غده تیروئید، این اندام پروانهایشکل و کوچک در جلوی گردن، نقشی کلیدی در سلامت، رشد کودکان ایفا میکند. نوسان در میزان ترشح هورمونهای این غده میتواند بر تمام ابعاد زندگی فرزند شما، از رشد قدی گرفته تا میزان انرژی روزانه، اثر بگذارد. شناخت نشانههای اولیه این اختلالات نقش مهمی در شروع بهموقع اقدامات درمانی خواهد داشت. در ادامه قصد داریم انواع بیماری تیروئید در کودکان را معرفی کنیم، علائم آنها را شرح دهیم و به راهکارهای درمانی مؤثر بپردازیم.
اختلال تیروئید در کودکان چیست؟
تیروئید غدهای کوچک است که در پایین گردن و جلوی نای قرار دارد. این غده وظیفه تولید هورمونهای تیروئیدی را بر عهده دارد. این هورمونها سوختوساز بدن را تنظیم میکنند و مانند سوخت برای موتور محرک بدن هستند. در بدن کودکان، تیروئید وظیفهای بهمراتب حساستر دارد، زیرا سلولهای آنها با سرعت بالایی در حال تکثیر و رشد هستند.
غده تیروئید هورمونهای تیروکسین (T4)، ترییدوتیرونین (T3) و کلسیتونین ترشح میکند. اختلال تیروئید در کودکان زمانی رخ میدهد که این غده یا بیش از حد فعال شود یا کمتر از نیاز بدن هورمون تولید کند.
تأثیر هورمونهای تیروئیدی بر رشد کودک
هورمونهای تیروئیدی تأثیرات گستردهای بر بدن کودکان دارند؛ بهطوری که هورمونهای T4 و T3 میتوانند همه بافتهای بدن کودک را به ساخت پروتئین و افزایش مصرف اکسیژن تحریک کنند. از مهمترین تأثیرات هورمونهای تیروئیدی در کودکان میتوان به این موارد اشاره کرد:
- تنظیم ضربان قلب، فشار خون و میزان انرژی؛
- نحوه مصرف کالریها در بدن؛
- احساس سرما یا گرما؛
- رشد و تکامل مغز؛
- تنظیم میزان کلسیم بدن توسط هورمون کلسیتونین.
انواع اختلالات تیروئید در کودکان
در یک بدن سالم، غده هیپوفیز مغز هورمونی به نام هورمون محرک تیروئید (TSH) ترشح میکند که در مدیریت دقیق میزان تولید هورمون تیروئید نقش دارد. هرگونه اختلال در ترشح این هورمون، میتواند به پرکاری یا کمکاری تیروئید منجر شود. همچنین برخی تودههای خوشخیم یا سرطانی نیز میتوانند در عملکرد غده تیروئید اختلال ایجاد کنند.
در ادامه، با رایجترین اختلالات تیروئید در کودکان آشنا میشویم:
- کمکاری تیروئید (Hypothyroidism): در این شرایط، میزان TSH خون بالا است، اما هورمونهای تیروئیدی کمتر از میزان عادی هستند.
- پرکاری تیروئید (Hyperthyroidism): در این شرایط، هورمون TSH کم است، اما سطح هورمونهای تیروئیدی خون بالا هستند.
- تیروئیدیت (التهابی): تیروئیدیت به معنی التهاب غده تیروئید است. این وضعیت ممکن است براثر حملات سیستم ایمنی بدن به سلولهای خودی (مانند بیماری هاشیموتو) یا عفونتهای ویروسی و باکتریایی ایجاد شود.
- ندولها و اختلالات ساختاری تیروئید: گاهی عملکرد هورمونی تیروئید کاملاً طبیعی است، اما ساختار غده دچار مشکل میشود. ایجاد تودهها یا گرههای کوچک که به آنها ندول میگویند، از این دست اختلالات است.
