مجله پزشکی دکتر دکتر

آرتروز را بیشتر بشناسید

11 مهر 1400

0

ارتوپدی
مجله دکتردکتر > تخصص > ارتوپدی > آرتروز را بیشتر بشناسید
آرتروز را بیشتر بشناسید

به این مقاله امتیاز دهید

امتیاز این مقاله: 3.8

بالغ بر 300 میلیون انسان در سراسر کره زمین با بیماری‌ای به نام آرتروز دست و پنجه نرم می‌ کنند. ابتلا به این بیماری می‌تواند اختلالات بسیار زیادی در سطوح مختلف زندگی ایجاد نماید، به طوری که این بیماری جزو 10 علت اصلی ناتوانی است که پس از بیماری‌های قلبی عروقی، شایع‌ترین دلیل از کار افتادگی در سطح جهان به شمار می‌رود. شیوه‌های نادرست نشستن و راه رفتن، برخی حرکات ورزشی سنگین و همچنین برخی اختلالات حرکتی مادرزادی و بسیاری دلایل دیگر موجب شده است که این بیماری مختص افراد سالخورده نباشد و امروز بسیاری از جوانان را نیز درگیر خود نماید. تیم دکتردکتر در این مقاله بر آن است که به معرفی بیماری آرتروز بپردازد و روش‌های اصلاح سبک زندگی برای مقابله با این بیماری را گوشزد نماید.

آرتروز چیست؟

اسکلت انسان‌ها در قسمت‌های مختلف دارای مفصل است که بافت‌هایی به نام غضروف باعث حرکت آسان‌تر و راحت‌تر این مفاصل می شود. غضروف بافتی نرم و بدون رگ خونی و عصب است که مانند یک ضربه گیر، اصطکاک بین استخوان‌ها را از بین می‌برد پس وجود غضروف برای حرکت آسان و بدون درگیری استخوان‌ها در کنار هم لازم وضروری است. اما در اثر عواملی که در قسمت‌های بعدی به آن اشاره می‌کنیم، این غضروف‌ها به مرور زمان ساییده شده و دچار فرسایش می‌شوند که این فرسودگی به تدریج موجب بروز اختلالاتی در حرکت مفاصل و خشکی آنها می‌گردد زیرا ساییده شدن غضروف‌ها و از بین رفتن آنها موجب می‌شود که استخوان‌ها در مفاصل به صورت مستقیم باهم در تماس باشند و در هنگام حرکت روی هم کشیده شوند. به این بیماری آرتروز گفته می‌شود.

با آسیب به غضروف، ضربات ناشی از حرکت استخوان‌ها، مستقیما به استخوان زیر غضروف وارد می شود، استخوان به شکل خار برجسته تیزی به داخل و اطراف مفصل رشد می کند و این سطح برجسته تیز موجب آسیب بیشتر غضروف و مفصل شده و تخریب مفصل را شدت می بخشد. با پیشرفت آرتروز تکه هایی از غضروف یا خار استخوانی جدا شده و داخل مفصل شناور می گردد و باعث بروز التهاب و تجمع مایع در مفصل می شود که در اصطلاح به آن آب آوردگی مفصل می گویند.

مساله ای که بیماری آرتروز را به یک مشکل جدی در جهان تبدیل نموده است، عدم توانایی سلول های غضروف برای بازیابی و ریکاوری خود می باشد به این معنا که غضروف ها به دلیل اینکه رگ خونی و عصب ندارند پس از نابودی، دیگر قابل جبران و بازسازی دوباره نیستند و این مساله باعث می شود که غضروف ها تبدیل به گنج های نهان بدن ما بشوند و وظایف ما در قبال حفظ سلامتی بدن و استخوان هایمان را سنگین تر نمایند.

انواع آرتروز

آرتروز در لغت به معنای التهاب مفاصل می باشد اما به صورت عمومی به تمام بیماری‌هایی که بر اثر از بین رفتن غضروف‌ها و در نتیجه ایجاد التهاب به وجود می آیند، آرتروز گفته می شود. با توجه به علت پدید آمدن بیماری آرتروز، بالغ بر صدنوع بیماری آرتروز شناخته شده است که هر یک علائم خاص خود و منشا متفاوتی دارند. به صورت کلی آرتروز به دو نوع اولیه و ثانویه تقسیم‌بندی می شود.

آرتروز اولیه

 در آرتروز اولیه معمولا دلیل خاصی برای ایجاد آرتروز در بدن شناخته نمی شود و برخی زمینه‌های ژنتیکی، کهولت سن یا بلند کردن اجسام سنگین در طولانی مدت موجب بروز آن در مفاصل می شوند. استئوآرتریت شایع ترین نوع آرتروز اولیه می باشد.

