مجله پزشکی دکتر دکتر

سندروم سوء جذب یا جذب نشدن چربی و غذا در بدن چیست؟

27 مرداد 1399

41

بیماری‌های گوارش- نقشه راه بیماری‌ها
سندروم سوء جذب یا جذب نشدن چربی و غذا در بدن چیست؟

به این مقاله امتیاز دهید

امتیاز این مقاله: 3.8

سندروم سوء جذب چیست و چگونه تشخیص داده می‌شود، این بیماری چه نشانه ها و علائمی را دارد؟ در این مقاله به این سوالات پاسخ می‌دهیم.

نشامه‌های بیماری سوء جذب و پیامدها و عوارض آن می‌تواند خطرناک باشند. در ادامه درباره‌ی این موضوعات صحبت خواهیم کرد.

سندروم سوء جذب چیست؟

با داشتن یک رژیم غذایی سالم، بدن از ویتامین‌ها و املاح موجود در آن استفاده می‌کند. اما به دلیل عارضه‌ای به نام سندروم سوء جذب(malabsorption syndrome)، بدن قادر به دریافت مقدار کافی از مواد مغذی از غذاها نخواهد بود.

مشکلات گوارشی باعث بروز علائمی همچون نفخ و اسهال خواهد شد. مهم‌تر از آن، سندروم سوء جذب باعث بروز مشکلات جدی‌تری همچون بالا رفتن خطر بروز عفونت و شکستگی استخوان می‌شود.

علت سندروم سوء جذب

به صورت طبیعی، بیش‌تر مواد مغذی از طریق دیواره‌ی روده‌ی کوچک و در جریان گوارش مواد غذایی در دستگاه گوارش وارد جریان خون می‌شود. باقی مواد مغذی از طریق روده بزرگ جذب می‌شود. سپس خون مواد مغذی مانند کلسیم و پروتئین را به استخوان‌ها، عضلات و اندام‌های بدن می‌رساند. علاوه بر این مواد اضافی از طریق مدفوع از بدن خارج می‌شود.

چندین بیماری مختلف بر فرایند جذب مواد مغذی اثر می‌گذارند.

عفونت ناشی از باکتری‌ها، ویروس‌ها و انگل‌ها به دیواره‌ی روده آسیب رسانده و به همین دلیل مواد غذایی قابلیت عبور از آن و وارد خون شدن را از دست می‌دهند، در این حالت مواد مغذی از طریق مدفوع از بدن خارج می‌شوند.

برخی دیگر از دلایل سوء جذب عبارتند از:

  • فیبروز سیستیک و بیماری‌های دیگری که روی لوزالمعده اثر می‌گذارد
  • عدم تحمل لاکتوز و دیگر مشکلات آنزیمی مرتبط
  • اختلالات روده‌ای مانند بیماری سلیاک که در آن پروتئین گلوتن موجود در گندم، جو و چاودار سیستم ایمنی بدن را تحریک کرده و باعث می‌شود که این دستگاه به بدن حمله کند.

درک برخی از علت‌های بروز سندروم سوء جذب زمانی آسان‌تر می‌شود که بدانیم این عوامل چگونه روی سیستم گوارشی انسان اثر می‌گذارند

برای مثال، عمل جراحی برداشتن بخشی از روده باعث می‌شود که مساحت کمتری از روده قادر به جذب مواد مغذی باشد. بیماری سلیاک گاهی منجر به ایجاد زخم‌هایی در دستگاه گوارش می‌شود و همین موضوع جذب مواد غذایی درون خون را دشوار می‌کند.

علائم سندروم سوء جذب

سوء جذب باعث بروز ناراحتی در قسمت شکم مانند گاز و نفخ می‌شود. دیگر علائم آن عبارتند از:

  • اسهال 
  • مدفوع بد بو و شل
  • مدفوع رنگ روشن یا حجیم
  • مدفوعی که به علت چسبنده یا شناور بودن به راحتی با سیفون به چاه فاضلاب منتقل نمی‌شود
  • از دست دادن وزن
  • اگزما یا راش‌های پوستی فلس مانند

اسهال مزمن یکی از شایع‌ترین علائم سوء جذب است‌. در صورت مشاهده و تجربه‌ی هر کدام از این علائم به پزشک مراجعه کنید.

