درمان پسوریازیس چیست؟ از روش‌های خانگی تا درمان‌های کلینیکی و دارویی

بیماری پوستی صدف یا پسوریازیس از جمله شایع ترین بیماری های پوستی است که به علت حمله سیستم ایمنی بدن به سلول های پوستی ایجاد می‌شود. برای همین، پسوریازیس یک بیماری خودایمنی پوست به حساب می‌آید. راهکارهای خانگی و گیاهی درمان بیماری پوستی صدف بسیار ساده و قابل اجرا هستند، درعین حال تاثیر بسیاری دارند. با این‌حال، مراجعه به متخصص پوست هم گزینه‌ای مهم و اساسی برای درمان پسوریازیس است. در ادامه این مطلب از مجله دکتردکتر با ما همراه باشید تا ۱۰ روش درمان خانگی پسوریازیس را که البته گیاهی هم هستند، به شما معرفی کنیم.

در پایان، پرسش‌های خود را مطرح کنید تا کارشناس سلامتی دکتردکتر پاسخ دهد. 

 روش‌های مدیریت پسوریازیس

اگر مبتلا به پسوریازیس هستید، مجموعه راهکارهایی کاربردی در منزل وجود دارند که به درمان پسوریازیس و بهتر شدن وضعیت ضایعه‌های پوستی کمک قابل‌توجهی می‌کنند. با این که بهترین کار مراجعه به دکتر پوست است، ولی انواع درمان خانگی پسوریازیس که اغلب هم گیاهی هستند، تاثیرات مثبتی روی درمان بیماری پوستی پسوریازیس دارند.

درمان پسوریازیس معمولاً با استفاده از کرم‌های موضعی، نوردرمانی یا داروهای سیستمیک انجام می‌شود. از آنجایی که این بیماری می‌تواند با خارش پوست همراه باشد، کنترل التهاب و مرطوب نگه‌داشتن پوست در کاهش خارش مؤثر است. در ادامه، شما را با روش‌های خانگی مختلف آشنا می‌کنیم.

۱. از گیاهان دارویی برای درمان پسوریازیس استفاده کنید

استفاده از گیاهان دارویی به درمان بیماری پوستی پسوریازیس کمک می‌کند. آلوئه ورا، زردچوبه، انگور اورگان و کپسایسین از دسته گیاهان برای درمان این بیماری بسیار موثر هستند.

گیاه/ماده طبیعی	خاصیت اصلی	روش استفاده
آلوئه ورا	آنتی‌اکسیدان، کاهش وسعت و ضخامت ضایعات	استفاده موضعی به‌صورت ژل یا کرم
زردچوبه	ضدالتهاب، پیشگیری از پیشرفت بیماری	مصرف در غذا یا مکمل‌های غذایی
انگور اورگان	آنتی‌اکسیدان، بهبود علائم پوستی	کرم‌های موضعی حاوی عصاره یا ماده خالص
کپسایسین (فلفل قرمز)	کاهش درد و قرمزی ضایعات	استفاده موضعی در کرم‌ها یا پمادهای تخصصی

بعضی از کرم های دارویی حاوی کپسایسین بوده و استفاده موضعی از آن در سیر درمان بیماری پسوریازیس موثر است. امکان سفارش آنلاین دارو از سامانه دکتردکتر هم برایتان وجود دارد.

۲.  بهترین مکمل‌های غذایی برای پسوریازیس

هرچند هیچ مکملی درمان استاندارد یا قاتل پسوریازیس نیستند، برخی مکمل‌ها ممکن است در کاهش علائم مؤثر باشند:

• روغن ماهی (امگا ۳): ممکن است به کاهش التهاب کمک کند؛ بااین‌حال، شواهد اثربخشی آن برای درمان پسوریازیس قطعی نیست.
• ویتامین D: در تنظیم عملکرد سیستم ایمنی و سلامت پوست نقش دارد، اما مصرف خوراکی آن همیشه علائم پسوریازیس را بهبود نمی‌دهد.
• گلوکزامین: مکملی است که بیشتر برای حمایت از سلامت مفاصل و کاهش علائم آرتروز استفاده می‌شود؛ شواهد کافی درباره تأثیر آن بر پسوریازیس وجود ندارد.
• کندرویتین: برای کمک به کاهش علائم مشکلات مفصلی مصرف می‌شود، اما اثربخشی آن در درمان پسوریازیس اثبات نشده است.

پیش از مصرف مکمل‌ها با پزشک مشورت کنید.

