سندروم سوزش زبان یا دهان حالتی است که با احساس سوزش، درد و ناراحتی در زبان، لثهها و سایر نواحی دهان بروز میکند. علت فیزیکی مشخصی برای این اختلال وجود ندارد و عواملی مانند استرس، اختلالهای هورمونی، کمبود ویتامینها و مشکلات دندانی عامل ایجاد هستند. این سندرم گرچه مهلک نیست، زندگی روزمره را تحتتأثیر قرار میدهدو در صحبتکردن، خوردن، آشامیدن و خوابیدن اختلال ایجاد میکند. بااینحال، با مراجعه به پزشک و انجام چند راهکار درمانی میتوان به مدیریت علائم و بهبود کیفیت زندگی بیماران کمککرد.
برای توضیح جامعتر، این مطلب از مجله سلامت و پزشکی دکتردکتر را به بررسی سندروم سوزش دهان و نکات مهم مرتبط اختصاص میدهیم.
اگر سوالی داشتید، در بخش نظرات بنویسید تا کارشناس سلامتی دکتردکتر پاسخ دهد.
سندروم سوزش دهان چیست؟
سندرم سوزش دهان (Burning mouth syndrome) بهاختصار «BMS»، اختلالی است که فرد در نوک زبان یا سقف دهان خود احساس درد دارد. این درد گاهی درنواحی جلوی دهان و قسمت داخلی لبها نیز احساس میشود؛ حس ناخوشایندی شبیه به سوختگی با چای داغ که بدون علت، روزها، ماهها و حتی سالها ادامه مییابد.
به نقل از وبسایت cleveland clinic،
این عارضه اغلب به طور ناگهانی و بدون دلیل مشخص با یک احساس سوزش در زبان، سقف دهان یا لبها آغاز میشود.
نکته! برای پیگیری این مشکل میتوانید به متخصص گوش و حلق و بینی مراجعه کنید.
علت سوزش دهان و زبان
پیش از بررسی جزئیات، باید بدانیم که احساس سوختگی یا گزش در دهان و زبان، یک بیماری مستقل نیست و دلیل سوزش زبان بههمریختن بخشی از سیستم داخلی یا اعصاب محیطی است. این حس کلافهکننده که گاه همراه با خشکی دهان و علت طعم بد دهان هم هست، میتواند دلایل متنوعی داشته باشد.
بهطور کلیلیست علت داغ شدن دهان و زبان عبارت است از:
- کمبودهای شدید تغذیهای (بهویژه آهن، روی و ویتامینهای گروه B)؛
- عفونتهای قارچی (برفک دهان) یا ویروسی؛
- آسیبهای و تحریک دندانها؛
- اختلالات هورمونی و بیماریهای غدد (مانند تیروئید)؛
- عوارض جانبی مصرف برخی داروها (بهویژه داروهای فشار خون)؛
- آسیبهای عصبی و اختلال در عملکرد اعصاب چشایی؛
- استرس، اضطراب شدید و اختلالات روانی؛
- واکنش آلرژیک به مواد غذایی، خمیردندان یا دهانشویه.
سندرم سوزش دهان اولیه و ثانویه
پزشکان این عارضه فرساینده را به دو دسته مجزا تقسیم میکنند. در نوع «اولیه»، علیرغم معاینات دقیق و آزمایشهای متعدد، هیچ دلیل کلینیکی یا فیزیکی برای سوزش پیدا نمیشود؛ چرا که مشکل اصلی ناشی از اختلال و بدکاری اعصاب محیطی یا مرکزی چشایی است. اما در نوع «ثانویه»، این حس آزاردهنده مستقیما زیر سر یک عامل زمینهای مشخص مانند خشکی دهان، کمخونی شدید، مشکلات تیروئید یا عفونتهای قارچی است که با درمان آن عامل، سوزش نیز کاملاً برطرف میشود.

سوزش نوک و روی زبان نشانه چیست؟
اما ببینیم علت سوزش نوک زبان چیست. وقتی سوزش دقیقاً روی بافت حساس زبان یا نوک آن متمرکز میشود، معمولا نشانۀ آسیب پرزهای چشایی یا تحریک اعصاب حسی این ناحیه است. این وضعیت شایعترین علامت سندرم سوزش دهان است، اما میتواند زنگ خطر کمبود حاد ویتامین B۱۲ و اسید فولیک نیز باشد. اغلب مواقع دندانهدندانه شدن کنارههای زبان یا مالش مداوم آن به دندانهای تیز و ناهموار، این بافت ظریف را دچار التهاب و سوزش مزمن میکند و علت قرمزی و سوزش نوک زبان است.
سوزش دهان با دندان مصنوعی
استفاده از پروتزهای دندانی یا همان دندان مصنوعی، یکی از دلایل مکانیکی شایع برای ایجاد سوزش در لثه و سقف دهان است. اگر دندان مصنوعی به خوبی روی لثه فیت نشده باشد، اصطکاک مداوم آن بافت دهان را زخم و ملتهب میکند. از سوی دیگر، فضای تاریک و مرطوب زیر پروتز، بستری ایدهآل برای رشد قارچ کاندیدا (برفک) فراهم میسازد که محرک اصلی سوزش است. گاهی نیز آلرژی به چسب دندان یا متریال اکریلیک پروتز عامل این مشکل است.
سوزش دهان در دوران بارداری
تغییرات هورمونی شدید در دوران بارداری، تمام بافتهای بدن از جمله مخاط دهان را تحتتأثیر قرار میدهد. افتوخیز ناگهانی هورمونهای استروژن و پروژسترون میتواند تولید بزاق را کاهش داده و منجر به خشکی شدید دهان شود؛ این وضعیت بستر احساس گزگز و سوزش فراهم میکند. علاوهبر این، کمخونی شایع بارداری، کمبود ویتامین بهدلیل نیاز جنین و حتی ریفلاکس مکرر اسید معده ناشی از ویار، از عوامل اصلی این سوزش کلافهکننده هستند.
