قلب شما در طول روز حدود ۱۰۰ هزار بار میتپد و هریک از این ضربانها به عملکرد درست چهار دریچه کوچک قلب وابسته است. دریچه آئورت قلب یکی از این چهار دریچه است که نقش مهمی در جریانپیداکردن خون سرشار از اکسیژن به سایر بخشهای بدن دارد. اگر این دریچه بهدرستی کار نکند، جریان طبیعی خون نیز تحتتأثیر قرار میگیرد. بیماری دریچه آئورت ممکن است بهدلایل مادرزادی یا با افزایش سن ایجاد شود و گاهی سالها بدون علامت باقی بماند. به همین دلیل، حتی اگر درحالحاضر هیچ مشکلی احساس نمیکنید، بهتر است با این بیماری آشنا باشید.
در این مقاله از دکتردکتر قرار است با دریچه آئورت و نحوه عملکرد آن، انواع بیماریهای دریچه آئورت، عوامل خطر و علائمی که نباید نادیده بگیرید آشنا شوید. همچنین روشهای تشخیص، درمان، تعویض دریچه آئورت قلب و نحوه زندگی با این بیماری را بررسی میکنیم.
دریچه آئورت قلب چیست؟
دریچه آئورت یکی از چهار دریچه قلب و ساختاری کوچک، اما ضروری است که به جریان خون در مسیر درست کمک میکند. این دریچه بین بطن چپ یعنی بخش اصلی قلب برای پمپاژ خون و آئورت قرار دارد. آئورت نیز سرخرگ بزرگی است که خون سرشار از اکسیژن را از قلب به سایر قسمتهای بدن میرساند.
اما چرا سلامت دریچه آئورت قلب اهمیت دارد؟ وقتی این دریچه بهدرستی کار میکند، قلب میتواند بدون فشار اضافی خون را پمپاژ کند. اگر دریچه آسیب ببیند یا عملکرد طبیعی خود را از دست بدهد، قلب برای حفظ جریان طبیعی خون باید بیشتر تلاش کند. این فشار اضافی در طول زمان ممکن است روی عملکرد قلب تأثیر بگذارد.
دریچه آئورت قلب چگونه کار میکند؟
برای اینکه بهتر متوجه شوید دریچه آئورت چه کاری انجام میدهد، بهتر است ابتدا نگاهی به مسیر کامل جریان خون در قلب، از شروع تا پایان هر ضربان داشته باشیم.
ابتدا سمت راست قلب، خونی را که از قسمتهای مختلف بدن بازمیگردد دریافت میکند و آن را به ریهها میفرستد. خون در ریهها، اکسیژن تازه دریافت میکند و سپس بهسمت چپ قلب بازمیگردد.
در این مرحله وظیفه دریچه آئورت ساده، اما حیاتی است. این دریچه باز میشود تا خون از بطن چپ وارد آئورت شود و سپس بسته میشود تا از برگشت خون به قلب جلوگیری کند. آئورت نیز این خون را به سایر بخشهای بدن ازجمله عضلات، اندامها و بافتهایی که به اکسیژن نیاز دارند، میرساند.
بهعبارتدیگر، دریچه آئورت قلب آخرین مسیر عبور خون قبل از رسیدن آن به سایر قسمتهای بدن است. با هر ضربان قلب، این انتقال باید بهدرستی انجام شود تا جریان خون بتواند نیازهای بدن را تأمین کند.
آناتومی دریچه آئورت قلب
دریچه آئورت بین بطن چپ و آئورت قرار دارد و در بخش میانی قلب واقع شده است. این دریچه در گروهی به نام دریچههای نیمههلالی قرار میگیرد. دریچه آئورت قلب از سه بخش به نام لت یا کاسپ تشکیل شده است که از بافتی مقاوم و انعطافپذیر به نام کلاژن ساخته شدهاند.
