بعضی از داروهای کاهش وزن نه از دل آزمایشگاه و با ترکیبات شیمیایی، که از دامن طبیعت و فیبرهای طبیعی بهدست میآیند. قرص گلوکومانان یکی از همین داروهاست. یک فیبر محلول با قابلیت جذب آب فوقالعاده بالا و ایجاد احساس سیری که سالهاست توجه پژوهشگران دنیای قرصهای لاغری را جلب کرده است. این داروی لاغری از ریشه گیاه کونژاک (کنجاک) بهدست میآید و میتواند به افراد دیابتی، کلسترول بالا، دچار یبوست و همچنین چاقی مزمن کمک کند. اطلاعات دقیق و بهروز درباره این قرص، مزایا و عوارضش را در این راهنمای مجله سلامت و پزشکی دکتردکتر بخوانید.
قرص گلوکومانان چیست؟
گلوکومانان یک فیبر غذایی محلول است. این فیبر از ریشه گیاه کونژاک وارد دنیای غذا و دارو شده و قابلیت عجیبی در جذب آب (تا ۵۰ برابر وزن خود) و پرکردن ظرفیت روده دارد. این چسبندهترین فیبر موجود در دنیاست که بدن انسان آنزیمهای ضروری برای تجزیهاش را ندارد. بنابراین بعداز تخمیر توسط باکتریهای روده، حجم زیادی میگیرد و تقریبا کل ظرفیت معده را پر میکند. این یعنی پساز مصرف این قرص، درست مثل مصرف کپسول ردوکسا، فرد مدتزمان طولانیتری سیر میماند و دیرتر میل به خوردن پیدا میکند.
قرص یا کپسول گلوکومانان سرعت جذب قند و کلسترول در روده را پایین میآورد و بهاینخاطر برای دیابتیها و افراد با کلسترول یا فشار خون بالا مفید است.
اطلاعات دارویی قرص گلوکومانان
اطلاعات دارویی قرص گلوکومانان را در جدول زیر بخوانید.
| عنوان | اطلاعات |
| نام دارو | گلوکومانان (Glucomannan) |
| گروه دارویی | فیبر غذایی محلول (Dietary Fiber) |
| منبع | ریشه گیاه کنجاک (Amorphophallus konjac) |
| شکل دارویی | قرص، کپسول، پودر |
| مکانیسم اثر | جذب آب در معده، افزایش حجم محتویات معده، ایجاد احساس سیری و کاهش اشتها |
| کاربرد اصلی | کاهش وزن و کنترل اشتها |
| سایر کاربردها | بهبود یبوست، کاهش کلسترول، تنظیم قند خون |
| نحوه مصرف معمول | ۳۰ تا ۶۰ دقیقه قبل از وعده غذایی |
| دُز رایج | ۱ تا ۳ گرم، ۲ تا ۳ بار در روز (طبق دستور پزشک) |
| نیاز به مصرف مایعات | بسیار ضروری؛ مصرف قرص همراه با حداقل یک لیوان بزرگ آب |
| شروع اثر | تدریجی و وابسته به نظم مصرف |
| مدت مصرف | کوتاهمدت تا میانمدت، براساس اهداف درمانی |
| عوارض شایع | نفخ، احساس پری، دلدرد خفیف |
| عوارض نادر | انسداد مری یا روده در صورت مصرف بدون آب کافی |
| موارد منع مصرف | تنگی مری، اختلالات بلع، انسداد روده |
| احتیاط در مصرف | بیماران دیابتی، بیماران گوارشی |
| مصرف در بارداری | کمبود اطلاعات معتبر – مصرف در بارداری فقط با نظر پزشک |
| مصرف در شیردهی | با احتیاط و مشورت پزشک |
| تداخل دارویی | تقلیل جذب داروهای خوراکی (بهویژه داروهای دیابت) |
| فاصله با سایر داروها | حداقل ۱ تا ۲ ساعت |
| نیاز به نسخه | معمولا بدون نسخه |
| شرایط نگهداری | دمای اتاق، دور از رطوبت و نور |
نحوه مصرف قرص لاغری گلوکومانان
دستورالعمل رسمی و الزامی برای مصرف مکمل گلوکومانان بهعنوان بهترین قرص لاغری وجود ندارد. اکثر پزشکان توصیه میکنند این مکمل فیبر خوراکی را ۳ بار در روز (مجموعا ۳ تا ۴ گرم)، نیم ساعت الی یک ساعت قبلاز وعدههای غذایی اصلی و همراه با یک تا دو لیوان آب میل کنید. این دارو باید دستکم بهمدت ۵ هفته و حداکثر ۴ ماه مصرف شود.
