سرماخوردگی در تابستان، به‌دلیل درگیری فرد با انتروویروس‌ها بروز می‌کند. در حالت کلی، ویروس‌ها یکی از اصلی‌ترین دلایل ابتلای افراد به سرماخوردگی به شمار می‌روند. با این حال، در فصل تابستان با گرم شدن هوا ماهیت ویروس‌های بیماری‌زا برای سرماخوردگی تغییر می‌کنند. سرماخوردگی تابستانی، معمولاً با نشانه‌هایی مانند آبریزش بینی، گلو درد و همچنین مشکلات معده بروز می‌کند. برای درمان سرماخوردگی در فصول مختلف، مراجعه به پزشک ضروری بوده و اقدام‌های خانگی نیز برای درمان کارساز هستند.
برای توضیح جامع‌تر، این مطلب از مجله سلامت و پزشکی دکتردکتر را به بررسی نکات مهم در مورد سرماخوردگی در تابستان، علت و روش‌های درمان اختصاص می‌دهیم. با ما همراه باشید.
اگر سوالی داشتید، در بخش نظرات مطرح کنید تا کارشناس سلامتی دکتردکتر پاسخ دهد.
سرماخوردگی در تابستان چیست؟
سرماخوردگی تابستانی، همان سرماخوردگی عادی است که در هر فصل سال به آن مبتلا می‌شویم. با اینکه ابتلا به سرماخوردگی در فصول سرد شایع‌تر است، اما در تابستان نیز بنابه دلایل مختلف بروز می‌کند. سرماخوردگی تابستانی معمولاً با آلرژی‌های فصلی اشتباه گرفته می‌شود، در حالی که تفاوت‌های اساسی بین این دو وجود دارد.
-
متخصص گوش، حلق و بینی4,6 (42)تهراندریافت نوبت آنلاین -
متخصص گوش، حلق و بینی3,9 (60)تهراندریافت نوبت آنلاین
-
متخصص گوش، حلق و بینی4,4 (170)تهراندریافت نوبت آنلاین
-
متخصص گوش، حلق و بینی4,7 (47)تهراندریافت نوبت آنلاین
-
متخصص گوش، حلق و بینی4,2 (291)تهراندریافت نوبت آنلاین
-
متخصص گوش، حلق و بینی3,9 (28)تهراندریافت نوبت آنلاین
-
متخصص گوش، حلق و بینی4,3 (122)تهراندریافت نوبت آنلاین
-
متخصص گوش، حلق و بینی4,4 (146)تهراندریافت نوبت آنلاین
علت بروز سرماخوردگی تابستانی چیست؟
برخلاف تصور عموم، علت سرماخوردگی فقط قرارگرفتن در معرض هوای سرد نیست. بلکه تماس با ویروس‌های عامل ابتلا به بیماری است. آلودگی افراد به این ویروس‌ها کافیست تا دچار سرماخوردگی شوند.
براساس مقاله‌ای منتشرشده در وبسایت health.clevelandclinic،
مهم‌ترین دلیل ابتلا به سرماخوردگی در تابستان، ویروس‌هایی به نام انتروویروس‌ها (Enteroviruses)، هستند.
انتروویروس‌ها، نوعی از ویروس‌های سرماخوردگی هستند که در فصل تابستان بیشتر از ویروس‌های عامل سرماخوردگی در زمستان شیوع پیدا می‌کنند.
جدا از ویروس‌ها، سایر دلایل عبارتند از:
- تماس با افراد بیمار؛ دست‌دادن، روبوسی یا حضور در محیط آلوده
- حضور در مکان‌های شلوغ؛ بی‌اطلاعی از حضور افراد بیمار
- تغییر ناگهانی دمای بدن؛ ورود و خروج سریع به مکان‌های سرد و گرم
- کاهش توانایی سیستم ایمنی بدن؛ به‌دلیل کم‌خوابی، استرس و تغذیه نامناسب
- استفاده مکرر از کولر؛ قرارگرفتن در معرض هوای سرد و خشک
ضعیف بودن سیستم ایمنی، تغذیه نامناسب، کم‌آبی بدن و تماس با سطوح آلوده، از دیگر دلایل سرماخوردگی تابستانی به شمار می‌روند.
