آسیب عصبی ناشی از الکل؛ هرآنچه باید درباره نوروپاتی الکلی بدانید

شاید برایتان جالب باشد بدانید نوشیدن الکل زیاد به‌مدت طولانی ممکن است طوری عملکرد طبیعی بدن را مختل کند که حتی ساده‌ترین کارهای روزمره مثل بستن بند کفش یا قدم‌زدن در اتاق به رؤیایی دست‌نیافتنی تبدیل شود. الکل علاوه‌بر اثر مخرب روی کبد و مغز، سپر حفاظتی اعصاب محیطی بدن را هم ذوب می‌کند و قادر است فرد را با درد و ناتوانی تنها بگذارد. اگر می‌خواهید در مورد آسیب خاموش الکل روی اعصاب بدن بیشتر بدانید، این مقاله را از دست ندهید.

نوروپاتی الکلی چیست؟

نوروپاتی الکلی یا همان نوروپاتی مرتبط با الکل (Alcoholic Neuropathy) نوعی آسیب عصبی است که به‌خاطر مصرف طولانی‌مدت و سنگین الکل ایجاد می‌شود. این بیماری به‌طور مستقیم سیستم عصبی محیطی را هدف قرار می‌دهد؛ همان شبکه ارتباطی عظیمی که وظیفه انتقال پیام‌ها بین مغز، نخاع و بقیه بخش‌های بدن را بر عهده دارد.

وقتی فردی مدتی طولانی درگیر سوءمصرف الکل است، شبکه عصبی بدنش آسیب می‌بیند. در این وضعیت، عملکردهای حسی و حرکتی بدن مختل می‌شوند و حرکات ارادی ماهیچه‌ها به هم می‌ریزند. با پیشرفت این بیماری، افراد دچار علائم طاقت‌فرسایی مثل سوزش مداوم اعضا، بی‌حسی، ضعف عضلانی و مشکلات شدید در تعادل می‌شوند، تا جایی که حتی انجام کارهای روزمره هم برایشان به یک چالش بزرگ تبدیل می‌شود.

تفاوت اعصاب مرکزی و اعصاب محیطی در نوروپاتی الکلی

دلیل اینکه نوروپاتی الکلی بیشتر دست‌ها و پاها را درگیر می‌کند، طولانی‌بودن رشته‌های عصبی در اندام‌های انتهایی بدن است. رشته‌های عصبی بلندتر برای سوخت‌وساز و انتقال پیام به انرژی و مواد مغذی بیشتری نیاز دارند؛ به همین دلیل در برابر آثار سمی الکل و کمبود ویتامین‌ها بسیار حساس‌تر و آسیب‌پذیرتر هستند.

ساده بگوییم، هرچه مسیر عصب طولانی‌تر باشد، رساندن مواد غذایی به انتهای آن سخت‌تر می‌شود. به همین خاطر، اولین جاهایی که براثر مصرف الکل دچار بی‌حسی و سوزش می‌شوند، دورترین نقاط بدن یعنی انگشتان دست و پا هستند.

علت نوروپاتی الکلی چیست؟

سوءمصرف طولانی‌مدت الکل را می‌توانیم مساوی با تزریق مداوم سم به بافت‌های عصبی بدانیم. وقتی بدن الکل را تجزیه می‌کند، ترکیبات مضری مثل استالدئید تولید می‌کند که در کنار عارضه مسمومیت با الکل، باعث ایجاد استرس اکسیداتیو در سطح سلولی هم می‌شود؛ این فرایند به‌تدریج ساختار رشته‌های عصبی را تخریب می‌کند.

علاوه‌بر این، مصرف سنگین الکل تعادل تغذیه‌ای بدن را هم به‌شدت مختل می‌کند. الکل اغلب اشتهای طبیعی فرد را سرکوب و عادت‌های غذایی نامناسب ایجاد می‌کند. همچنین، آسیب الکل به دستگاه گوارش روی جذب و هضم مواد مغذی حیاتی هم اثر می‌گذارد و بدن را دچار کمبود شدید ویتامین‌های ضروری گروه B، به‌خصوص تیامین یا همان ویتامین B1 می‌کند. ازآنجاکه اعصاب برای تولید انرژی و انتقال پیام‌ها به این ویتامین‌ها احتیاج دارند، کمبود ویتامین درنهایت می‌تواند به اختلال عملکرد گسترده در اعصاب محیطی ختم شود.