۳.  جلوگیری از خشکی پوست برای درمان پسوریازیس

خشکی پوست ژنتیکی یا اکتسابی، باعث تشدید علایم بیماری پوستی صدف می‌شود. شما باید مدام سطح پوست خود را با کرم‌های مرطوب‌کننده مناسب به دور از خشکی نگه دارید. بهتر است، روی ضایعات قرمزی با پوسته‌های نقره‌ای رنگ، لایه ضخیم‌تری از کرم مرطوب‌کننده بمالید.

۴. جلوگیری از ایجاد حساسیت پوستی برای درمان پسوریازیس

اگر مبتلا به بیماری پوستی پسوریازیس، از پوست سر تا پسوریازیس ناخن هستید، بهتر است از مصرف عطر و صابون هایی که باعث ایجاد حساسیت های پوستی و بدتر شدن ضایعات پوستی شما می‌شوند هم اجتناب کنید. برای انتخاب صابون و عطر مناسب  با بیماری خود، بهتر است از دکتر پسوریازیس راهنمایی بگیرید.

۵. کاهش استرس برای درمان پسوریازیس

استرس باعث شعله‌ورشدن علایم بیماری پوستی صدف می‌شود. با کنترل استرس و تلاش برای ماندن در حس آرامش، می‌توانید به بهبود سریع بیماری پسوریازیس کمک کنید.

۶.  قرار گرفتن در معرض خورشید برای درمان پسوریازیس

نور خورشید یکی از بهترین درمان های پسوریازیس است. به نقاط بدون پسوریازیس، کرم ضد آفتاب بمالید و ۵ یا ۱۰ دقیقه در روز جلوی نور آفتاب بایستید. بیش از حد زیر نور آفتاب نروید، نور خورشید بیش از حد می‌ تواند خطر ابتلا به سرطان پوست را بالا ببرد. در این مقاله می‌توانید لیست بهترین ضد آفتاب ایرانی را مطالعه کنید.

۷. اجتناب از مصرف دخانیات و الکل برای درمان پسوریازیس

در صورتی که مبتلا به بیماری پوستی صدف هستید، استعمال دخانیات و تنباکو باعث تشدید و وخیم‌تر شدن ضخامت پوستی می‌شود. بهتر است تا در اسرع وقت، استعمال دخانیات و سیگارکشیدن را ترک کنید.

مصرف بیش از اندازه الکل  یا همان اوردوز مشروب باعث تشدید بیماری پسوریازیس می‌شود. گاهی بیماران به خصوص در جوامع غربی، برای کاهش استرس و درد ضایعات پوستی به مصرف الکل پناه می‌برند. این را بدانید که مصرف الکل فقط و فقط سیر بیماری پسوریازیس را بدتر می‌کند.

۸. حمام با آب گرم برای درمان پسوریازیس

حمام‌کردن با آب گرم یا ولرم با نمک دریایی، روغن معدنی، شیر یا روغن زیتون می‌تواند خارش در ضایعات پوستی صدف را تسکین دهد. استفاده از مرطوب‌کننده‌های مناسب بعد از استحمام را برای درمان این نوع بیماری پوستی فراموش نکنید.

برای درمان پسوریازیس چه بخوریم؟

انتخاب غذاهای سالم می‌تواند به کنترل التهاب، حفظ وزن مناسب و بهبود سلامت عمومی کمک کند. بهتر است موارد زیر را در رژیم غذایی خود بگنجانید:

• میوه‌ها،
• سبزیجات،
• غلات کامل،
• حبوبات،
• پروتئین‌های کم‌چرب،
• منابع چربی‌های مفید مانند ماهی‌های چرب، گردو و روغن زیتون.

ماهی‌های سرشار از امگا ۳ ممکن است به کاهش التهاب کمک کنند، اما شواهد درباره تأثیر مستقیم آنها بر ضایعات پوستی پسوریازیس قطعی نیست. اضافه‌وزن می‌تواند با پسوریازیس را تشدید کند؛ بنابراین، در صورت اضافه‌وزن، کاهش وزن تدریجی و اصولی ممکن است به بهبود کنترل بیماری کمک کند.

غذاهای ممنوعه برای پسوریازیس

بهتر است مصرف گوشت‌های فرآوری‌شده، غذاهای سرشار از چربی اشباع، خوراکی‌های دارای قند افزوده و الکل را محدود کنید؛ زیرا این موارد ممکن است بر التهاب، وزن یا شدت علائم در برخی افراد تأثیر بگذارند.

