علت شکستن ناخن چیست؟ بررسی دلایل و روش‌های درمان

علت شکستن ناخن‌ها چیست؟ چه راه‌هایی برای جلوگیری از شکستن ناخن وجود دارد؟ ناخن‌ها نقش مهمی در زیبایی دست‌ها دارند و اگر سالم و زیبا باشند، اعتمادبه‌نفس و حس‌وحال بهتری به ما می‌دهند. با ناخن‌های سالمی که ظاهری خوب دارند، آراسته‌تر هم به نظر می‌رسیم.  این روزها، روش‌های مراقبتی و زیبایی زیادی برای رسیدگی به ناخن وجود دارد تا نشکنند و سطحی صاف و براق داشته باشند. برای پیگیری مشکلات موجود در ناخن باید به دکتر پوست و مو مراجعه کنید. گاهی علت نرمی و شکنندگی ناخن و تغییر وضعیت ظاهری‌اش ریشه در اختلالاتی جدی دارد که باید پیگیری شوند. در ادامه به علل شکستن ناخن‌ها نگاهی کامل خواهیم داشت. با ما همراه باشید. 

در پایان، پرسش‌های خود را مطرح کنید تا کارشناس سلامتی دکتردکتر پاسخ دهد. 

دلایل شکستن ناخن چیست؟

ناخن‌ها به دلایل مختلفی می‌شکنند. به‌عنوان مثال شکستن مکرر ناخن‌ها می‌تواند یکی از پیامدهای آسیب‌دیدگی ناخن در اثر کاشت یا استفاده نادرست از مواد شیمیایی باشد. در واقع، یکی از عوارض کاشت ناخن، ضعیف شدن صفحه ناخن و شکنندگی آن است.

کمبود موادی مانند کلسیم هم در این زمینه نقش دارند اما پای دلایل متنوع دیگری هم به میان است. پس علت شکستگی ناخن چیست:

• مشکلات پوست و بیماری‌ها
• پاک‌کردن لاک با استون
• استرس و فشارها
• کمبودهای تغذیه
• فشار بر ناخن‌ها
• دلایل شغلی
• بلندی ناخن
• کم‌خونی
• مانیکور
• سن

پس شکستن ناخن نشانه چیست؟ این موارد در ضعیف‌شدن ناخن‌ها نقش دارند و می‌توانند علت شکستن ناخن از بغل باشند. ضعیف‌شدن لایه‌های ناخن به ترک‌خوردن و شکستن آن از وسط یا بغل منجر می‌شود.

کمبودهای تغذیه‌ای

کمبود برخی مواد مغذی مانند آهن، روی و بعضی ویتامین‌ها می‌تواند رشد و استحکام ناخن‌ها را مختل کند و احتمال شکنندگی آنها را افزایش دهد. در این شرایط، ناخن‌ها ممکن است راحت‌تر ترک بخورند یا لایه‌لایه شوند. بااین‌حال، شکستگی ناخن همیشه ناشی از کمبود ویتامین نیست. برای جبران کمبودهای احتمالی، ابتدا باید علت مشکل مشخص شود؛ سپس پزشک در صورت نیاز مصرف مکمل‌های ناخن و پوست یا مولتی‌ویتامین را توصیه می‌کند.

کم‌خونی

کم‌خونی ناشی از فقر آهن می‌تواند باعث شکنندگی ناخن‌ها شود. در موارد شدیدتر یا طولانی‌مدت، ناخن‌ها ممکن است نازک و قاشقی‌شکل شوند؛ یعنی لبه‌های ناخن به سمت بالا خم شوند و مرکز آن فرورفتگی پیدا کند. اگر ناخن‌ها به‌طور مکرر می‌شکنند یا دچار تغییر شکل ناخن می‌شوید، بررسی کم‌خونی اهمیت دارد. مصرف مکمل آهن باید پس از تشخیص کمبود و با نظر پزشک انجام شود.

