رژیم کانادایی چیست؟ برنامه ۷، ۱۳ و ۱۵ روزه و عوارض آن

یکی از انواع رژیم‌های لاغری که در فضای اینترنت زیاد درباره آن می‌شنوید، یک برنامه کاهش وزن سریع با عنوان «رژیم کانادایی» است. این برنامه که با ادعای کاهش وزن ۱۰ تا ۱۵ کیلوگرم درعرض ۲ هفته طراحی شده است، نه‌تنها ارتباطی با کشور کانادا ندارد، در راهنمای غذایی رسمی این کشور (Canada’s Food Guide) هم ارائه نشده است. بنابراین، این مقاله را با هدف معرفی رژیم کانادایی و بررسی معایب و خطرات آن تدوین کردیم تا اگر قصد امتحان‌کردن آن را دارید، از مضرات آن آگاه باشید.

رژیم کانادایی چیست و چگونه باعث کاهش وزن سریع می‌شود؟

رژیم کانادایی نوعی رژیم کوتاه‌مدت برای کاهش وزن سریع است و برنامه اصلی آن ۱۳ و ۱۵ روزه است. براساس تحقیقاتی که انجام دادیم، در هیچ‌یک از منابع بهداشت و تغذیه کشورهای آمریکای شمالی ازجمله کانادا، چنین رژیمی وجود ندارد. احتمالا این رژیم با یک برنامه غذایی قدیمی مرتبط با دهه ۱۹۷۰ یا ۱۹۸۰ که مدتی در آمریکای شمالی رواج داشت اشتباه گرفته شده است. اتفاقا متخصصان تغذیه به هیچ وجه با رژیم‌هایی که با کاهش‌دادن شدید کالری به متابولیسم بدن شوک وارد می‌کنند موافق نیستند. این برنامه موسوم به رژیم کانادایی، کالری دریافتی روزانه بدن را به حدود ۶۰۰ تا ۱۰۰۰ واحد در روز کاهش می‌دهد، قند و کربوهیدرات‌های پیچیده را تقریباً به‌طور کامل حذف می‌کند و براساس مصرف پروتئین‌های کم‌چرب، سبزیجات و بعضی میوه‌ها تنظیم شده است.

طبق دستورالعمل‌های غذایی، میزان کالری موردنیاز برای زنان بالغ بین ۱۶۰۰ تا ۲۴۰۰ کالری در روز و برای مردان بالغ بین ۲۰۰۰ تا ۳۰۰۰ کالری در روز است. بنابراین، ۶۰۰ تا ۱۰۰۰ کالری در روز حتی برای سرپا نگه‌داشتن یک فرد بالغ کافی نیست.

با رژیم کانادایی چند کیلو می‌توان وزن کم کرد؟

معمولا  با اجرای نسخۀ اصلی و استاندارد رژیم کانادایی افراد به‌طور میانگین ۶ تا ۱۰ کیلوگرم کاهش وزن را تجربه می‌کنند. البته متخصصان تغذیه و منابع معتبر پزشکی تأکید می‌کنند که افت شدید کالری دریافتی تا زیر ۸۰۰ یا حتی ۶۰۰ باعث تخلیه ناگهانی ذخایر گلیکوژن و دفع شدید آب بدن و تحلیل بافت عضلانی می‌شود. بنابراین این کاهش وزن نتیجۀ چربی‌سوزی نیست و پایدار نخواهد بود.

کاهش وزن کاذب نه‌تنها با کند کردن شدید متابولیسم همراه است، بلکه به‌محض اتمام ۱۳ روز و بازگشت به روتین تغذیه عادی، تمام وزن ازدست‌رفته با سرعتی بالا و به شکل چربی ذخیره‌شده بازمی‌گردد.

رژیم کانادایی اصلی ۱۳ روزه

رژیم کانادایی نوعی رژیم شوک با اثر فوری است که برنامه دقیق و ثابتی دارد و اصلا نباید وعده‌های آن را جابه‌جا کنید. رژیم کانادایی ۱۳ روزه شامل پروتئین‌های حیوانی بدون چربی، سبزیجات کم‌کالری و کم‌کربوهیدرات، بعضی میوه‌ها و آب به‌اندازه کافی است. تقریباً همه کربوهیدرات‌های پیچیده مثل برنج، نان معمولی، ماکارونی و سیب‌زمینی، لبنیات پرچرب و شکر و شیرینی حذف شده‌اند. بنابراین، می‌توان آن را نوعی رژیم بدون قند و شکر دانست.