علت سرماخوردگی مکرر در تابستان
عوامل محیطی و سبک زندگی در فصل گرم زمینه را برای ابتلای پی‌درپی به سرماخوردگی فراهم می‌کنند. علل سرماخوردگی مکرر در فصل تابستان عبارت‌اند از:
- فعالیت انتروویروس‌ها (ویروس‌های مخصوص تابستان): در زمستان «رینوویروس‌ها» عامل سرماخوردگی هستند و در تابستان «انتروویروس‌ها» شیوع پیدا می‌کنند. این ویروس‌ها در هوای گرم و مرطوب به‌راحتی تکثیر می‌شوند و علت بروز علائم سرماخوردگی در تابستان، از‌جمله تب، گلودرد، گرفتگی بینی و حتی مشکلات گوارشی هستند.
- تغییرات ناگهانی دما و باد کولر: رفت‌وآمد بین هوای گرم بیرون و هوای خنک خانه شوک دمایی به بدن وارد می‌کند. باد مستقیم سیستم‌های سرمایشی مخاط بینی و گلو را خشک می‌کند و به‌این‌ترتیب، بدن در برابر ورود ویروس‌ها ضعیف می‌شود.
- اشتباه گرفتن آلرژی فصلی با سرماخوردگی: حساسیت تابستانی علائمی شبیه به سرماخوردگی دارد. اگر مدام احساس عطسه، آبریزش بینی و خارش گلو دارید، ممکن است دچار آلرژی درمان‌نشده شده باشید نه سرماخوردگی ویروسی مکرر.
- کم‌آبی بدن: تعریق زیاد در تابستان و عدم جبران آب از‌دست‌رفته، تعادل مایعات بدن را به هم می‌ریزد. کم‌آبی، تولید بزاق و ترشحات مخاطی ضدمیکروب را کاهش داده و سیستم ایمنی را برای مبارزه با عفونت‌ها تضعیف می‌کند.
- حضور بیشتر در محیط‌های سرپوشیده و شلوغ: استفاده مشترک افراد از فضاهای بسته‌ای که کولر در آنها روشن است (مانند مراکز خرید، وسایل حمل‌ونقل عمومی و رستوران‌ها)، انتقال ویروس را بین افراد راحت‌تر می‌کند.
- کمبود خواب و استرس سفر یا تعطیلات: تغییر در الگوی خواب شبانه در شب‌های بلند تابستان و مسافرت‌های متعدد سطح هورمون کورتیزول را بالا می‌برد و توان دفاعی بدن را در برابر ویروس‌ها کاهش می‌دهد.
اگر علائم سرماخوردگی در تابستان بیشتر از ۱۰ تا ۱۴ روز طول بکشد، با تب همراه باشد یا مدام تکرار شود، بهتر است برای ارزیابی دقیق و درمان سریع سرماخوردگی به پزشک مراجعه کنید.
علائم سرماخوردگی در تابستان
علائم سرماخوردگی تابستانی، تا حدودی با علائم سرماخوردگی‌های فصول سرد مشابه‌اند. برای مثال:
- آبریزش بینی
- سرفه‌کردن
- سردرد
- احساس فشار در سینوس‌ها یا سر
- گلو درد
- انرژی پایین
- دردهای عضلانی
- عطسه‌کردن
برای جلوگیری از تشدید علائم و کوتاه‌کردن مدت‌زمان بیماری، بهتر است در همان روزهای نخست به متخصص گوش، حلق و بینی مراجعه کنید.
نکته! بسیاری از سرماخوردگی‌های زمستانی (به خصوص در بزرگسالان) باعث تب نمی‌شوند، اما ویروس‌های تابستانی ناشی از انتروویروس‌ها می‌توانند زمینه تب‌کردن را نیز فراهم کنند.