افزودن ۴٫۵ گرم مکمل گلوکومانان به رژیم غذایی کمفیبر دفعات اجابت مزاج در بزرگسالان مبتلا به یبوست خفیف را تا ۳۰ درصد بیشتر میکند و تعادل میکروبیوم روده را بهبود میبخشد. برای بیماران دیابتی مبتلا به چربی خون نیز مصرف روزانه ۳٫۶ گرم گلوکومانان کافی و مفید است.
فواید قرص گلوکومانان چیست؟
در این بخش با فواید پرشمار قرص، کپسول و پودر گلوکومانان آشنا خواهید شد.
اثربخشی گلوکومانان برای کاهش وزن
سازوکار اثربخشی قرصهای لاغری مثل قرص اسلیم کوئیک، گلوکومانان و … طوریست که به روشهای مختلف باعث حس سیری میشوند و جلوی دریافت کالری اضافه را میگیرند. گلوکومانان نهفقط خودش حجیم میشود و معده را پر میکند، بلکه سرعت عبور غذا را کم میکند تا معده دیرتر از حالت عادی تخلیه شود. همزمان سرعت جذب غذا در روده را پایین میآورد تا با کاهش ترشح انسولین بعداز صرف غذا، جلوی چاقی و اضافهوزن را بگیرد.
فایده گلوکومانان برای چربی خون
مزیت دیگر این قرص کاهش جذب کلسترول بد (LDL) و چربی تریگلیسیرید است. در دوره مصرف این داروی لاغری خطر ابتلا به بیماریهای قلبی عروقی مثل تصلب شرایین، فشار خون و حمله قلبی کمتر خواهد بود.
کمک گلوکومانان برای دیابت نوع ۲
فیبر موجود در گلوکومانان مشابه مکانیسم اثربخشی قرص گلوریا، جذب قند در روده را آهستهتر میکند و سطح قند خون را تحتکنترل نگه میدارد.
گلوکومانان برای سلامت روده
گلوکومانان سرشار از فیبر است و با افزایش حجم آب مدفوع، حرکت ضایعات در روده را آسان میکند. از اینرو یکی از فواید اصلی آن پیشگیری از یبوست است. همچنین در دوره مصرف این دارو سطح باکتریهای سالم روده (لاکتوباسیلها و بیفیدوباکتریها) رشد میکند و غلظت اسیدهای چرب کوتاهزنجیر بهبود مییابد.
پیشگیری از سرطان
فیبر محلول این دارو درست مثل یک پریبیوتیک طبیعی باعث تقویت رشد باکتریهای مفید روده میشود و با محافظت از سلامت فلور روده، خطر ابتلا به سرطان روده بزرگ را کمرنگ میکند.
بهبود بیماریهای التهابی روده
با حذف باکتریهای مضر روده، کاهش تورم و تقویت سیستم ایمنی، گلوکومانان یک درمان مکمل برای بیماریهای التهابی روده مانند کولیت اولسراتیو و بیماری کرون است.
گلوکومانان برای تعادل pH بدن
قرص گلوکومانان یک داروی لاغری با ترکیبات قلیایی است. اگر رژیم غذایی اسیدی با گوشت فراوان دارید، مصرف این دارو pH محیط بدنتان را متعادل نگه میدارد.
عوارض قرص لاغری گلوکومانان
قرص، کپسول و پودر لاغری گلوکومانان درصورت مصرف همراه با آب کافی در دوره ۳ الی ۴ماهه خطر جدی ندارند. نفخ، احساس سنگینی، خروج مکرر گاز معده، ناراحتی گوارشی و اسهال رایجترین عوارض قرص گلوکومانان و عمدتا خفیف و نادرند.