در یک قلب سالم، این لتها با هر ضربان قلب کاملاً باز میشوند تا خون از دریچه عبور کند و سپس بهطور کامل روی هم قرار میگیرند تا دریچه بسته شود و از برگشت خون جلوگیری کند. البته همه افراد با سه لت متولد نمیشوند. بعضی افراد تنها دو لت دارند که به این وضعیت، دریچه آئورت دو لَتی گفته میشود. در ادامه عکس دریچه آئورت قلب را مشاهده میکنید:
بیماری دریچه آئورت قلب چیست و چطور ایجاد میشود؟
بیماری دریچه آئورت زمانی ایجاد میشود که دریچه بین قلب و آئورت، عملکرد طبیعی خود را از دست بدهد و جریان طبیعی خون را در قلب و سایر قسمتهای بدن مختل کند. این بیماری ممکن است به شکلهای مختلفی ایجاد شود و هرکدام از این حالتها تأثیر متفاوتی بر عملکرد قلب دارند.
بیماری دریچه آئورت قلب ممکن است برای مدت طولانی بدون علامت باقی بماند و فرد متوجه مشکلی نشود. بااینحال، اگر بیماری تشخیص داده نشود یا نتوان آن را کنترل کرد، بهمرور روی توانایی قلب برای پمپاژ خون تأثیر میگذارد و باعث بروز علائمی مانند کاهش توانایی فعالیت بدنی، تنگی نفس، خستگی و در مواردی نارسایی قلبی میشود.
این بیماری همیشه بهتنهایی ایجاد نمیشود و ممکن است همراه با سایر بیماریهای قلبی وجود داشته باشد. به همین دلیل، پزشک هنگام بررسی و درمان بیماری دریچه آئورت، وضعیت کلی قلب را نیز ارزیابی میکند. در ادامه مهمترین بیماریها و مشکلات مرتبط با دریچه آئورت قلب را مرور میکنیم:
تنگی دریچه آئورت
تنگی دریچه آئورت (Aortic Stenosis) زمانی اتفاق میافتد که لتهای دریچه آئورت، ضخیم و سفت شوند یا به یکدیگر بچسبند. درنتیجه، دهانهٔ دریچه باریک میشود و جریان خون از قلب به سایر قسمتهای بدن کاهش پیدا میکند و در بعضی موارد ممکن است کاملاً مسدود شود.
نارسایی دریچه آئورت
نارسایی دریچه آئورت (Aortic Regurgitation) زمانی ایجاد میشود که دریچه آئورت بهطور کامل بسته نشود. در این حالت، خون بهجای اینکه فقط بهسمت آئورت جریان داشته باشد، با هر ضربان قلب بهسمت بطن چپ برمیگردد.
دریچه آئورت دو لَتی
همانطور که پیش از این گفتیم، بعضی از افراد بهجای سه لت، با تنها دو لت دریچه آئورت متولد میشوند. به این تفاوت ساختاری، دریچه آئورت دو لَتی (Bicuspid Aortic Valve) گفته میشود. وجود این تفاوت ساختاری، خطر بروز مشکلات گردش خون و سایر بیماریهای قلبی را در طول زمان افزایش میدهد.
اندوکاردیت
اندوکاردیت (Endocarditis) با بیماریهایی که تا الان نام بردیم، کمی متفاوت است. این بیماری برخلاف مشکلات ساختاری خود دریچه، به التهاب اندوکارد یا همان لایه داخلی حفرهها و دریچههای قلب مربوط است.
چه عواملی باعث بیماری دریچه آئورت قلب میشوند؟
ممکن است فرد با این بیماری متولد شود یا سالها بعد، بهدلیل مشکلات و بیماریهای دیگر به آن مبتلا شود. شناخت عواملی که خطر ابتلا به اختلالات دریچه آئورت قلب را افزایش میدهند، به شما کمک میکند زودتر متوجه مشکل شوید:
- نقص مادرزادی قلب: بعضی از افراد از بدو تولد به بیماری دریچه آئورت مبتلا هستند. دریچه آئورت دو لَتی نیز یکی از این موارد است. این نوع دریچه ممکن است سالها عملکرد طبیعی داشته باشد و بعدها مشکلاتی را به وجود آورد.