استئوآرتریت (OA)

استئوآرتریت شایع‌ترین نوع بیماری مفصلی است که کل مفصل شامل استخوان ، غضروف، رباط ها و ماهیچه ها را تحت تاثیر قرار می‌دهد. در استئوآرتریت، غضروف ها به دلیل افزایش سن یا بلند کردن اجسام سنگین، سبک‌های نادرست زندگی مانند عادت‌های غلط راه رفتن یا نشستن، کم تحرکی و یا رانندگی طولانی مدت ساییده می شوند و این ساییدگی باعث بروز اختلالاتی در حرکت مفاصل می گردد. معروف ترین شکل استئوآرتریت در مفصل زانو رخ می دهد که موجب اختلالات شدید حرکتی و همچنین ناتوانی و از کارافتادگی می گردد.

آرتروز ثانویه

 آرتروزهای ثانویه، معمولا به دنبال نقص های مادرزادی مانند شکل نامتوازن استخوان ها و مفاصل یا بروز بیماری‌های متفاوت در بدن از شکستگی استخوان در اثر سانحه گرفته تا بیماری های عفونی رخ می دهند که خود شامل انواع بسیار زیادی می باشند. در ادامه مقاله شایع‌ترین این بیماری‌ها را بررسی می نماییم.

آرتریت روماتوئید (RA)

آرتریت روماتوئید یا روماتیسم مفصلی یک بیماری خود ایمنی است که باعث درد و تورم مفاصل می شود. در آرتریت روماتوئید، سیستم ایمنی بدن مخاط مفاصل را هدف قرار می دهد و شروع به حمله به بافت های سالم می نماید و باعث التهاب و آسیب مفاصل می شود. تقریباً  روی پوست 20 درصد افرادی که مبتلا به آرتریت روماتوئید هستند توده هایی به نام ندول روماتوئید دیده می شود که این توده ها اغلب در نواحی مفصلی و تحت فشار مانند آرنج، مچ پا یا پاشنه پا ایجاد می شوند.

علائم آرتریت روماتوئید

  • 1.      درد ، سفتی و تورم در دست، مچ، آرنج، شانه، زانو، مچ پا، پا، فک و گردن
  • 2.      ایجاد یک الگوی متقارن در مفاصل درگیر بدین معنا که اگر انگشتان دست چپ ملتهب شوند، احتمالاً انگشتان دست راست نیز دچار التهاب خواهند شد.
  • 3.       گرم شدن، دردناک شدن یا متورم شدن مفاصل
  • 4.      خشکی مفاصل مخصوصا در ساعت های صبحگاهی که ممکن است این خشکی در تمام روز ادامه یابد.
  • 5.      احساس خستگی
  • 6.      کاهش اشتها و به دنبال آن کاهش وزن

آرتریت پسوریاتیک

در نوع پسوریاتیک آرتروز، مفاصل دردناک ، سفت و اغلب متورم شوند که معمولاً بیماری پوستی‌ای به نام پسوریازیس  موجب این التهاب در مفاصل می شود. پسوریازیس باعث ایجاد نقاط تکه ای، برجسته، قرمز و سفید روی پوست می شود که معمولاً نوک آرنج و زانو، پوست سر، ناف و پوست اطراف نواحی تناسلی یا مقعد را تحت تاثیر قرار می دهد. در آرتریت پسوریاتیک، انگشتان دست و پا متورم شده و ناخن های انگشتان دچار تغییر رنگ یا تغییر شکل می شوند. البته لازم به ذکر است که فقط حدود 10 تا 30 درصد از افراد مبتلا به پسوریازیس نیز به آرتریت پسوریاتیک مبتلا می شوند.

درماتومیوزیت نوجوانان (کودکان) (JDM)

درماتومیوزیت نوعی آرتروز است که اغلب کودکان 5 تا 10 ساله را تحت تأثیر قرار می دهد. هنوز علت اصلی ابتلا به درماتومیوزیت در کودکان و نوجوانان شناخته نشده است اما دانشمندان بر این باور هستند که یک اختلال خودایمنی در بدن موجب می شود که سیستم ایمنی بدن به اشتباه به سلول های ماهیچه‌ای و عروق خونی پوست حمله کند.