علائم نوروپاتی الکلی چیست؟

نوروپاتی الکلی بی‌سروصدا و چراغ‌خاموش در طول ماه‌ها یا سال‌ها شکل می‌گیرد، بدون اینکه فرد از آنچه درون بدنش می‌گذرد، خبری داشته باشد. اولین نشانه‌های نوروپاتی الکلی احساس ناخوشایندی در پاهاست که به‌مرور زمان بالاتر می‌آید و ساق پاها، دست‌ها و بازوها را هم درگیر می‌کند.

آسیب نوروپاتی الکلی به اعصاب حسی و حرکتی ترکیب کلافه‌کننده‌ای از حس‌های ناخوشایند جسمی و چالش‌های حرکتی به وجود می‌آورد که می‌تواند باعث  گزگز دست و پا، احساس سوزن‌سوزن شدن یا سوزش مداوم شود. گاهی هم فرد دچار بی‌حسی می‌شود، تاحدی که وقتی پابرهنه روی زمین راه می‌رود، احساس می‌کند جورابی ضخیم پوشیده است.

کاهش توانایی در درک دما یا درد هم یکی دیگر از نشانه‌های نوروپاتی الکلی است. در این وضعیت، اعصاب آسیب‌دیده دیگر نمی‌توانند پیام‌ها را درست به ماهیچه‌ها برسانند که این موضوع باعث گرفتگی‌های عضلانی، اسپاسم و همچنین ضعف در انگشتان پا و مچ پا می‌شود. علاوه‌بر این، فرد ممکن است دچار مشکلی شود که به آن «افتادگی پا» (Foot Drop) می‌گویند؛ در این وضعیت، بالاآوردن قسمت جلویی پاها برای بیمار دشوار می‌شود و توان انجام کارهایی مثل راه‌رفتن معمولی را هم از او می‌گیرد.

در موارد شدیدتر و پیشرفته‌تر، نوروپاتی الکلی حتی می‌تواند سیستم عصبی خودمختار و غیرارادی را هم به هم بریزد و به مشکلاتی مثل بی‌اختیاری ادرار و مدفوع، بالارفتن ضربان قلب، سرگیجه در زمان ایستادن و تعریق غیرطبیعی ختم شود.

نوروپاتی الکلی چگونه تشخیص داده می‌شود؟

تشخیص نوروپاتی الکلی بر پایه ارزیابی دقیق بالینی و ردکردن بقیه علت‌های آسیب عصبی استوار است. پزشک علاوه‌بر معاینه دقیق عصبی و بررسی سابقه مصرف الکل، از آزمایش‌های تشخیصی هم برای اطمینان از عدم‌ وجود بیماری‌های مشابه مثل دیابت، اچ‌آی‌وی یا کمبودهای تغذیه‌ای غیرالکلی استفاده می‌کند.

بررسی سبک زندگی در کنار ارزیابی فیزیکی برای تشخیص نوروپاتی الکلی کافی است؛ اما اگر به تأیید بیشتری احتیاج باشد، پزشک ممکن است آزمایش‌های تشخیصی تخصصی‌تری مثل آزمایش‌ خون، تست نوار عصب و الکترومیوگرافی سوزنی (ثبت فعالیت الکتریکی عضله با سوزن) تجویز کند تا وضعیت فعالیت الکتریکی و سلامت سیستم عصبی محیطی بهتر ارزیابی شود.

بررسی سابقه مصرف الکل و معاینه عصبی برای تشخیص نوروپاتی الکلی

در مسیر تشخیص دقیق، پزشک ممکن است سؤال‌هایی درباره عادت‌های غذایی بیمار و همچنین مدت‌زمان، دفعات و میزان مصرف الکل در طول زندگی بپرسد. اگرچه صحبت در مورد مصرف الکل برای بسیاری از بیماران ناخوشایند است، اما صداقت کامل برای رسیدن به تشخیص درست و شروع درمان صحیح حیاتی است.