- افزایش سن: با گذشت زمان، ممکن است کلسیم روی دریچه جمع شود و دریچه را سفت و باریک کند. این حالت شایعترین علت تنگی دریچه آئورت در افراد مسن است.
- تب روماتیسمی: تب روماتیسمی یکی از عوارض گلودرد استرپتوکوکی است و ممکن است باعث تنگی دریچه آئورت قلب شود. اگر بیماری دریچه آئورت در اثر تب روماتیسمی ایجاد شده باشد، به آن بیماری روماتیسم قلبی گفته میشود؛ در غیر این صورت، بیماری غیرروماتیسمی محسوب میشود.
- پرتودرمانی قفسه سینه: اگر برای درمان سرطان، پرتودرمانی انجام دادهاید، لازم است بدانید مشکلات دریچه قلب ناشی از این درمان ممکن است تا سالها بعد ظاهر نشوند.
- بیماریهای مؤثر بر ریشه آئورت: بعضی از بیماریها مانند اختلالات بافت همبند، ازجمله سندرم مارفان، لوپوس، بیماری مزمن کلیه یا فشار خون بالا که برای مدت طولانی کنترل نشده است، ممکن است ریشه آئورت را تحتتأثیر قرار دهند.
- سابقه آسیب یا جراحی قلب: در بعضی از موارد، آسیبهای جسمی یا جراحی قلب در گذشته نیز ممکن است در بروز بیماری دریچه آئورت نقش داشته باشند.
علائم بیماری دریچه آئورت قلب چیست؟
بیماری دریچه آئورت ممکن است در ابتدا بدون علامت باشد. در واقع بسیاری از افراد ممکن است سالها متوجه هیچ نشانهٔ غیرعادی نشوند. گاهی اولین نشانهٔ بیماری را فقط پزشک طی معاینه با صدای غیرطبیعی قلب یا سوفل قلبی متوجه میشود.
بااینحال، وقتی علائم بیماری ظاهر میشوند، معمولاً بهتدریج پیشرفت میکنند. ممکن است متوجه شوید که زودتر از گذشته خسته میشوید، نمیتوانید بهاندازه قبل راه بروید یا هنگام فعالیت بدنی دچار تنگی نفس میشوید. خود این بیماری ممکن است از عوامل ابتلا به قلب درد نیز باشد. شایعترین علائم بیماری دریچه آئورت عبارتاند از:
- تنگی نفس بهخصوص هنگام فعالیت یا درازکشیدن؛
- درد، فشار یا احساس گرفتگی در قفسه سینه؛
- خستگی یا کاهش توان و استقامت بدنی؛
- سرگیجه یا سنکوپ؛
- تپش قلب یا ضربان قلب نامنظم؛
- تورم پاها یا مچ پا در مراحل پیشرفتهتر بیماری.
لازم است بدانید شدت علائمی که احساس میکنید، همیشه با شدت واقعی بیماری مطابقت ندارد. مثلاً ممکن است فرد به تنگی دریچه آئورت شدید مبتلا باشد، اما علائم او خفیف یا حتی بهسختی قابلتشخیص باشند. به همین دلیل، پزشک ممکن است حتی زمانی که نشانههای شدیدی ندارید، از شما آزمایش و بررسیهای لازم را بخواهد.
بیماری دریچه آئورت در نوزادان و کودکان ممکن است با علائم متفاوتی ظاهر شود. در این گروه سنی، مشکلاتی مانند دشواری در تغذیه، وزنگیری ضعیف، خستگی یا تنفس سریع ممکن است بیشتر از علائمی که معمولاً بزرگسالان تجربه میکنند، دیده شوند.