سوزش دهان در افراد دیابتی
دیابت کنترلنشده ارتباط مستقیمی با عوارض دهانی دارد. بالا بودن مداوم قند خون باعث کاهش ترشح بزاق و در نتیجه خشکی شدید دهان میشود که خود عامل اصلی ایجاد حس سوختگی است. ازطرفی، افراد دیابتی بهشدت مستعد ابتلا به عفونتهای قارچی دهان (برفک) هستند. در موارد پیشرفتهتر، این عارضه ناشی از «نوروپاتی دیابتی» یا همان آسیب به رشتههای عصبی است که سیگنالهای درد و سوزش اشتباهی را از دهان به مغز ارسال میکند.
سوزش دهان با سرماخوردگی
هنگام ابتلا به سرماخوردگی یا آنفولانزا، کل سیستم مخاطی دستگاه تنفس فوقانی و دهان دچار التهاب میشود. انسداد بینی و ناچار شدن به تنفس از راه دهان، بزاق را بهسرعت خشک و محیط دهان را آسیبپذیر و سوزناک میکند. علاوهبر این، ترشح پشت حلق، سرفه مداوم و هجوم ویروس به بافتهای مخاطی، لایه محافظتی دهان را ملتهب میسازد. این حس گزش معمولا گذرا بوده و با بهبود بیماری و هیدراته نگهداشتن بدن رفع خواهد شد.
علت سوزش دهان در طب سنتی
از منظر طب سنتی، علت سوزش زبان در طب سنتی اغلب مرتبط با غلبه صفرا یا حرارت بیشازحد در دستگاه گوارش، به ویژه در معده است. سوءمزاجهای گرم و خشک و تجمع سموم در بدن گاه در قالب خشکی، تلخی و سوزش در مخاط دهان ظاهر میشوند. حکیمان طب سنتی معتقدند ضعف در هضم غذا و صعود بخار معده بهسمت بالا، بافت حساس زبان را تحریک میکند؛ بنابراین راه درمان را پاکسازی کبد، اصلاح وضعیت معده و مصرف خنککنندههای طبیعی میدانند.
ارتباط استرس و سوزش زبان
استرس و سوزش زبان بیارتباط به هم نیستند. استرس، اضطراب شدید و افسردگی طولانیمدت، سطح هورمون کورتیزول را بالا برده، عملکرد سیستم عصبی محیطی را مختل میکنند و علت سوزش زبان میشوند. در این حالت، اعصاب حسی دهان دچار نوعی جرقه و خطای سیگنالدهی میشوند و پیام درد و سوختگی کاذب به مغز میفرستند؛ بیآنکه آسیب فیزیکی وجود داشته باشد. این وضعیت در افرادی که بهدلیل اضطراب دچار خشکی دهان یا دندانقروچه هستند، بهمراتب شدیدتر است.
علت قرمزی و سوزش نوک زبان
قرمزی واضح همراه با سوزش در نوک زبان معمولا نشانهای از التهاب پرزهای چشایی (گلوسیت) است. این عارضه اغلب بهدلیل کمبود شدید ویتامین B۱۲ یا کمخونی فقر آهن رخ میدهد که در آن زبان حالت صیقلی و سرخ پیدا میکند. موارد دیگری مثل سوختگی با چای داغ، آلرژی شدید به طعمدهندههای تند (مثل دارچین) یا گاز گرفتن ناگهانی نوک زبان نیز میتوانند علت سوزش نوک زبان باشند و این بافت حساس را تا روزها قرمز و سوزناک نگه دارند.
علت سوزش دهان بعد از شیمی درمانی
داروهای شیمیدرمانی برای نابودی سلولهای سرطانی طراحی شدهاند، اما متاسفانه به سلولهایی که رشد سریع دارند (مانند سلولهای مخاط دهان) نیز آسیب میزنند. این اتفاق منجر به عارضهای دردناک به نام «موکوزیت دهانی» میشود که با التهاب شدید، سوزش، قرمزی و زخمهای وسیع همراه است. علاوهبر این، شیمیدرمانی با تضعیف شدید سیستم ایمنی، راه را برای عفونتهای قارچی سنگین هموار کرده و غدد بزاقی را موقتا کمکار میکند که نتیجهاش خشکی و سوزش شدید دهان است.
علائم سندروم سوزش دهان
علائم سندروم سوزش زبان یا دهان عبارتند از:
- احساس سوزش و درد در زبان؛
- ناراحتی و سوزش در ناحیه سقف دهان؛
- کاهش ترشح بزاق و احساس خشکی در دهان؛
- مشکل بلع در نتیجه خشکی دهان؛
- سوزش یا درد در ناحیه لثهها؛
- احساس ناراحتی و سوزش در لبها؛
- احساس تلخی دهان آزاردهنده؛
- افزایش حساسیت به غذاهای خاص مانند غذاهای تند و اسیدی.
انواع سندرم سوزش دهان و زبان
انواع سندروم سوزش دهان و علت بروز آنها را بررسی میکنیم:
سندروم سوزش دهان اولیه
به این نوع از سندروم، سندروم سوزش دهان ناشناخته یا ایدیوپاتیک (idiopathic burning mouth syndrome)، نیز گفته میشود. علت بروز این نوع سندروم با هیچکدام از تستهای آزمایشگاهی قابل توضیح نیست. بااینحال، پزشکان تصور میکنند که آسیب به اعصاب کنترلکننده حس چشایی یا احساس درد، از دلایل احتمالی سوزش زبان بهشمار میروند.
سندروم سوزش دهان ثانویه
گاهی اوقات، این سندروم براثر بیماریهایی مانند اختلالات هورمونی و بیماریهای مزمن پدیدار میشود. در این موارد، سندروم سوزش دهان ثانویه (secondary burning mouth syndrome)، نام دارد. علت بروز آن معمولا عبارت است از:
- بازگشت اسید معده به داخل دهان یا رفلاکس معده؛
- واکنش آلرژیک به مواد مورد استفاده در دندانهای مصنوعی؛
- اضطراب و افسردگی؛
- استرس؛
- تغییرات هورمونی ناشی از بیماریهای تیروئید، دیابت؛
- تغییرات هورمونی ناشی از دوران یائسگی؛
- خشکی دهان ناشی از بیماریهایی مانند سندروم شوگرن؛
- خشکی دهان ناشی از پرتو درمانی؛
- مصرف داروهای فشار خون؛
- جایگذاری نادرست دندانهای مصنوعی؛
- کمبود آهن، ویتامین B12 یا فولیک اسید؛
- ابتلا به کاندیدیازیس یا برفک دهانی که نوعی عفونت قارچی در دهان است. دربارۀ درمان خانگی برفک دهانی در مجله دکتردکتر بخوانید.
