بهلیمو یکی از گیاهان معطر پرطرفدار است که بیشتر بهخاطر طعم ملایم لیمویی و خواص آرامبخشی شناخته شده است. چای بهلیمو و دمنوش آن، بهویژه بین افرادی که به گیاهان دارویی علاقه دارند، محبوب است. این گیاه بهدلیل ترکیبات مفید خود برای لاغری مورد توجه قرار گرفته است اما هنوز به مطالعات بیشتری درباره تأثیر آن بر کاهش وزن نیاز است. در این مقاله، درباره خواص بهلیمو برای لاغری و نحوه گنجاندن آن در رژیمهای غذایی صحبت میکنیم.
بهلیمو چیست؟
بهلیمو (Lemon verbena) یک درختچه گلدار بومی آمریکای جنوبی است. برگها و سرشاخههای گلدار این گیاه در مواد غذایی، نوشیدنیها و مصارف دارویی کاربرد دارند. برگهای بهلیمو بیشتر برای تهیه دمنوش به کار میروند. این گیاه حاوی ترکیباتی است که ممکن است باعث کاهش التهاب شوند. همچنین، مواد شیمیایی موجود در روغنهای اسانسی تهیهشده از بهلیمو، ممکن است در ازبینبردن باکتریها و کنهها مؤثر باشند. علاوهبر آن، درباره خواص بهلیمو برای لاغری تاحدودی مطالعه شده است. دمنوش بهلیمو اغلب بهعنوان آرامبخش و رفع مشکلات گوارشی مانند سوءهاضمه، نفخ و یبوست استفاده میشود.
ترکیبات و کالری موجود در بهلیمو
در اینجا ترکیبات و کالری برگهای خشک بهلیمو را آوردهایم:
| شاخص تغذیهای | مقدار در هر ۱ گرم |
| کالری | ۲٫۳۵ |
| چربی | ۰٫۰۱گرم |
| کربوهیدرات | ۰٫۲گرم |
| فیبر | ۰٫۴۴گرم |
| پروتئین | ۰٫۱۳گرم |
| ویتامین A | ۴۳میکروگرم |
| ویتامین C | ۱٫۷۶میلیگرم |
| منگنز | ۰٫۰۳میلیگرم |
خواص بهلیمو برای لاغری
درحالحاضر پژوهشهای کمی روی بهلیمو برای لاغری انجام شده است. بااینحال، به نظر میرسد پلیفنولهای (آنتیاکسیدانهای) موجود در آن به بهبود اختلالات متابولیکی ناشی از چاقی کمک میکنند. یک مطالعه حیوانی در سال ۲۰۱۵ نشان داد که عصاره بهلیمو به کاهش تجمع تریگلیسیرید و استرس اکسیداتیو کمک میکند. علاوهبر آن، در این مطالعه بهبود قابلتوجهی در متابولیسم چربیهای حیوانات مشاهده شد.
یک مطالعه دیگر برای بررسی خواص بهلیمو برای لاغری، روی داوطلبانی انجام شد که که دارای اضافهوزن بودند. شرکتکنندگان به دو گروه تقسیم شدند. گروه اول، بهمدت یکماه ۵۰۰ میلیگرم مکمل حاوی بهلیمو و گل ختمی (هیبیسکوس) مصرف کردند و گروه دوم، در همین بازه زمانی دارونما مصرف کردند. گروه اول در طی یک ماه احساس سیری و پری بیشتری را بعد از مصرف مکمل گزارش کردند. تفاوت بین دو گروه بعد از ۴۵ روز، و سپس، بعد از ۲ماه آشکارتر شد.
در یک مطالعه دیگر، شرکتکنندگان دمنوش بهلیمو را بهمدت ۸ هفته مصرف کردند. در پایان هفته هشتم، بهطور متوسط ۳ درصد از وزن افراد کاهش یافته بود. بااینحال، اندازه این مطالعات و پژوهشها کوچک است و هنوز نمیتوان برچسب دمنوش لاغری را روی چای بهلیمو گذاشت.
بهلیمو خاصیت ادرارآوری دارد. به همین دلیل به کاهش احتباس مایعات در بدن کمک میکند. این یکی از دلایلی است که در رژیمهای کاهش وزن مربوط به زنان یائسه از بهلیمو استفاده میکنند.
نحوه مصرف بهلیمو برای لاغری
بهلیمو کالری بسیار پایینی دارد و تقریباً عارضه جانبی خاصی درباره آن گزارش نشده است. بنابراین، میتوانید دمنوش بهلیمو را بهاندازه ۲ تا ۳ فنجان در روز بنوشید. البته اگر از عصاره آن استفاده میکنید که ممکن است حاوی ترکیبات دیگری نظیر سرکه سیب، چای سبز، گل قاصدک یا سایر گیاهان دارویی باشد، بهتر است دستورالعمل درجشده روی بستهبندی را دنبال کنید، زیرا احتمالاً مقدار مصرف عصاره بسته به غلظت گیاه موجود در آن متفاوت است.