شایع ترین علائم JDM درد عضلانی ، ضعف و بثورات پوستی است. حدود نیمی از کودکان مبتلا به این بیماری دارای ماهیچه‌های ضعیفی هستند ، به ویژه در ماهیچه های نزدیک تنه، لگن، ران، شانه و گردن، که به مرور زمان، این درد و ضعف در ماهیچه های دیگر گسترش پیدا کرده و تشدید می شود.  معمولا در کودکانی که دچار درماتومیوزیت هستند علامت های زیر دیده می شوند:

  • 1.      ضعف در نشستن و برخاستن از روی صندلی
  • 2.      عدم توانایی بالا بردن بازوها تا بالای سر
  • 3.      اختلال در بالا رفتن از پله
  • 4.      زمین خوردن بدون دلیل و عدم تعادل در راه رفتن و دویدن
  • 5.      بثورات پوستی در اطراف دست ها، پاها و لگن، گونه ها و پلک ها دیده می شود.
  • 6.      بثورات لکه دار روی پوست اطراف ناخن ، آرنج ، قفسه سینه ، پشت و زانو
  • 7.      قرمزی یا تورم نزدیک ناخن ها
  • 8.      زخم های پوستی (زخم های باز روی پوست آنها)
  • 9.      پوست مستعد اگزما
  • 10.  توده های سخت کلسیم در زیر پوست (کلسینوز)
  • 11.  خم شدگی در مفاصل
  • 12.  صدای ضعیف
  • 13.  سختی در بلع
  • 14.  خستگی ، تب و کاهش وزن
  • 15.  مشکلات تنفسی 

نقرس

در بیماری نقرس، کریستال های اسید اوریک در یک مفصل، معمولا انگشت شست پا تجمع می یابند که این تجمع کریستال موجب بروز درد شدید، التهاب و تورم در مفاصل می گردد. ویژگی اصلی حملات نقرس بروز ناگهانی و یک شبه آنهاست به طوری که در بسیاری از بیماران، دردهای ناگهانی، قرمزی عضلات و مفاصل به صورت ناگهانی رخ می دهد. این حمله بین 3 تا 10 روز طول خواهد کشید و در صورت عدم درمان،  ممکن است ماهها یا سالها طول بکشد

لوپوس

لوپوس یک بیماری خود ایمنی است که باعث بروز درد و التهاب در مفاصل و برخی از اندام ها حتی مغز می شود.

این بیماری معمولاً بین 15 تا 44 سالگی ظاهر می شود و زنان در سنین باروری بیشتر از مردان به لوپوس مبتلا می شوند.

علائم اصلی لوپوس عبارتند از:

  • 1.      مفاصل دردناک ، متورم
  • 2.      خستگی
  • 3.      سردرد
  • 4.      تورم در پا ، ساق ، دست یا اطراف چشم
  • 5.      بثورات ، از جمله بثورات “پروانه ای” در گونه ها
  • 6.      زخم های دهان
  • 7.      حساسیت به خورشید
  • 8.      ریزش مو
  • 9.      رنگ آبی یا سفید انگشتان دست و پا هنگام قرار گرفتن در معرض سرما (پدیده رینود)
  • 10.  اختلالات خونی مانند کم خونی و سطوح پایین گلبول های سفید یا پلاکت ها
  • 11.  درد قفسه سینه ناشی از التهاب پوشش داخلی قلب یا ریه ها

درمان آرتروز

در درمان و کنترل علائم آرتروز باید به دو جنبه اصلی توجه نماییم. 1. اصلاح سبک زندگی و تغییر عادت های نادرست زندگی 2. درمان های دارویی و جراحی

سبک زندگی افراد مبتلا به آرتروز باید به گونه ای اصلاح شود که کم تحرکی، اضافه وزن و عادتهای نادرست غذایی و حرکتی در آن از بین برود و جای خود را به فعالیت هایی که برای کنترل درد آرتروز مفید هستند، بدهند. در ادامه به بررسی برخی از این فعالیت ها و اصلاحات می پردازیم.

  • 1.      انجام حرکات ورزشی و کششی برای بهبود وضعیت مفاصل و قدرتمندتر کردن آنها
  • 2.      اصلاح عادت های نشستن روی صندلی و زمین: در حالت نشسته باید بدن تراز باشد و مرکز ثقل بدن در منطقه درستی قرار بگیرد. بیماران آرتریت باید به این مساله بیش از پیش دقت داشته باشند و صاف بنشینند.
  • 3.      پرهیز از کار و فعالیت سنگین و در نظر گرفتن زمان های مناسب برای استراحت در بین ساعات کاری
  • 4.      رژیم غذایی سالم
  • 5.      حفظ وزن نرمال و تناسب اندام
  • 6.      پرهیز از دخانیات
  • 7.      ماساژ روزانه مفاصل
  • 8.      تغییر در رژیم غذایی و افزودن مواد غذایی ضد التهاب به سبد غذایی هفتگی. برخی از این مواد غذایی عبارتند از:

ماهی، سویا، روغن زیتون، محصولات لبنی کم چرب، کلم بروکلی، چای سبز، مرکبات، لوبیا، سیر، آجیل ها

  • 9.      یوگا: یوگا باعث کاهش استرس ، ایجاد احساس آرامش و کاهش درد و سفتی مفاصل می شود.