سندرم سوزش زبان
سندرم سوزش زبان نام دیگر همان سندرم سوزش دهان است. این درد مداوم معمولاً روی زبان، سقف دهان یا لبها حس میشود و گاهی با خشکی دهان یا طعم فلزی همراه میشود.
پزشکان علت دقیق آن را آسیبهای عصبی یا تغییرات هورمونی میدانند. برای آرام کردن این سوزش، از مصرف ادویههای تند، مرکبات اسیدی و دهانشویههای الکلدار خودداری کنید و نوشیدن آب خنک را در طول روز فراموش نکنید.
عوامل خطر ابتلا به سندرم سوزش دهان
شناخت عوامل خطر هر بیماری و اختلال برای پیشگیری و مدیریت بهتر آن حائز اهمیت است. مهمترین عوامل خطر ابتلا به سوزش زبان و دهان عبارتند از:
- مشکلات هورمونی مانند مشکلات زنان در دوران یائسگی؛
- کمبود ویتامینها و مواد معدنی بهویژه ویتامین B12، روی و آهن؛
- استرس و اضطراب از عوامل تشدید علائم؛
- حساسیت به مواد غذایی مانند ادویهها یا اسیدهای میوهای؛
- ابتلا به بیماریهای مزمن مانند دیابت و بیماریهای خودایمنی؛
- مصرف دخانیات مانند الکل و کافئین.
مشکلات و عوارض جانبی ابتلا به سندرم سوزش دهان چیست؟
مهمترین عوارض سندروم سوزش زبان، شامل احساس سوزش و درد مداوم در دهان هنگام غذا خوردن، صحبتکردن و بلع است. این علائم آزاردهندهاند و ممکن است به کاهش اشتها و کاهش وزن غیرارادی منجر شوند. سایر عوارض جانبی مرتبط با این اختلال عبارتاند از:
- احساس اضطراب؛
- افسردگی؛
- کاهش اعتمادبهنفس؛
- احساس انزوا؛
- اختلالهای خواب؛
- خستگی مزمن؛
- مشکلات دندانها.
به منظور بهبود کیفیت زندگی و پیشگیری از عوارض طولانیمدت، مدیریت علائم این سندرم اهمیت ویژه دارد.
بررسی روشهای تشخیص سندرم سوزش دهان
تشخیص علت سوزش زبان تست مستقیم و واحدی ندارد. برای مثال نمیتوان یک تست اجرا کرد و دلیل تغییر رنگ زبان یا سوزش دهان و زبان را تشخیص داد. این عارضه فقط با تشخیص افتراقی، یعنی ردکردن علل احتمالی، قابل شناسایی است. تشخیص موفق سندرم سوزش زبان، نیازمند رویکردهای چند بعدی و همکاری نزدیک پزشک و بیمار است.
آزمایش خون تخصصی
اولین و مهمترین قدم برای تشخیص سندرم سوزش دهان ثانویه، بررسی فاکتورهای حیاتی خون است. کمبودهای پنهان و اختلالات سیستمیک بدن معمولاً خود را در برگه آزمایش خون نشان میدهند که با جبران آنها، سوزش زبان و دهان نیز متوقف میشود. در این تست، موارد زیر دقیقا ارزیابی میشوند:
- سطح ویتامینها و مواد معدنی: بررسی دقیق مقادیر ویتامینهای گروه B، فولات، آهن، فریتین و روی.
- پایش گلوکز خون: سنجش قند خون ناشتا (FBS) و آزمایش سهماهه (HbA1c) برای رد کردن احتمال دیابت پنهان یا نوروپاتی دیابتی.
- بررسی عملکرد تیروئید: سنجش هورمونهای تیروئیدی (TSH و T3 و T4) جهت اطمینان از عدم ابتلا به کمکاری یا پرکاری تیروئید.
کشت مخاط و آزمایشهای میکروبی دهان
گاهی سوزش شدید دهان ناشی از یک عفونت فعال اما میکروسکوپی است که در معاینه ظاهری اولیه مشخص نمیشود. پزشک با نمونهبرداری ساده از روی زبان یا سقف دهان، آن را به آزمایشگاه میفرستد تا وضعیت فلور میکروبی دهان مشخص شود.
این تست برای تشخیص برفک پنهان و شناسایی عفونتهای باکتریایی کاربرد دارد.
تست آلرژی (تست پچ)
اگر پزشک شک کند که سوزش دهان =ناشی از یک واکنش حساسیتی مکرر است، شما را برای انجام تست پچ (Patch Test) به متخصص پوست یا آلرژی ارجاع میدهد. این تست حساسیت بدن به موارد زیر را میسنجد:
- ترکیبات محصولات بهداشتی: مواد نگهدارنده و طعمدهندههای موجود در خمیردندانها (مثل دارچین و نعناع) و دهانشویهها.
- مواد غذایی و افزودنیها: حساسیت به برخی چاشنیها، رنگهای خوراکی یا نگهدارندههای تجاری.
- متریال دندانپزشکی: واکنش به فلزات یا آکریلیک بهکاررفته در دندانهای مصنوعی، روکشها و مواد پرکننده دندان.
سنجش جریان بزاق
خشکی دهان و سندرم سوزش دهان رابطه نزدیکی با هم دارند. پزشک با استفاده از ابزارها و تکنیکهای خاص، میزان تولید و ترشح بزاق را در یک بازه زمانی مشخص اندازه میگیرد تا مطمئن شود غدد بزاقی کار خود را درست انجام میدهند. با این تست، پزشک پرده از بیماریهای غدد بزاقی و سندرم شوگرن برمیدارد یا احتمال ابتلا به آنها را رد میکند.
