قرص ضداسهال از داروهای حیاتی در سبد قرص خانههاست. لوپرامید، بیسموت ساب سالیسیلات و کائولین و پکتین از انواع قرص ضد اسهال هستند که تاثیر فوری دارند. بهترین قرص اسهال به شرایط خاص بیمار و علت اسهال بستگی دارد. با این حال ویژگی مشترک این داروها، جذب سریع و کمک به کاهش دیگر علائم همراه با اسهال است. هرچند که در هنگام بروز مشکلی مثل اسهال باید به دکتر گوارش مراجعه کنید ولی با مصرف انواع قرص ضد اسهال، حرکت روده کند شده و بسیاری از انگلها و باکتریها از بین میروند.
برای فهمیدن سازوکار قرص اسهال و پاسخ این سؤال که «قرص اسهال اسمش چیه؟»، در ادامه این مطلب از مجله دکتردکتر با ما همراه باشید تا بهترین قرص های اسهال را به شما معرفی کنیم.
اگر سوالی دارید، میتوانید در انتهای همین صفحه و در بخش نظرات بنویسید تا کارشناس سلامتی دکتردکتر پاسخ دهد.
قرص اسهال چیست؟
قرص اسهال برای تسکین کوتاهمدت اسهال شدید تجویز میشود. این دارو دفعات اجابت مزاج را کم میکند، غلظت مدفوع را بهبود میبخشد و جلوی تخلیۀ بیشازحد روده براثر بیماری پروکتیت و سایر بیماریهای مشابه را میگیرد. قرص دل پیچه و اسهال درمانگر عفونت یا مسمومیت پشت پرده نیست و صرفا بهعنوان درمان حمایتی برای مدیریت علائم و جلوگیری از عوارض جانبی کاربرد دارد. این داروها در دو نوع تجویزی و غیرتجویزی در داروخانهها یافت میشوند.
مکانیسم اثر قرص اسهال
رودۀ ما مسیر حرکت آب و غذاست. وقتی دچار اسهال میشویم، یکی از این دو اتفاق در این مسیر رخ دادهاند: سرعت حرکت زیاد شده یا دیوارهها شروع به ترشح بیشازحد آب کردهاند. انواع قرص اسهال این شرایط را
روش اول: ترمز در روده!
گروهی از قرصها مثل لوپرامید با اعصاب روده سروکار دارند. این داروها با فرمان مستقیم به گیرندههای عصبی دیوارۀ روده، انقباضات روده را آهستهتر میکنند. وقتی محتویات روده با سرعت کمتری حرکت کنند، بدن بیشتر فرصت دارد تا آب موجود در غذاها را دوباره جذب کند. در نتیجه، مدفوع سفتتر شده و دفعات دفع کاهش مییابد.
روش دوم: جذب سموم!
یک گروه دیگر از داروها مثل یک لایه محافظ روی دیوارۀ روده مینشیند؛ هم با میکروبها میجنگد و هم اجازه نمیدهد دیواره روده آب زیادی به بیرون ترشح کند. در نتیجه التهاب کم میشود و چون آب کمتری از بدن به داخل روده میریزد، دفعات اجابت مزاج کاهش مییابد. بهترین قرص اسهال یعنی بیسموت سابسیلیسيلات چنین مکانیسم اثری دارد.
روش سوم: اسفنج جاذب!
مقادیر زیاد آب و محرکهای سرگردان در محیط روده باعث اسهال میشود. گروه سوم داروهای ضداسهال در مسیر روده حرکت میکنند و سطح مقطع زیاد آنها، سموم تولیدشده و آب اضافه را به خود جذب میکند. با جمعآوری آب اضافه، بقایای غذا در داخل روده سفت میشود و اسهال از بین میرود. مکانیسم اثر کائولین-پکتین یا فیبرها به همین ترتیب است.