بعد از این گفت‌وگو، پزشک سیستم عصبی را ارزیابی می‌کند تا ببیند اوضاع عملکرد اعصاب چطور است. در این مرحله، پزشک رفلکس‌های بدن را تست می‌کند، قدرت عضلانی را می‌سنجد و به‌دنبال نشانه‌های تحلیل‌رفتن ماهیچه‌ها می‌گردد. همچنین، میزان درک حس ارتعاش یا سوزن‌سوزن شدن هم در اندام‌ها ارزیابی می‌شود و طرز راه‌رفتن، وضعیت حفظ تعادل و هماهنگی بدن به‌دقت مورد بررسی قرار می‌گیرند.

بسیاری از افرادی که دچار اعتیاد به الکل شده‌اند، ممکن است برای صحبت در مورد آن حتی با پزشک دچار ترس از قضاوت‌شدن شوند. بااین‌همه، ارائه اطلاعات کامل از سوی بیمار به پزشک، بخشی از روند تشخیص و درمان است و باید این نکته را در نظر بگیریم که گفت‌وگوی پزشکی به‌شکلی حرفه‌ای محرمانه باقی می‌ماند.

به همین خاطر، اگر شما یا یکی از عزیزانتان از سوءمصرف الکل و عوارض آن رنج می‌برید، ما پیشنهاد بهتری برایتان داریم. سری به دکتردکتر بزنید و متخصص مغز و اعصاب موردنظرتان را از فهرست دکتردکتر انتخاب کنید. در این وب‌سایت به ده‌ها متخصص برتر در سرتاسر ایران دسترسی خواهید داشت که به حرفه‌ای‌ترین شکل ممکن اطلاعات پزشکی شما را محفوظ نگه می‌دارند.

در دکتردکتر، با مطالعه نظرهای بقیه مراجعان می‌توانید مطمئن شوید متخصصی که انتخاب کرده‌اید، باسابقه و حرفه‌ای است و در مورد مشکل خاص پزشکی شما بهترین مشاوره را در اختیارتان می‌گذارد. همچنین، ازطریق دکتردکتر می‌توانید از پزشک موردنظرتان نوبت حضوری یا آنلاین بگیرید و درصورت نیاز به دارو، در کمترین زمان ممکن آن را از داروخانه دکتردکتر سفارش دهید و بدون زحمت خاصی، درب منزل تحویل بگیرید.

آزمایش‌ خون جهت تشخیص نوروپاتی الکلی

پس از اتمام معاینه فیزیکی، پزشک از آزمایش‌ خون برای بررسی وضعیت شیمیایی داخلی بدن بیمار استفاده می‌کند. غربالگری‌های آزمایشگاهی به‌تنهایی آسیب عصبی را نشان نمی‌دهند، اما برای ردکردن سایر مشکلات پزشکی مثل دیابت یا بیماری‌های کلیوی که علائمی مشابه نوروپاتی الکلی به وجود می‌آورند، حیاتی هستند.

در کنار این موارد، آزمایش خون به پزشک اجازه می‌دهد سطح دقیق مواد مغذی بدن مثل اسید فولیک، ویتامین E و ویتامین‌های ضروری گروه B مثل تیامین (ویتامین B1) را اندازه بگیرد. اگر بدن بیمار دچار این کمبودهای تغذیه‌ای باشد، احتمال وجود نوروپاتی الکلی بیشتر می‌شود، چون مصرف سنگین و مزمن الکل جلوی جذب این مواد شیمیایی را می‌گیرد و اعصاب بدن را از سوخت‌های حیاتی موردنیاز خود محروم می‌کند.

تشخیص نوروپاتی الکلی با نوار عصب و عضله (EMG و NCS)

وقتی پزشک به مدرک فیزیکی و قطعی نیاز دارد تا ببیند اعصاب بدن تاچه‌حد تحت فشار هستند، سراغ تست نوار عصب و عضله (EMG و NCS) می‌رود؛ این دو تست در واقع نقشه سیستم عصبی محیطی را ترسیم می‌کنند.

برای تست هدایت عصبی (NCS) یا همان نوار عصب، الکترودهای کوچکی روی پوست قرار می‌گیرند تا شوک‌های الکتریکی بسیار خفیفی را وارد کنند. پزشک با این کار ارزیابی می‌کند که سیگنال‌های الکتریکی با چه سرعت و قدرتی در طول مسیرهای عصبی حرکت می‌کنند. پس از آن، تست الکترومیوگرافی (بررسی عضله) انجام می‌شود که در آن، یک الکترود سوزنی بسیار نازک و ظریف وارد ماهیچه‌های خاصی می‌شود تا فعالیت الکتریکی آنها را هم در حالت استراحت و هم در زمان انقباض ثبت کند.

