واکسن آنفولانزا ۱۴۰۵؛ بهترین زمان تزریق چه موقع است و چه کسانی باید واکسن بزنند؟

بهترین زمان تزریق واکسن آنفولانزا ۱۴۰۵ برای بیشتر افراد، شهریور و مهر است؛ بااین‌حال، اگر این زمان را از دست دادید، واکسیناسیون در ماه‌های بعد نیز می‌تواند مفید باشد. واکسن آنفولانزا باید هر سال تکرار شود و برای سالمندان، زنان باردار، کودکان خردسال، افراد مبتلا به بیماری‌های مزمن و کارکنان حوزهٔ سلامت اهمیت ویژه‌ای دارد. در این مطلب، زمان مناسب تزریق، گروه‌های نیازمند واکسن، دوز کودکان، عوارض و نکات مهم پیش از واکسیناسیون را بررسی می‌کنیم.

واکسن آنفولانزا ۱۴۰۵ را چه زمانی بزنیم؟

امسال هم با خنک‌شدن هوا و از راه رسیدن پاییز، زمزمه‌های شیوع آنفولانزا از گوشه‌وکنار به گوش می‌رسد. بهترین راهکار برای بستن راه نفوذ این مهمان ناخوانده و دردسرساز به بدن، تزریق واکسن آنفولانزا در زمان مناسب است. اگر می‌پرسید واکسن آنفولانزا چه زمانی بزنیم، زمان مناسب ماه‌های شهریور و مهر است. سیستم ایمنی ما برای ساخت پادتن‌ها به دو هفته زمان نیاز دارد. با تزریق واکسن در این بازه، درست پیش از اوج‌گیری موج‌ پاییزه آنفولانزا، سپر دفاعی بدن کاملا آمادۀ مقابله خواهد بود.

ویروس آنفولانزا معمولا تا اواخر بهار می‌ماند و حتی گاهی در ماه‌های دی و بهمن به اوج شیوع می‌رسد. بنابراین، اگر به هر دلیلی فرصت شهریور و مهر را از دست دادید، تزریق این واکسن در ماه‌های آبان، آذر یا حتی فصل زمستان همچنان بهتر از نزدن آن است.

چه کسانی بیشتر به واکسن آنفولانزا نیاز دارند؟

بعضی از افراد در صحت و سلامت کامل هستند و صرفا برای جلوگیری از چند روز درد و بی‌حالی این واکسن را تزریق می‌کنند. برای گروه‌های دیگری از افراد، تزریق این واکسن کمتر اختیاری و بیشتر حیاتی است. عوارض آنفولانزا در گروه‌های حساس ممکن است از یک تب ساده فراتر برود و حتی کار را به بستری شدن در بیمارستان بکشاند. در ادامه می‌گوییم واکسن آنفولانزا برای چه کسانی ضروری است.

واکسن آنفولانزا برای سالمندان بالای ۶۵ سال

سیستم ایمنی به‌مرور زمان و با کهولت سن، در برابر عفونت‌ها کم‌توان می‌شود. به‌همین خاطر آنفولانزا در افراد بالای ۶۵ سال خیلی زود به ذات‌الریه شدید یا بستری در بخش مراقبت‌های ویژه ختم می شود. واکسیناسیون سالانه، بهترین و مطمئن‌ترین راه برای محافظت از این عزیزان در برابر عوارض ناشی از ابتلا به ویروس آنفولانزا است. 

واکسن آنفولانزا در بارداری و شیردهی

یکی از نگرانی‌های مهم مادران باردار و شیرده در نیمۀ دوم سال ابتلا به آنفولانزاست. تغییرات سیستم ایمنی و تنفسی در دوران بارداری، زنان را در برابر عوارض آنفولانزا بسیار آسیب‌پذیر می‌کند. خوشبختانه تزریق واکسن در هر مرحله از بارداری هم برای شخص مادر ایمن است، هم پادتن‌های دفاعی را ازطریق جفت و شیر مادر به نوزاد منتقل کرده و تا چند ماه اول زندگی کودک از او محافظت می‌کند.