بررسیهای گوارشی و تست ریفلاکس
اسید معده یک مایع بسیار خورنده است و صعود آن به قسمت بالایی لوله گوارش میتواند مخاط دهان را بهشدت تحریک کند. اگر بیمار علائم گوارشی داشته باشد، متخصص گوارش بررسیهای اختصاصی را برای سنجش وضعیت معده آغاز میکند. این ارزیابی شامل پایش اسید مری و آندوسکوپی گوارش فوقانی است.
| روشهای تشخیص | توصیحات |
| بررسی کامل تاریخچه پزشکی بیمار | پرسوجوی پزشک در مورد علائم، مدتزمان بروز علائم، داروهای مصرفی و وضعیت روانی فرد |
| معاینه فیزیکی | معاینۀ پزشکی دهان و دندان برای ارزیابی علائم عینی، زخمها یا التهاب بررسی عفونتهای دهانی یا مشکلات دندانی |
| انجام آزمایشهای متعدد | آزمایش خون برای اندازهگیری سطح ویتامینها، شناسایی کمبودهای تغذیهای و ارزیابی وضعیت هورمونها |
| بررسی داروهای مصرفی بیمار | بررسی احتمال بروز سندروم ناشی از داروهای مصرفی |
| سایر آزمایشهای تشخیصی | بیوپسی(نمونهبرداری) از بافت دهان برای شناسایی اختلالهای دیگر |
| ارزیابی روانشناختی | بهدلیل نزدیکی میان این سندرم و وضعیتهای روانی مانند اضطراب و افسردگی |
| روشهای تشخیص افتراقی | رد احتمال سایر بیماریهای مرتبط نظیر دیابت، اختلالات تیروئید، بیماریهای خودایمنی و عفونت دهانی |
سندرم سوزش دهان چگونه درمان میشود؟
درمان این سندروم بهدلیل پیچیدگی دلایل بروز آن، به بررسی و ارزیابی دقیق علت بروز آن بستگی دارد. برای مثال، روشهای درمان سندروم ناشی از بروز عفونت، با روش درمان سندروم ناشی از اختلالهای روانی متفاوت است. بااینحال، درصورت ابتلا به این مشکل، افراد ابتدا باید به متخصص گوش و حلق و بینی مراجعه کنند. برای کسب اطلاع از روش کار و حیطه تخصص این پزشکان، میتوانید مطلب متخصص گوش و حلق و بینی کیست را مطالعه کنید.
در ادامه مهمترین روشهای درمان این سندرم را بیان میکنیم.
دارو برای سوزش دهان
درمانهای دارویی سندرم سوزش دهان، نسبت به علل زمینهای آن متفاوت است. داروهای موثر عبارتند از:
- داروهای تنظیمکننده عصب (نوروپاتیک): داروهایی مانند کلونازپام (در دوز بسیار پایین و بهصورت دهانشویه یا قرص مکیدنی) یا گاباپنتین برای آرام کردن اعصاب محیطی دهان؛
- داروهای داروهای ضد استرس و افسردگی: داروهایی مثل آمیتریپتیلین در دوز کم بهدلیل قابلیت مسدودکردن سیگنالهای درد عصبی و برای مدیریت تأثیرات روانی این سندروم بر بیمار؛
- جایگزینی هورمونی: هورموندرمانی برای تسکین سوزش دهان ناشی از یائسگی و تغییرات هورمونی در زنان؛
- مکملهای اصلاحی: مصرف ویتامین B12، فولیک اسید، آهن و روی درصورت تأیید کمبود ویتامین در آزمایش خون؛
- داروهای ضد التهاب خوراکی: جهت کاهش درد و التهاب؛
- آنتیبیوتیک: درصورت تأیید عفونت و برای رفع سوزش زبان و دهان؛
- قطره یا قرص ضدقارچ: تجویز نیستاتین یا فلوکونازول درصورت تأیید برفک و عفونت قارچی.
درمان سوزش روی زبان گیاهی و طب سنتی
طب سنتی و گیاهی بیشتر نقش تسکیندهنده و ضدالتهاب موضعی دارند و میتوانند شدت سوزش را در طول روز به حداقل برسانند:
- ژل آلوئهورای طبیعی: خالص آلوئهورا روی زبان مانند یک لایه محافظ عمل کرده و بافت ملتهب را خنک میکند.
- شیرینبیان: شستوشوی دهان با عصاره ریشه شیرینبیان بهدلیل خواص ضدالتهابی قوی، به ترمیم مخاط دهان کمک میکند.
- چای سبز و بابونه سرد: این دو گیاه سرشار از آنتیاکسیدان هستند. نوشیدن یا غرغره کردن دمی سرد شده آنها، تحریکپذیری بافت دهان را کم میکند.
- اسپری یا دهانشویه کاپسایسین: برخلاف تصور، عصاره رقیقشده فلفل (کاپسایسین) اگر به صورت اصولی و دارویی استفاده شود، میتواند گیرندههای درد عصبی دهان را موقتاً غیرفعال کند.
اگر سوزش زبان بهدلیل مصرف فلفل باشد، فرد علاوهبر سطح زبان، روی پوست نیز سوزش احساس میکند. برای درمان سوزش فلفل روی پوست، شستن ناحیه با آب و صابون ملایم و سپس، ماساژ ناحیه با روغن زیتون بسیار مؤثر است.
روشهای درمان خانگی سوزش زبان
درمانهای خانگی، برای کاهش علائم و بهبود کیفیت زندگی بیماران کاربرد دارند. بسیاری از بیماران میتوانند با اصلاح رفتارهای روزمره، تا حد زیادی بر این حس آزاردهنده غلبه کنند:
- هیدراته نگه داشتن مداوم دهان: نوشیدن مکرر آب خنک یا مکیدن تکههای کوچک یخ، خشکی دهان را که خود عامل تشدید سوزش است، از بین میبرد.
- جویدن آدامسهای بدون شکر: این کار غدد بزاقی را تحریک به ترشح بیشتر میکند و بزاق دهان حاوی آنزیمهای محافظتکننده است.
- حذف محرکهای اسیدی و تند: فلفل، ادویهجات کاری، دارچین، گوجهفرنگی، مرکبات (لیمو و پرتقال) و قهوه را تا زمان بهبودی از رژیم خود حذف کنید.
- تغییر خمیردندان و دهانشویه: از خمیردندانهای مخصوص دهان حساس استفاده کنید و دهانشویههای حاوی الکل را کنار بگذارید.