بررسی تفاوت‌های علائم سرماخوردگی و آلرژی در تابستان
با اینکه تشخیص تفاوت‌های بین سرماخوردگی تابستانی و آلرژی دشوار است، اما در جدول زیر، چند مورد از تفاوت‌های مهم را آورده‌ایم:
| تفاوت‌ها | توضیحات |
| تب | آلرژی معمولاً با بروز تب همراه نیست. |
| زمان ابتلا به بیماری | آلرژی هنگام تماس با آلرژن‌ها و به محض شروع فصل گرده بروز می‌کند. |
| طول بیماری یا دوره نقاهت | آلرژی ممکن است چندین هفته طول بکشد، در حالی که سرماخوردگی شدید نهایتاً تا دو هفته بهبود می‌یابد. |
| الگوی علائم | علائم آلرژی احتمالاً در بعضی موقعیت‌ها کاهش می‌یابد. |
| احساس خستگی | سرماخوردگی با احساس خستگی شدید همراه است، در حالی که هنگام آلرژی فرد چندان دچار خستگی نمی‌شود. |
| دردهای عضلانی | هنگام ابتلا به آلرژی، فرد دردهای عضلانی شدید را تجربه نمی‌کند. در حالی که در سرماخوردگی چنین نیست. |
| واکنش به داروها | مصرف بعضی از داروها مانند داروهای ضد حساسیت، برای درمان علائم سرماخوردگی کارساز نیستند. |
برای تشخیص دقیق سرماخوردگی و آلرژی، حتماً باید به پزشک متخصص مراجعه کرده و علائم خود را گزارش دهید.
سرماخوردگی کودکان در فصل تابستان
در حالت کلی، سرماخوردگی نوزاد معمولاً به دلیل سیستم ایمنی ضعیف و تکامل نیافته آنها بروز می‌کند. یعنی چندان ارتباطی به فصل سرد یا گرم نداشته و عامل اصلی بروز علائم بیماری، ویروس‌های سرماخوردگی هستند. کودکان نیز معمولاً در تماس با محیط و بازی با کودکان دیگر دچار سرماخوردگی می‌شوند. میزان شیوع سرماخوردگی در کودکان بیشتر از بزرگسالان است. زیرا آنها چندان با نکات بهداشتی و رعایت آنها آشنا نیستند. با این حال، روند سرماخوردگی کودکان در تابستان کوتاه‌تر از بزرگسالان است و بیشتر از یک هفته طول نمی‌کشد.
نکته! بلافاصله بعد از مشاهده علائم اولیه بیماری در نوزاد یا کودک خود به پزشک مراجعه کنید.
روش‌های درمان سرماخوردگی در تابستان
برای درمان سرماخوردگی راهکارهای متعددی وجود دارند، این راهکارها عبارتند از:
- مصرف داروهای بدون نسخه
- درمان سرماخوردگی در خانه
- رعایت رژیم غذایی
- درمان‌های گیاهی و سنتی
در ادامه، نکات مهم را در ارتباط با موارد فوق بررسی خواهیم کرد.
دارو برای سرماخوردگی تابستانی
بیشتر سرماخوردگی‌های تابستانی، ظرف چند روز از بین می‌روند و نیازی به درمان دارویی ندارند. با این حال، مصرف داروهای زیر در کاهش علائم بیماری و جلوگیری از تشدید علائم موثر هستند:
- مسکن‌های بدون نسخه برای کاهش تب و درد؛ استامینوفن، ایبوپروفن، ژلوفن
- ضد‌احتقان‌ها برای کاهش سرفه و گرفتگی بینی؛ مانند سودوافدرین، نفازولین
- ضدحساسیت‌ها برای تسکین علائم کلی؛ مانند دیفن‌هیدرامین، فکسوفنادین
- آنتی‌بیوتیک‌ها در صورت بروز عفونت ثانویه؛ مانند آموکسی‌سیلین، سفالکسین
نکته! آنتی‌بیوتیک‌ها تاثیری بر درمان سرماخوردگی نداشته و بدون نسخه پزشک توصیه نمی‌شوند. بهتر است این داروها را هنگام درگیری با عفونت‌های ثانویه مانند عفونت گوش مصرف کنید.