واکسن آنفولانزا برای مبتلایان به بیماری‌های زمینه‌ای

ابتلا به بیماری‌های مزمن مانند دیابت، مشکلات قلبی، بیماری‌های کلیوی، کبد چرب پیشرفته یا آسم و اختلالات تنفسی بدن را نسبت به ویروس حساس‌تر می‌کند. آنفولانزا ممکن است باعث عود ناگهانی و شدید بیماری زمینه‌ای شود! بنابراین تزریق واکسن برای این افراد در فصل سرما مهم‌تر و جدی‌تر از افراد عادی است.

واکسن آنفولانزا برای کادر درمان و پرستاران خانگی

پزشکان، پرستاران و تمام کسانی که در خانه از افراد سالمند، کم‌توان یا کودکان نگهداری می‌کنند، بیشتر در معرض مواجهه با ویروس آنفولانزا هستند. این افراد با تزریق واکسن می‌توانند خطر انتقال ویروس به عزیزان خود و بیمارانی که ضعف سیستم ایمنی دارند را کمتر کنند.

واکسن آنفولانزا برای کودکان ۶ ماه تا ۵ سال

مغز و سیستم ایمنی کودکان خردسال همچنان درحال تکامل است؛ بنابراین مبارزه با ویروس جدید برای بدن آنها چالشی بزرگ محسوب می‌شود. با توجه به اینکه کودکان بیشتر در معرض عوارضی مثل تشنج ناشی از تب یا عفونت‌ گوش و ریه قرار دارند. تزریق واکسن آنفولانزا ۱۴۰۵ ریسک بستری شدن کودک را به حداقل می‌رساند.

واکسن آنفولانزا برای افراد با شرایط خاص پزشکی

کسانی که به‌دلیل ابتلا به سرطان، پیوند اعضا، بیماری‌ خودایمنی یا مصرف داروهای کورتونی و سرکوب‌کننده ایمنی، سیستم دفاعی ضعیف‌تری دارند، بهتر است با مشورت پزشک، به‌موقع اقدام به تزریق واکسن آنفولانزا کنند. بدن این افراد برای مقابله با ویروس‌های فصل سرد به حمایت پادتن‌های حاصل از واکسن نیاز دارد.

انواع واکسن آنفولانزا ۱۴۰۵ موجود در ایران

تنوع واکسن‌های موجود در داروخانه‌ها گاهی باعث سردرگمی می‌شود. مثلا ممکن است با اصطلاحاتی مانند واکسن ۳ظرفیتی و ۴ظرفیتی یا اسامی خاص مثل آنفلواک، واکسی‌گریپ و فلوگارد روبه‌رو شوید. برای انتخاب بهتر لازم است تفاوت‌های کلیدی آنها را بشناسید.

تفاوت واکسن ۳ظرفیتی و ۴ظرفیتی

واکسن‌های آنفولانزا در سال‌های گذشته به دو گروه ۳ظرفیتی و ۴ظرفیتی تقسیم می‌شدند. واکسن‌های ۴ظرفیتی علاوه بر دو سویهٔ نوع A، دو سویه از ویروس نوع B را پوشش می‌دادند؛ بااین‌حال، پس از توقف گردش سویهٔ B/Yamagata، سازمان جهانی بهداشت در سال‌های اخیر استفاده از واکسن‌های ۳ظرفیتی را توصیه کرده است؛ بنابراین نوع و ترکیب واکسن مناسب باید بر اساس فرمولاسیون مورد تأیید برای همان فصل انتخاب شود.

برندهای واکسن آنفولانزا

• اینفلوواک (هلندی): واکسن ۴ظرفیتی وارداتی که عوارض جانبی موضعی اندک دارد و در ایران از محبوب‌ترین واکسن‌های آنفولانزا به‌شمار می‌رود.
• واکسی‌گریپ (فرانسوی): واکسن ۴ظرفیتی مطابق استانداردهای سخت‌گیرانۀ اروپا که سال‌‌‌هاست در داروخانه‌های ایران عرضه می‌شود.
• فلوگارد (ایرانی): واکسن ۴ظرفیتی نوترکیب که براساس تکنولوژی‌های روز با کیفیت رقابتی و اثربخشی مطلوب تولید شده است.