بیماری دریچه آئورت چگونه تشخیص داده میشود؟
تشخیص بیماری دریچه آئورت معمولاً با یک گفتوگوی ساده و معاینه بالینی شروع میشود. پزشک درباره علائم و سابقه پزشکی شما سؤال میکند و با گوشی پزشکی به صدای قلبتان گوش میدهد. اگر صدایی شبیه وزوز یا جریان هوا که به آن سوفل قلب گفته میشود، بشنود یا متوجه نشانههایی مانند تجمع مایعات شود، ممکن است شما را به متخصص قلب ارجاع دهد. پزشک مربوطه برای تشخیص دریچه آئورت قلب ممکن است از آزمایشها و روشهای زیر استفاده کند:
اکوکاردیوگرافی برای تشخیص بیماری دریچه آئورت
اکوکاردیوگرافی یکی از آزمایشهای اصلی برای تشخیص بیماری دریچه آئورت است. در این روش با استفاده از امواج صوتی، تصاویری متحرک از قلب ایجاد میشود. با اکوکاردیوگرافی میتوان فهمید دریچه آئورت چگونه باز و بسته میشود، آیا خون بهسمت عقب نشت میکند و بطن چپ تا چه اندازه میتواند با این شرایط کنار بیاید. اکوکاردیوگرافی همچنین میتواند به بررسی اندازه آئورت کمک کند.
اکوکاردیوگرافی مری (TEE)
در اکوکاردیوگرافی معمولی، پزشک دستگاهی را از خارج بدن روی قفسه سینه قرار میدهد. اگر پزشک به بررسی دقیقتری نیاز داشته باشد، ممکن است از اکوکاردیوگرافی مری استفاده کند. در این روش، دستگاه کوچکی ازطریق گلو به داخل بدن هدایت میشود تا تصاویر واضحتر و دقیقتری از قلب ثبت شود.
نوار قلب (ECG یا EKG) برای تشخیص بیماری دریچه آئورت
نوار قلب، آزمایشی سریع است که فعالیت الکتریکی قلب را ثبت میکند. برای انجام این آزمایش، حسگرهایی روی قفسه سینه و گاهی پاها قرار میگیرند تا نحوه ضربان قلب بررسی شود.
رادیوگرافی قفسه سینه برای تشخیص بیماری دریچه آئورت
این روش وضعیت قلب و ریهها را نشان میدهد و میتواند مشخص کند که آیا اندازه قلب بزرگتر از حد طبیعی شده است یا خیر. بزرگشدن قلب ممکن است یکی از نشانههای بیماری دریچهای یا نارسایی قلبی باشد.
امآرآی قلب برای تشخیص بیماری دریچه آئورت
در امآرآی قلب، با استفاده از میدانهای مغناطیسی و امواج رادیویی، تصاویر دقیقی از قلب ایجاد میشود. این روش به پزشک کمک میکند شدت بیماری دریچه آئورت قلب را مشخص کند و اندازه آئورت را نیز به دست آورد.
سیتیاسکن قلب برای تشخیص بیماری دریچه آئورت
در سیتیاسکن قلب، با استفاده از مجموعهای از تصاویر اشعه ایکس، قلب و دریچه آئورت با دقت بررسی میشوند. این روش برای اندازهگیری آئورت و بررسی تجمع کلسیم روی دریچه نیز کاربرد دارد و میتواند به تعیین شدت تنگی دریچه آئورت کمک کند.
تست ورزش یا تست استرس برای تشخیص بیماری دریچه آئورت
در این آزمایش، فرد روی تردمیل راه میرود یا با دوچرخه ثابت رکاب میزند. همزمان پزشک، وضعیت قلب بیمار را تحتنظر قرار میگیرد تا واکنش قلب به فعالیت بدنی بررسی شود. اگر فرد قادر به انجام فعالیت ورزشی نباشد، ممکن است از دارویی استفاده شود که اثر فعالیت ورزشی بر قلب را شبیهسازی میکند.
کاتتریزاسیون قلبی برای تشخیص بیماری دریچه آئورت
کاتتریزاسیون قلبی معمولاً برای تشخیص بیماری دریچه آئورت قلب استفاده نمیشود، اما اگر نتایج آزمایشهای دیگر قطعی نباشند یا پزشک به بررسی دقیقتر شدت بیماری نیاز داشته باشد، ممکن است این روش را انجام دهد. در این روش، یک لوله باریک و انعطافپذیر ازطریق رگ خونی، معمولاً در کشاله ران یا بازو بهسمت قلب هدایت میشود و اطلاعات دقیقی درباره جریان خون در اختیار پزشک قرار میدهد. میتوان بعضی از درمانها را نیز در همین فرایند انجام داد.