• گوشت‌های فرآوری‌شده: مانند سوسیس و کالباس؛ بهتر است مصرف آن‌ها محدود شود.
• غذاهای پرچرب: به‌ویژه غذاهای حاوی مقدار زیادی چربی اشباع.
• خوراکی‌های شیرین: مانند نوشابه‌های شیرین، شیرینی‌ها و محصولات دارای قند افزوده.
• الکل: ممکن است در برخی افراد علائم را تشدید کند و با بعضی داروهای پسوریازیس تداخل داشته باشد.

لازم نیست بدون دلیل پزشکی، گروه‌های غذایی کاملی مانند لبنیات یا مواد غذایی حاوی گلوتن را حذف کنید.

درمان پسوریازیس سر در طب سنتی

درمان‌های سنتی و گیاهی ممکن است به کاهش خشکی، خارش و پوسته‌ریزی ناشی از پسوریازیس سر کمک کنند؛ بااین‌حال، شواهد علمی درباره اثربخشی بسیاری از روش‌های طب سنتی محدود است. استفاده از روش‌های درمان سنتی پسوریازیس باید در کنار درمان‌های توصیه‌شده توسط متخصص پوست باشد، نه به‌جای آنها.

زالو درمانی برای پسوریازیس

شواهد علمی معتبری برای اثربخشی زالودرمانی در درمان پسوریازیس وجود ندارد. این روش درمان استاندارد بیماری محسوب نمی‌شود و ممکن است خطر خونریزی، عفونت و واکنش‌های پوستی را به همراه داشته باشد. بنابراین، زالودرمانی نباید جایگزین درمان‌های تأییدشده پسوریازیس شود.

درمان پسوریازیس با حجامت

حجامت به‌عنوان روش مؤثر برای درمان پسوریازیس تأیید نشده است. شواهد بالینی کافی برای اثبات تأثیر آن بر کاهش التهاب، پوسته‌ریزی یا جلوگیری از عود بیماری وجود ندارد. حجامت، به‌ویژه در صورت انجام غیراصولی، می‌تواند موجب عفونت، خونریزی و ایجاد زخم شود؛ بنابراین، استفاده از آن برای درمان پسوریازیس توصیه نمی‌شود.

درمان پسوریازیس با قارچ گانودرما

قارچ گانودرما در برخی محصولات مکمل و طب سنتی به دلیل ترکیبات زیست‌فعال آن مطرح می‌شود، اما منابع علمی و پزشکی شواهدی مبنی بر اثربخشی آن در درمان پسوریازیس ارائه نمی‌کنند. درحال‌حاضر، شواهد بالینی کافی برای توصیه گانودرما به‌عنوان درمان این بیماری وجود ندارد. مصرف مکمل‌های آن نیز باید با نظر پزشک انجام شود؛ زیرا احتمال عوارض جانبی و تداخل با برخی داروها وجود دارد.

درمان پسوریازیس با روغن گیاهی

برخی روغن‌های گیاهی ممکن است با نرم‌کردن پوست و کاهش خشکی، به تسکین علائم پسوریازیس پوست سر کمک کنند؛ اما اثر آنها با درمان دارویی یکسان نیست.

• روغن نارگیل: می‌تواند به نرم‌شدن پوسته‌های ضخیم و مرطوب‌ماندن پوست سر کمک کند؛ شواهد درباره اثر مستقیم آن بر التهاب پسوریازیس محدود است.
• آلوئه‌ورا: فرآورده‌های موضعی حاوی آلوئه‌ورا ممکن است به کاهش خارش، التهاب و پوسته‌ریزی کمک کنند، اما برای تأیید اثربخشی آن به پژوهش‌های بیشتری نیاز است.
• روغن زیتون: ممکن است به نرم‌شدن پوسته‌ها و کاهش خشکی پوست سر کمک کند، ولی درمان اصلی پسوریازیس نیست.

پیش از استفاده از هر فرآورده گیاهی، آن را از نظر احتمال تحریک یا حساسیت پوستی بررسی کنید و از کندن پوسته‌ها بپرهیزید. در صورت تداوم علائم، بهتر است متخصص پوست درمان مناسب را انتخاب کند.

