سندروم سوزش دهان (سوز و التهاب زبان و دهان)

  • 1399-07-13
  • ۱۱۵۸ بازدید
  • 22
سندروم سوزش زبان و دهان

سندروم سوزش دهان چیست و به چه علت به وجود می‌آید؟ دراین مقاله به علل ایجاد این بیماری خواهیم پرداخت و در ادامه درباره‌ی نحوه تشخیص و درمان آن صحبت خواهیم کرد.

آیا هر گونه سوزش دهان و زبان می‌تواند ناشی از سندروم سوزش دهان باشد؟ برای دانستن جواب این سوال نخست باید بدانیم که این سندروم چیست.

سندروم سوزش دهان چیست؟

سندروم سوزش دهان (Burning mouth syndrome)  نامی است که به نوعی سوزش دردناک دهان گفته می‌شود که دلیل شناخته شده‌ای ندارد. در بیش‌تر مواقع فرد درد را در نوک زبان و یا در سقف دهان خود احساس می‌کند. اما برخی اوقات هم فرد در جلوی دهان یا روی قسمت داخلی لب خود احساس سوزش می‌کند. این حالت اغلب چندین سال طول می‌کشد. 

تقریباً یک سوم افراد مبتلا به سندروم سوزش دهان می‌گویند که این نوع درد دهانی بعد از انجام برخی کارهای دندان‌پزشکی، بیماری و یا یک دوره مصرف دارو ایجاد می‌شود. اما در بیش‌تر موارد نمی‌توان این عارضه را به هیچ کدام از رویدادهای غیر معمول ربط داد. 

علائم سندروم سوزش دهان چیست؟

احساسی که افراد مبتلا به این سندروم دارند، مانند احساس ایجاد شده در دهان بعد از نوشیدن یک قهوه گرم و یا خوردن یک سوپ داغ است. با این همه احساس ناشی از این عارضه در افراد مختلف متفاوت است. در حالت کلی، علائم سندروم سوزش دهان عبارتند از:

  • احساس سوزش روی زبان، سقف دهان، لثه، داخل گونه‌ها و پشت گلو که ممکن است بعد از خوردن یا آشامیدن خود را نشان دهد. 
  • بی حس شدن زبان که احساسی گذرا است. 
  • بلع دشوار 
  • خشکی دهان 
  • گلو درد 
  • تغییر مزه و احساس چشایی، مانند مزه بد فلز در دهان 

درد ممکن است در طول روز بدتر شود. اگر درد برطرف نشده و یا اینکه بدتر شود، به دندان‌پزشک یا پزشک مراجعه کنید. 

علت درد زبان

علت بروز سندروم سوزش دهان

بسته به علت این سندروم به دو نوع اولیه و ثانویه تقسیم می‌شود. 

سندروم سوزش دهان اولیه

هیچ کدام از تست‌های آزمایشگاهی و یا دیگر مشکلات و بیماری‌ها نمی‌توانند به درستی علت سندروم سوزش دهان را توضیح دهند. به نوع اولیه این سندروم گاهی سندروم سوزش دهان ناشناخته یا ایدیوپاتیک (idiopathic burning mouth syndrome) گفته می‌شود. 

پزشکان تصور می‌کنند که علت بروز این نوع از سوزش دهان، ممکن است آسیب به اعصاب کنترل کننده‌ی حس چشایی یا احساس درد باشد. 

سندروم سوزش دهان ثانویه

گاهی این سندروم ناشی از دیگر بیماری‌ها یا وقایع است. در این موارد به آن سندروم سوزش دهان ثانویه (secondary burning mouth syndrome) گفته می‌شود.

علت بروز این نوع سندروم عبارتند از:

  • ریفلاکس اسید معده (بازگشت اسید معده به داخل دهان)
  • واکنش آلرژیک به مواد مورد استفاده در دندان‌های مصنوعی 
  • اضطراب یا افسردگی
  • تغییرات هورمونی ناشی از بیماری‌های تیروئید، دیابت یا یائسگی
  • خشکی دهان ناشی از بیماری‌هایی مانند سندروم شوگرن (Sjogren’s syndrome) و پرتو درمانی 
  • داروهای مصرفی برای درمان فشار خون
  • دندان‌های مصنوعی که به درستی جای‌گذاری نشده باشند
  • کمبود آهن، ویتامین B12 یا فولیک اسید
  • واکنش به برخی از انواع خمیر دندان‌ها یا شوینده‌های دهانی 
  • استرس
  • کاندیدیازیس یا برفک (نوعی عفونت قارچی در دهان)

عوامل خطر برای ابتلا به سندروم سوزش دهان

این سندروم در زنان بیشتر از مردان شایع است. احتمال ابتلا به این سندروم در شرایط زیر بیشتر است:

  • زنان بین ۵۰ تا ۷۰ سال
  • شروع دوران یائسگی

روش تشخیص سندروم سوزش زبان و دهان

پزشک سوالاتی در مورد علائم و زمان بروز آن‌ها از بیمار خواهد پرسید. همچنین سوالاتی در مورد حساسیت‌های احتمالی فرد، داروهای مصرفی و مقدار مصرف سیگار و نوشیدن مشروبات الکلی پرسیده خواهد شد. بعد از آن دهان فرد برای بررسی عفونت احتمالی معاینه خواهد شد.