کمکاری تیروئید در کودکان
کمکاری تیروئید یک اختلال غدد درونریز شایع است و باعث میشود که غده تیروئید کودک بهاندازه کافی هورمون تولید نکند. کودک مبتلا به کمکاری تیروئید ممکن است عوارضی مثل خستگی، افزایش وزن، یبوست، کاهش رشد و مشکلات متعدد دیگری را تجربه کند. در ادامه انواع متفاوت کمکاری تیروئید را معرفی میکنیم:
۱. کمکاری مادرزادی تیروئید
این اختلال زمانی رخ میدهد که غده تیروئید پیش از تولد نوزاد، بهدرستی شکل نگیرد یا عملکرد طبیعی نداشته باشد. این بیماری بسیار شایع است و از هر ۲۵۰۰ تا ۳۰۰۰ نوزاد، ۱ نفر را مبتلا میکند؛ به همین دلیل نوزادان بهمحض تولد برای این عارضه غربالگری میشوند.
۲. هاشیموتو در کودکان
شایعترین علت کمکاری اکتسابی تیروئید، یک اختلال خودایمنی به نام تیروئیدیت لنفوسیتی مزمن است. در این بیماری سیستم ایمنی به غده تیروئید حمله میکند و سبب آسیب و کاهش عملکرد آن میشود. این اختلال را نخستین بار پزشک ژاپنی به نام هاکارو هاشیموتو توصیف کرد؛ به همین دلیل اغلب آن را با نام تیروئیدیت هاشیموتو میشناسند.
این بیماری در دختران بیش از پسران و در نوجوانان بیش از کودکان سنین پایینتر دیده میشود. همچنین ۲۰ تا ۳۰ درصد از افراد مبتلا به دیابت نوع ۱ نیز در معرض ابتلا به این عارضه هستند، به همین دلیل غربالگری سالانه تیروئید بهعنوان بخشی از مراقبتهای روتین دیابت توصیه میشود.
۳. کمکاری تیروئید مرکزی
کمکاری مرکزی زمانی شکل میگیرد که مغز هورمون تحریککننده تیروئید (TSH) را ترشح نکند. این بیماری نسبت به اختلالات خود غده تیروئید شیوع بسیار کمتری دارد. این اختلال علاوهبر کاهش ترشح هورمون TSH، ممکن است با کمبود سایر هورمونهای حیاتی بدن نیز همراه باشد:
- هورمون رشد؛
- هورمون آدرنوکورتیکوتروپیک: محرک غده فوقکلیوی در شرایط استرس؛
- هورمون لوتئینیکننده و محرک فولیکول: کنترلکننده عملکرد تخمدانها و بیضهها؛
- پرولاکتین: کمککننده به تولید شیر در زنان؛
- اکسیتوسین: هورمونی حیاتی برای زایمان و شیردهی؛
- هورمون ضدادرار: کنترلکننده میزان تولید ادرار؛
کمکاری تیروئید مرکزی ممکن است بهدلیل تکامل ناقص هیپوتالاموس یا غده هیپوفیز (محل تولید TSH در مغز)، ضربه، تومور یا عوارض درمان تومور مانند جراحی و پرتو درمانی رخ دهد.
نقش مشکلات تیروئید در درد گوش و کاهش شنوایی نوزادان نیز باید توسط پزشک بررسی شود.
۴. کمکاری تیروئید یاتروژنیک
این وضعیت نوعی کمکاری اکتسابی است و در کودکانی رخ میدهد که غده تیروئید آنها با درمانهای پزشکی تخریب یا با جراحی برداشته شده است. با برداشتن غده تیروئید، بدن دیگر هورمونی تولید نمیکند و این امر به کمکاری تیروئید یاتروژنیک منجر میشود.