مانیکور

مانیکور مکرر، کاشت ناخن و استفاده طولانی‌مدت از مواد ژلی یا اکریلیک می‌توانند به صفحه ناخن آسیب برسانند و آن را نازک، خشک و شکننده کنند. سوهان‌کشی شدید و برداشتن غیراصولی مواد کاشت نیز ممکن است لایه‌های سطحی ناخن را تخریب کند. در نتیجه، ناخن‌ها بیشتر مستعد ترک‌خوردگی و شکستگی می‌شوند. فاصله‌دادن بین جلسات مانیکور، پرهیز از سوهان‌کشی تهاجمی و برداشتن اصولی مواد می‌تواند به کاهش این آسیب‌ها کمک کند.

پاک کردن بیش از حد لاک ناخن با استون

استون حلالی است که می‌تواند چربی و رطوبت سطح ناخن را کاهش دهد. استفاده مکرر از آن، به‌ویژه همراه با پاک‌کردن مداوم لاک، ممکن است باعث خشکی، لایه‌لایه‌شدن و شکنندگی ناخن‌ها شود. بنابراین، مشکل همیشه خود لاک نیست، بلکه استفاده زیاد از پاک‌کننده‌ها و تماس مکرر با حلال‌ها می‌تواند به ناخن آسیب برساند. محدودکردن دفعات استفاده از استون و مرطوب‌کردن ناخن‌ها و پوست اطراف آن‌ها به حفظ سلامت ناخن کمک می‌کند.

بالارفتن سن

با افزایش سن، رشد ناخن‌ها معمولا کندتر می‌شود و تغییرات ساختاری آنها می‌تواند احتمال خشکی و شکستگی را افزایش دهد. ناخن‌های دست ممکن است نازک‌تر و شکننده‌تر شوند، درحالی‌که ناخن‌های پا اغلب ضخیم‌تر و سفت‌تر می‌شوند. تماس مکرر با آب و مواد شوینده نیز می‌تواند این تغییرات را تشدید کند. مراقبت ملایم از ناخن‌ها، استفاده از مرطوب‌کننده و کوتاه نگه‌داشتن آن‌ها به کاهش احتمال شکستگی کمک می‌کند.

وارد شدن آسیب‌های مداوم به ناخن‌ها

ضربه‌های مکرر و تماس طولانی‌مدت با آب یا مواد شوینده قوی می‌توانند ساختار ناخن را تضعیف کنند. این عوامل باعث خشکی، آسیب‌دیدن لایه‌های ناخن و افزایش احتمال ترک‌خوردگی می‌شوند. مثلا شستن مداوم دست‌ها یا کار با شوینده‌ها بدون دستکش ممکن است شکنندگی ناخن‌ها را تشدید کند. استفاده از دستکش محافظ هنگام کار با مواد شیمیایی و مرطوب‌کردن منظم دست‌ها و ناخن‌ها می‌تواند از بروز این آسیب‌ها جلوگیری کند.

بلند بودن ناخن‌ها

ناخن‌های بلند هنگام انجام کارهای روزمره بیشتر در معرض ضربه، گیرکردن و خم‌شدن قرار می‌گیرند؛ در نتیجه، احتمال لب‌پریدگی و شکستگی آنها افزایش می‌یابد. این مسئله به‌ویژه زمانی رخ می‌دهد که ناخن‌ها نازک یا شکننده باشند. کوتاه‌کردن منظم ناخن‌ها و صاف‌کردن لبه‌های تیز با سوهان ملایم، فشار واردشده به آنها را کاهش می‌دهد. این مراقبت ساده می‌تواند احتمال شکستن ناخن‌های دست و پا را کمتر کند.

دلایل شغلی

برخی مشاغل به‌دلیل تماس مکرر با آب، شوینده‌ها، حلال‌ها یا ابزارهای مختلف، احتمال آسیب و شکستگی ناخن را افزایش می‌دهند. مثلا، نجاران و کفاشان ممکن است به‌دلیل فشار و ضربه‌های مداوم دچار آسیب ناخن شوند؛ کارکنان حوزه درمان و نظافت نیز به‌دلیل شست‌وشوی مکرر دست‌ها و استفاده از مواد ضدعفونی‌کننده در معرض خشکی و شکنندگی ناخن قرار دارند. استفاده از دستکش مناسب و کاهش تماس مستقیم با مواد محرک می‌تواند به محافظت از ناخن‌ها کمک کند.