عوارض سندروم سوء جذب چیست؟

عوارض جانبی و مشکلات سندروم سوء جذب

اگر بدن به اندازه‌ی کافی ویتامین، املاح و دیگر مواد مغذی مورد نیاز خود را دریافت نکند با مشکلات بسیاری رو به رو خواهد شد. 

  • اگر سوء جذب درمان نشود، احتمال بروز مشکلات و عوارض جانبی زیر وجود دارد:
  • بالاتر رفتن خطر بروز عفونت‌ها
  • کم شدن تراکم استخوان که خطر بروز شکستگی استخوانی را بالا می‌برد
  • رشد و وزن‌گیری آهسته‌تر کودکان

گروهی از مواد مغذی مانند ویتامین آ و روی برای سلامت دستگاه ایمنی بدن و رشد بسیار حیاتی هستند. اگر بدن مقدار کافی از این مواد و دیگر ویتامین‌ها و املاح مهم را جذب نکند، سلامتی انسان در معرض خطر قرار خواهد گرفت.

نشانه‌های سندروم سوء جذب

چه کسانی بیش‌تر در معرض ابتلا به بیماری سندروم سوء جذب قرار دارند؟

کودکان مبتلا به گاستروانتریت معده (stomach flu) بیش‌تر از سایر کودکان در معرض خطر ابتلا به سندروم سوء جذب کوتاه مدت هستند. این نوع از بیماری معمولاً نیازی به درمان ندارد. 

احتمال بروز نوع پیشرفته‌ی سندروم سوء جذب در صورت ابتلا به یکی از این بیماری‌های گوارشی بیش‌تر است:

  • بیماری سلیاک
  • فیبروز سیستیک (در این بیماری بدن موکوس یا مخاط غلیظی تولید می‌کند که روی سلامت ریه‌ها و دستگاه گوارش اثر می‌گذارد) 
  • بیماری کرون (التهاب ناشی از این بیماری، جذب مواد غذایی توسط روده را دشوارتر می‌کند.)

دیگر عواملی که احتمال بروز این سندروم را در افراد بالا می‌برد، عبارتند از:

  • مصرف ملین‌‌ها و یا آنتی بیوتیک‌ها برای مدت طولانی
  • جراحی روده
  • سفر به مناطقی که انگل‌های روده‌ای زیادی در آن وجود دارد.

راه‌های تشخیص سندروم سوء جذب

زمانی که پزشک مشکوک به بروز سندروم سوء جذب باشد، از بیمار در مورد علائمی که تجربه می‌کند و غذاهایی که میخورد سوال‌هایی خواهد پرسید. بعد از آن پزشک برای پی بردن به علت بروز مشکل، چندین آزمایش انجام خواهد داد. این آزمایش‌ها عبارتند از:

  • آزمایش مدفوع: مقدار زیاد چربی موجود در مدفوع می‌تواند نشان‌دهنده‌ی سوء جذب باشد.

تست هیدروژن – لاکتوز تنفسی: برای اندازه‌گیری مقدار جذب مواد مغذی، بعد از  اینکه بیمار یک محلول حاوی قند شیر یا لاکتوز نوشید، مقدار هیدروژن موجود در تنفس او اندازه گیری می‌شود.

تست عرق: بررسی نمونه عرق و سنجش میزان کلر آن  به تشخیص سیستیک فیبروز کمک می‌کند. یکی از اثرات این بیماری فقدان آنزیم‌ها برای گوارش صحیح غذا است.

  • نمونه برداری از روده کوچک: یک نمونه کوچک بافتی از روده کوچک برداشته شده و بعد در آزمایشگاه از نظر وجود علائم عفونت یا دیگر مشکلات بررسی می‌شود.
  • آندوسکوپی: در این روش تشخیصی به کمک لوله‌ی باریک، بلند و انعطاف پذیری که سر آن دوربین وصل شده است داخل روده به دقت بررسی می‌شود.