پرکاری تیروئید در کودکان
پرکاری تیروئید (تیروئید بیش از حد فعال) وضعیتی است که در آن غده تیروئید کودک شما بیش از حد نیاز هورمون تولید میکند. ترشح بیش از حد این هورمون، فعالیت بیش از حد سوختوساز بدن کودک را به همراه دارد. پرکاری تیروئید انواع متفاوتی دارد که شایعترین آنها عبارتاند از:
۱. بیماری گریوز در کودکان
گریوز شایعترین عامل پرکاری تیروئید در کودکان و نوجوانان به شمار میرود. در این اختلال خودایمنی، بدن آنتیبادیهایی تولید میکند که غده تیروئید را به فعالیت مداوم و ترشح بیرویه هورمون وادار میسازند.
نکته: بیماری گریوز نسبت به کمکاری تیروئید خودایمنی (بیماری هاشیموتو) شیوع بسیار کمتری دارد.
۲. طوفان تیروئیدی در کودکان
طوفان تیروئیدی شکل بسیار نادر، شدید و خطرناک در بیماری پرکاری تیروئید است. نوزادان و کودکان مبتلا به این عارضه، سطح بسیار بالایی از هورمون تیروئید در بدن دارند. این وضعیت در صورت درماننشدن میتواند سبب تب بالا، کمآبی بدن، اسهال، ضربان قلب بسیار سریع و نامنظم، شوک و حتی مرگ شود.
۳. پرکاری ناشی از تیروئیدیت
شکل دیگری از پرکاری تیروئید، تیروئیدیت نام دارد. این وضعیت زمانی رخ میدهد که غده تیروئید کودک دچار التهاب شود و هورمونهای اضافی به درون جریان خون نشت کنند. بیشتر انواع تیروئیدیت بدون درد هستند، خودبهخود بهبود مییابند و در نهایت عملکرد تیروئید را به حالت طبیعی بازمیگردانند.
۴. ندولهای فعال تیروئید
ندولهای فعال شکل دیگری از پرکاری تیروئید هستند. این وضعیت زمانی رخ میدهد که یک یا چند توده خوشخیم در تیروئید کودک، بیش از حد هورمون تولید کنند. بیشتر این گرههای فعال خوشخیم (غیرسرطانی) هستند؛ بااینحال، پزشکان اغلب پیش از آغاز درمان ندول تیروئید، برای اطمینان از آن نمونهبرداری میکنند.
علائم اختلالات تیروئید در کودکان
نشانههای اختلالات تیروئید در سنین مختلف به شکلهای گوناگونی بروز میکنند. این علائم گاهی آنقدر آهسته و تدریجی شکل میگیرند که والدین آنها را با تغییرات خلقی طبیعی ناشی از رشد اشتباه میگیرند. بااینحال، با شناخت دقیق این نشانهها، میتوانید به تشخیص بهموقع بیماری کمک کنید:
علائم کمکاری تیروئید در کودکان
نشانههای کمکاری تیروئید معمولاً بسیار تدریجی ظاهر میشوند و ممکن است به علائم سایر بیماریها یا مشکلات پزشکی شباهت داشته باشند. به همین دلیل، این بیماری ممکن است سالها تشخیصنداده باقی بماند. این علائم عبارتاند از:
- خستگی و تحملنکردن فعالیتهای ورزشی؛
- کاهش سرعت واکنش بدن؛
- افزایش وزن؛
- یبوست؛
- کاهش حجم، ضخیمشدن و خشکی موها؛
- ضخیمشدن، زبری و خشکی پوست؛
- کاهش ضربان قلب؛
- تحملنکردن سرما (احساس سرمای شدید)؛
- گرفتگی یا کرامپهای عضلانی؛
- نازکشدن یا ریزش بخش بیرونی ابروها؛
- بیروحشدن چهره (کاهش حالات عاطفی صورت)؛
- گرفتگی صدا؛
- آهسته صحبت کردن؛
- افتادگی پلکها؛
- پفکردگی و تورم صورت؛
- بزرگشدن غده تیروئید.