همچنین برای تشخیص دیگر مشکلات و بیماری‌ها تست‌های دیگری هم گرفته خواهد شد. این تست‌ها شامل:

  • تست آلرژی برای بررسی حساسیت‌ احتمالی به یک محصول یا دارو
  • نمونه برداری از یک قطعه کوچک بافتی دهان و فرستادن آن به آزمایشگاه برای انجام تست های لازم
  • آزمایش خون برای بررسی مشکلات تیروئیدی یا دیابت
  • سی‌تی اسکن که از چندین تصویر رادیولوژی اشعه ایکس تشکیل شده که از جهات مختلف گرفته شده و بعد در کنار هم قرار گرفته و یک تصویر با جزئیات زیاد از درون دهان به پزشک نشان می‌دهند.
  • ام آر آی که در آن امواج رادیویی در یک میدان مغناطیسی قوی تشکیل عکس‌هایی دقیق از بافت‌های بدن می‌دهند.
  • تست جریان بزاق که برای اندازه گیری مقدار بزاق انجام می‌شود.
روش تشخیص علت درد زبان

درمان سندروم سوزش دهان

اگر پزشک متوجه وجود یک بیماری و یا دیگر دلایل سوزش دهان شود، پس شخص به سندروم سوزش دهان ثانویه مبتلا است. در این حالت عارضه درمان شده و علائم پس از طی فرایند درمان بهبود پیدا می‌کنند. اما اگر فرد به سندروم سوزش دهان اولیه مبتلا باشد، درمان شناخته شده‌ای برای این مشکل وجود نداشته و تنها می‌توان علائم بیماری را کنترل کرده و یا کم‌تر کرد.

هشدار: از مصرف خودسرانه هر گونه دارو بدون تجویز پزشک خودداری کنید.

بسته به علت بروز این مشکل پزشک یک یا چندین روش درمانی زیر را توصیه خواهد کرد:

  • داروهای تسکین دهنده‌ی دردهای عصبی مانند داروی آمی‌تریپتیلین (amitriptyline) و نورتریپتیلین (nortriptyline)
  • کپسایسین (Capsaicin) یک مسکن ضد درد و از مواد شیمیایی تشکیل دهنده‌ی فلفل قرمز تند
  • کلونازپام (Clonazepam) در مقادیر کم
  • جایگزین‌های هورمون‌های زنانه
  • فراورده‌هایی که باعث تولید و جایگزینی بزاق می‌شود.
  • مکمل‌های ویتامین
  • دهان شویه‌ها

همچنین برای کاستن از شدت علائم می‌توان کارهای زیر را انجام داد: 

  • خودداری از خوردن غذاهای اسیدی مانند گوجه، پرتقال و آب مرکبات
  • خودداری از نوشیدن مشروبات الکلی و استفاده از دهان شویه‌های حاوی الکل
  • خودداری از مصرف دارچین و نعناع
  • خودداری از مصرف غذاهای تند
  • خودداری از مصرف تنباکو
  • جویدن آدامس های بدون شکر برای تولید بزاق بیش‌تر
  • نوشیدن مایعات زیاد 
  • کاهش استرس با انجام یوگا و کارهای مورد علاقه
  • فعالیت در برنامه‌های جمعی و شرکت در گروه‌های حمایتی
  • مکیدن یخ خرد شده
درمان درد زبان

مشکلات و عوارض جانبی سندروم سوزش دهان

سندروم سوزش دهان، عارضه‌ای با درد مزمن بوده که می‌تواند روی کیفیت زندگی افراد اثر زیادی بگذارد‌. این درد ممکن است برای ماه‌ها و یا حتی سال‌ها طول بکشد. برخی از افراد هر روز این درد را احساس می‌کنند.

درد باعث ایجاد حس افسردگی، اضطراب و استرس در فرد شده و حتی انجام فعالیت‌های روزانه مانند خوابیدن را مختل می‌کند. هر نوع از دردهای مزمن که باعث استرس و اضطراب فرد می‌شوند، عاملی برای مشکلات خواب هم هستند.

منبع:

webmd

از کدام خدمات دکتردکتر استفاده کنیم؟

نوبت‌دهی اینترنتی

اگر شما هم در خصوص مشکل خود نیاز به پزشک دارید با استفاده از امکان نوبت‌دهی اینترنتی می‌توانید به راحتی برای مراجعه حضوری، در روز و ساعت دلخواه خود، نوبت دریافت کنید. برای دریافت نوبت اینترنتی از پزشک متخصص گوارش و کبد روی دکمه زیر کلیک کنید.

ویزیت تلفنی

گاهی اوقات دسترسی به پزشک سخت و هزینه‌بر است. شما با استفاده از امکان ویزیت تلفنی می‌توانید به راحتی برای دریافت مشاوره تلفنی از پزشک مورد نظرتان، نوبت دریافت کنید. برای برقراری تماس تلفنی با پزشک متخصص گوارش و کبد دلخواهتان روی دکمه زیر کلیک(یا لمس) کنید.