برنامه غذایی روزانه رژیم کانادایی ۱۳ روزه

رژیم کانادایی ۱۵ روزه اصلی؛ برنامه و محدودیت‌ها

رژیم کانادایی ۱۵ روزه اصلی همان برنامه ۱۳ روزه است ولی در روزهای ۱۴ و ۱۵ تنوع بیشتری دارند. برای مثال، می‌توانید عدس، لوبیا چیتی، توفو و قارچ را هم اضافه کنید.

نمونه برنامه غذایی رژیم کانادایی ۱۵ روزه

رژیم کانادایی ۷ روزه؛ برنامه کوتاه‌تر برای کاهش وزن سریع

رژیم کانادایی ۷ روزه، روزهای هفته را در نظر می‌گیرد که دنبال‌کردن آن راحت‌تر باشد. یک نمونه از این برنامه را در جدول زیر می‌بینید:

نکات مهم: حداقل ۲ تا ۳ لیتر آب در روز بنوشید. ادویه‌جاتی مثل نمک را کم استفاده کنید و روغن حذف شود. حتی روغن‌زیتون را بسیار کم بریزید.

مطالعه بیشتر: رژیم لاغری کم هزینه

تفاوت رژیم کانادایی ۷، ۱۳ و ۱۵ روزه چیست؟

در جدول زیر تفاوت رژیم کانادایی ۷روزه، ۱۳روزه و رژیم کانادایی اصلی ۱۵ روزه را از چند جهت مشاهده می‌کنید.

مطالعه بیشتر: رژیم ویت واچرز چگونه به کاهش وزن کمک می‌کند؟ راهنمای کامل

بعد از رژیم کانادایی چه بخوریم تا وزن برنگردد؟

پس از اتمام رژیم کانادایی 15 روزه، بدن در وضعیت حساس صرفه‌جویی در انرژی و محرومیت شدید غذایی قرار می‌گیرد. اگر بلافاصله به سفره عادی خانوار یا غذاهای پرکالری برگردید، بدنتان تمام انرژی ورودی را به سرعت به چربی تبدیل کرده و وزنی که برای ازدست‌دادنش زحمت کشیده‌اید، به‌سرعت برمی‌گردد.

برای جلوگیری از این اتفاق، رژیم را معکوس اجرا کنید:

• افزایش پله‌ای کالری (پنج روز اول): کالری را یک‌باره بالا نبرید. فقط ۱۰۰ تا ۲۰۰ کالری به کالری روزهای آخر رژیم اضافه کنید و این میزان را ازطریق پروتئین‌های کم‌چرب (مرغ، ماهی، تخم‌مرغ) و سبزیجات تامین کنید.
• شروع مجدد و آرام کربوهیدرات‌های پیچیده: تا ۳ تا ۵ روز اول، دور نان سفید، برنج سفید و شیرینی‌جات را خط بکشید. کربوهیدرات را خیلی محدود و فقط از منابع پیچیده مانند جو دو سر، نان سبوس‌دار یا مقدار کمی حبوبات وارد کنید.
• کاهش شدید نمک و فست‌فود: در طول رژیم ذخایر آب بدن تخلیه می‌شود. مصرف نمک زیاد باعث جذب ناگهانی آب و افتادن ۱ تا ۳ کیلوگرم وزن کاذب روی ترازو در عرض ۴۸ ساعت می‌شود.
• تقسیم وعده‌ها به حجم‌های کوچک: گوارش پس‌از ۱۳ روز محدودیت، توان هضم وعده‌های سنگین را ندارد. غذای روزانه را در ۴ تا ۵ وعده سبک در طول روز تقسیم کنید.
• نوشیدن آب زیاد و پیاده‌روی سبک: روزی ۸ تا ۱۰ لیوان آب بنوشید و ۳۰ دقیقه پیاده‌روی کنید تا به بدن سیگنال سوزاندن کالری‌های جدید داده شود.