مشکلات پوست و بیماری‌ها

برخی بیماری‌های پوستی مانند پسوریازیس ناخن، اگزما و عفونت قارچی ناخن می‌توانند به ساختار ناخن آسیب بزنند و موجب تغییر رنگ، ضخیم‌شدن، ترک‌خوردگی یا شکستگی آن شوند. بیماری‌هایی مانند کم‌کاری تیروئید نیز ممکن است با خشکی و شکنندگی ناخن همراه باشند. اختلالات گردش خون، از جمله سندرم رینود، هم می‌توانند بر سلامت بافت‌های انگشتان تأثیر بگذارند. اگر شکنندگی ناخن با تغییر شکل، تغییر رنگ یا علائم دیگری همراه است، بررسی پزشکی برای تشخیص علت زمینه‌ای اهمیت دارد.

استرس و فشارهای روانی

استرس ممکن است به‌طور غیرمستقیم باعث آسیب و شکستگی ناخن شود. برخی افراد هنگام اضطراب ناخن‌های خود را می‌جوند یا پوست اطراف آنها را می‌کنند؛ این رفتارها به صفحه و بستر ناخن آسیب می‌زنند و احتمال شکستن آن را افزایش می‌دهند. استرس شدید و طولانی‌مدت نیز ممکن است بر سلامت عمومی و روند رشد ناخن اثر بگذارد. مدیریت استرس و پرهیز از جویدن یا کندن ناخن‌ها می‌تواند به کاهش آسیب کمک کند.

علت شکستن ناخن کودکان

ناخن‌های کودکان ممکن است به‌دلیل نازکی و آسیب‌پذیری بیشتر، راحت‌تر بشکنند؛ تماس مکرر با آب، ضربه و جویدن ناخن نیز می‌تواند این مشکل را تشدید کند. در بعضی موارد، شکنندگی ناخن به کمبودهای تغذیه‌ای یا بیماری‌های زمینه‌ای مربوط است. اگر ناخن کودک به‌طور مداوم می‌شکند، تغییر شکل یا رنگ دارد یا علائم دیگری نیز دیده می‌شود، بهتر است پزشک علت را بررسی کند. در نوزادان نیز شکستگی مکرر یا تغییر غیرعادی ناخن‌ها باید با نظر متخصص اطفال ارزیابی شود.

شکستن ناخن به صورت عمودی

شکستن یا ترک‌خوردن عمودی ناخن، یعنی ایجاد شکاف در امتداد طول ناخن، ممکن است به‌دلیل خشکی، آسیب‌های مکرر یا شکنندگی ساختاری ناخن رخ دهد. تماس مداوم با آب و مواد شوینده، مانیکور آسیب‌زا و افزایش سن می‌توانند احتمال این نوع شکستگی را افزایش دهند. بااین‌حال، اگر ترک عمودی مداوم باشد یا با تغییر رنگ، درد یا جداشدن ناخن همراه شود، بهتر است پزشک آن را بررسی کند؛ زیرا گاهی بیماری‌های زمینه‌ای ناخن نیز دخیل‌اند.

علت شکستگی ناخن دست

شکستن ناخن‌های دست معمولا به خشکی، تماس مکرر با آب و مواد شوینده، شست‌وشوی زیاد دست‌ها یا استفاده مداوم از لاک و مواد کاشت مربوط است. این عوامل می‌توانند رطوبت و استحکام ناخن را کاهش دهند و باعث ترک‌خوردگی یا لایه‌لایه‌شدن آن شوند. افزایش سن نیز احتمال شکنندگی را بیشتر می‌کند. گاهی کمبود آهن یا پروتئین، اختلالات تیروئید و عفونت قارچی نیز در این مشکل نقش دارند.

علت شکستن ناخن پا از وسط

شکستن ناخن پا از وسط می‌تواند ناشی از فشار مکرر کفش تنگ، ضربه، فعالیت‌هایی مانند دویدن یا آسیب‌دیدگی صفحه ناخن باشد. خشکی و شکنندگی ناخن نیز احتمال ترک‌خوردن آن را افزایش می‌دهد. در برخی موارد، عفونت قارچی باعث ضخیم‌شدن، تغییر رنگ و ضعیف‌شدن ناخن می‌شود و آن را مستعد شکستگی می‌کند. اگر ناخن مرتب از یک نقطه می‌شکند، درد دارد یا زرد و ضخیم شده است، برای بررسی علت به پزشک مراجعه کنید.