درمان سندروم سوء جذب

درمان سندروم سوء جذب به علت آن بستگی دارد. گاهی ممکن است یک رژیم غذایی خاص، با هضم و جذب راحت‌تر و سریع‌تر برای بیمار طراحی شود. گاهی هم برای جبران کمبود مواد مغذی که به خوبی جذب نشده‌اند، مکمل‌های غذایی تجویز می‌شوند.

گاهی علت بروز سندروم سوء جذب، فعال بودن بیش از حد لوله‌ی گوارشی است. در این شرایط داروهای خاصی برای فرد تجویز می‌شود تا دستگاه گوارش آرام‌تر شده و مواد مغذی زمان بیشتری برای ورود به جریان خون داشته باشند. اگر دلیل بروز این بیماری یک عفونت باشد، برای فرد آنتی بیوتیک تجویز خواهد شد.

درمان سندروم سوء جذب چیست؟

مراقبت در خانه و پیشگیری از سندروم سوء جذب

سندروم سوء جذب همیشه قابل پیشگیری نیست، خصوصاً زمانی که فرد به بیماری سلیاک، سیستیک فیبروز و یا دیگر بیماری‌های مزمن مبتلا باشد. بیماری مزمن نوعی از بیماری در حال پیشرفت و مدت دار است که فرد را برای چند ماه یا حتی تا پایان عمر درگیر می کند.

ولی فرد در صورت ابتلا به این بیماری‌ها و برای کنترل شدن بیماری باید نهایت همکاری با پزشک معالج خود را داشته باشد. بیمار با دقت و تنها در صورت نیاز باید داروهای ملین و آنتی بیوتیک مصرف کند.

در صورتی که برای بیمار یک رژیم غذایی سرشار از مواد مغذی تجویز شده باشد، در صورت داشتن هر گونه سوالی می‌تواند با پزشک فوق تخصص گوارش، کارشناس تغذیه یا پرستار در میان گذارد.

منبع:

webmd

با امتیازدهیِ این صفحه به بهتر شدن محتوای ما کمک کنید

به این مقاله امتیاز دهید

امتیاز این مقاله: 3.8

این نوشته را با دوستان خود به اشتراک بگذارید

نوشته های مرتبط

پرسش و پاسخ درباره «سندروم سوء جذب یا جذب نشدن چربی و غذا در بدن چیست؟»

41 پاسخ به “سندروم سوء جذب یا جذب نشدن چربی و غذا در بدن چیست؟”

  1. محدثه گفت:

    سلام من قدم ۱۶۶وزنم ۴۷ نمیدونم چرا چاق نمیشم تغذیم هم مناسب میشه راهنماییم کنید

    • خانم دکتر نازلی آتش زر گفت:

      سلام آزمايش tsh بديد و

      برای معاینه کامل و تجویز دارو، به صورت حضوری به متخصص غدد مراجعه کنید.

  2. علی گفت:

    سلام .
    من بچگی خیلی تپل بودم تا قبل ۲ساگی ولی اون زمان سنگ کلیه داشتم بعد از اینکه همراه ادرار سنگ دفع شده وزنمو از دست دادم کلا هر کاری میکنم وزن نمیگیرم قدم ۱۷۷وزنم ۵۵ به نظر شما چیکار کنم؟
    ممنون

    • خانم دکتر نازلی آتش زر گفت:

      سلام بايد

      برای معاینه کامل و تجویز دارو، به صورت حضوری به متخصص غدد مراجعه کنید.

  3. فاطمه زینی گفت:

    سلام خانوم دکتر
    من ازمایش دادم هیچ مشکلی ندارم ویتامین هم مصرف میکنم اصلا چاق نمیشم اشتهامم خیلی خوبه ولی اصلا اصلا غذا جذب بدنم نمیشه

  4. خالد گفت:

    سلام من ۲۷ سالمه قدم ۱۷۱ وزنم ۴۶ اشتها م خیلی خوبی ولی اضافه وزن ندارم

    • خانم دکتر نازلی آتش زر گفت:

      سلام لطفا آزمايش Tsh freet4 بديد و

      برای معاینه کامل و تجویز دارو، به صورت حضوری به متخصص غدد مراجعه کنید.