آیا رژیم کانادایی برای همه افراد ایمن است؟

هیچ منبعی معتبری تأیید نمی‌کند که رژیم کانادایی برای همۀ افراد امن باشد. اتفاقا بررسی‌ها حاکی از خطرات این رژیم برای بخش بزرگی از جامعه است. افت شدید کالری دریافتی در رژیم کانادایی، محدودیت‌های بسیار سخت‌گیرانه و حذف طیف وسیعی از مواد غذایی حیاتی، فشار مضاعفی به ارگان‌های داخلی وارد می‌کند. حال تصور کنید این ارگان‌ها از قبل سالم نباشند!

افراد مبتلا به بیماری‌های زمینه‌ای مانند دیابت، مشکلات قلبی‌عروقی، نارسایی کلیه یا کبد، زنان باردار و شیرده، کودکان و نوجوانان، سالمندان و کسانی که سابقه اختلالات خوردن یا افت فشار و قند خون دارند، تحت هیچ شرایطی نباید سراغ این رژیم بروند. حتی در افراد کاملا سالم نیز اجرای این رژیم می‌تواند عوارض حادی مانند افت شدید قند خون، سرگیجه، اختلال در ریتم قلب، ریزش مو و افت ناگهانی متابولیسم را به همراه داشته باشد؛ بنابراین اجرای خودسرانه آن توصیه نمی‌شود.

هیچ‌کس به‌اندازۀ یک پزشک متخصص تغذیه صلاحیت اینکه به شما بگوید کدام رژیم برای فردی با شرایط شما امن‌ترین است را ندارد. پس قبل‌از هر کاری، چند دقیقه وقت بگذارید و در یک جلسه ویزیت آنلاین از پزشکان دکتردکتر راهنمایی بگیرید.

عوارض رژیم کانادایی و احتمال بازگشت وزن

رژیم کانادایی اصلی برخلاف رژیم‌های سالم و شناخته‌شده‌ای مثل رژیم مدیترانه ای، وعده‌های غذایی بسیار کوچکی را در نظر می‌گیرد که برای سیرنگه‌داشتن یک فرد بالغ، چه مرد باشد چه زن، کافی نیست. باتوجه‌به کاهش شدید کالری در آن، احتمال خستگی، سرگیجه، سردرد و یبوست بالاست و ممکن است بعد از دو هفته بدن با کمبود ویتامین‌ها و مواد معدنی ضروری مثل B12، آهن و کلسیم مواجه شود. بسیاری از موادغذایی مهم برای بدن از همه گروه‌های غذایی حذف شده‌اند و تنوع میوه‌ها و سبزیجات در آن بسیار کم است. 

رژیم ۱۳ روزه متابولیسم کانادایی محدودیت‌های شدید و سخت‌گیرانه‌ای دارد و هیچ‌یک از متخصصان تغذیه آن را تأیید نمی‌کنند. یکی از معایب اصلی این رژیم، وعده صبحانه آن است که در بیشتر روزها فقط شامل یک فنجان چای یا قهوه، بدون قند و هیچ غذای دیگری درکنار آن است. این در حالی است که صبحانه مهم‌ترین وعده غذایی روزانه است و باید کامل باشد.

علاوه بر آن، برنامه این رژیم تقریبا ثابت است و توصیه شده است که نوع و مقدار غذاها در وعده‌های مختلف آن تغییر داده نشوند. مگر می‌شود همه افراد بتوانند گوشت گاو مصرف کنند؟ آیا ماهی، مرغ، اسفناج یا هویج برای همه مناسب‌اند؟ به افراد دیابتی، بادار، شیرده، کودکان و افراد مبتلا به بیماری‌های کلیوی، قلبی و تیروئید فکر کنید که هر غذایی را نمی‌توانند بخورند!