اسم داروی اسهال بزرگسالان بدون نسخه پزشک
قرصهای ضد اسهال بدون نسخه تنها برای اسهال ناگهانی یا کوتاهمدت مؤثرند. قبل از خرید دارو، توجه داشته باشید که دوز دارو برای بزرگسالان و کودکان متفاوت است، بنابراین شرایط خود را به داروساز شرح دهید و بپرسید متناسب با شرایط شما، بهترین دُز قرص اسهال چیست. اگر فرزندتان دچار اسهال شد، بهتر است بدون تجویز پزشک دارویی مصرف نکنید و به دکتر گوارش مراجعه کنید.
در ادامه چند قرص اسهال بدون نسخه و دو نوع از بهترین قرص ضد اسهال را معرفی میکنیم اما قبل از آن، در جدول زیر خلاصهای از آن را برایتان آوردهایم:
| نام دارو | مکانیزم اثر | زمان شروع اثر | زمان اثر طولانیتر |
|---|---|---|---|
| لوپرامید | کاهش سرعت حرکت مدفوع و جذب آب | ۱ تا ۲ ساعت | ۴ تا ۶ ساعت |
| بیسموت سابسالیسیلات | کاهش التهاب و محافظت از روده | ۳۰ دقیقه تا ۱ ساعت | ۱ تا ۲ روز برای بهبود کامل |
| کائولین و پکتین | جذب مایعات اضافی در روده | ۱ ساعت | ۱ روز |
| آتروپین-دیفنوکسیلات | کاهش انقباضات روده | ۱ تا ۳ ساعت | ۶ تا ۲۴ ساعت |
۱. لوپرامید
داروی ضد اسهال لوپرامید (Loperamide) برای کسانی تجویز میشود که دچار اسهال آبکی مزمن شدهاند. با مصرف قرص لوپرامید، سرعت حرکت مدفوع در روده کند میشود. همچنین بدن زمان کافی برای جذب آب را دارد و در نهایت مدفوع با سرعت کمتر و حالت سفتتری خارج میشود. این قرص برای اسهال شدید معجزه میکند.
به گفته pubmed،
«لوپرامید بهعنوان قرص اسهال قوی، معمولاً برای کنترل علائم اسهال در کوتاهمدت مؤثر است، اما باید با احتیاط و تحت نظر پزشک مصرف شود.»
لوپرامید همچنین از انواع قرص های دل پیچه نیز محسوب میشود.
۲. بیسموت ساب سالیسیلات
بیسموت ساب سالیسیلات (Bismuth subsalicylate)، نام یک قرص اسهال بزرگسالان است که بهمنظور کاهش التهاب مصرف میشود و روده را در برابر میکروب محافظت میکند. علاوه بر درمان اسهال، ممکن است علائم دیگری مثل حالت تهوع و ناراحتی معده را به حداقل برساند.
۳. کائولین و پکتین
کائولین و پکتین (Kaolin-Pectin) یک ترکیب دارویی بدون نسخه است که بهعنوان قرص دل پیچه و اسهال استفاده میشوند. این ترکیب با جذب مایعات اضافی در روده، به کاهش اسهال کمک میکند. معمولا باید این داروها را برای مدت کوتاه و زیر نظر پزشک مصرف کرد.
۴. داروی آتاپولژیت
داروی ضداسهال آتاپولژیت (Attapulgite) با مکانیسم اثر جاذب سموم، بهترین قرص اسهال بدون نسخه است که تأثیر شگفتآوری بر کنترل اسهال دارد، اما نباید بیش از ۲ روز استفاده شود مگر اینکه پزشک آن را توصیه کند.
تجویز بهترین دارو برای اسهال بزرگسالان با دستور پزشک
اگر بهدلیل ابتلا به سندرم روده تحریکپذیر (IBS) دچار اسهال شدهاید، دکتر گوارش احتمالا دارویی برای کنترل علائم ناشی از این عارضه تجویز میکند. بهترین نوع قرص ضد اسهالی قوی عبارتند از:
۱. آلوسترون
این قرص اسهال بیشتر برای خانمهایی تجویز میشود که سخت دچار سندرم روده تحریکپذیر و علائم مرتبط با آن شدهاند. چنانچه بیمار با هیچ نوع داروی دیگر بهبود پیدا نکند، دکتر گوارش آلوسترون (Alosetron) را برای او تجویز خواهد کرد. از عوارض جانبی جدی این دارو میتوان به یبوست و کاهش جریان خون به روده بزرگ اشاره کرد.