مرحلهبندی بیماری دریچه آئورت به چه صورت است؟
پس از تأیید اختلال دریچه آئورت قلب، پزشک ممکن است مرحلهای را که بیماری در آن قرار دارد، مشخص کند. مرحلهبندی به انتخاب مناسبترین روش درمان کمک میکند. برای مرحلهبندی، علائم شما، شدت بیماری، ساختار دریچه و نحوهٔ جریان خون در قلب و ریهها در نظر گرفته میشود. بیماری دریچه آئورت به چهار مرحله اصلی تقسیم میشود:
- مرحله A، در معرض خطر: عوامل خطر وجود دارند، اما خود دریچه هنوز دچار بیماری نشده است؛
- مرحله B، پیشرونده: بیماری دریچه آئورت خفیف تا متوسط است، اما هنوز علائمی ایجاد نکرده است؛
- مرحله C، شدید بدون علامت: بیماری دریچه آئورت شدید است، اما هنوز علائمی ندارید؛
- مرحله D، شدید همراه با علامت: بیماری دریچه آئورت شدید است و اکنون باعث بروز علائم شده است.
روشهای درمان بیماری دریچه آئورت
انتخاب روش مناسب برای درمان اختلالات دریچه آئورت قلب به موارد مختلفی نظیر مرحله بیماری، شدت، وجود یا عدم وجود علائم و عملکرد کلی قلب شما بستگی دارد. در این بخش با انواعواقسام روشهای درمان بیماریهای دریچه آئورت قلب آشنا میشوید.
درمان بیماری دریچه آئورت با پیگیری و کنترل بیماری دریچه آئورت قلب
اگر بیماری دریچه آئورت خفیف تا متوسط باشد یا هنوز علائمی نداشته باشید، ممکن است در همان ابتدا به درمان فعال نیاز نداشته باشید. در این شرایط، پزشک ممکن است فقط معاینههای منظم، تصویربرداری دورهای و اصلاح سبک زندگی را توصیه کند تا روند بیماری در طول زمان تحتنظر باشد.
درمان دارویی بیماری دریچه آئورت قلب
لازم است بدانید با درمان دارویی نمیتوان خود دریچه آئورت آسیبدیده را ترمیم کرد، اما میتوان به کنترل علائم و کاهش خطر عوارض کمک کرد. پزشک باتوجهبه شرایط شما ممکن است داروهایی را برای موارد زیر تجویز کند:
- کاهش فشار خون؛
- پیشگیری از ضربان قلب نامنظم؛
- دفع مایعات اضافی از بدن و کاهش فشار واردشده به قلب.
اگر بیماری دریچه آئورت شدید شود، علائم ایجاد کند یا عملکرد قلب را تحتتأثیر قرار دهد، ممکن است پزشک شما را به روشهای درمانی دیگر و جراحی سوق دهد. البته در بعضی موارد، حتی اگر بیماری هنوز شدید نشده باشد یا علامتی ایجاد نکرده باشد، ممکن است انجام این روشها لازم باشد.
ترمیم دریچه آئورت یکی از روش های درمان بیماری دریچه آئورت
در بعضی از موارد، بهجای تعویض کامل دریچه میتوان آن را ترمیم کرد. روش ترمیم به نوع آسیب دریچه آئورت قلب بستگی دارد و ممکن است شامل موارد زیر باشد:
- جداکردن لتهای دریچه که به یکدیگر چسبیدهاند؛
- تقویت قسمت پایه دریچه؛
- تغییر شکل یا برداشتن بافت اضافی دریچه تا لتها بتوانند دوباره بهطور کامل بسته شوند؛
- ترمیم سوراخها یا پارگی دریچه آئورت قلب.