  5. Melina گفت:

    سلام خسته نباشید
    من ۱۸ سالمه و خیلی لاغرم ۴۵ کیلو وزن دارم ، سینه‌م هم تقریبن می تونم بگم صافه هیچ رشدی نداشته ، همیشه احساس سردی می کنم و دست و پاهام عرق سرد می کنه ، ریزش موی شدید دارم و پریودم هم نامنظمه ، شدیدن هم دچار دژاوو ( آشنا پنداری)می شم ک تا آمپول B6 ،B12، و B complex نزدم حالم بهتر نمیشه و همش حالت تهوع و سرگیجه و سردرد شدید می گیرم ، صورتم هم همیشه رنگ پریدست ، و بدنم خیلی ضعیفه ، ۱۰ ساله بطور منظم از هر مکمل های ویتامین استفاده می کنم ولی هیچ تاثیری نداره تا آمپول نزنم بهتر نمی شه ک دوام آمپول هم نهایت یه روزه باز از فرداش حالم بد می شه و ضعف می کنه بدنم

    • خانم دکتر آمنه مرشدی گفت:

      سلام
      عزیزم شما اول باید یک چکاپ کامل بدین زیر نظر متخصص داخلی

  6. حیدر شاهی گفت:

    سلام من دقیقا همین علامو دارم سوجذب سندرم دکتر زیاد رفتم خواهشن کمک کنید داغون شدم

    • خانم دکتر آمنه مرشدی گفت:

      سلام
      آزمایش cbc, diff, bun, cr, ast, alt, alkp, bs, na, k, s/e,s/c انجام دادین؟

  7. میر سجاد گفت:

    سلام خسته نباشید من سه چهار ماهه که اسهال خفیف دارم و سو هاضمه و شکمم قور قور میکنه میشه راهنماییم کنین که چه آزمایشهایی بدم تا بدونم بیماریم چیه؟

    • خانم دکتر آمنه مرشدی گفت:

      سلام
      آزمایش cbc, diff, bun, cr, ast, alt, alkp, bs, na, k, s/e,s/c بدین

  8. ایزدی گفت:

    سلام من ۳۹ سالمه هیکلم همیشه لاغربود اما صورت تپلی داشتم حدود۱۰ ساله بدنم خیلی ضعیف میشه وزن ۴۳ مونده نمیدونم چکارکنم حدودهشت سال پیش دیگه سینه هام هم کوچک شده همه دارویی هم خوردم مکمل ها وحتی داروهای گیاهی یه مدت خوب میشه دوباره برمیگرده لاغر میشم به حدی که رنگ صورتم پریده وزردمیشه صورتم هم خیلی لاغر خیلی آزمایش دادم چیزی ندیدم فقط یه بار میکروب معده داشتم رفتم دکتر برطرف شدولی بازم لاغر وضعیفم

    • خانم دکتر نازلی آتش زر گفت:

      سلام تحت نظر متخصص داخلي باشيد تا مكمل براتون تجويز كنن
      اما لاغري شما ژنتيكي هست
      ورزش ميتونه بهتون كمك كنه
      اما نبايد كربوهيدرات زياد مصرف كنيد چون خطر كبد چرب هست
      لطفا

      برای معاینه کامل و تجویز دارو، به صورت حضوری به متخصص داخلی مراجعه کنید.

  9. علی گفت:

    سلام ببخشید من کلا از ابتدا لاغر بودم و همچنین اعضای دیگر خانواده هم تیپ بدنی اکتومورف هستیم.
    نمیدونم هرکاری میکنم وزن بگیرم تا امروز موفق نشدم
    باشگاه هم دوماخی هست میرم و با برنامه غذایی و مصرف مکمل هم نتیجه ای نگرفتم. ازمایش هم داده بودم مشکل خاصی نداشتم…

    • خانم دکتر نازلی آتش زر گفت:

      سلام بعضي ها ژنتيكشون اينطوريه، اما به اين معنا نيست هرچي بخوريد منحر به كبد چرب نميشه
      بايد رعايت كنيد
      پروتئين بيشتر مصرف كنيد
      و كربوهيدرات كمتر
      چون خطر كبد چرب هست

  10. آرمیـــن گفت:

    سلام خسته نباشید .من حدود۱۶ سالمه و بدن خیلی ضعیفی دارم مدفعوم هم بد بو و چسبنده و حجیم است پاهام سرد میشع و بسیار بی اشتهام مقدار کمی بد غذا هم هستم میشع راهنمایی کنین

    • خانم دکتر نازلی آتش زر گفت:

      سلام بايد به متخصص گوارش مراجعه كنيد از نظر اختلال در جذب بررسي شيد
      لطفا

      برای معاینه کامل و تجویز دارو، به صورت حضوری به متخصص گوارش مراجعه کنید.