علائم پرکاری تیروئید در کودکان
علامتهای پرکاری تیروئید ممکن است خفیف یا شدید باشند. در برخی موارد، شدت این علائم با میزان سطح هورمون تیروئید در خون ارتباط مستقیمی ندارد؛ بهطوری که ممکن است کودکی با افزایش خفیف هورمونها، علائم شدیدی داشته باشد، درحالیکه کودک دیگری باوجود سطح بسیار بالای هورمون، نشانههای کمتری را گزارش کند.
این علائم عبارتاند از:
- بزرگشدن غده تیروئید (گواتر)؛
- افزایش ضربان قلب یا احساس تپش قلب شدید؛
- افزایش فشار خون؛
- لرزش خفیف دستها؛
- تحریک، قرمزی یا برجستگی چشمها؛
- تغییرات خلقی مانند اضطراب، تحریکپذیری و عصبیشدن؛
- افزایش فعالیت، بیقراری، پرتحرکی و ناآرامی؛
- خواب آشفته و بیکیفیت؛
- خستگی مفرط؛
- افزایش اشتها (همراه با کاهش وزن یا بدون آن)؛
- افزایش تعداد دفعات اجابت مزاج در طول روز؛
- تحملنکردن گرما؛
- افت یا کاهش عملکرد تحصیلی در مدرسه؛
- دشواری در تمرکز؛
- احساس وجود توده یا لقمه در گلو.
علائم اختلالات تیروئید در نوزادان
نشانههای مشکلات تیروئید معمولاً در طول چند هفته یا چند ماه اول زندگی خود را نشان میدهند. بیشتر نوزادانی که با کمکاری مادرزادی تیروئید متولد میشوند، در بدو تولد کاملاً طبیعی به نظر میرسند، اما بهمرور زمان و با ازبینرفتن اثر هورمونهای تیروئید مادری، نشانههای زیر ممکن است بروز کنند:
- بیحالی: خوابآلودگی مداوم، دشواری در بیدارماندن هنگام شیرخوردن یا نیاز به تحریک مداوم برای غذاخوردن؛
- زردی طولانیمدت: زردشدن پوست و سفیدی چشمها که ظرف چند روز برطرف نمیشود؛
- مشکلات شیرخوردن: اشتهای ضعیف، مکیدن ضعیف یا دورههای خفگی خفیف هنگام شیرخوردن؛
- نشانههای فیزیکی: زبان بزرگ یا بیرونزده، چهره پفکرده، پوست خشک و گریه با صدای خشن و گرفته؛
- عضلات و تون عضلانی: شلبودن و کاهش تون عضلانی که باعث میشود نوزاد در آغوش احساس شلی کند؛
- علائم شکمی: یبوست و فتق ناف (ناف بهطور نمایانی بهسمت بیرون برجسته میشود)؛
- نشانههای تکاملی: وجود یک ملاج (بخش نرم سر) بزرگ روی سر و تأخیر در رشد نوزاد.
اگرچه این وضعیت شیوع کمتری دارد، اما اگر مادر به پرکاری تیروئید مبتلا باشد یا سابقه آن را داشته باشد، نوزاد ممکن است به بیماری گریوز نوزادی مبتلا شود. نشانههای این عارضه عبارتاند از:
- وزن کم هنگام تولد و وزنگیری ضعیف باوجود داشتن اشتهای خوب؛
- ضربان قلب سریع و فشار خون بالا؛
- تحریکپذیری شدید، عصبیبودن یا مشکل در خوابیدن؛
- پوست گرم و مرطوب یا تعریق فراوان؛
- چشمان برجسته (بیرونزده) یا تورم در جلوی گردن.
علت بیماریهای تیروئید در کودکان چیست؟
انواع مختلف بیماریهای تیروئید کودکان به دلایل مختلف ایجاد میشوند. رایجترین دلایل اختلالات تیروئیدی شامل موارد زیر هستند:
- عوامل ژنتیکی؛
- بیماری خودایمنی هاشیموتو؛
- بیماری خودایمنی گریوز؛
- التهاب ناشی از عفونت باکتریایی و ویروسی؛
- دلایل ناشناخته.