درمان خانگی سرماخوردگی در تابستان
برای درمان سرماخوردگی کودکان و بزرگسالان در خانه نکات زیر را رعایت کنید:
- دوش آب گرم؛ برای رفع گرفتگی بینی
- استفاده از دستگاه بخور؛ برای باز شدن مجاری تنفسی
- استراحت و گرم نگه‌داشتن بدن؛ برای تسریع روند بیماری
- مصرف مایعات و هیدراته نگه‌داشتن بدن؛ مانند آب، آب پرتقال، آب لیموشیرین
- مصرف غذاهای مفید؛ مانند سوپ مرغ، آش
- اجتناب از مصرف الکل یا نوشیدنی‌های انرژی‌زا؛ برای جلوگیری از تحریک گلو و دستگاه ایمنی
- مصرف میوه‌های حاوی ویتامین سی؛ مانند پرتقال، لیموشیرین، توت‌فرنگی، لیموترش
داروی گیاهی سرماخوردگی در تابستان
شواهد نشان می‌دهند که استفاده از درمان‌های گیاهی و سنتی، برای کاهش علائم سرماخوردگی کارساز هستند. لازم به ذکر است که این نوع درمان‌ها هرگز مناسب کودکان و نوزادان نیست. همچنین بزرگسالان نیز باید قبل از استفاده از آنها با پزشک مشورت کنند.
- معجون عسل، آبلیمو و زنجبیل: ترکیب آب ولرم، عسل طبیعی، چند قطره آبلیمو و زنجبیل تازه، سد دفاعی گلو را تقویت کرده و سرفه‌های خشک را آرام می‌کند.
- قدرت سیر و پیاز در غذا: سیر و پیاز خام یا پخته، حاوی ترکیبات ضدباکتری و ضدویروسی قوی هستند که سیستم ایمنی را در برابر ویروس‌های تابستانی واکسینه می‌کنند.
- دمنوش ریشه شیرین‌بیان: این دمنوش به کاهش التهاب گلو و نرم کردن مجاری تنفسی کمک می‌کند، اما مصرف زیاد آن برای افراد دارای فشارخون بالا خطرناک است.
- چای سبز و چای زنجبیل: سرشار از آنتی‌اکسیدان‌هایی هستند که سموم بدن را دفع کرده و گرفتگی‌های بینی و سینوس‌ها را باز می‌کنند.
- دمنوش آویشن و پونه: این ترکیب معجزه‌آسا یکی از قوی‌ترین ضدعفونی‌کننده‌های طبیعی برای مجاری تنفسی است که به کاهش سرفه و برطرف کردن گرفتگی سینه کمک می‌کند.
- گل‌گاوزبان و لیموعمانی: این دمنوش سنتی با خاصیت آرام‌بخشی، بدن‌درد و خستگی ناشی از سرماخوردگی را تسکین می‌دهد و به خواب راحت‌تر کمک می‌کند.
- اکیناسه: یکی از گیاهان دارویی شناخته‌شده در سطح جهان که مصرف عصاره یا دمنوش آن در روزهای اول بروز علائم، می‌تواند طول دوره بیماری را کوتاه‌تر کند.
- دمنوش نعناع فلفلی: منتول موجود در نعناع فلفلی به باز شدن سینوس‌های گرفته و رقیق شدن مخاط تنفسی کمک چشمگیری می‌کند.
نکته! فراموش نکنید که داروهای گیاهی برای همه مناسب نیستند. زیرا تحقیقات کافی برای حمایت قطعی از اثربخشی این درمان‌ها وجود ندارد.
میوه برای سرماخوردگی در تابستان
تابستان فصل میوه‌های آبدار و خوشمزه است؛ بسیاری از این میوه‌ها داروی طبیعی برای تقویت سیستم ایمنی و شکست ویروس‌های تابستانی محسوب می‌شوند. انتخاب میوه‌های مناسب به جبران آب از‌دست‌رفته و تسکین التهاب گلو و بدن‌درد کمک می‌کند.