یکی از بهترین روشها برای اطمینان از نحوه مصرف بهلیمو برای لاغری، مشاوره با پزشک تغذیه است. پزشک با بررسی شرایط شما درباره اینکه آیا مصرف بهلیمو برایتان مناسب است یا نه، و اینکه چه مقدار از آن را میتوانید مصرف کنید راهنماییتان میکند. خدمات مشاوره آنلاین دکتردکتر یک راه آسان برای برقراری ارتباط شما با متخصصان تغذیه است.
طرز تهیه دمنوش به لیمو برای لاغری
دمنوش بهلیمو بسیار راحت تهیه میشود. چند برگ بهلیمو و آب تنها چیزی است که باید در دسترس داشته باشید.
مواد لازم برای تهیه دمنوش به لیمو:
- ۱۰ برگ بهلیمو؛
- ۱۵ برگ نعنای تازه؛
- ۱ فنجان آب؛
- یک قاشق چایخوری عسل (اختیاری).
طرز تهیه:
آب را به جوش بیاورید. برگها را در یک ظرف یا ماگ قرار دهید و آب جوش را روی آنها بریزید. درِ ظرف را بگذارید و اجازه دهید حداقل ۱۰دقیقه دم بکشد. سپس میل کنید. درصورت تمایل، مقدار بسیار کمی عسل در آن حل کنید تا فقط کمی طعم به آن اضافه کند.
این دمنوش یک معجون لاغری سریع شکم نیست اما فقط ۲۵ کالری و ۶ گرم کربوهیدرات دارد. بنابراین، ممکن است در مهار اشتهای شما و جلوگیری از پرخوری مفید باشد.
طرز تهیه چای سرد بهلیمو
چای سرد بهلیمو با همان دمنوشی تهیه میشود که در بخش قبل توضیح دادیم. ابتدا دمنوش بهلیمو را درست کنید. پس از خنکشدن آن را در ظرف دربسته بریزید و در یخچال قرار دهید. هنگام نوشیدن، چند تکه یخ در آن بیندازید و میل کنید. روش جالبتری هم وجود دارد. دمنوش بهلیمو را پس از خنکشدن در قالبهای یخ بریزید و در فریزر بگذارید. هر وقت میخواهید چای سرد بخورید، این تکههای یخ طعمدار را در آن بریزید و میل کنید. بهعنوان افزودنی میتوانید کمی آبلیموی تازه یا برشهای تازه مرکبات به آن اضافه کنید.
روش استفاده از برگ بهلیمو برای کاهش وزن
چای بهلیمو برای لاغری تنها روش مصرف این گیاه نیست. به چند روش میتوانید برگهای بهلیمو را برای کاهش وزن به وعدههای غذاییتان اضافه کنید. برای نمونه، دستور غذاهای زیر را امتحان کنید:
سالاد میوه با بهلیمو
۲ تا ۴ برگ بهلیمو را ریز خرد کنید و به سالاد میوه سبک و رژیمی خود اضافه کنید. سالاد میوه معمولاً از میوههای کمکالری مانند سیب، انواع توت شامل بلوبری یا توتفرنگی، کیوی یا پرتقال تهیه میشود. برگهای بهلیمو بدون اینکه کالری زیادی به سالاد اضافه کنند، عطر لیمو را به آن میبخشند.
اضافهکردن به فیله ماهی
فیله ماهی سفید یا قزلآلا را با کمی نمک، فلفل، سیر، روغن زیتون و آبلیموی تازه مزهدار کنید و ۳ تا ۵ برگ بهلیمو ریزخردشده را در آن بریزید. داخل فویل بپیچید و همراه با چند برش نازک لیمو و هویج یا کدو سبز در فر ۱۸۰ سانتیگراد بهمدت ۱۵ تا ۲۰ دقیقه بپزید.
میتوانید بهجای خردکردن برگهای بهلیمو، برگهای کامل آن را روی فیلهها کنار برش لیمو و سبزیجات قرار دهید.