درمان دارویی و تهاجمی آرتروز

پزشکان و متخصصان ارتوپد بر اساس نوع و شدت بیماری آرتروز داروهای متفاوتی را پیشنهاد می نمایند. درمان های دارویی معمولا شامل مسکن ها ، پمادها و ژل های موضعی که حاوی یک ماده بی حس کننده یا خنک کننده هستند مانند منتول، داروهای ضد التهاب غیراستروئیدی مانند ایبوپروفن و ناپروکسن، داروهای ضدروماتیسمی که از حمله سیستم ایمنی بدن به مفاصل جلوگیری می نمایند مانند کورتیکواستروئیدها استروئیدی ضد التهاب می باشند که اغلب برای تسکین درد و کنترل علائمی مانند خشکی مفاصل مورد استفاده قرار می گیرند.

علاوه بر درمان های دارویی که در بالا به آنها اشاره شد روش های دیگری مانند تحریک الکتریکی زیرپوستی استفاده می شود که از طریق عبور جریان های الکترومغناطیسی از پوست، درد مفاصل را کنترل می نمایند و در حال حاضر آخرین روش پزشکی که برای درمان آرتروز مخصوصا استئوآرتریت ها مورد استفاده قرار می گیرد، عمل جراحی است که در آن با استفاده از پروتزهای مصنوعی، مفصل تحلیل رفته و آسیب دیده را جایگزین نموده و به حرکت استخوان ها کمک می نمایند. اما معمولا این روش درمان پس از مدتی نیاز به جراحی دوباره دارد زیرا ایمپلنت های مصنوعی به مرور دچار واکنش های التهابی می شوند و پس از مدتی به تدریج شروع به ساییده شدن و از بین رفتن می نمایند و کارکرد درست خود را از دست می دهند.

اما خبر خوب برای جامعه افراد دچار آرتروز و همچنین جوامع پزشکی این است که اخیرا مطالعاتی بر روی روش‌های استفاده از سلول های جداره بینی برای کشت غضروف انجام شده که نتایج بسیار خوب و قابل اعتنایی را نیز در بر داشته است. برای مطالعه چکیده این مطالعات به مقاله سلول های معجزه آسای بینی می توانند آرتروز را درمان کنند مراجعه نمایید.

 

با امتیازدهیِ این صفحه به بهتر شدن محتوای ما کمک کنید

به این مقاله امتیاز دهید

امتیاز این مقاله: 3.8

این نوشته را با دوستان خود به اشتراک بگذارید

نوشته های مرتبط

پرسش و پاسخ درباره «آرتروز را بیشتر بشناسید»

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

جدیدترین بیماری های اضافه شده
دیدگاه های اخیر
خانم دکتر آمنه مرشدی:

سلام ازمایش هورمونی و آنزیم کبد بدین...

خانم دکتر آمنه مرشدی:

سلام اگه فقط خارش در سر ممکن اگزما یا قارچ سر باشه برای معاینه کامل و تج...

خانم دکتر آمنه مرشدی:

سلام بعیده علل دیگر مثل اختلال هورمونی شایع ترند...

خانم دکتر آمنه مرشدی:

برای معاینه کامل و تجویز دارو، به صورت حضوری به متخصص پوست، مو و زیبایی ...

خانم دکتر آمنه مرشدی:

سلام ارتباطی ندارد...

خانم دکتر آمنه مرشدی:

سلام عدد alt در رنج‌ نرمال نیس و باید حتما التهاب کبد بررسی شه برای معاین...

خانم دکتر آمنه مرشدی:

سلام کبدچرب گرید یک افزایش انزیم نمیده عدد بیلی روبین چند؟ بنظر بنده از...

خانم دکتر آمنه مرشدی:

سلام، با توجه به موارد ذکر شده، بهتر است به صورت حضوری به فوق تخصص خون مر...

خانم دکتر آمنه مرشدی:

سلام آزمایش تکرار شود...

پیشنهاد سردبیر