۲. ریفاکسمین
این قرص ضد اسهال در واقع یک آنتیبیوتیک قوی است که روی باکتریهای خاصی در روده تأثیر میگذارد. پزشک معمولا ریفاکسمین (RIFAXIMIN) را برای یک دورۀ دوهفتهای تجویز میکند. توجه کنید که نباید بدون اجازه پزشک این دارو را برای انواع دیگر اسهال از جمله اسهال مسافرتی مصرف کرد.
۳. الوکسادولین
مصرف داروی ضداسهال الوکسادولین (Eluxadoline) انقباضات روده را کمتر و درد ناشی از آن را آرام میکند. اگر کیسه صفرا ندارید، مصرف این دارو برای شما مجاز نیست؛ این قویترین قرص ضد اسهال است و مصرف خودسرانه آن زمینهساز پانکراتیت یا التهاب پانکراس خواهد بود.
قرص اسهال برای کودکان
مصرف قرصهای برای درمان اسهال کودکان باید با احتیاط و تحت نظر پزشک انجام شود. کودکان به دلیل سیستم گوارشی حساستر و خطر بروز عوارض جانبی باید داروهای ضد اسهال را تنها در موارد خاص و ضروری مصرف کنند. بااینحال، در ادامه برخی از انواع قرص اسهال کودکان را معرفی میکنیم.
۱. آتروپین-دیفنوکسیلات (Lomotil)
این قرص اسهال باید با دستور پزشک مصرف شود و سن مجاز آن معمولا بالای ۱۲ سال است. پزشک در مورد عوارض جانبی مصرف آن با شما صحبت میکند.
۲. ORS (محلولهای خوراکی آبرسانی)
این یک داروی امن و مؤثر برای اسهال کودکان است و ممنوعیت خاصی برای مصرفش وجود ندارد. پودر او آر اس به جبران آب و الکترولیتهای از دست رفته کمک میکند و در اغلب موارد، اولین انتخاب برای درمان اسهال در کودکان است.
چقدر طول میکشد که بعد از مصرف قرص ضد اسهال علائم فروکش کنند؟
مدت زمان لازم برای فروکش کردن علائم پس از مصرف قرص ضد اسهال بسته به نوع دارو و شدت علائم متفاوت است. در جدول زیر اطلاعات تقریبی برای برخی از داروهای رایج ضد اسهال را آوردهایم.
| نام دارو | مدت زمان شروع اثر | مدت زمان فروکش علائم | توضیحات |
|---|---|---|---|
| لوپرامید | ۱ تا ۲ ساعت | ۴ تا ۶ ساعت پس از اولین دوز | معمولاً سریع عمل میکند و علائم را بهسرعت کاهش میدهد. |
| بیسموت سابسالیسیلات | ۳۰ دقیقه تا ۱ ساعت | ۱ تا ۲ روز برای بهبود کامل | ممکن است در کاهش اسهال عفونی نیز مؤثر باشد. |
| آتروپین-دیفنوکسیلات | ۱ تا ۳ ساعت | ۶ تا ۲۴ ساعت پس از اولین دوز | معمولاً برای اسهال شدیدتر و طولانیتر استفاده میشود. |
| کلستیرامین | ۲ تا ۴ ساعت | ۱۲ تا ۴۸ ساعت پس از اولین دوز | بیشتر برای اسهال ناشی از اختلالات مزمن استفاده میشود. |
توجه! این جدول بهطور کلی نشان میدهد که بیشتر داروهای ضد اسهال در طی چند ساعت شروع به کار میکنند، اما مدت زمان کامل برای فروکش کردن علائم ممکن است طولانیتر باشد.