ترمیم دریچه آئورت معمولاً به جراحی قلب باز نیاز دارد. بااینحال، در بعضی موارد میتوان از روشهای کمتهاجمی و مبتنیبر کاتتر نیز استفاده کرد؛ مثلاً پزشک میتواند بدون عمل قلب باز دریچه آئورت، با قراردادن یک دستگاه کوچک، دریچهای را که دچار نشت شده است ترمیم کند.
درمان بیماری دریچه آئورت با والولوپلاستی با بالون
در نوزادان و کودکانی که به تنگی دریچه آئورت مبتلا هستند، ممکن است پزشک برای بازترکردن موقت دریچه از روشی کمتهاجمی به نام والولوپلاستی با بالون استفاده کند.
در این روش، یک لوله باریک ازطریق رگ خونی، معمولاً در کشاله ران بهسمت قلب هدایت میشود. در انتهای این لوله، بالون کوچکی قرار دارد که پس از رسیدن به دریچه، باد میشود تا دریچهٔ باریکشده را باز کند. سپس بالون خالی شده و از بدن خارج میشود.
گاهی این روش برای افراد بزرگسال که شرایط مناسبی برای جراحی ندارند یا در انتظار تعویض دریچه هستند نیز استفاده میشود.
تعویض دریچه آئورت برای درمان بیماری دریچه آئورت
وقتی با ترمیم نتوان مشکل دریچه آسیبدیده آئورت را برطرف کرد، مرحله بعدی ممکن است تعویض دریچه باشد. در این روش، جراح دریچه آسیبدیده را خارج میکند و دریچهٔ جدیدی را جایگزین میکند. دریچه جایگزین ممکن است مکانیکی باشد یا از بافت طبیعی قلب گاو، خوک یا انسان ساخته شده باشد. خطرات عمل تعویض دریچه آئورت قلب نیز ازجمله مواردی است که پیش از انجام این جراحی باید در نظر گرفته شود.
تعویض دریچه آئورت ازطریق کاتتر (TAVR)
تعویض دریچه آئورت ازطریق کاتتر که با نام کاشت دریچه آئورت ازطریق کاتتر (TAVI) نیز شناخته میشود، روشی کمتهاجمی است که میتواند جایگزین جراحی قلب باز شود. در این روش، با ایجاد برشهای کوچکتر، دریچه باریکشده آئورت با یک دریچه ساختهشده از بافت طبیعی جایگزین میشود.
این روش معمولاً برای افرادی که به تنگی دریچه آئورت مبتلا هستند، بهخصوص کسانی که احتمال عوارض جراحی قلب باز در آنها بیشتر است، بهعنوان یکی از گزینههای درمانی در نظر گرفته میشود. مشکلات آئورت تنها به بیماریهای دریچهای محدود نمیشوند و آنوریسم آئورت نیز یکی از بیماریهای مهم این رگ است. بهطور کلی، تعویض دریچه آئورت ازطریق کاتتر به این شکل انجام میشود:
- پزشک یک کاتتر را ازطریق رگ خونی در پا یا قفسه سینه وارد بدن میکند؛
- کاتتر بهآرامی بهسمت قلب هدایت میشود؛
- دریچه جایگزین ازطریق کاتتر وارد قلب میشود؛
- دریچه جدید با استفاده از یک بالون باز میشود یا بهصورت خودکار منبسط میشود؛
- درنهایت، کاتتر از بدن خارج میشود.
عمل راس قلب
روش پیچیدهتری به نام عمل راس (Ross procedure) وجود دارد. در این روش، دریچه آئورت با دریچه ریوی خود فرد، یعنی دریچهای که در مسیر ورود خون به ریهها قرار دارد، جایگزین میشود. سپس، دریچه ریوی با دریچهای ساختهشده از بافت طبیعی جایگزین خواهد شد.
مراقبت و سبک زندگی با بیماری دریچه آئورت قلب
شاید مراقبتهای روزانه آسیب دریچه را برطرف نکنند، اما به حفظ سلامت قلب و بهترشدن حالتان کمک بسزایی خواهند کرد. در این بخش نکات مراقبتی لازم برای بیماری دریچه آئورت قلب را مرور میکنیم.