آیا تیروئید در کودکان خطرناک است؟
اگر بیماریهای تیروئید بهموقع تشخیص داده شده و درمان شوند، خطری جدی ایجاد نمیکنند. خطر واقعی زمانی رخ میدهد که این اختلالات مدتی طولانی پنهان بمانند و درمان نشوند. در این صورت، میتوانند اثرات مخرب زیر را به همراه داشته باشند:
تأثیر بر رشد قدی کودک
هورمونهای تیروئیدی محرک اصلی رشد استخوانها و صفحات رشد در بدن کودکان هستند. کمکاری تیروئید درماننشده، سرعت تکثیر سلولهای استخوانی را بهشدت کاهش میدهد و به توقف یا کندی محسوس رشد قدی منجر میشود. در مقابل، پرکاری تیروئید نیز ممکن است در ابتدا باعث رشد سریع و ناگهانی استخوانها شود، اما صفحات رشد را زودتر از موعد میبندد و در نهایت به کوتاهی قد منجر میشود.
تأثیر بر رشد مغز و هوش
بحرانیترین جنبه اختلالات تیروئید، اثرگذاری مستقیم آنها بر تکامل سیستم عصبی است. مغز نوزادان و کودکان برای رشد به میزان مشخصی از هورمونهای تیروئید نیاز دارد. کمبود این هورمونها در سالهای اولیه زندگی، مغز را از تکامل بازمیدارد و عامل عقبماندگی ذهنی ناشی از تیروئید مادرزادی است. در کودکان بزرگتر نیز این نوسانات هورمونی بهشکل کاهش تمرکز، مشکلات حافظه و افت شدید قوای ذهنی نمایان میشود.
شیوه تشخیص اختلالات تیروئید در کودکان
تشخیص بیماریهای تیروئیدی با معاینه فیزیکی و بررسی دقیق تاریخچه آغاز میشود. در ادامه، تفسیر آزمایش تیروئید و تصویربرداری به تشخیص دقیقتر بیماری کمک میکنند.
آزمایش TSH ،T3 و T4
یکی از اصلیترین آزمایشها برای غربالگری بیماریهای تیروئیدی، آزمایش خونی برای اندازهگیری سطح هورمونهای حیاتی است و الگوهای زیر را نشان میدهد:
- تشخیص کمکاری تیروئید: زمانی که سطح هورمون TSH بالاتر از حد نرمال و سطح هورمون T4 پایینتر از حد نرمال باشد.
- کمکاری خفیف یا اولیه (سابکلینیکال): در این حالت، میزان هورمون TSH بالا است، اما سطح هورمون T4 در محدوده نرمالِ پایین قرار دارد.
- تشخیص پرکاری تیروئید: زمانی که سطح هورمون TSH پایینتر از حد نرمال و سطح هورمونهای T3 و T4 بالاتر از حد نرمال باشد.
آزمایش آنتیبادیها
بررسی آنتیبادیها به تعیین علت اصلی اختلال کمک میکند:
- در کمکاری خودایمنی (هاشیموتو): سطح آنتیبادیهای آنتیتیپیاو (Anti-TPO) و آنتیتیروگلوبولین (TgAb) در خون افزایش مییابد. برخلاف آنتیبادیهای بیماری گریوز، این آنتیبادیها هیچ کارکرد خاصی ندارند و صرفاً بهعنوان نشانگر تشخیصی عمل میکنند.
- در پرکاری خودایمنی (گریوز): وجود آنتیبادیهای گیرنده تیروئید (TRAb یا TSI) به تأیید قطعی تشخیص بیماری کمک میکند.
سونوگرافی و بررسی ساختاری تیروئید
سونوگرافی با استفاده از امواج صوتی، تصاویری دقیق از تیروئید ایجاد میکند و تابشهای رادیواکتیو نیز ندارد. یافتههای این ابزار شامل موارد زیر است:
- در کمکاری تیروئید: بافت تیروئید ممکن است ظاهری نامنظم داشته باشد یا بخشهایی شبیه به ندول (گره) در آن دیده شود. متخصص غدد کودکان با بررسی این تصاویر تعیین میکند که آیا نیاز به نمونهبرداری هست یا میتوان سونوگرافی را برای بررسیهای بعدی تکرار کرد.