میوه‌های تابستانی شفابخش برای سرماخوردگی عبارت‌اند از:
- هندوانه و طالبی: این میوه‌های تابستانی سرشار از آب و الکترولیت‌های طبیعی هستند و مشکل کم‌آبی ناشی از تعریق و تب را به‌خوبی برطرف می‌کنند. همچنین حاوی آنتی‌اکسیدان لیکوپن هستند که التهاب را کاهش می‌دهد.
- مرکبات تابستانی (مثل گریپ‌فروت و لیموترش): این منابع سرشار از ویتامین C برای تقویت گلبول‌های سفید و مقابله با عفونت‌های ویروسی حرف اول را می‌زند. البته اگر گلودرد شدیدی دارید، بهتر است با احتیاط و به مقدار ملایم مصرف کنید.
- توت‌فرنگی و انواع توت رنگی: توت‌فرنگی مملو از ویتامین C و ترکیبات ضدالتهابی است که به بهبود سریع‌تر مخاط آسیب‌دیده و کاهش ضعف و بی‌حالی کمک می‌کند.
- آلو و هلو: این میوه‌های آبدار حاوی ویتامین A و C هستند که به حفظ سلامت بافت مخاطی گلو و مجاری تنفسی کمک می‌کنند و روند بهبود سرماخوردگی را سرعت می‌بخشند.
- خیار (به‌عنوان میوه آبرسان): خیار با طبع خنک و درصد بالای آب، بهترین گزینه برای تسکین التهاب و خشکی گلو در روزهای گرم تابستان است.
برای کسب اطلاعات بیشتر در خصوص میوه‌های مفید، می‌توانید مطلب میوه برای سرماخوردگی را مطالعه کنید.
درمان سرماخوردگی در تابستان چند روز طول می‌کشد؟
در پاسخ به اینکه سرماخوردگی چند روز طول می‌کشد، درمان سرماخوردگی تابستانی، مانند سرماخوردگی‌های فصول سرد بین یک‌هفته تا ۱۰ روز طول می‌کشد. با این حال، علایم بیماری از روز هفتم کاهش می‌یابند. البته، این موضوع به میزان استراحت و رعایت نکات پزشک نیز بستگی دارد. یعنی، هرچه فرد بیشتر از خود مراقبت کند، سرماخوردگی سریع‌تر برطرف خواهد شد.
آیا می‌توانیم از ابتلا به سرماخوردگی تابستانی پیشگیری کنیم؟
برای پیشگیری از سرماخوردگی تابستانی، رعایت نکات زیر کارساز خواهند بود:
- پیش از غذا‌خوردن یا دست‌زدن به صورت خود، حتماً دست‌هایتان را بشویید؛
- از یک رژیم غذایی سالم و غنی از ویتامین سی پیروی کنید؛
- اگر سیستم ایمنی ضعیفی دارید، به استخرهای عمومی مراجعه نکنید؛
- در صورت بروز علائم سرماخوردگی، در خانه بمانید؛
- با افراد مشکوک به بیماری دست ندهید و روبوسی نکنید؛
- به صورت مکرر در معرض کولر‌های سرد و خشک قرار نگیرید؛
- مکمل‌های زینک و ویتامین سی مصرف کنید.
همچنین، در صورت مشاهده علائم اولیه می‌توانید بعد از مشورت با پزشک، داروهای سرماخوردگی بدون نسخه مانند استامینوفن را مصرف کنید.
کلام آخر دکتردکتر
برای درمان سریع سرماخوردگی در تابستان، می‌توانید به پزشک عمومی یا متخصص داخلی مراجعه کنید. متخصصان این حوزه بعد از معاینه اولیه و بررسی علایم، مراحل درمانی مانند داروها و مراقبت‌های خانگی را به شما اعلام می‌کنند.
برای دریافت نوبت از بهترین پزشکان عمومی و متخصصین داخلی در سراسر ایران، می‌توانید به سامانه نوبت‌دهی آنلاین دکتردکتر مراجعه کنید.