- وضعیت بیماری را منظم پیگیری کنید: مراجعه منظم به متخصص قلب و انجام اکوکاردیوگرافیهای دورهای در فواصل توصیهشده توسط پزشک، به تیم درمان کمک میکند پیشرفت بیماری را پیش از تبدیلشدن به مشکل جدیتر تشخیص دهد. داروهای خود را نیز دقیقاً طبق دستور پزشک مصرف کنید.
- از حمایت دیگران کمک بگیرید: میتوانید ازطریق گروههای حمایتی یا با معرفی تیم درمان با افرادی که شرایط مشابهی دارند، ارتباط بگیرید و با بیماری راحتتر کنار بیایید.
- سیگار و دخانیات را ترک کنید: ترک دخانیات یکی از مهمترین کارهایی است که میتوانید برای کاهش خطر بیماریهای دریچه آئورت قلب انجام دهید. اگر برای ترک به کمک نیاز دارید، از پزشک یا سایر متخصصان کمک بگیرید.
- غذاهای سالم برای قلب انتخاب کنید: میوهها، سبزیجات، غلات کامل، لبنیات کمچرب یا بدون چربی، مرغ و ماهی را بیشتر در رژیم غذایی خود بگنجانید و مصرف چربیهای اشباع و ترانس، نمک و قند اضافی را کاهش دهید.
- وزن خود را در محدوده سالم نگه دارید: وزن مناسب برای هر فرد باتوجهبه نوع بدن، سن و جنسیت متفاوت است. برای اینکه بدانید وزن مناسب شما چقدر است، با پزشک مشورت کنید.
- فعالیت بدنی را ادامه دهید: بیشتر روزهای هفته دستکم نیمساعت ورزش کنید. البته میزان و نوع فعالیت مناسب به شدت بیماری بستگی دارد. بعضی از افراد میتوانند فعالیتهای روزمره خود را ادامه دهند، اما در بیماریهای پیشرفتهتر ممکن است لازم باشد تا اتمام درمان از فعالیتهای شدید خودداری کنید.
- استرس را کنترل کنید: ورزش، ذهنآگاهی و وقتگذراندن با افرادی که از شما حمایت میکنند، از روشهایی هستند که به مدیریت استرس کمک میکنند.
- خواب کافی داشته باشید: سعی کنید هر شب ۷ تا ۹ ساعت بخوابید. خواب نامناسب نیز بهطور مستقل باعث افزایش خطر بیماریهای قلبی میشود.
- فشار خون، کلسترول و قند خون را تحتنظر داشته باشید: از پزشک یا متخصص سلامت خود بپرسید که لازم است این موارد را هر چند وقت یکبار بررسی کنید.
- به سلامت دهان و دندان خود توجه کنید: رعایت بهداشت دهان و دندان و سالم نگهداشتن دندانها و لثهها، خطر عفونتهایی را که به جریان خون وارد میشوند، کاهش میدهد. چنین عفونتهایی ممکن است دریچههای قلب را تحتتأثیر قرار دهند.
عوارض بیماری دریچه آئورت قلب
تشخیص دیرهنگام و درماننشدن بیماری دریچه آئورت ممکن است عوارض جدی ایجاد کند. این عوارض عبارتاند از:
- لختهشدن خون؛
- سکته مغزی؛
- نارسایی قلبی؛
- ضربان قلب نامنظم که به آن آریتمی گفته میشود؛
- بلوک قلبی؛
- در موارد شدید، مرگ براثر ایست ناگهانی قلب.
این عوارض ممکن است نگرانکننده به نظر برسند، اما باید جنبهٔ دیگر ماجرا را نیز در نظر بگیرید. تشخیص درست و درمان بهموقع، احتمال بروز این عوارض را به میزان چشمگیری کاهش میدهد. به همین دلیل، همانطور که پیش از این گفتیم، پیگیری منظم و ویزیتهای دورهای اهمیت زیادی دارند. تشخیص زودهنگام تغییرات، به شما و پزشکتان فرصت میدهد پیش از بروز عوارض، برای کنترل بیماری اقدام کنید.