آزمایش‌های تکمیلی برای بررسی نوروپاتی الکلی

اگر هنوز ابهام یا سؤالی برای تیم پزشکی باقی مانده باشد، ممکن است آزمایش‌های تکمیلی هم به کار گرفته شوند تا ریشه اصلی آسیب عصبی معلوم شود. یکی از رایج‌ترین آزمایش‌ها بررسی عملکرد اندام‌های داخلی مثل عملکرد کبد و کلیه است تا مشخص شود که آیا الکل به بقیه سیستم‌های داخلی بدن هم آسیب زده است یا خیر. آسیب به بعضی از اندام‌ها می‌تواند شدت دردهای عصبی را بدتر کند.

علاوه‌بر این، گاهی که تست‌های الکتریکی استاندارد پاسخ قطعی نمی‌دهند، پزشک ممکن است نمونه‌برداری (بیوپسی) عصب را توصیه کند. بیوپسی عصب شامل برداشتن نمونه بسیار کوچکی از رشته عصب محیطی است که زیر میکروسکوپ به‌طور کامل آنالیز می‌شود تا تخریب ساختاری آن مشخص شود. هدف از این کار تشخیص هر نوع بیماری عصبی نادر دیگری است که ممکن است حین تشخیص از قلم افتاده باشد.

روش‌های درمان نوروپاتی الکلی

درمان نوروپاتی الکلی تلاش دارد هم جلوی تخریب بیشتر اعصاب را بگیرد و هم علائم فعلی بیمار را تسکین دهد. روش‌های درمان این مشکل چندبعدی هستند و شامل قطع کامل مصرف الکل، بهبود وضعیت تغذیه‌ای، مدیریت درد و فیزیوتراپی برای بازگرداندن عملکرد عضلات می‌شوند. در ادامه، برخی از این اقدامات را بیشتر توضیح می‌دهیم.

قطع مصرف الکل برای درمان نوروپاتی الکلی

پیش از اینکه خانه‌ آتش‌گرفته‌ای را دوباره بسازید، باید ابتدا آتش آن را خاموش کنید. در درمان نوروپاتی الکلی هم اولین قدم، قطع کامل و بی‌چون‌وچرای مصرف الکل است، چون اعتیاد به الکل ریشه اصلی این آسیب به شمار می‌رود. این روند با سم‌زدایی تحت نظارت پزشک، توان‌بخشی به‌شکل بستری یا سرپایی و همچنین درمان‌های شناختی رفتاری (CBT) پیش می‌رود.

توجه داشته باشید که در افراد با وابستگی شدید به الکل، قطع ناگهانی و خودسرانه این ماده می‌تواند خطرهای جانی سنگین (همچون تشنج شدید) به همراه داشته باشد. به همین خاطر، فرایند ترک و سم‌زدایی الکل حتماً باید زیر نظر متخصص و با حمایت‌های دارویی و مدیریت ایمن علائم جسمی ترک انجام شود.

درمان دارویی نوروپاتی الکلی برای کاهش درد و علائم عصبی

پس از اینکه تکلیف مصرف الکل روشن شد، پزشک تمرکز خود را روی تسکین علائم و بازسازی اعصاب می‌گذارد. دردهای نوروپاتیک با مسکن‌های معمولی آرام نمی‌شوند. به همین دلیل، پزشکان از داروهای تخصصی مانند گاباپنتین یا پره‌گابالین استفاده می‌کنند. این داروها با تنظیم فعالیت الکتریکی اعصاب و کاهش ارسال سیگنال‌های درد به مغز، به کنترل سوزش و دردهای طاقت‌فرسا کمک می‌کنند. همچنین، درصورت نیاز، پزشک ممکن است داروهای ضددرد نوروپاتیک دیگری مانند دولوکستین یا آمی‌تریپتیلین تجویز کند.

مصرف ویتامین‌ها و مکمل‌های موردنیاز برای بهبودی و درمان نوروپاتی الکلی

قدم مهم بعدی جبران مواد مغذی برای پر کردن دوباره ذخایر ویتامین بدن است. فقر شدید مواد مغذی یکی از موتورهای محرک اصلی در شکل‌گیری این بیماری است؛ پس، مصرف فشرده مکمل‌های ویتامینی یکی از اولویت‌های درمان نوروپاتی الکلی است.