- مصرف لبنیات سرد (شیر و ماست): نوشیدن یک لیوان شیر خنک یا خوردن چند قاشق ماست سرد، یک لایه محافظ روی بافت زبان ایجاد میکند. پروتئینهای شیر (کازئین) و دمای پایین آن، پیام درد را در اعصاب دهان موقتاً خاموش میکنند.
- مصرف غذاهای غنی از آنتیاکسیدان: آنتیاکسیدانها با استرس اکسیداتیو و التهاب سلولی در بافت دهان مبارزه و به بازسازی سریعتر مخاط دهان کمک میکنند.
نکته! ازآنجاکه این سندرم گاهی با استرسهای شدید روانی، مشکلات گوارشی مانند رفلاکس معده یا دیابت در ارتباط است، مدیریت استرس بهکمک یوگا و مدیتیشن و همچنین کنترل اسید معده، از مؤثرترین درمانهای خانگی است. برای کسب آگاهی کامل در خصوص روشهای درمانی خانگی و مدیریت بهتر علائم، میتوانید از دکتر گوارش آنلاین مشاوره دریافت کنید.
چگونه از بروز سندروم سوزش دهان پیشگیری کنیم؟
مهمترین روشهای پیشگیری از سندرم سوزش دهان عبارتند از:
- توجه به بهداشت دهان مانند مسواک زدن منظم، مراجعه روتین به دندانپزشک؛
- تغذیه مناسب مانند مصرف کافی ویتامینها، پرهیز از مصرف غذاهای تحریککننده؛
- انجام تکنیکهای آرامشبخش برای مدیریت استرس و خشکی دهان.
روشهای فوق، هم برای پیشگیری از ابتلا و هم برای کاهش علائم اختلال کارساز هستند.
هنگام ابتلا به سندروم سوزش دهان به چه پزشکی مراجعه کنیم؟
برای مدیریت علائم و درمان سندروم سوزش دهان، میتوانید به متخصص گوش و حلق و بینی مراجعه کنید. متخصصین این حوزه، ابندا علت بروز این مشکل را تشخص داده و سپس روشهای درمانی مناسب را طبق وضعیت و شرایط جسمانی شما ارائه خواهند داد. برای دریافت نوبت حضوری و آنلاین از بهترین متخصصین گوش و حلق و بینی در سراسر ایران، به پلفترم آنلاین نوبتدهی دکتردکتر مراجعه کنید.









سلام لطفا راهنماییم کنید دو ماهی میشه زبونم کناره هاش انتهای زبان دونه زده و میسوزه و روی زبونم یه تیکه هاییش متورمه و میسوزه دکتر هم رفتم که هیچ دارویی نداده و گفتن چیزی نیست متخصص بیماریهای دهان رفتم که گفت غدد لنفگقاوی زبانه و چیزی نیست استرستو کم کن لطفا راهنماییم کنید خیلی اذیت میشم
سلام چیشد نتیجه
سلام وقت بخیر تورو خدا جواب بدید زبونم سه هفتست وسطش متورم شده و میسوزه و کناره زبونم انتهاش دونه های متورمی زده که به دکتر نشون دادم گفت غدد لنفاوی زبونت متورمه و فقط بهم کلونازپام داد گفت بزار بدنت خودش درمان کنه ولی من سوزش دارم استرس و اضطراب دارم لطفا راهنماییم کنید
سلام وقت بخیر
من امزوز متوجه شدم روی نوک زبانم دونه ای ریز قرمز داره
و ته زبانم هم حالت زرد رنگ شده علتش چی هست و با چی خوب میشه
سلام حدود ی هفته پیش صبح ها بعد از بیدار شدن یک حالتی میشدم که انگار یک توپ تنیس تو گلوم هست و نمیتونستم بزاقم رو قورت بدم(تنفسم مشکلی نداشت) از لحاظ گوارشی بلع مشکل بود ولی بعد از صبحانه خوردن درست میشد، تو این یک هفته شاید ۳بار این حالت برام پیش اومده صبح ها
الان سه روزه دچار خارش زبانم شدم و دیواره دهانم هم تحریک پذیر شده ،
ایا این موارد مرتبطن باهم ؟ برای بهبود باید چکار کنم
(در سه هفته اخیر به آبله مرغان مبتلا شدم ولی الان خوب شده)
سلام من دوازده روزه دهنم و فکم بی حس شده دوبار دکتر رفتم خوب نشدم هزینه ام آر آی وآزمایش هم ندارم کسی میدونه پیش چه دکتری برم خوبه؟ آیا کسی اینطوری بوده؟
سلام من چند سال هست که زبانم سفید میشه،زبانم رو مسواک می کنم اب نمک قرقره می کنم خوب میشه،بعد ۲ ساعت دوباره سفید میشه بو هم میده،دندانپزشک گفت اب زیاد بخورم ولی فایده نداشت ،چیکار باید کنم؟
سلام. من یک سالی میشه یه دفعه زبانم همچین حالت فلفلی کرفت وقتی به لبم میزدم انگار لبم شده بود فلفل بعد سه هفته این تندی تمام شد و زبانم حالت گز کز داره بعضی وقتها بالای دهنم رو اعصبمه هی دوست دارم بهش زبان بزنم بعضی وقتها لب پاینم یه جوریه حالت فلفلی داره ممنون راهنمای کنین و چ پزشکی برم
سلام وقت بخیر من یه سوال دارم ،من زبانم هفت ماهی هست ک سمت چپ بالاش وزیرش چیزی احساس میکنم ولی سوزش و هم درد زیر فکم دارم و بی حسی فک پایین سمت چپ هم دارم دکتر رفتم همه کاری کردن ولی هنوز جواب درستی نگرفتم میخواستم بدونم چکار باید انجام بدم و کجابرم که جواب بگیرم موقع درد و سوزش از چشمام هم آب میاد
سلام من ۲۰ سال دارم یک دفعه نوک زبانم احساس سوزش و درد کرد بعد الان لبم از داخل هم سوزش داره احساس میکنم رنگش هم سفید شده پنج روز هست که اینطوریم چیکار کنم
