابهجایی ایمن خون و مایعات بدن، باید برای همه بیماران در مراکز درمانی اعمال شود.
نمونههای جمعآوریشده از بیماران، خطر زیستی دارند. آزمایش روی نمونههای غیرفعالشده باید با رعایت حداکثری استانداردهای ایمنی زیستی انجام شود. همچنین، برای حمل این نمونهها از روش «بستهبندی چندلایهٔ ایمن» استفاده میشود تا از نشت احتمالی و انتقال آلودگی جلوگیری شود.
چه زمانی برای علائم هانتا ویروس باید به پزشک مراجعه کنیم؟
علائم سندرمهای ناشی از هانتاویروس ممکن است بهشکل ناگهانی بدتر شوند و زندگی افراد را تهدید کنند. اگر علائمی شبیه آنفولانزا دارید که بهتدریج در عرض چند روز بدتر میشوند، بلافاصله به پزشک متخصص ریه یا پزشک عمومی مراجعه کنید. اگر در تنفس مشکل دارید، این موضوع را جدی بگیرید. اقدامات احتیاطی برای خودداری از تماس نزدیک با اطرافیان بسیار مهم است.
کلام آخر دکتردکتر
درحالحاضر، موردی از ابتلا به هانتا ویروس در ایران گزارش نشده است. بااینحال، دلیل نمیشود که آن را جدی نگیرید. موشها در ایران هم زندگی میکنند و اگر به یکی از مراکز بهداشت در محل خودتان مراجعه کنید و بپرسید، به شما خواهند گفت که روزانه موارد بسیاری برای گازگرفتگی موش به این مراکز مراجعه میکنند. درنتیجه، مشارکت جامعه برای تشخیص زودهنگام، مراقبت از بیمار و پاسخ به شیوع عفونتهای هانتاویروس از اهمیت بسیار زیادی برخوردار است.
درصورتیکه احساس میکنید ممکن است به هانتا ویروس مبتلا شده باشید، با خدمات ویزیت آنلاین دکتردکتر با پزشکان ما ارتباط برقرار کنید. این خدمات در چنین شرایطی نسبت به مراجعه حضوری انتخاب بهتری هستند؛ چرا که خطر تماس نزدیک و طولانیمدت شما با دیگران در سالن انتظار مطب را کاهش میدهد.
ای بابا بازم ویروس جدید داخل ایران هم این ویروس اومده؟