دُزهای بالا از ویتامین‌های ضروری گروه B به‌خصوص ویتامین B1 در کنار اسید فولیک و ویتامین E بعضی از مکمل‌هایی هستند که به سلول‌های عصبی کمک می‌کند تا انرژی موردنیاز خود را برای بازسازی و ترمیم اعصاب دوباره به دست آورند.

درمان نوروپاتی الکلی با فیزیوتراپی و ورزش

فیزیوتراپی تخصصی و کاردرمانی برای بازسازی قدرت ازدست‌رفته ماهیچه‌ها و بهبود آسیب عصبی ناشی از الکل ضروری است. وقتی اعصاب حرکتی آسیب می‌بینند، ماهیچه‌ها ممکن است به‌خاطر کمبود محرک‌های مناسب، تحلیل بروند. فیزیوتراپیست با طراحی ورزش‌های خاص و کم‌فشار برای تقویت مچ پا، انگشتان پا و ساق پاهای ضعیف‌شده به بازسازی بدن کمک می‌کند.

کاردرمانی هم برای تقویت دست‌ها راه‌حل‌های خوبی پیش‌پای بیمار می‌گذارد. همچنین، فعالیت بدنی منظم، جریان خون را تحریک می‌کند و اکسیژن و مواد مغذی حیاتی را مستقیم به بافت‌های عصبی در حال ترمیم می‌رساند. با انجام مداوم این تمرین‌های هدفمند، حرکت‌پذیری بدن بهبود پیدا می‌کند، دردها و گرفتگی‌های عضلانی کمتر می‌شود و فرد اعتمادبه‌نفس‌ لازم را برای انجام کارهای روزمره دوباره به دست می‌آورد.

درمان خانگی نوروپاتی الکلی

برای درمان نوروپاتی الکلی، اقدامات پزشکی حرف اول و آخر را می‌زنند. بااین‌همه، بعضی از راهکارهای ساده و کاربردی می‌توانند مکملی برای درمان‌های پزشکی باشند و آرامش فرد را بیشتر کنند. برای مثال، بهتر است بیمار یا اطرافیانش مراقب ایجاد بریدگی، تاول یا زخم روی بدن او باشند.

ازآنجاکه نوروپاتی الکلی باعث بی‌حسی در برخی اندام‌های بدن می‌شود، بررسی روزانه پاها، پوشیدن کفش‌های راحت و طبی در کنار جوراب‌های ضخیم و چک‌کردن دمای آب حمام جلوی زخم‌ها و سوختگی‌های ناخواسته را می‌گیرد. علاوه‌بر این، مدیریت استرس با تکنیک‌های آرام‌سازی و هیدراته نگه‌داشتن بدن با نوشیدن آب کافی هم می‌تواند سیستم عصبی بیش از حد فعال را آرام کند.

نکته مهم دوری از هرگونه روش درمانی یا مکملی است که پزشک آنها را تأیید نکرده است. بدن بیمار مبتلا به نوروپاتی الکلی به‌شدت حساس است و هر اقدام خودسرانه‌ای می‌تواند آسیب‌های جبران‌ناپذیری به اعصاب محیطی او وارد کند.

عوارض نوروپاتی الکلی

اگر زنگ خطرهای اولیه نوروپاتی الکلی نادیده گرفته شوند، آسیب‌های عصبی گسترش پیدا می‌کنند و جبران‌ناپذیر می‌شوند. آسیب عصبی تنها یکی از عوارض مصرف بیش از حد الکل است؛ پس، لازم است که با عوارض نوروپاتی الکلی هم به حد کافی آشنا باشیم. به همین خاطر، این بخش را به بررسی عوارض نوروپاتی الکلی اختصاص می‌دهیم.

اختلال در راه‌رفتن و حفظ تعادل یکی از عوارض نوروپاتی الکلی

یکی از ملموس‌ترین و کلافه‌کننده‌ترین عوارض نوروپاتی الکلی، تغییرات شدید در طرز راه‌رفتن و حفظ تعادل فرد است. مغز ما برای اینکه بداند بدن در چه موقعیت مکانی قرار دارد، به جریان مداومی از داده‌های حسی احتیاج دارد که از پاها به‌سمت مغز و دستگاه عصبی مرکزی ارسال می‌شوند. وقتی نوروپاتی الکلی این مسیرهای حسی را تخریب می‌کند، مغز در تاریکی باقی می‌ماند و حفظ تعادل روی پاها به‌شدت دشوار می‌شود.