- در بیماری گریوز (پرکاری): غده تیروئید بهطور نمایانی بزرگ میشود و جریان خون در سراسر غده بهشدت افزایش مییابد. سونوگرافی همچنین، بهترین ابزار برای غربالگری و شناسایی ندولهای تیروئید است.
- در نوزادان: این روش به پزشک اطمینان میدهد که تیروئید نوزاد مبتلا به کمکاری مادرزادی، ساختاری طبیعی دارد و در محل صحیح خود قرار گرفته است.
غربالگری نوزادان برای تیروئید
ازآنجاکه نشانههای کمکاری تیروئید در روزهای اول تولد کاملاً پنهان است، طرح غربالگری نوزادان در سرتاسر کشور انجام میشود. برای این غربالگری، در روزهای سوم تا پنجم پس از تولد چند قطره خون از پاشنه پا نوزاد گرفته میشود. این غربالگری به پزشکان اجازه میدهد پیش از بروز هرگونه آسیب مغزی یا جسمی، درمان را شروع کنند.
درمان اختلالات تیروئید در کودکان
درمان این اختلالات تیروئیدی در کودکان به نوع بیماری بستگی دارد و براساس شرایط هر کودک تعیین میشود. لازم است این فرایند درمانی تحتنظر تیمی شامل متخصص غدد، جراح کودک و پرستاران تکمیل شود. در ادامه، روشهای درمانی مختلف را معرفی میکنیم:
درمان کمکاری تیروئید
در بیشتر موارد، کمکاری تیروئید با مصرف قرصهای جایگزین هورمون تیروئید (لووتیروکسین) درمان میشود. این دارو تا زمانی که طبق دستور پزشک مصرف شود، سطح هورمونهای کودک را به محدوده نرمال بازمیگرداند. این قرصها برای تمامی سنین از نوزادی تا بزرگسالی قابلاستفاده هستند. در موارد خاص و براساس پاسخ بدن کودک به درمان، پزشک ممکن است ترکیبی از لووتیروکسین (T4) و لیوتیرونین (T3) را تجویز کند.
نکته: باید از دادن قرص تیروئید به کودک همزمان با مصرف مکملهای آهن یا کلسیم خودداری کنید.
درمان پرکاری تیروئید
درمان پرکاری تیروئید بسته به علت بروز بیماری و شدت آن، شامل سه روش اصلی است:
- داروهای ضدتیروئید: بیشتر کودکان و نوجوانان در زمان تشخیص بیماری، درمان خود را با داروهای ضدتیروئید، مانند متیمازول، آغاز میکنند. این دارو در نیمی از بیماران میتواند به بهبود پایدار منجر شود، اما احتمال بازگشت بیماری در ۳۰ تا ۴۰ درصد آنها وجود دارد.
- ید رادیواکتیو (RAI): این روش بهعنوان یک درمان قطعی، بافت غده تیروئید را از بین میبرد. مزیت آن خوراکی بودن و بینیازی از جراحی و بیهوشی است. بااینحال، تجویز این درمان برای همه کودکان ممکن نیست و اثرگذاری آن حدود ۲ تا ۳ ماه زمان میبرد.
- جراحی: برداشتن کامل غده تیروئید برای بیماران مبتلا به گریوز و برداشتن نصف غده برای کودکان دارای ندول فعال کاربرد دارد. جراحی پرکاری تیروئید را بهسرعت برطرف میکند، اما عوارضی جدیتر به همراه دارد.
درمان تیروئیدیت در کودکان
درمان التهاب تیروئید کاملاً به سطح هورمونهای موجود در خون بستگی دارد و گزینههای آن شامل درمانهای دارویی و گاهی جراحی است. در درمان جراحی، بخشی از غده تیروئید یا تمام آن برداشته میشود. در صورت برداشتن غده، کودک باید تا پایان عمر قرص تیروکسین مصرف کند و حداقل سالی یکبار برای تنظیم دُز دارو به پزشک مراجعه نماید.