آیا مصرف قرص برای اسهال عوارض دارد؟
قرص ضد اسهال بدون نسخه معمولا مشکلساز نیست، ولی احتمال بروز عوارض جانبی را نباید نادیده گرفت. این عوارض گاه خفیف و گاه فوقالعاده قوی و شدید هستند و ممکن است بعداز مصرف بهترین قرص ضد اسهال ظاهر شوند. برخی از آنها عبارتاند از:
- دلدرد؛
- سرگیجه؛
- یبوست؛
- زنگزدن گوش؛
- مشکلات پوستی؛
- حالت تهوع یا استفراغ.
درصورت مشاهده هریک از این علائم، بلافاصله مصرف دارو را قطع و به پزشک مراجعه کنید. برای یافتن بهترین متخصص گوارش لازم است با حوزه وظایف این تخصص آشنا شوید. در مقاله تخصص گوارش چیست به طور کامل به این مبحث پرداختهایم.
مصرف بیسموت ساب سالیسیلات ممکن است باعث تیرگی موقت زبان و مدفوع شود. دُز بالای لوپرامید نیز خطر مشکلات قلبی را بالا میبرد. در کنار اینها، تداخل دارویی با خطر مشکلات اضافی همراه است. از اینرو مشاوره با پزشک گوارش قبل از مصرف دارو توصیه میشود.
داروهای گیاهی ضد اسهال
درمان اسهال با داروهای گیاهی هم امکانپذیر است. این دارو معمولا عوارضی ندارند و اتفاق تأثیر مثبتی بر درمان اسهال میگذارند. خوشبختانه، اغلب بدون نسخه از داروخانهها و فروشگاههای آنلاین معتبر قابل تهیهاند.
چه افرادی نباید قرص ضد اسهال مصرف کنند؟
- درصورت مشاهده علائم عفونت از درمان خانگی اسهال خودداری کنید و به پزشک مراجعه نمایید. پزشک باید فورا در جریان تب یا وجود خون در مدفوع قرار بگیرد تا درصورت نیاز، آنتیبیوتیک یا داروهای دیگر را بهموقع تجویز کند.
- اگر به آسپرین حساسیت دارید، از مصرف قرص بیسموت ساب سالیسیلات پرهیز کنید.
- این دارو برای کودکان یا نوجوانان مبتلا به آبلهمرغان یا آنفولانزا مناسب نیست و ممکن است خطر ابتلا به «سندرم ری» را افزایش دهد.
- مصرف قرص اسهال برای کودکان و نوزادان محدودیتهای فراوان دارد. چنانچه کودک خردسالتان دچار این مشکل شد، مشاوره با متخصص اطفال ضروری است.
- زنان باردار نیز نباید بدون مشورت با پزشک اقدام به مصرف داروهای ضد اسهال کنند.
قرص اسهال در بارداری
در دوران شیرین و پرخطر بارداری، بهترین راه برای مدیریت اسهال این است که بدن را هیدراته نگه داریم. در این دوره برخی از داروها از جفت رد میشوند و بر سلامت جنین تأثیر میگذارند؛ از اینرو انتخاب قرص برای اسهال شدید در بارداری یک موضوع حساس است.
بین انواع قرص اسهال موجود در بازار دارو، مصرف لوپرامید در بارداری برای مدتزمان کوتاه و تحتنظر پزشک معمولا بیخطر است، بهویژه اگر سهماهه اول بارداری را گذرانده باشید. ترکیبات کائولین و پکتین نیز جذب سیستمیک ندارند و تقریبا در تمام مراحل بارداری ایمن محسوب میشوند.
خطر! قرص بیسموت سابسالیسیلات حاوی سالیسیلات است. مصرف این دارو در اواخر بارداری خطر خونریزی را بالا میبرد، بر سیستم گردش خون جنین تأثیر میگذارد و زمینهساز انسداد زودرس مجرای شریانی است.
نظرات مصرف کنندگان انواع قرصهای ضد اسهال
نظرات کاربران درباره داروهای ضد اسهال عموما مثبت است، بهویژه از اثربخشی سریع داروهایی مانند لوپرامید و بیسموت ساب سالیسیلات راضی هستند. اما برخی از عوارض جانبی نظیر یبوست، دلدرد و سنگینی شکم گزارش شده است.