  11. محمد امینی گفت:

    من هروقت نان و محصولات گندم میخورم دچار بی‌حالی کسلی و افت شدید انرژی میشم.
    مقداری هم نفخ پیدا میکنم دلیل چیه

    • خانم دکتر آمنه مرشدی گفت:

      سلام
      بررسی از نظر سلیاک انجام شود

  12. afsane گفت:

    سلام خسته نباشید
    من دوسال پیش یبوست شدیدی گرفتم چند ماهی درگیر بودم تا برطرف شد ولی کاهش وزن داشتم خیلی لاغر شدم یک آزمایش هم دادم نرمی استخوان داشتم قرص هایی که پزشک تجویز کرده بودن مصرف کردم الان هم وزن من ثابت مونده وعده های غذاییمم مرتبه فک میکنم چیزی جذب بدنم نمیشه

    • خانم دکتر نازلی آتش زر گفت:

      سلام باتوجه به كاهش وزنتون بايد كلونوسكوپي انجام بديد و

      برای معاینه کامل و تجویز دارو، به صورت حضوری به متخصص داخلی مراجعه کنید.

  13. بهروز گفت:

    سلام
    یک سال هست نفع معده دارم ،بعضی وقتها کم و زیاد می شود ، میل به هر نوع غذا دارم و اشتهای خوبی دارم ، اجابت مزاج دو بار در روز دارم ،بعضی مواقع سوزش شدید سر معده دارم ، وزن هم اضافه نمیشه الان دو ماه هست که فعالیت بدنی م کم شده وزن 4 کیلو کمتر شده ،لطف راهنمایی فرمایید .

    • خانم دکتر نازلی آتش زر گفت:

      سلام لازمه كه از نظر هليكوباكتر معده بررسي شيد و اندوسكوپي دهيد و

      برای معاینه کامل و تجویز دارو، به صورت حضوری به متخصص داخلی مراجعه کنید.

  14. فاطمه گفت:

    سلام من یه مدت وقتی استرس میگرم یا اسهال شدید میشم یا یبوست
    و حس میکنم الان جذب بدنم پایین من هرچی میخورم جوری که باید تاثیرشو حس نمیکنم
    مثلا ۲ شات اسپرسو میخورم ولی روی خواب و انرژیم تاثیری نمیزاره
    در روز هم ۲الی ۳ باز اجابت مزاج دارم و چند مدتی اشتهام کم شده
    گاهی هم روده ها تیر میکشه
    و نفخ پیدا میکنم

    علایمم به سمدروم روده تحریک پذیر هم میخوره فکنم

    • خانم دکتر نازلی آتش زر گفت:

      سلام بايد بررسي كامل گوارشي انجام بديد
      لطفا

      برای معاینه کامل و تجویز دارو، به صورت حضوری به متخصص گوارش مراجعه کنید.

  15. Amr گفت:

    سلام من هر غذایی می خورم سریع باید بام دستشویی حتی موز هم ک میگن خوبه بازم باید برم دستشویی ، مشکل چیه باید چیکار کنم؟

    • خانم دکتر نازلی آتش زر گفت:

      سلام حركت رودتون زياده
      به متخصص گوارش بريد تا درمانتون كنن
      لطفا

      برای معاینه کامل و تجویز دارو، به صورت حضوری به متخصص گوارش مراجعه کنید.

  16. ^…فاطمه…^ گفت:

    سلام وقتتون بخیر
    من چند روزه که دچار نفخ شدم و با اینکه یه وعده غذایی رو کامل میخورم یک ساعت بعد معدم دچار ضعف شدید میشه
    روزی دو الی سه بار هم نیاز به اجابت مزاج دارم
    میخواستم بدونم ممکنه دچار سندروم سو جذب شده باشم؟!
    ممنون میشم راهنماییم کنید.