جلوگیری از شکستن ناخن چگونه است؟

برای پیشگیری از شکستن ناخن باید اقدامات مراقبتی را جدی بگیرید. از جمله روش‌های جلوگیری از بروز چنین مشکلی به موارد زیر دقت داشته باشید:

بهره‌مندی از رژیم غذایی مناسب همیشه راهی عالی برای جلوگیری از شکنندگی ناخن‌هاست و باید به آن توجه زیادی داشته باشید. 

مرطوب نگه‌داشتن ناخن

ناخن‌هایتان را به طور مرتب، چرب و مرطوب نگه دارید. برای این منظور می‌توانید از انواع روغن‌های گیاهی استفاده کنید:

• وازلین
• نارگیل
• آووکادو
• تخم کتان
• روغن زیتون
• هسته انگور 
• مصرف ویتامین b7

سعی کنید بعد از هر بار شست‌و‌شوی دست‌ها از این موارد برای ماساژ ناخن‌ها کمک بگیرید. با این کار، مانع از بروز بستری برای تقویت علت شکستن ناخن دست می‌شوید. با مصرف مهم‌ترین ویتامین‌های مورد نیاز بدن می‌توانید مانع از خراب‌شدن ناخن‌ها شوید.

دوری از سرما

سرما هم اثرات مخربی روی وضعیت ناخن‌ها دارد. برای همین، بهتر است که به طور طولانی در محیط‌های سرد نمانید. اگر در مناطق سردسیری زندگی می‌کنید، سعی کنید همواره دستان خود را گرم نگه دارید و از این دلیل شکستن ناخن دست دور بمانید.

کنترل تماس با مواد شوینده

در هنگام کار با مواد شوینده از دستکش استفاده کنید و به هیچ وجه دست‌ها را در تماس مستقیم با مواد شوینده قرار ندهید. برای استفاده از دستکش پلاستیکی هم ابتدا دستکش نخی بپوشید و سپس روی آن دستکش پلاستیکی بپوشید.

راه دیگر هم این است که از دستکش های پلاستیکی دو لایه کمک بگیرید. این دستکش‌ها لایه داخلی پارچه‌ای دارند. علت این توصیه چیست؟ چون در هنگام کار با دستکش پلاستیکی، دست‌ها عرق می‌کنند و ناخن‌ها حالت نرم و شکننده پیدا می‌کنند.

کوتاه‌کردن صحیح ناخن

شیوه و شکل کوتاه‌کردن ناخن‌ها هم روی حفظ آنها از خطر شکستن نقش دارد. اگر ناخن‌ها را به صورت چهارگوش کوتاه کنید، کمتر دچار آسیب و شکنندگی می‌شوند. برای جلوگیری از شکستن ناخن باید به کوتاه نگه‌داشتن قد آن هم دقت زیادی داشته باشید.

استفاده از محصولات تقویتی مناسب

محصولاتی در بازار وجود دارند که می‌توانند به رفع مشکل شکستن ناخن کمک کنند. این محصولات حاوی کلسیم و مواد تقویت‌کننده استخوان‌ها و ناخن‌ها هستند. از میان شمار زیاد محصولاتی که ادعای اثرگذاری دارند، تنها برخی واقعا مفید هستند.

برخی از آنها عبارت‌اند از:

• روغن تقویت‌کننده ناخن هیدرودرم: گزینه‌ای برای مراقبت از ناخن‌های خشک و شکننده و کمک به حفظ رطوبت آن‌ها.
• محلول استحکام‌بخش ناخن هیدرودرم: محصولی موضعی برای مراقبت از ناخن‌های ضعیف و کمک به افزایش استحکام آن‌ها.
• روغن تقویت‌کننده ناخن اکسپرتیج آردن: گزینه‌ای برای مراقبت از سطح ناخن و کاهش خشکی آن.
• ژل‌کرم تقویت‌کننده ناخن کاندید: محصولی برای مراقبت از ناخن‌های شکننده و کمک به حفظ سلامت و انعطاف‌پذیری آن‌ها.
• کرم ناخن رینوال اینتنس نئودرم: گزینه‌ای برای مراقبت و رسیدگی به ناخن‌های آسیب‌دیده.