نبودِ بازخورد حسی و ناتوانی در بالاآوردن قسمت جلوی پا (افتادگی پا)، نتیجه‌ای جز راه‌رفتن نامتعادل با پاهای بیش از حد باز ندارد. چالش در حفظ تعادل و گام برداشتن، احتمال زمین‌خوردن و آسیب را هم بالا می‌برد. درنهایت، بیمار ممکن است برای راه‌رفتن ساده خودش هم مجبور شود از ابزارهای کمکی مثل عصا یا واکر کمک بگیرد.

کاهش حس در اندام‌ها یکی از پیامد های نوروپاتی الکلی

بی‌حسی اندام‌ها یکی از شایع‌ترین و کلافه‌کننده‌ترین نشانه‌های نوروپاتی الکلی است. بی‌حسی در اکثر موارد از انگشت‌های پاها شروع می‌شود و آرام‌آرام ساق‌های پا را هم در بر می‌گیرد و درنهایت به دست‌ها و بازوها می‌رسد. درنتیجه، پاهای بیمار به‌شدت کرخت و سنگین به نظر می‌رسند، انگار که فرد مدام با یک جوراب ضخیم راه می‌رود.

شاید در نگاه اول این‌طور به نظر برسد که ازدست‌دادن حس درد، نعمت است و باعث راحتی می‌شود، اما در واقعیت، این موضوع فوق‌العاده خطرناک است. ازدست‌رفتن حس درد و دما باعث می‌شود فرد متوجه بریدگی پایش توسط یک جسم تیز، تاول‌زدن آن به‌خاطر کفش تنگ یا سوختگی با آب داغ حمام نشود و همین بی‌خبری می‌تواند به عفونت‌ها و زخم‌های شدید و پنهان ختم شود.

مشکلات حرکتی و محدودیت فعالیت‌های روزمره از عوارض نوروپاتی الکلی

وقتی آسیب عصبی زمینه‌ای از رشته‌های حسی فراتر می‌رود و به رشته‌های حرکتی می‌رسد، مشکلات حرکتی در ابعاد بزرگ دامن بیمار را می‌گیرد و استقلال فردی را محدود می‌کند. اعصاب حرکتی وظیفه دارند فرمان‌های حرکتی را از مغز مستقیم به ماهیچه‌ها برسانند. وقتی این مسیرها آسیب می‌بینند، ماهیچه‌های ساق پا و خود پاها ضعیف می‌شوند و تحلیل می‌روند. این ضعف عضلانی خیلی اوقات راه‌رفتن را دشوار می‌کند و باعث می‌شود فرد نتواند تعادلش را حفظ کند و مدام سکندری بخورد.

به‌این‌ترتیب، کارهای ساده و روزمره‌ای مثل بالارفتن از پله، بلندشدن از روی صندلی، بستن دکمه‌های پیراهن یا بازکردن در شیشه مربا که خیلی‌ افراد حتی به آنها فکر هم نمی‌کنند، به چالش‌هایی‌ طاقت‌فرسا و پیچیده‌ای تبدیل می‌شوند که بدون ابزارهای کمکی مثل عصا یا واکر امکان‌پذیر نیستند.

نقش تغذیه در بهبود نوروپاتی الکلی

درمان و مدیریت نوروپاتی الکلی به‌شدت وابسته به تغذیه درست است، چون سوءتغذیه شدید یکی از عوامل اصلی در ایجاد و گسترش این بیماری به شمار می‌رود. برای جبران سوءتغذیه در نوروپاتی الکلی، فرد باید ابتدا به‌طور کامل مصرف الکل را قطع کند و سپس، مطمئن شود که رژیمی سرشار از مواد مغذی و ویتامین‌ها پیش گرفته است. همچنین، مکمل‌های ویتامینی که پزشک آنها را تجویز می‌کند، سوخت قدرتمندی هستند که به جبران کمبودهای تغذیه‌ای و پایدارشدن سلامت اعصاب کمک بزرگی می‌کنند و جلوی تخریب بیشتر سیستم عصبی را می‌گیرند.