اکثر کاربران داروها را برای اسهال کوتاهمدت مؤثر میدانند و مراجعه حضوری به پزشک درصورت تداوم اسهال و علائم پرخطر را توصیه میکنند. همچنین مصرف این داروها همراه با مایعات و محلولهای آبرسانی برای جلوگیری از کمآبی بدن پیشنهاد میشود.
مصرفکنندگان حتی بهترین قرص اسهال را برای استفاده طولانیمدت مناسب نمیدانند.
چه زمانی برای درمان اسهال باید به پزشک مراجعه کرد؟
خوددرمانی همیشه کارساز نیست. اغلب اوقات مشکلی که باعث اسهال شده، باید توسط پزشک ریشهیابی و درمان شود. حتی داروهای ضد اسهال نوزاد و انواع قرص ضد اسهال کودکان باید حتما توسط پزشک تجویز شوند. اگر داروی خاصی مصرف میکنید یا بیماری دیگر نیز دارید، بازهم باید پزشک معالج را در جریان قرار دهید.
این علائم زنگ هشدار مراجعه به پزشک هستند:
- خون یا چرک در مدفوع؛
- اسهال شدید؛
- بیش از ۶ بار نیاز به سرویس بهداشتی طی روز؛
- سرگیجه؛
- دلدرد شدید.
توجه کنید که اگر همزمان با اسهال دارای تب شدید هستید، باید به دکتر متخصص گوارش مراجعه کنید. میتوانید برای مشاوره و درمان، از سیستم نوبت دهی آنلاین دکتردکتر کمک بگیرید و با متخصص، مشاوره کنید.
کلام آخر دکتردکتر!
اسهال از آن مشکلاتی نیست که دربارهاش خیلی نگران شویم یا با دیدنش بترسیم، ولی اگر ادامهدار باشد، تحملش هم راحت نیست! اینطور وقتها مصرف قرص اسهال زودتر شرایط را به حالت نرمال برمیگرداند. این قرصها مثل تیم امداد وارد عمل میشوند و با کندکردن حرکات روده یا جذب سموم، بدن را از بیحالی و کمآبی نجات میدهند. فقط یادتان باشد: این داروها ریشۀ مشکل را رفع نمیکنند، فقط علائم را ساکت میکنند! برای شناسایی عفونت یا مسمومیتی که باعث اسهال شده، با پزشک گفتوگو کنید. همچنین اگر اسهال با تب شدید، خون و درد غیرعادی همراه شد، برای ارتباط با پزشک لحظهای درنگ نکنید.
در پلتفرم پزشکی دکتردکتر، دهها پزشک ۲۴ساعته آمادۀ بررسی وضعیت شما و تجویز فوری دارو هستند. اینترنتی ویزیت شوید و فورا درمان را شروع کنید.
منبع:
سلام دوروزه هست که دندون در و دل درد و اسهال دارم حالم اصلا خوب نیست چکار کنم اشتهایی برای غذا خوردن ندارم
با سلام .من یک فرد ۶۰ساله هستم سه سال دچار شکم درد و اسهال شدم .رفتم پبش متخصص تا دیدم دو ورق قرص و کپسول برام نوشت و خیلی سریع گفت هم الان دوتاشو بخور ۲۵دقیقه دیگه خوب میشی .و همین هم شد .ممنون از این دکتر با تجربه
اسم کپسول چی بود منم مشکل دارم
علائم عفونت روده چیست چگونه میشود فهمید عفونت روده داریم من در روز یک یا دو بار دستشوئی میرم ولی بصورت اسهال یا خیلی شل ولی دل پیچه و تب و اینا ندارم
سلام
اگر اسهال مزمن و طول کشیده بیش از ۳ هفته دارین باید بررسی شین و به فوق" تخصص گوارش مراجعه کنید
عفونت روده با دل درد، دلپیچع، اسهال و یا تب همراهه
بسیار مطالب آموزنده و کاربردی در زندگیست