باسلام!تشکر از شما و دوستانی که کمک به جمع آوری این مطالب کرده اید
جوان32 ساله ای هستم همراه با مادری58 ساله، دقیقا هر دوبعداز مصرف جگر مرغ همیشه بنده فک بالام احساس سوختگی دارم انگار که آب100 درجه خوردم و مادر هم تب و لرز و دردمفصل میگیره،علت این واکنش به این نوع غذاها چه چیز میباشد! باتشکر
سلام
اگر همیشه همچین حالتی بروز میکند آلرژی غذایی
و اگر یکبار بروز کرده مسمومیت غذایی و عفونت ویروسی مد نظر هست
سلام دکتر ببخشید من دیشب سرم رو کنار بخاری گذاشته بودم نصف شب یه درد خیلی شدید لحظه ای در یک نقطه از زبانم احساس کردم فوری منو از خواب پروند یه خورده گذشت دردش کمتر شد دوباره خوابیدم الان یه ذره درد داره و نگاه میکنم به اندازه یه عدس قسمت راست زبانم همون جای درد سیاه و کبود شده ، خواستم بپرسم علتش چی میتونه باشه . ممنون اگه جواب بدین
سلام
با توجه به تغییر رنگ نیاز به معاینه داره
سلام چند روز پیش ایمپلنتم در اومد و رفتم دکتر فعلا پیچ گذاشته روش تا روکشش دوباره درست بشه از اون روز دندونهای جلو پایین انگار یخ زده احساس خیلی بدی دارم میشه لطفا راهنماییم کنید ممنون میشم
سلام،میشه لطفا کمکم کنید،بنده دوسال پیش کرونا گرفتم بعد تو اون دوره شبها دهانم و زبان مثل چوب خشک میشد تا بعد از چندوقت خوب شد اما از اون زمان ب بعد هر شب زبانم خشک میشه انگاری و میسوزه،اما فقط در طول شب صبح بعداز صبحانه خوب میشه،اما گاهی این درد تشدید میشه وچندروزی گریبان گیرمه🥺سقف دهانم،روی زبان وکناره هاش کلا درحال کزکز کرده مثل وقتی ک با غذای داغ سوخته باشه🥺چیکار کنم،پیش چ دکتری برم؟ایا درمانی داره؟ایا من مشکل خاصی دارم🥺اخه از چی می تونه باشه🥺۲۷سالمه
سلام عزیز
علل سوزش زبان عوامل مختلفی هستن: التهاب پرزهای چشایی، کم خونی ، تغییرات هورمونی و بیماریهایی مثل دیابت و غیره تا عوامل موضعی مثل تغییرات کمیت و کیفیت بزاق، عفونتهای قارچی و … باید معاینه و بررسی لازم جهت انجام درمان مناسب صورت گیرد
ممنون،پیش چه دکتر(تخصصی) برای معاینه باید برم؟
به متخصص" گوش حلق بینی مراجعه کنید
سلام روز بخیر ، مادر من ۴۹ سالشونه و تقریباً دوماهه روی زبونشون قاچ قاچ شده و احساس درد و سوزش زیادی دارن .
البته حدود ۱۵ سال پیش هم اینجوری شدن ولی نه این شدت که خودش خوب شده .
لطفاً راهنمایی میکنید که از چی میتونه باشه ؟ البته دکتر جدیدا بهشون گفته ممکنه خودایمنی باشه
سلام عزیز
معاینه لازم
از آلرژی و زبانجغرافیایی گرفته تا خودایمنی
من فک میکنم یه حسی ته زبانم هست یا فک میکنم یه مو 2روز همینجوریم مجبورم همش آب دهنم رو قورت بدم نمیدونم چیکار کنم
سلام خسته نباشید من دو روز نوک زبان گلوم میسوز جوری که شبها نمیتونم بخوابم دو ماهه از قرص پرانول استفاده میکنم بخواتر مشکلاتی که دارم همیشه استرس دارم احساس گزگز در روی شونه هاو پشتم دارم وسردم میشه
سلام
شربت دیفن هیدرامین هر ۶ ساعت غرغره کنید
سلام خسته نباشید برای اطلاعات مفیدتون
من دو سال پیش از زردی بزاق هنگام بیدار شدن از خواب را مشاهده و متخصص معده دو بار اندسکوپی و یک بار کلونوسکوپی و دو بار هم تست مولتی استادی که از بینی دوربین به مری میفرستن انجام داده و الان یک سال هست که این زردی بزاق به ۲۴ ساعت تبدیل شده و سوزش گلو ، تمام زبان خصوصا نوک و وسط ، داخل کامل دهان و لثه که بعضی روزها تمام داخل دهانم زخم میشه و زندکی را بهم ریخته و همه دکترهایی که مراجعه کردم گفتن فقط میتونه از اضطراب باشه من دو سال پیش اضطراب داشتم ولی الان ندارم و گیچ شدم جی بخورم این چیزهاییکه شما گفتین من اصلا نمیخورم در ضمن دو بار چیزی با طبع گرم بخورم تشدید میشه طوریکه با دهانم چیزی نمیتوانم بجوم اگر نظری دارید برام بنویسید ممنون میشم
سلام ممنون از توضیحات خوبتون
من ۳۸ سال دارم و الان ۴ روزه روی زبان احساس سوزش میکنم چیزی شبیه سوزش بعد از خوردن چای داغ
سیگار میکشم و الکل هم حدود ۱۰ روز یبار مصرف میکنم
ممکنه از اینا باشه؟ و جدا از ترک این موارد چه پیشنهادی دارین برام
ممنون میشم کمکم کنید
سلام
فعلا عدم مصرف کافیین و ادویه و ترشیجات و غذای داغ
شربت دیفن هیدرامین هر ۸ ساعت ۱۰ سی سی در دهان غرغره شود و دور ریخته شه
درصورت تشدید سوزش یا عدم بهبود جهت معاینه به متخصص" گوش حلق بینی مراجعه کنید
سلام پسرم ۶ سالشه بعضی از غذا های تند یا خیلی ترش که میخوره زبونش زخم میشه خیلی هم طول میکشه خوب بشه حتما میگین نخوره بعضی مواقع بدون خبر از ما میخوره ولی چرا باید زخم بشه خیلی هم دکتر بردیم نتیجه نگرفتیم