چگونه می‌توان از نوروپاتی الکلی پیشگیری کرد؟

مؤثرترین قدم برای پیشگیری از نوروپاتی الکلی قطع یا به‌حداقل‌رساندن مصرف الکل است؛ به‌خصوص اگر نشانه‌های اولیه‌ حساسیت و ضعف اعصاب در بدن دیده می‌شود. رژیم غذایی پرانرژی و سرشار از ویتامین، دوری از غذاهای فراوری‌شده در کنار انجام منظم ورزش و فعالیت‌های بدنی برای خون‌رسانی به اندام‌های بدن برخی از اقداماتی هستند که می‌توانند از بروز نوروپاتی الکلی جلوگیری کنند.

علاوه‌بر این، در بسیاری از مواقع اعتیاد به الکل ناشی از مشکلات روحی و روانی عمیق فرد یا عادت‌هایی است که براثر سبک زندگی ناسالم به وجود آمده‌اند. روان‌درمانگر یا روان‌پزشک به‌خوبی می‌تواند به بهبود وضعیت روانی فرد کمک کند و جلوی آسیب‌های احتمالی ناشی از سوءمصرف الکل و مواد مخدر را بگیرد.

نوروپاتی الکلی در چه افرادی بیشتر دیده می‌شود؟

هر فردی که در مصرف الکل زیاده‌روی می‌کند، احتمال دارد به نوروپاتی الکلی دچار شود. بااین‌حال، بعضی افراد ریسک بالاتری برای آسیب‌های عصبی سریع و شدید دارند. افراد با اختلال مصرف الکل بیشتر از هر فرد دیگری مستعد ابتلا به این نوع از نوروپاتی هستند. زنان در ردیف بعدی قرار دارند؛ مطالعات نشان می‌دهند که زنان بیشتر از مردان در برابر مسمومیت‌های الکلی آسیب‌پذیر هستند و علائم نوروپاتی الکلی را زودتر و شدیدتر بروز می‌دهند.

علاوه‌بر این، اگر فرد از قبل بیماری زمینه‌ای مثل دیابت داشته باشد، اعصاب او هم‌زمان در معرض نوروپاتی دیابتی و آسیب‌های الکلی قرار می‌گیرند. بنابراین، در افراد دیابتی معتاد به الکل، احتمال ناتوانی شدید اندام‌ها چندین برابر خواهد بود.

کلام آخر دکتردکتر

اعصاب محیطی بدن شاهراه‌های مهمی برای ارسال فرمان‌های حرکتی هستند که الکل می‌تواند آنها را تخریب کند و آسیب‌های جبران‌ناپذیری به بار بیاورد؛ بااین‌همه، ما می‌توانیم جلوی این تخریب را هم بگیریم. اگرچه نوروپاتی الکلی زنگ خطری جدی برای سیستم عصبی به صدا درمی‌آورد، اما مثلث قطع کامل الکل، تغذیه سالم و تمرینات فیزیوتراپی معجزه سه‌گانه‌ای برای تنظیم و بازسازی مجدد اعصاب است.

اگر شما یا یکی از عزیزانتان دچار مشکلات عصبی ناشی از سوءمصرف الکل هستید و به هر دلیلی به پزشک متخصص دسترسی ندارید، نگران نباشید. دکتردکتر کار را برایتان آسان کرده است. کافی است وارد وب‌سایت دکتردکتر شوید و از فهرست متخصصان مغز و اعصاب پزشک موردنظرتان را انتخاب کنید. با چند کلیک ساده، می‌توانید از هر متخصصی در سرتاسر ایران نوبت آنلاین یا وقت حضوری بگیرید.

همچنین، اگر برای درمان نیاز به دارو یا مکمل خاصی داشته باشید، به‌راحتی می‌توانید آن را از داروخانه دکتردکتر سفارش دهید و درب منزل خود تحویل بگیرید. فراموش نکنید که اگرچه ابتلا به اعتیاد خودش مسیری پرتنش و دشوار است، اما پشت گوش انداختن درمان عوارض جانبی آن، صدمات بسیار عمیق‌تر و ناگوارتری به همراه دارد. مراقبت از سلامت اعصاب، سپاسگزاری از جسمی است که می‌تواند فرصت زندگی دوباره را به ما ببخشد.

سؤالات متداول

منابع

Cleveland Clinic

Health Line

PubMed Central

MedLine Plus

Medical News Today