سینه مرغ بخارپز با بهلیمو
بهلیمو میتواند عطر فوقالعادهای به سینه مرغ بخارپز بدهد. کافی است سینه مرغ را با آبلیمو، سیر، نمک و فلفل مزهدار کنید. برگهای بهلیمو را با سینه مرغ درون بخارپز بگذارید و اجازه دهید ۲۰ تا ۲۵ دقیقه بپزد. درصورت تمایل، کمی پودر آویشن یا پاپریکا روی مرغ بپاشید. برای سرو، سبزیجات بخارپز دیگری مانند هویج، مارچوبه، فلفل دلمهای، کدو سبز یا هر سبزی دیگری که دوست دارید کنار آن بگذارید.
مدتزمان مصرف به لیمو برای مشاهده نتایج لاغری
اگر بگوییم با بهلیمو به لاغری سریع در ۳ روز میرسید، بیشازحد غیرواقعبینانه است. خواص بهلیمو برای لاغری بهسرعت به دست نمیآید، اما از همان ابتدای مصرف میتوان آثار آن را مشاهده کرد. برای نمونه در یک نظرسنجی، شرکتکنندگان یک مطالعه که ترکیبی از عصاره گل ختمی و بهلیمو را بهمدت ۸ هفته مصرف کرده بودند، گزارش دادند که بعد از ۸ هفته به کاهش وزن حدود ۳درصدی دست یافتند. بااینحال، از همان هفته اول مصرف بهلیمو متوجه شده بودند که اشتهایشان کمتر شده است، کمتر هوسهای ناگهانی برای ریزهخواری دارند و عادات غذایی بهتری پیدا کردهاند. اگر پژوهشهای بیشتری دراینباره انجام شود، ممکن است نتایج امیدوارکنندهای درباره خواص بهلیمو برای لاغری به دست آید.
بهترین زمان مصرف بهلیمو برای لاغری
در هر زمانی میتوانید دمنوش بهلیمو را مصرف کنید، اما بهترین زمان مصرف بهلیمو برای لاغری بعد از مصرف وعدههای غذایی یا قبل از خواب است.
عوارض و مضرات بهلیمو
بهلیمو برای بیشتر افراد بیخطر است. بااینحال، هنوز درباره عوارض جانبی آن اطلاعات کافی وجود ندارد. چای بهلیمو بهخاطر ویژگیهای آرامبخشی خود شناخته شده است؛ بنابراین، احتمال دارد پس از نوشیدن آن احساس خوابآلودگی یا گیجی داشته باشید. درنتیجه، از مصرف بهلیمو همزمان با داروهای آرامبخش یا خوابآور خودداری کنید، زیرا ممکن است موجب خوابآلودگی بیشازحد یا مشکل در تنفس شود.
چه کسانی نباید دمنوش بهلیمو مصرف کنند؟
هنوز مطالعات کافی دراینباره وجود ندارد، اما پزشکان توصیه میکنند درصورتیکه شرایط زیر را دارید از مصرف بهلیمو خودداری کنید:
- بارداری و شیردهی: هنوز دراینباره تحقیقات کافی وجود ندارد و دقیقاً به همین دلیل بهتر است در دوران بارداری یا شیردهی بهلیمو مصرف نکنید؛
- مشکلات کلیوی: اگر هرگونه بیماری کلیوی دارید از مصرف بهلیمو خودداری کنید، زیرا ممکن است باعث تحریک کلیهها شود؛
- ناراحتیهای پوستی: به نظر میرسد تماس مستقیم پوست با گیاه بهلیمو در برخی افراد باعث حساسیت و تحریک پوستی میشود؛
- افراد مبتلا به فشارخون پایین: اگر فشار خون پایین دارید، نوشیدن دمنوش بهلیمو ممکن است برای شما مناسب نباشد.
نکته: در طب سنتی چای بهلیمو را برای مادران در دوران شیردهی توصیه میکنند، زیرا به نظر میرسد ترکیبات آن تولید شیر را تحریک میکند. بااینحال، بهتر است بدون مشورت پزشک از بهلیمو در دوران شیردهی حتی برای لاغری استفاده نکنید.
کلام آخر دکتردکتر
در این مطلب، خواص بهلیمو برای لاغری را بررسی کردیم. این گیاه با کالری بسیار پایین و ویژگیهای تغذیهای مفید خود، بهعنوان یک دمنوش مناسب برای گنجاندن در رژیمهای غذایی کاهش وزن به کار میرود. بااینحال، هنوز درباره فواید بهلیمو برای لاغری به تحقیقات بیشتری نیاز است.
اگر برای استفاده از بهلیمو در رژیم غذاییتان تردید دارید و نمیدانید مصرف آن برای شما بیخطر است یا نه، بهکلی از مصرف آن صرفنظر کنید یا از پزشک تغذیه راهنمایی بگیرید. متخصصان تغذیه در دکتردکتر میتوانند با مشاوره آنلاین به پرسشهای شما درباره مصرف بهلیمو پاسخ دهند.