در درمان دارویی، قرص تیروکسین ممکن است از همان ابتدای تشخیص تجویز شود. این دارو سه هدف عمده را دنبال میکند: کوچککردن گواتر (معمولاً ظرف ۶ تا ۱۸ ماه)، تأمین سطح کافی هورمون برای تنظیم فعالیتهای بدن و کاهش آسیب سلولهای سفید خون به بافت تیروئید.
نقش تغذیه در اختلالات تیروئید کودکان
غده تیروئید برای فعالیت درست و ترشح منظم هورمونها، به مواد مغذی خاصی نیاز دارد. گنجاندن این مواد در رژیم غذایی کودک به حفظ سلامت تیروئید و پیشگیری از اختلالات آن کمک میکند.
رژیم غذایی کمکاری تیروئید و پرکاری آن، باید شامل گروههای غذایی زیر باشد:
- ید: نمک یددار، ماهی و لبنیات؛
- سلنیوم: دانه آفتابگردان، ماهی و تخممرغ؛
- روی (زینک): مرغ، گوشت گاو، حبوبات و تخمه کدو؛
- آهن: گوشت قرمز، عدس، لوبیا و اسفناج؛
- ویتامین D: نور خورشید، ماهیهای چرب و مکملها؛
- ویتامین A: هویج، سیبزمینی شیرین، سبزیجات برگدار و جگر.
همچنین، به خاطر داشته باشید که مواد گواتروژن، با مهار جذب ید، در عملکرد تیروئید اختلال ایجاد میکنند. سویا، کلم بروکلی، گلکلم و کلم کالی از این دستهاند. البته مصرف متعادل و پختن این مواد، اثر گواتروژنی آنها را بهشدت کاهش میدهد.
پیشگیری از اختلالات تیروئید در کودکان
بسیاری از اختلالات تیروئید در کودکان، مانند بیماریهای خودایمنی (هاشیموتو و گریوز) یا نقصهای مادرزادی، ماهیت ژنتیکی دارند و بهطور قطعی قابلپیشگیری نیستند. بااینحال، با چند راهکار کلیدی میتوانید از بروز عوارض شدید آنها پیشگیری کنید:
- مصرف ید در رژیم غذایی: با دنبالکردن یک هرم غذایی استاندارد، از گواتر ناشی از کمبود ید جلوگیری کنید.
- انجام غربالگری نوزادان: در روزهای سوم تا پنجم تولد، حتماً نوزاد خود را برای آزمایش خون پاشنه پا به مراکز اعلامشده ببرید.
- توجه به سوابق خانوادگی: اگر در خانواده تاریخچه ابتلا به بیماریهای تیروئید یا دیابت نوع ۱ وجود دارد، بررسیهای دورهای و منظم کودک توسط پزشک اهمیت زیادی دارد.
- پرهیز از قرارگیری در معرض پرتوهای زائد: از گردن کودک در برابر تابش اشعه ایکس غیرضروری محافظت کنید.
کلام آخر دکتردکتر
غده تیروئید اگرچه اندام کوچکی است، اما فرمانروای سوختوساز، رشد و تکامل فرزند شما به شمار میرود. اختلال در ترشح هورمونهای این غده میتواند مسیر رشد جسمی و ذهنی کودک را منحرف کند. بااینحال، هوشیاری والدین در شناخت نشانهها و انجام بهموقع آزمایشهای دورهای، نقش مهمی در پیشگیری دارد. به کمک نوبتدهی دکتردکتر میتوانید یک نوبت آنلاین یا حضوری با پزشک متخصص کودک یا غدد دریافت کنید و به دغدغههای خود پایان دهید.
سوالات متداول
منابع
Children’s Hospital of Philadelphia (1) (2) (3)