مطالعه بیشتر: برنامه رژیم لاغری بانوان 

پیشنهاد می‌کنیم که ویدیو زیر را مشاهده کنید زیرا در این ویدیو، میزان اثرگذاری رژیم‌های لاغری سخت و کم‌کالری به زبان ساده بررسی شده‌اند:

چه کسانی نباید رژیم کانادایی بگیرند؟

باید بدانید که رژیم کانادایی شدید و غیراصولی به بدن وارد می‌کند. بنابراین اگر در یکی از گروه‌های زیر قرار می‌گیرید، این رژیم تحت هیچ شرایطی برای شما امن نیست و نباید اقدام به اجرای آن کنید:

• زنان باردار و شیرده: به دلیل نیاز حیاتی جنین و نوزاد به درشت‌مغذی‌ها و ریزمغذی‌ها برای رشد؛
• کودکان، نوجوانان و افراد در سنین رشد: به‌دلیل احتمال اختلال در رشد استخوانی و هورمونی؛
• بیماران مبتلا به دیابت (نوع ۱ و ۲): به‌دلیل خطر بالا و حاد افت ناگهانی قند خون (هیپوگلیسمی)؛
• افراد مبتلا به بیماری‌های قلبی‌عروقی و فشار خون: به‌دلیل شوک کالری و اختلال الکترولیت‌ها؛
• بیماران کلیوی و کبد چرب: به‌دلیل فشار بالای دفع پروتئین و کتون‌ها و آسیب‌ کلیه و کبد؛
• افراد دارای سابقه سنگ کیسه صفرا: به‌دلیل خطر تشکیل سنگ‌های جدید؛
• مبتلایان به اختلالات خوردن (آنورکسیا و بولیمیا): به‌دلیل احتمال عود رفتارهای وسواسی غذایی؛
• سالمندان و افراد دارای پوکی استخوان: به‌دلیل ریسک شدید تحلیل عضلانی و کاهش تراکم استخوان؛
• افرادی که شغل‌های پرتحرک یا نیازمند تمرکز بالا دارند: به‌دلیل احتمال سرگیجه، بی‌حالی و بی‌تمرکزی ناشی از افت انرژی.

کلام آخر دکتردکتر

در این مقاله، درباره رژیم کانادایی صحبت کردیم که بسیاری از افراد آن را در اینترنت جست‌وجو می‌کنند. هیچ رژیم رسمی تأییدشده‌ای با عنوان رژیم کانادایی در منابع علمی وجود ندارد. اگر به برنامه آن دقت کنید، ساده و دردسترس به نظر می‌رسد و شامل غذاهای تازه ازجمله میوه‌ها و سبزیجات است. بااین‌حال، تنوع غذایی ندارد و بسیاری از غذاهای مفید برای بدن را حذف کرده است.

وعده‌های آن آن‌قدر کوچک‌اند که یک فرد بالغ را حتی نمی‌توانند سرپا نگه دارند. متخصصان تغذیه هشدار می‌دهند که محدودیت شدید کالری می‌تواند باعث کمبود مواد مغذی در بدن شود. واقعیت را بخواهید این رژیم بیشتر شبیه سودجویی است. انگار عده‌ای با طراحی این رژیم خواسته‌اند معایب آن را نشان دهند و درعوض، رژیم‌غذایی خودشان را بفروشند. به همین دلیل، اگر درباره رژیم میوه خواری هم تحقیق می‌کنید، بهتر است پیش از شروع آن محدودیت‌های تغذیه‌ای و خطر احتمالی کمبود مواد مغذی را در نظر بگیرید و درباره مناسب بودن آن با متخصص تغذیه مشورت کنید.

به‌جای اعتماد به یک رژیم سخت‌گیرانه که با واردکردن شوک به متابولیسم بدن شما درعرض ۲ هفته باعث کاهش وزن سریع شود، از برنامه غذایی سالم و متعادلی که ویژه خودتان باشد پیروی کنید. پیشنهاد می‌کنیم از متخصصان تغذیه دکتردکتر مشاوره بگیرید. هم امکان ویزیت آنلاین برایتان فراهم است و هم می‌توانید از سیستم نوبت‌دهی دکتردکتر برای مراجعه حضوری بهره‌مند شوید.

منابع

scribd

betterme

betterme

سؤالات متداول