بیماری دریچه آئورت قلب در بارداری
اگر به بیماری دریچه آئورت مبتلا هستید و قصد بارداری دارید، بهتر است پیش از اقدام به بارداری با پزشک خود مشورت کنید. بیماری قلبی در بارداری، فشار بیشتری به قلب وارد میکند؛ به همین دلیل، اگر از قبل به بیماری دریچه قلب مبتلا باشید، لازم است در طول بارداری بهطور منظم و دقیق تحتنظر باشید.
پزشک همچنین میتواند درباره داروهایی که مصرف آنها در دوران بارداری بیخطر است، راهنماییتان کند و مشخص کند که آیا لازم است بیماری دریچه آئورت پیش از بارداری درمان شود یا خیر.
در مواردی که بیماری دریچه قلب شدید باشد، ممکن است پزشک توصیه کند از بارداری خودداری کنید تا احتمال بروز عوارض جدی کاهش پیدا کند.
چه زمانی برای بیماری دریچه آئورت به پزشک مراجعه کنیم؟
بعضی علائم بیماری دریچه آئورت نیاز به پیگیری پزشکی دارند و بعضی دیگر باید خیلی سریع بررسی شوند. اگر تحتدرمان بودهاید نیز احتمالاً به مراقبتهای لازم بعد از عمل جراحی قلب نیاز خواهید داشت. بنابراین مهم است بدانید در هر شرایطی چه زمانی باید به پزشک مراجعه کنید.
- درصورت بروز ناگهانی درد قفسه سینه، منتظر نمانید و بلافاصله با اورژانس تماس بگیرید.
- درصورت بروز علائم نگرانکننده، برای مراجعه به پزشک وقت بگیرید: تنگی نفس، خستگی بعد از فعالیت، احساس ضربان شدید و نامنظم قلب یا تورم مچ یا پا حتی اگر فوریت زیادی نداشته باشند، باید بررسی شوند.
- درصورت بروز علائم شدید، مراقبت پزشکی فوری دریافت کنید: درد شدید قفسه سینه، تنگی نفس ناگهانی، غشکردن، گیجی یا تورم شدید همراه با مشکل در تنفس هنگام درازکشیدن، همگی نیاز به بررسی سریع دارند. این علائم لزوماً به بیماری دریچه آئورت مربوط نیستند، اما آنقدر جدی هستند که نباید نادیده گرفته شوند.
- اگر قبلاً به تنگی یا نارسایی دریچه آئورت مبتلا شدهاید، جلسات پیگیری را جدی بگیرید: اگر علائم جدیدی دارید، قصد بارداری دارید یا در آستانه جراحیای هستید که روی قلب تأثیر میگذارد، بهتر است پزشک شما را زودتر از زمان تعیینشده معاینه کند.
کلام آخر دکتردکتر
دریچه آئورت قلب ممکن است اندازهٔ کوچکی داشته باشد، اما نقش مهمی در عملکرد درست تمام بدن ایفا میکند. چه خودتان با بیماری دریچه آئورت مواجه باشید یا میخواهید صرفاً به سلامت قلب خود اهمیت بیشتری بدهید، شناخت نحوه عملکرد این دریچه و مشکلاتی که ممکن است برای آن ایجاد شود، به شما کمک میکند تغییرات را زودتر تشخیص دهید و برای درمان آنها اقدام کنید.
اگر با هرکدام از علائمی که در این مقاله بررسی کردیم روبهرو شدهاید یا حتی فقط میخواهید از سلامت قلب خود مطمئن شوید، مراجعه به پزشک را به تعویق نیندازید. شما میتوانید همین امروز ازطریق سایت دکتردکتر، بهصورت آنلاین نوبت حضوری خود را رزرو کنید. قلب شما هر روز برایتان سخت کار میکند، پس مراقبت از آن را جدی بگیرید.