    • خانم دکتر آمنه مرشدی گفت:

      سلام
      سندرم سو جذب خیر بعیده

  17. مینا گفت:

    سلام. من سه ساله ک دل درد های شدید و اسهال شدید دارم و با پیگیری ها ب هیچ جایی نرسیدم و هیچ کدوم از پروبیوتیک ها و دارو ها بهم جواب نداذه. باید چیکار کنم

    • خانم دکتر نازلی آتش زر گفت:

      سلام لطفا اين آزمايشات را بديد
      Cbc.diff esr crp
      S/E
      Calprotectin
      Ferritin
      و

      برای معاینه کامل و تجویز دارو، به صورت حضوری به متخصص گوارش مراجعه کنید.

      ر

  18. ناصر گفت:

    سلام علائم سوی جذب دارم وزنم کم میشه اشتهام کم سردم میشه سینه ام دردمیگیره شکمم قرقر میکنه

    • خانم دکتر نازلی آتش زر گفت:

      سلام بايد از نظر بيماري سلياك يا حساسيت به لاكتوز يا اختلال پانمراس بررسي شيد
      به متخصص گوارش مراجعه كنيد

  19. رضا گفت:

    سلام.علائم سو جذب رو دارم.عضله ها و ماهیچه ها رو از دست دادم اصلا وزن زیاد نمیشه درصورتی که غذام خیلی خوبه

    • خانم دکتر نازلی آتش زر گفت:

      سلام بايد توسط متخصص گوارش ويزيت شويد و از مظر سلياك بررسيتون كنن
      اين آزمايشاتم بديد
      Cbc.diff esr crp anti-ttg
      Anti endomysial
      Ferritin
      25ohvitD

      • امیر گفت:

        سلام من از کودکی لاغر اندام بودم حتی خیلی لاغر تر از افراد اطرافم در صورتی که خوراک خوبی دارم ولی جذب بدنم نمیشود،الان ۲۷سال سن دارم ولی هنوز لاغر اندامم ممنون میشم راهنمایی کنید

        • خانم دکتر نازلی آتش زر گفت:

          سلام از نظر پرماري تيروييد بررسي شيد و به متخصص غدد مراجعه كنيد تا معاينتون كنن درمان لازم براتون شروع كنن
          لطفا p> برای معاینه کامل و تجویز دارو، به صورت حضوری به متخصص غدد مراجعه کنید.

  20. مریم گفت:

    سلام شبتون خوش
    مدت دوماه که دل درد ودل پیچه های شدید دارم واز طرفی هم دچار اضطراب واسترس هستم وتپش قلب هم میگیرم احساس میکنم دچار سندرم سو جذب غذا شدم چون دفع ناقص دارم بصورت بلغمی و رنگ روشن

    از دکترهای عزیز تقاضای کمک و راهنمایی دارم

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

جدیدترین بیماری های اضافه شده

کتابچه ها

دیدگاه های اخیر

خانم دکتر آمنه مرشدی:

سلام مدفوع سیاهرنگ و قیری و چسبنده مطرح کننده خونریزی گوارشی است با توج...

خانم دکتر آمنه مرشدی:

سلام اگه خون خلطی و مخلوط با مدفوعه باید بررسی بیشتر شوید و از نظر التها...

خانم دکتر آمنه مرشدی:

سلام در حال حاضر جای نگرانی نیست نشستن روی سطح نرم مثل بالشت باشه...

خانم دکتر آمنه مرشدی:

سلام عفونا ادراری مطرحه اگر امکان ویزیت حضوری ندارید، می‌توانید از مش...

خانم دکتر آمنه مرشدی:

سلام خیر اصولا اثری ندارد...

خانم دکتر آمنه مرشدی:

سلام بستگی به شدتش دارد...

خانم دکتر آمنه مرشدی:

سلام چون سوزش داره عفونت ادراری مطرحه...

خانم دکتر آمنه مرشدی:

سلام ازمایش و کشت مدفوع بدین...

خانم دکتر آمنه مرشدی:

سلام میانگین قدش با توجه به قد شما و پدرش احتمالا حدود ۱۷۴ البته اگه بلو...