درمان کلینیکی پسوریازیس

درمان کلینیکی پسوریازیس به شدت بیماری، وسعت ضایعات، محل درگیری و پاسخ فرد به درمان‌های قبلی بستگی دارد. متخصص پوست ممکن است از نوردرمانی، لیزر اگزایمر یا ترکیبی از روش‌های درمانی استفاده کند. این روش‌ها با کاهش فعالیت غیرطبیعی سلول‌های پوستی و التهاب به کنترل علائم کمک می‌کنند، اما معمولاً بیماری را به‌طور دائمی از بین نمی‌برند. در موارد متوسط تا شدید، ممکن است درمان‌های دارویی سیستمیک یا بیولوژیک نیز ضروری باشند.

درمان قطعی پسوریازیس با لیزر

درمان قطعی پسوریازیس با لیزر در حال حاضر امکان‌پذیر نیست. لیزر اگزایمر یکی از روش‌های درمانی است که با تاباندن پرتو فرابنفش B (UVB) با شدت بالا به نواحی درگیر، به کاهش پلاک‌ها و التهاب کمک می‌کند. این روش بیشتر برای ضایعات محدود مناسب است و نسبت به نوردرمانی کل بدن، پوست سالم اطراف را کمتر در معرض اشعه قرار می‌دهد. درمان با لیزر معمولا به چند جلسه نیاز دارد و ممکن است عوارضی مانند قرمزی، التهاب یا تاول ایجاد کند. احتمال بازگشت ضایعات نیز وجود دارد؛ بنابراین، انتخاب این روش باید با نظر متخصص پوست انجام شود.

نور درمانی برای پسوریازیس

نوردرمانی یا فتوتراپی یکی از روش‌های درمانی پسوریازیس است که در آن پوست تحت نظر پزشک در معرض مقدار کنترل‌شده‌ای از اشعه فرابنفش قرار می‌گیرد. این اشعه سرعت تکثیر بیش‌ازحد سلول‌های پوستی را کاهش می‌دهد و به بهبود پلاک‌ها کمک می‌کند. روش‌های اصلی نوردرمانی عبارت‌اند از:

• UVB با باند باریک: یکی از روش‌های رایج برای پسوریازیس پلاکی و قطره‌ای است که به درمان موضعی پاسخ کافی نداده‌اند.
• PUVA: در این روش، داروی حساس‌کننده به نور به نام پسورالن پیش از تابش اشعه UVA استفاده می‌شود. این روش ممکن است برای موارد شدیدتر به کار رود، اما خطر عوارض طولانی‌مدت، از جمله سرطان پوست، را افزایش می‌دهد.

نوردرمانی معمولا به جلسات متعدد نیاز دارد و باید با نظارت متخصص انجام شود. استفاده خودسرانه از تخت‌های برنزه‌کننده یا قرارگرفتن طولانی‌مدت در معرض نور خورشید، جایگزین ایمنی برای این درمان نیست.

درمان دارویی پسوریازیس

داروهای پسوریازیس با توجه به شدت بیماری، محل ضایعات و میزان پاسخ به درمان انتخاب می‌شوند. در موارد گسترده یا مقاوم، پزشک ممکن است داروهای خوراکی، تزریقی یا بیولوژیک تجویز کند. مهم‌ترین گزینه‌ها عبارت‌اند از:

• متوترکسات: دارویی سرکوب‌کننده سیستم ایمنی که برای کنترل برخی موارد متوسط تا شدید پسوریازیس استفاده می‌شود و به پایش آزمایشگاهی نیاز دارد.
• سیکلوسپورین: با مهار فعالیت سیستم ایمنی می‌تواند به کنترل سریع بیماری در موارد منتخب کمک کند؛ اما به دلیل عوارض احتمالی کلیوی و افزایش فشارخون، معمولا برای مصرف طولانی‌مدت مناسب نیست.
• آسیترتین: نوعی رتینوئید خوراکی است که در برخی انواع پسوریازیس شدید کاربرد دارد و به دلیل خطر ناهنجاری جنین، محدودیت‌های جدی مرتبط با بارداری دارد.
• داروهای بیولوژیک: داروهایی مانند آدالیمومب، اتانرسپت و اوستکینومب با هدف قراردادن بخش‌های مشخصی از سیستم ایمنی، التهاب ناشی از پسوریازیس را کاهش می‌دهند.

پیش از شروع درمان، پزشک وضعیت سلامت فرد، بیماری‌های زمینه‌ای، احتمال عفونت و عوارض دارو را بررسی می‌کند. انتخاب دارو و مدت مصرف آن باید تحت نظر متخصص پوست باشد.