واکسن‌های وارداتی هلندی و فرانسوی برای کودکان بالای ۶ ماه و فلوگارد برای افراد بالای ۱۸ سال طراحی و تأیید شده‌اند؛ بزرگ‌سالان می‌توانند هریک از این واکسن‌ها را تزریق کنند. 

چه کسانی باید قبل از تزریق واکسن آنفولانزا با پزشک مشورت کنند؟

تزریق واکسن آنفولانزا ۱۴۰۵ برای بیشتر افراد ایمن است، مگر آنکه فرد سابقۀ آلرژی شدید به واکسن‌های قبلی را داشته، به سندرم گیلن‌باره مبتلا باشد یا دورۀ ابتلا به سرماخوردگی و کرونا را سپری کند.

مشورت با پزشک برای افراد دارای سابقه آلرژی شدید و واکنش به واکسن‌های قبلی

اگر فردی در تزریق‌های قبلی واکسن آنفولانزا دچار واکنش‌ شدید پوستی، تنگی نفس، شوک آنافیلاکسی یا افت فشار خون شده باشد، باید قبل‌از دریافت دوز جدید واکسن آنفولانزا با پزشک متخصص مشورت کند. گاهی لازم است برند واکسن تغییر کند یا تزریق تحت مراقبت‌های خاص انجام شود.

مشورت با پزشک برای افراد دارای سابقه ابتلا به سندرم گیلن‌باره

افرادی که سابقه ابتلا به سندرم گیلن‌باره (یک بیماری نادر عصبی که باعث ضعف عضلانی می‌شود) را دارند، به‌ویژه اگر این حالت ظرف ۶ هفته پس‌از تزریق نوبت قبلی واکسن آنفولانزای قبلی ایجاد شده باشد، باید پیش‌از تزریق مجدد تأیید پزشک معالج را دریافت کنند.

مشورت با پزشک برای مبتلایان به سرماخوردگی و کرونا

تزریق واکسن آنفولانزا ۱۴۰۵ در دورۀ ابتلا به بیماری‌های عفونی حاد، به‌خصوص زمانی که فرد تب متوسط تا شدید دست‌و‌پنجه نرم می‌کند، ممنوع است. چون نه‌تنها پاسخ ایمنی بدن را مختل می‌کند، بلکه تشخیص عوارض واکسن آنفولانزا از علائم بیماری را دشوار می‌سازد. بهتر است برای تزریق واکسن تا بهبودی کامل و رفع تب دست نگه دارید.

واکسن آنفولانزا چقدر بعد از تزریق اثر می‌کند؟

بدن ما بلافاصله پس‌از دریافت واکسن ایمن نمی‌شود، سیستم ایمنی به حدود ۲ هفته (۱۰ تا ۱۴ روز) زمان نیاز دارد تا پادتن‌های دفاعی لازم را در برابر ویروس‌ها قرار دهد و سطح محافظت را به حداکثر برساند. به‌همین‌دلیل، تزریق واکسن پیش از شروع شیوع پاییزی اهمیت فراوان دارد؛ زیرا اگر طی این فاصله ۲هفته‌ای با ویروس مواجه شوید، همچنان احتمال ابتلا وجود خواهد داشت.

دوز یادآور آنفولانزا برای کودکان

کودکان بین ۶ ماه تا ۸ سال که برای اولین بار در زندگی خود واکسن آنفولانزا می‌زنند، سیستم ایمنی‌شان تجربه مواجهه با این ویروس را ندارد. از این‌رو برای دستیابی به سطح ایمنی کامل و پایدار باید دو دوز واکسن را به فاصله حداقل ۴ هفته‌ دریافت کنند. اگر کودک در سال‌های قبل حداقل یک دوز این واکسن زده یا سنش ۹ سال و بیشتر باشد، تزریق تنها یک دوز کافی خواهد بود.