توجه داشته باشید که محصولات موضعی ممکن است به بهبود وضعیت ظاهری و کاهش خشکی ناخن کمک کنند، اما درمان قطعی همه علت‌های شکنندگی نیستند. اگر ناخن‌ها مرتب می‌شکنند یا تغییر رنگ و شکل دارند، بهتر است برای درمان شکستن ناخن‌های دست و پا، علت زمینه‌ای بررسی شود.

بهره‌مندی از رژیم غذایی مناسب

علت شکستن ناخن کمبود کدام ویتامین است؟ وجود ویتامین‌های E، C و B در ترکیب رژیم غذایی به حفظ سلامت و پیشگیری از شکستن ناخن کمک شایانی می‌کند.

• پروتئین: ماده‌ اصلی موجود در ناخن‌ها نوعی پروتئین به نام کراتین است. بنابراین کمبود پروتئین در رژیم غذایی تاثیر بارزی بر سلامت ناخن‌ها می‌گذارد.

• مصرف مواد غذایی سرشار از ویتامین E و C: کمبود ویتامین C باعث کاهش سرعت رشد ناخن‌ها می‌شود و شکنندگی و آسیب‌پذیری آنها را در پی دارد. ویتامین C برای ساخت کلاژن مطلوب است که یکی از ارکان اصلی ناخن به شمار می‌رود. 

• ویتامین E: این ویتامین به جذب بهتر ویتامین C کمک می‌کند و چون باعث افزایش گردش خون به سمت ناخن‌ها و اکسیژن‌رسانی بیشتر می‌شود، به رشد بهتر ناخن‌ها و سلامت آنها کمک می‌کند. 

• ویتامین B: به‌طور کلی مصرف بیوتین و نیز سایر انواع ویتامین B برای سلامت پوست‌، مو و ناخن توصیه می‌شود و مانع شکنندگی و سست شدن آن است.

درمان خانگی شکستن ناخن دست

روش‌های درمانی و داروهای محدودی برای ناخن‌های شکننده وجود دارد. پزشک ممکن است برای درمان شکستن ناخن‌های دست و پا مصرف مکمل‌هایی را برای تقویت ناخن‌ها توصیه کند.

بااین‌حال، رعایت نکات مراقبتی زیر در خانه می‌تواند به تقویت ناخن‌ها کمک کند.

• استفاده از لاک یا محصولات سفت‌کننده ناخن: استفاده از یک لایه لاک شفاف یا سایر محصولات مخصوص ناخن ممکن است به‌مرور زمان استحکام ناخن‌های نرم را افزایش دهد.
• مرطوب‌کردن ناخن‌ها: این کار را می‌توان در طول روز یا شب، پیش از خواب انجام داد. افزایش رطوبت به کاهش خشکی و شکنندگی ناخن‌ها کمک می‌کند.
• پوشیدن دستکش: پوشیدن دستکش هنگام شستن ظرف‌ها یا استفاده از مواد شوینده می‌تواند از آسیب بیشتر به ناخن‌ها جلوگیری کند و به تقویت آن‌ها کمک کند.

کلام آخر دکتردکتر

گاهی باید به پزشک متخصص مراجعه کنید و به کشف دلیل زمینه‌ای شکستن ناخن بپردازید. یکی از بهترین روش‌ها برای دریافت نوبت ملاقات با پزشکان خبره هم استفاده از سیستم نوبت دهی اینترنتی سایت دکتردکتر است. 

اگر درباره شکنندگی ناخن‌ها و روش‌های پیشگیری از این مشکل، سوال و ابهامی برایتان وجود دارد، حتما ما را در جریان بگذارید. با هم در رسیدن به پاسخ تلاش خواهیم کرد.

منابع

healthline.com

medicalnewstoday

سوالات متداول