خوردن این دارو با آب کم درست مثل قرص گرین فیت باریج مدفوع را خشک و سفت میکند و باعث یبوست و انسداد شدید روده میشود. همچنین اگر انبساط این دارو پیشاز رسیدن به معده اتفاق بیفتد، باعث خفگی یا گرفتگی گلو خواهد شد.
عوارض نادر اما جدی و پرخطر این قرص شامل واکنش آلرژیک و افت قند خون در بیماران دیابتی درصورت مصرف همزمان با داروهای کاهنده قند است.
موارد منع مصرف قرص گلوکومانان
درحالحاضر اطلاعات کافی و قابلاعتماد پیرامون خطرات مصرف قرص گلوکومانان در دوران بارداری یا شیردهی در دست نیست. بههمینخاطر و برای جلوگیری از عوارض غیرمنتظره، مصرف این قرص به این دو گروه توصیه نمیشود. مصرف مکمل گلوکومانان در بیماران مبتلا به انسداد مری و معده یا افرادی که بهدلیل ابتلا به پارکینسون، سکته مغزی و اماس با مشکلات بلع روبهرو هستند، ممنوع است. همچنین بیماران تحتدرمان با داروی دیابت باید قبلاز مصرف در جلسه ویزیت آنلاین دکتر تغذیه درباره عوارض احتمالی با پزشک صحبت کنند.
تداخلات دارویی گلوکومانان
با توجه به خاصیت جذب آب و افزایش حجم گلوکومانان در دستگاه گوارش، مصرف این دارو همزمان با سایر داروهای خوراکی بر سرعت جذب داروها تأثیر میگذارد و آن را کمتر میکند. برای جلوگیری از این تداخل، گلوکومانان را حداقل یک ساعت پساز مصرف داروهای خوراکی دیابت (متفورمین، سولفونیلاورهها)، داروهای تیروئید (لووتیروکسین)، داروهای قلبی عروقی (دیگوکسین، بتابلاکرها) و مکملها و ویتامینها (آهن، کلسیم، روی) میل کنید. فاصله ۴ساعته بین داروها برای جذب طبیعی و پیشگیری از عوارض تداخل مناسب است.
آیا قرص گلوکومانان واقعا برای لاغری مؤثر است؟
هنوز شواهد قوی و قابلاعتمادی از تأثیر گلوکومانان بر لاغری در دست نیست. دانستههای ما دراینباره تا حد زیادی محدود به نظرات درباره قرص گلوکومانان است. این داروی گیاهی در بهترین حالت و در کنار رژیم غذایی کمکالری، کاهش وزن جزئی و ناپایدار رقم میزند و باید ابزاری کمکی و حاشیهای در کنار تغذیه و سبک زندگی سالم باشد. در مطالعات سطحبالا تفاوت قابلملاحظهای بین اثربخشی این دارو و قرصهای دارونما یافت نشده و اثر آن بر BMI یا چربیسورزی در بدن همچنان ناچیز است. بنابراین، نباید انتظار لاغری سریع و معجزهآسا از این دارو داشت!
کلام آخر دکتردکتر
بازار داروی دنیا پر از داروهای لاغری بینامونشان است که ادعا دارند یکشبه آرزوی لاغری را برآورده میکنند و همه را به وزن دلخواهشان میرسانند. حساب قرص گلوکومانان از اینها جداست. این دارو بر پایه فیبر محلول گیاهی در ایجاد حس سیری و کنترل اشتها مؤثر است، ولی نمیتوان به چشم یک داروی لاغری تمامعیار به آن نگاه کرد. مصرف نادرست این دارو عوارضی مثل نفخ، دلدرد یا حتی خطر انسداد مری را بهدنبال دارد؛ بههمینخاطر استفادهاش برای کاهش وزن باید هدفمند و متناسب با شرایط هر فرد باشد.
برای آنکه اطلاعات یشتر و دقیقتری درباره این دارو و نحوه استفاده مؤثر و ایمن آن بهدست آورید، قبلاز مصرف با یک پزشک متخصص گفتوگو کنید. در سامانه سلامت دکتردکتر، در تمام روزهای هفته میتوانید توصیههای تخصصی پزشک تغذیه پیرامون این قرص را در جلسات ویزیت آنلاین بشنوید.