جدیدترین درمان پسوریازیس

درمان‌های جدید پسوریازیس بیشتر بر مهار هدفمند مسیرهای ایمنی دخیل در التهاب تمرکز دارند. داروهای بیولوژیک جدیدتر با هدف قرار دادن مولکول‌هایی مانند اینترلوکین‌های ۱۷ و ۲۳، می‌توانند در بسیاری از بیماران به کاهش قابل‌توجه ضایعات پوستی کمک کنند. برخی داروهای خوراکی هدفمند نیز گزینه‌های دیگری برای بیمارانی هستند که به درمان‌های موضعی پاسخ کافی نمی‌دهند.

برای نمونه، داروهای مهارکننده IL-17 و IL-23 از گزینه‌های درمانی هدفمند هستند که انتخاب آنها به شدت بیماری، شرایط فرد و دسترسی به دارو بستگی دارد. این درمان‌ها ممکن است پوست را تا حد زیادی پاک کنند، اما به معنای درمان قطعی بیماری نیستند و امکان عود وجود دارد.

انتخاب جدیدترین درمان همیشه به‌معنای انتخاب بهترین درمان برای همه افراد نیست؛ متخصص پوست باید اثربخشی، عوارض، بیماری‌های همراه و هزینه درمان را در نظر بگیرد.

درمان‌های موضعی پسوریازیس

درمان‌های موضعی معمولا اولین گزینه برای پسوریازیس خفیف تا متوسط هستند و به کاهش التهاب، خارش، پوسته‌ریزی و ضخامت پلاک‌ها کمک می‌کنند. نوع دارو با توجه به محل ضایعات و شدت علائم انتخاب می‌شود.

• کورتیکواستروئیدهای موضعی: التهاب، قرمزی و خارش را کاهش می‌دهند؛ مصرف طولانی‌مدت یا استفاده از انواع قوی در نواحی حساس باید تحت نظر پزشک باشد.
• آنالوگ‌های ویتامین D: داروهایی مانند کلسی‌پوتریول به تنظیم رشد سلول‌های پوستی کمک می‌کنند و ممکن است به‌تنهایی یا همراه کورتیکواستروئیدها استفاده شوند.
• مرطوب‌کننده‌ها و نرم‌کننده‌ها: خشکی و ترک‌خوردگی پوست را کاهش می‌دهند و به نرم‌شدن پوسته‌ها کمک می‌کنند، اما به‌تنهایی جایگزین داروهای ضدالتهاب نیستند.
• دیتـرانول: می‌تواند رشد سریع سلول‌های پوستی را کاهش دهد، اما احتمال تحریک پوست و ایجاد لکه روی لباس و سطوح وجود دارد.
• مهارکننده‌های کلسینورین: داروهایی مانند تاکرولیموس یا پیمکرولیموس ممکن است در برخی نواحی حساس، مانند صورت و چین‌های پوستی، با تجویز پزشک استفاده شوند.

برای انتخاب درمان مناسب، محل ضایعات اهمیت زیادی دارد؛ مثلا، پسوریازیس پوست سر ممکن است به شامپوها یا محلول‌های دارویی نیاز داشته باشد. اگر درمان موضعی مؤثر نباشد یا ضایعات گسترده باشند، پزشک می‌تواند نوردرمانی یا داروهای سیستمیک را پیشنهاد کند.

کلام آخر دکتردکتر

در این مطلب از ۱۰ روش خانگی گفتیم که برای هر کسی در دسترس و اجرایی هستند. بعضی از راهکارهای خانگی و درمان گیاهی بیماری پوستی صدف هم ساده و قابل اجرا و در عین حال تأثیرگذار هستند. با این حال، توصیه می‌کنیم که قبل از هر کاری ابتدا با دکتر پوست مشورت کنید. اگر به دنبال شناخت عوامل مؤثر در بروز بیماری هستید، آشنایی با علت پسوریازیس در کودکان نیز می‌تواند مفید باشد. برای مشاوره و درمان بیماری پوستی پسوریازیس، تحت نظر بهترین دکترهای متخصص پوست می‌توانید از سیستم نوبت‌دهی آنلاین دکتردکتر کمک بگیرید.

شما تا به حال از این روش‌ها برای درمان پسوریازیس استفاده کرده‌اید؟ چه نتیجه‌ای گرفتید؟ تجربه خود را با ما و دیگر خوانندگان مجله دکتردکتر به اشتراک بگذارید.

منبع

healthline.com

mayoclinic clevelandclinic  nhs

سوالات متداول

اشتراک گذاری