پرسش و پاسخ پزشکی

شما با استفاده از امکان پرسش و پاسخ با پزشک می‌توانید در هر ساعتی از شبانه روز پرسش پزشکی خود را مطرح کنید و پاسخ معتبری از پزشک دریافت کنید. برای ثبت سوال پزشکی خود روی دکمه زیر کلیک(یا لمس) کنید.

با امتیازدهیِ این صفحه به بهتر شدن محتوای ما کمک کنید

  • این نوشته را با دوستان خود به اشتراک بگذارید
  • linkedin
  • linkedin
  • linkedin

پرسش و پاسخ درباره «سندروم سوزش دهان (سوز و التهاب زبان و دهان)»

پرسش‌های پزشکی و دیدگاهتان درباره این مقاله را بنویسید؛ پزشکان و کارشناسان مجله پاسخ‌گوی شما عزیزان هستند.

22 دیدگاه در حال حاضر

  1. سلام وقت بخير من حدود ٩ ماه هست كه حلق و زبانم داغ ميشه بعضي اوقات داغي حلقم قطع ميشه اما زبان نه و احساس ميكنم يه خارشي هم روي پوست بدنم احساس ميكنم ممنون ميشم راهنمايي كنيد

    • سلام اين آزمايشو بديد لطفا
      Cbc.diff esr crp
      قرص سيتريزين ١٠ ميلي گرم هر ١٢ ساعت يكي بخوريد
      ادويه هم در غذا نريزيد

  2. سلام چند سال هست که دهنم تلخ میشه الان هم چند هفته هستش روی زبونم میسوزه معده ام هم غذا رو دیر هضم میکنه اندوسکپی و سی تی اسکن از شکم هم انجام دادم هیچ مشکلی نداشتم همه چی سالم بود واقعا نمیدونم دیگه چیکار کنم شب ها به هیچ عنوان نمیتونم بخوام راهنمایی بفرمایید

    • سلام بدليل برگشت اسيد معدتونه
      قرص پنتوپرازول ٤٠ ميلي گرم هر ١٢ ساعت يكي بخوريد
      شبها هم شام سبك مصرف كنيد

  3. سلام خسته نباشید شرمنده من مشکل آسم داشتم چندروز هست اسپری و.‌‌مصرف میکنم این چند روز خشکی گلو گرفتم با سوزش ته حلق و زبان.یه جوریه اصلا غذا بهم مزه نمیده به نظرتون چکارکنم رفع بشه

  4. سلام..بنده یه چند وقتیه که تقریبا هر ۳هفته یکبار این اتفاق برام میوفته به این صورت که هنگام غذا یا اب خوردن قسمت انتهای زبانم سمت راست وکناره همونجا داخل دهنم میسوزه به حدی که گاهی نمیتونم چیزی بخورم با معاینه دهان وزبونم چیزی از قرمزی یا دونه های سفید نیست …بعداز یک هفته خوب میشه ولی ۳هفته بعد دباره میاد ممنون میشم راهنماییم کنید مرسی.

  5. سلام من کرونا گرفتم البته بدون آزمایش و فقط از روی علایم میگم خفیف بود و الان پانزده روز میگذره دو سه روزه احساس سوزش روی زبانم و سقف دهانم میکنم آب نمک قرقره کردم کمی بهتر شد اما یه روز قطع شد دوباره الان می سوزه دیفن هیدرامین هم قرقره کردم بهتر نشد

    • سلام قرص تلفست هر ١٢ ساعت يكي بخوريد همراه با قرص فاموتيدين ٤٠ ميلي گرم هر شب يك عدد بخوريد

  6. سلام وقت بخیر
    مادر 75 ساله ی من چند وقتی هست که از سوزش و قرمزی زبان رنج می بره. دیابت نداره و سیتریزین هم مصرف می کنه. ممنون میشم راهنمایی بفرمایید

    • سلام قرص سيتريزين را هر ١٢ ساعت يكي بخورن
      اين آزمايشات را هم انجام دهند
      Cbc.diff esr crp ldh
      Covid igm and igg

  7. وقت خوش من سالهاست از سوزش روی زبان رنج می برم چند باری به پزشک مراجعه کردم ولی نتیجه نگرفتم شدت این سوزش بحدیست که حس چشایی من رو هم تحت تاثیر قرار داده بگونه ایی که طعم خیلی از مواد غذایی رو کامل حس نمی‌کنم در طول شبانه روز این سوزش وجود داره ولی با شدت و ضعف
    سپاسگزارم

  8. سلام خسته نباشین من چند روز هست روی زبونم سوزش پیدا کرده ودهانم هم احساس میکنم جم شده اینگار خرمالو خوردم چیکار کنم ممنون؟؟

  9. سلام.من یه چند وقتی هست زبونم سوزش و درد پیداکرده.روی زبونم احساس سوزش دارم و درد میکنه بایدچکاربکنم؟؟ باتشکر

کتابچه‌ها

پربازدیدترین‌های ماه

دیدگاه‌های اخیر