سلام
بلافاصله شربت دیفن هیدرامین روی زبان بمالید و غرغره کنه و بیرون بریزه
سلام، خانمی ٣۴ ساله هستم. دوسال پیش هنگام خوردن غذا قسمت سمت چپ زبانم رو گاز گرفتم، درد شدیدی داشت طوری که به گردن و دست چپم هم منتشر شد، درد زبان تا یک هفته ادامه داشت به متخصص دندان پزشک مراجعه کردم بعد از معاینه، دهانشویه و غرغره آب نمک رو تجویز کردن یکمی بهتر شد اما گاهی درد میگرفت در دو سال گذشته به پزشک عمومی، دندانپزشک،
متخصص گوش و حلق و بینی، متخصص و جراح بیماری های دهان و فک و صورت مراجعه کردم همگی گفتن چیزی نیست، البته باید بگم در این دوسال گذشته به دلایل مسائلی تحت شرایط روحی و استرس شدیدی بودم. تیروئید کم کار دارم و لووتیروکسین مصرف میکنم. به نظر شما علت چی میتونه باشه؟
سلام عزیز
الان علایمتون چی هست؟
سلام من سوزش زبان یک طرفه سمت چپ ام ارای مغر رفتم هیچی نبود گوش و حلق و بینی هم رفتم گفتن التهاب هست دارو دادن یکم فرق کرده ولی کامل درست نشده به دکتر باز مراجعه کنم؟
سلام
چند وقته و چه داروهایی تجویز شده؟
با سلام مادر من ۹۰ سالشه یک ساله سندروم فک و دهان داره هر شب دهنش درد و سوزش داره چون قبل از این جریان ناراحتی معده هم داشت دیگه از وقتی اینکه اینجوری شده درد معده ول شده همش میگه دهنم درد میکنه آیا دارویی دیگه ای برای درمان این سندروم وجود داره ممنون میشم پاسخ بدید
سلام
بله دارو داره اما با توجه به سنشون بهتره دارو توسط متخصص" مغز و اعصاب تجویز شود
سلام ، منم نزدیک ۶ الی ۷ ماهه که سوزش زبان و حالت دونه دونه ، سمت چپ و راست دهانم هست .
ممکنه علائمی از سرطان معده باشه ؟
سلام
ربطی به سرطان معده نداره ولی حتما معاینه لازمه
به متخصص" گوش حلق بینی مراجعه کنید
سلام مامانم ۳۶ سالشه یک هفته هست دونه روی زبونش میزنه رفت دکتر گفت آفت هست بهش دوتا دارو داد یکی قرص چرک خوشکن هست یکی یه قطره هست دیشب قطره که زد روی آفته همش زبونش درد میکنه برای چی هس این درد ؟
اما دونه دیگه نیست
سلام
درد آفت ممکن تا یک هفته طول بکشه
سلام مادر من ۳ ماهی هست ک گلو درد دارد و میگوید احساس میکنم لقمه در گلویم گیر کرده و احساس سوزش نوک زبان را هم دارد میشه لطفا راهنمایی کنید خیلی نگرانم دکتر گوش و حلق و بینی رفتیم نتیجه نداشت
سلام
لارنگوسکوپی و آندوسکوپی کردن؟
اگر درد در هنگام بلع هست و در ناحیه گلو هست و اختلال بلع دارن با توجه به موارد ذکر شده، بهتر است به صورت حضوری به متخصص مغز و اعصاب مراجعه کنید.
اما اگر در مری گیر میکنه با توجه به موارد ذکر شده، بهتر است به صورت حضوری به متخصص گوارش مراجعه کنید.
سلام
پدر من ۶۰ساله هستن تقریبا چندماه هست موقع خواب میگن احساس میکنن حرارات زیادی میاد جمع میشه فقط تو نوک زبونشون و اینقدر میسوزه انگار داره اتیش میگیره و نوک زبونشون همون موقع میترکه و خون زیادی میاد
پدر من ریفلاکس معده دارن تقریبا ۲۰ ساله امپرازول میخورن سیگار میکشن روزی یک پاکت حدود ۳۰ ساله
مشکل چی میتونه باشه؟
سلام
متوجه نشدم واقعا خونریزی دارن یا فقط احساسش رو دارت؟
سلام من۲۷سالمه قرص گلای وانس مصرف کردم ۸ ماه والان زبونم یه مقدار زرد شده و لثه های پایینیم میسوزه ونوک زبونم بی حس و یه چیزی شبیه دونه زده ولی درد نمیکنه ممکنه از کمبود ویتامین باشه؟به داروها مرتبط میشه؟
سلام
قندتون کنترل هست؟ عدد fbs, hba1c چند هست در ازمایش اخیر؟
سلام، بنده۴۶سالمه روی زبانم ترک بزرگ دارد،کناره های زبانم هم زخمهای زیاددارد،سطح زبانم لایه ی سفیدی دارد،موقع غذا خوردن کناره های زبانم بشدت دردمیکند،علت چیست؟
لطفا راهنمایی کنید.
سلام
معاینه لازمه عزیز
با توجه به موارد ذکر شده، بهتر است به صورت حضوری به متخصص گوش و حلق و بینی مراجعه کنید.
سلام وقت بخیر خسته نباشید من یک خانم ۵۰ساله هستم ودوسالی میشه زبانم داره میسوزه سی تا اسکن دادن چکاب دادم آندوسکوپی معده دادم اما مشکلی نداشتم واقعا داره آزارم میده توروخدا کمکم کنید
سلام عزیزم، درمان دارویی برای این حالت لازمه
اگر امکان ویزیت حضوری ندارید، میتوانید از مشاوره تلفنی با متخصص مغز و اعصاب استفاده کنید.
با توجه به موارد ذکر شده، بهتر است به صورت حضوری به متخصص گوش و حلق و بینی مراجعه کنید.
من چند هست که ته گلوم بار زده. خیلی خیلی می سوزه چی کار کنم
سلام
شربت دیفن هیدرامین هر ۶ ساعت غرغره کنید
دهانشویه صبح و شب قبل خواب غرغره کنید
خیلی خیلی ممنون.