آیا واکسن آنفولانزای پارسال هنوز اثر دارد؟

واکسن سال گذشته نمی‌تواند از شما در برابر ویروس فصل جدید محافظت کند. ایمنی حاصل از واکسن به‌مرور زمان افت می‌کند و معمولا طی ۶ تا ۱۲ ماه از بین می‌رود. علاوه‌بر این، ویروس آنفولانزا مدام تغییر شکل می‌دهد و جهش پیدا می‌کند. از این‌رو سازمان بهداشت جهانی ترکیبات واکسن را هر سال براساس جدیدترین سویه‌های فعال به‌روزرسانی می‌کند تا بیشترین کارایی را داشته باشد. این یعنی واکسن ۱۴۰۴ جایگزین واکسن آنفولانزا ۱۴۰۵ نخواهد بود.

عوارض واکسن آنفولانزا چیست؟

عوارض واکسن آنفولانزا معمولا خفیف و کوتاه‌مدت‌اند و نشان می‌دهند سیستم ایمنی بدن درحال ساخت پادتن‌های دفاعی است. این واکنش‌ها اغلب ظرف ۱ تا ۳ روز به‌طور کامل و بدون نیاز به درمان خاصی برطرف می‌شوند. شایع‌ترین آنها عبارت‌اند از:

• درد، قرمزی، تورم یا سفتی محل تزریق؛
• تب خفیف و پایین؛
• احساس خستگی، بی‌حالی و ضعف عمومی؛
• سردرد خفیف؛
• درد‌ عضلانی و بدن‌درد؛
• حالت تهوع یا خستگی خفیف گوارشی؛
• واکنش‌های آلرژیک نادر (مانند خارش، کهیر یا تنگی نفس درصورت حساسیت شدید).

قیمت واکسن آنفولانزا پاییز ۱۴۰۵ در داروخانه‌ها چند تومان است؟

قیمت واکسن آنفولانزا به برند، کشور سازنده و نوع پوشش بیمه‌ای فرد بستگی دارد. واکسن‌های وارداتی مانند اینفلوواک و واکسی‌گریپ معمولا در محدوده ۴۰۰ تا ۶۰۰ هزار تومان به فروش می‌رسند و گران‌ترند؛ در‌حالی‌که واکسن داخلی فلوگارد با قیمت اقتصادی‌تر، در حدود ۲۵۰ تا ۳۵۰ هزار تومان، در داروخانه‌های سراسر کشور عرضه می‌شود و برای مصرف‌کننده ایرانی به‌صرفه‌تر از نمونه‌های خارجی است.

کلام آخر دکتردکتر

بیماری آنفولانزا همیشه مثل یک سرماخوردگی ساده ختم به خیر نمی‌شود و ممکن است شرایط را برای فرد و اعضای خانواده‌اش بحرانی کند. تزریق به‌موقع واکسن آنفولانزا ۱۴۰۵، به‌ویژه در ماه‌های شهریور و مهر، سیستم دفاعی بدن را پیش‌از موج اصلی بیماری آمادۀ دفاع می‌کند. فرقی نمی‌کند انتخابتان برندهای وارداتی یا واکسن داخلی باشد، موضوع مهم‌تر اقدام به‌موقع و تکرار سالانۀ این واکسن پیشگیرانه است. مراقب سلامت کودکان، سالمندان و اطرافیان آسیب‌پذیر و خود عزیزتان اطراف باشید تا پاییز و زمستان امسال را با خیالی آسوده سپری کنید.

اگر همچنان درباره ضرورت تزریق واکسن آنفولانزا و زمان انجامش سؤال دارید، برای دریافت مشاوره و ویزیت آنلاین با پزشک ازطریق سامانه دکتردکتر اقدام کنید.

سؤالات متداول

منابع

cdc.gov

mayoclinic

cvs.com

clevelandclinic