سلام
من دوسال هست که داخل لب بالام خارش داره یک سال پیش رفتم دکتر گفت از استرسه پماد تریادنت داد خوب شدم اما الان دوباره خارش دارم و سوزش هم داره انگار یه چیز داغ خورده باشم.بعضی وقتا یه نقطه سفید هم میشه ولی آفت نیست چون درد نداره میسوزه.
میشه راهنمایی کنید
سلام بايد از نظر قارچ كانديديا بررسي شيد لطفا <p> برای معاینه کامل و تجویز دارو، به صورت حضوری به متخصص گوش و حلق و بینی مراجعه کنید.</p>
وسط قفسه سینه درد می کنه وسوزش وقرص زخم معده وگوارش استفاده می کنم ریه سالم بود ومشکل نداشت علت چیه وراهنمایی ومعده درد می کرد خیلی خسته میشم تو ظرف شستن چرا
سلام بدليل برگشت اسيد معده به مري هست
لطفا <p> برای معاینه کامل و تجویز دارو، به صورت حضوری به متخصص گوارش مراجعه کنید.</p>
سلام من آفت دهان داشتم و واسه درمان از سرکه سیب استفاده کردم و خوب شد ولی بعد اون داخل لپم قسمت پایین که سرکه نگه میداشتم واسه آفت الان خیلی میسوزه و نمیتونم غذا بخورم دهانم هم خیلی در طول روز خشکه میشه کمکم کنید ❤️
سلام بايد آنتي بيوتيك مصرف كنيد لطفا <p> برای معاینه کامل و تجویز دارو، به صورت حضوری به متخصص گوش و حلق و بینی مراجعه کنید.</p>
سلام من ۳۰ سالمه و یه مدت پیش سرنگ رفت کف پام و بعد فکر کردم ایدز گرفتم و این خود خوری و استرسش تا جایی کشید که رفتم آزمایش دادم بعد از اون از استرس حمله عصبی به معدم شد و اسهال و… گرفتم و اسید معده م هم ترشح میشد زیاد و تا جایی که احساس سوزش نوک زبونم کردم و خدا رو شکر ازمایش منفی شد و از بار استرسم کم شد و زبونم خوب شد تا اینکه یه سیگار روشن کردم دوباره سوزش زبونم شروع شد و مزه آهن میومد تو دهنم الان فقط زبونم میسوزه و احساس میکنم داره سوراخ میشه و خشک میشه و یدونه از دندونام هم پر کردم و روکشه همون یه دندون نظرتون رو بفرمایید ممنون میشم
سلام
اگه آزمایشا منفی بوده نگران چی هستین؟
سلام مادرم خیلی وقته سمت چپ زبونشون درد وسوزش داره چیز خاصی هم روی زبونشون دیده نمیشه خودش میگه احساس میکنم ورم داره درضمن مادرم دیابت وکبد چرب کمبود آهن وکم خونی دارن ممنون میشم جواب بدید
سلام بايد كم خوني كه دارن جبران شه تا سوزش زبان بهتر شه
از نظر كمبود ويتامين ب ١٢ هم بايد بررسي شن و جبران كمبود ويتامين ب١٢ انجام شه
آیا سوزش زبان میتواند ازاعصاب واسترس باشد
سلام بله ميتونه اما بابد از نظر كم خوني فقر آهن هم بررسي شيد
سلام من پنجاه و نه ساله هستم ششم اردیبهشت به علت کرونا بستری شدم بعد از ترخیص بزرگترین مشکلم سوزش زبان لبها و خشکی لبهام خیلی اذیت میشم حتی آب خوردن برام سخته لطفا منو راهنمایی کنید
سلام از نظر كمبود ويتامين سي و روي بررسي شبد و <p> برای معاینه کامل و تجویز دارو، به صورت حضوری به متخصص گوش و حلق و بینی مراجعه کنید.</p>
خیلی عالی بود ممنون دستت شما درد نکنه واقعا مفید بود
سلام
برای درمان رفلاکس کپسول امپرازول صبح ۲۰ میلی و شب هم ۲۰ میلی برام تجویز کردن که باهام سازگاری نداره.
خواستم بدونم پنتومید ۴۰ رو میشه روزی ۲ نوبت استفاده کرد.
ممنون…
سلام بله ميشه اما نبايد امپرازولو ادامه بديد
سلام وقتتون بخیر مادر بزرگ من هم فک میکنم دچار این سندروم باشه ایشون زود تر از سنشون یائسه شدن و همیشه دارن اذیت میشن .
مادربزرگم الان خیلی وقته بالای سقف دهنش گیز گیز میکنه و داغ و تلخه وهمچنین نوک زبانشم همین علائم رو داره جدیدا لب هم همین طوری شده ولی خیلی پیگیری کردن وکسی جواب داروی خوبی نداد ک الان حدودا ۴ ساله همینطوری .
میشه لطفا کمک کنید که چیکار کنه انقد اذیت نشه
الان ۵۷ سالشونه
سلام
چه متخصص هایی رفتن و چه داروهایی مصرف کردن؟
سلام من ته زبان و کل زیر گونه ها پشت لب و لایه داخلی های لبم احساس سوزش دارد و حتی گلویم که نمیتوانم چیزی بخورم!و احساس میکنم زخم شده ته زبانم کمک کنید تورو خدا
سلام اين آزمايشات را بديد
Cbc.diff esr crp
Pbs
Covid igm and igg و p> برای معاینه کامل و تجویز دارو، به صورت حضوری به متخصص داخلی مراجعه کنید.</p>
سلام خسته نباشید
من ۳۸سالمه و لبه های زبونم و سر زبونم احساس سوزش دارم و حالت تهوع شدید..
میخواستم بدونم دلیلش چیه ؟!
ممنون میشم پاسخ بدین
سلام ممكنه حساسيت باشه يا بدليل زخم باشه
لطفا <p> برای معاینه کامل و تجویز دارو، به صورت حضوری به پزشک عمومی مراجعه کنید.</p>
سلام من کل زبانم سفید میشه صبح ها و نوک زبانم میسوزد و دهانم کمی صبح بوی بد میدهد .چه کنم تورو خدا راهنمایی کنید منو
سلام بايد از نظر رفلاكس معده به مري بررسي شيد
بطفا <p> برای معاینه کامل و تجویز دارو، به صورت حضوری به متخصص داخلی مراجعه کنید.</p>