عفونت قارچی واژن چیست؟ علائم عفونت قارچی واژن را جدی بگیرید

خارش و سوزش در ناحیه تناسلی، ترشحات سفید و پنیری شکل، درد و سوزش هنگام ادرار، علائم عفونت قارچی واژن هستند. از دیگر علائم این عفونت می‌توان به درد هنگام مقاربت، قرمزی و تورم در ناحیه تناسلی و درد مزمن در ناحیه لگن اشاره کرد. عفونت مخمری واژن، کاندیدیازیس ولوواژینال یا واژینیت قارچی نامیده می‌شود و معمولا در اثر عدم رعایت بهداشت رخ می‌دهد. این عفونت از هر ۴ زن، ۳ نفر را در مقطعی از زندگی تحت تاثیر قرار می‌دهد. اگر درمان عفونت قارچی واژن به‌موقع انجام نشود یا نسبت به انواع مختلف درمان‌ها مقاومت نشان دهد، می‌تواند در شرایط سخت‌تر و شدیدتر باعث ناباروری شود. برای همین، در صورتی‌که هر کدام از این نشانه‌ها را دیدید، هرچه سریع‌تر برای چکاپ به متخصص زنان مراجعه کنید. درمان عفونت قارچی واژن با دارو و همچنین تغییر سبک زندگی مثل استفاده از لباس‌های تنگ و غیرنخی باعث می‌شود که این مشکل تبدیل به دردسری بزرگ نشود.

در ادامه این مطلب از مجله سلامت و پزشکی دکتردکتر با ما همراه باشید زیرا قصد داریم به‌طور مفصل، به سوال «قارچ واژن چیست؟» پاسخ دهیم.

همچنین، درباره علائم عفونت قارچی واژن، راه‌های درمان و پیشگیری از بروز آن و عوامل خطرناک در عفونت قارچی واژن صحبت می‌کنیم. 

اگر سوالی دارید، می‌توانید در انتهای همین مطلب و در بخش نظرات بنویسید تا پزشک پاسخ دهد.

عفونت قارچی واژن چیست؟

یکی از شایع‌ترین بیماری‌ها در زنان مجرد و متاهل عفونت قارچی واژن یا کاندیدیاز واژینال است. نوعی مخمر به نام کاندید می‌تواند در بدن انسان، باعث عفونت قارچی واژن شود. اگر مخمر سالمی که در واژن شما زندگی می‌کند، در تعادل باشد، هیچ مشکلی وجود ندارد. اما، هنگامی که این مخمر از تعادل خارج شده و به سرعت رشد کند، می‌تواند باعث ایجاد عفونت قارچی واژن شود. 

به گفته کتابخانه ملی پزشکی (ncbi)،

 طبق بررسی‌های انجام شده عفونت‌های قارچی، دومین علت شایع التهاب واژن هستند.

عفونت مخمری باعث سوزش، خارش، قرمزی در فرج شما (بخش‌های بیرونی واژن) و درد هنگام رابطه جنسی می‌شود.

در ادامه عکس عفونت قارچی واژن را مشاهده می‌کنید. این عکس واژن عفونت قارچی و التهاب ناشی از آن را به‌خوبی نشان می‌دهد.

علائم عفونت قارچی واژن

علائم عفونت قارچی واژن می‌تواند از خفیف تا متوسط متغیر باشد و شامل موارد زیر است:

• احساسی همچون خارش واژن
• درد و سوزش هنگام دفع ادرار یا در هنگام برقراری رابطه جنسی 
• قرمزی و تورم فرج
• درد در ناحیه واژن (برای آشنایی با آناتومی واژن و بیماری های آن مقاله واژن چیست را در مجله دکتردکتر مطالعه کنید.)
• ایجاد بثورات در واژن
• ترشحات ضخیم، سفید، بدون بو و با ظاهری پنیری شکل
• ترشحات آبکی واژن
• بریدگی‌های کوچک یا ترک‌های ریز در پوست فرج

اگر متوجه ترشحات واژن با بوی ماهی شدید یا عفونت قارچی واژن به رنگ سبز یا زرد را مشاهده کردید، حتما به پزشک متخصص زنان و زایمان مراجعه کنید. زیرا این موارد می‌تواند نشانه‌ای از عفونت‌های جدی‌تری در واژن باشند. البته پزشک زنان و زایمان در درمان بسیاری از بیماری‌ها به بانوان کمک خواهد کرد که علایم قارچی واژن یکی از این موارد محسوب می‌شوند. جهت آشنایی با تخصص زنان و زایمان چیست به مجله سلامت دکتردکتر مراجعه نمایید.

گاهی علائم عفونت قارچی و آتروفی واژن شبیه هم هستند. اگر این علائم را دارید و در سنین یائسگی هستید بهتر است برای تشخیص مشکل از پزشک راهنمایی بگیرید.

دلایل ایجاد عفونت قارچی واژن

عفونت قارچی واژن از چی به وجود میاد؟ این پرتکرارترین سؤال شما در مورد عفونت قارچی واژن است.

دلایل زیادی برای ایجاد عفونت قارچی واژن وجود دارد؛ از عدم رعایت بهداشت گرفته تا مشکلات درونی همچون ابتلا به بیماری‌ خاص یا استفاده از محصولات نامناسب بهداشتی. به‌عنوان مثال شستشوی واژن با شوینده‌های نامناسب می‌تواند تعادل فلور طبیعی را برهم زده و خطر ابتلا به عفونت قارچی واژن را افزایش دهد.

عفونت‌ قارچی واژن و قارچ‌ پوستی هر دو در دسته‌ی درماتوفیتوزها یا کاندیدیازیس‌ها قرار می‌گیرند و توسط قارچ‌هایی مانند Candida albicans یا Trichophyton ایجاد می‌شوند. شرایط مساعد رشد قارچ‌ (مانند رطوبت، گرما و اختلال در تعادل میکروبی پوست یا مخاط) زمینه‌ساز بروز این دو نوع عفونت است.

می‌پرسید علت عفونت قارچی واژن چیست؟ مواردی که باعث ایجاد عفونت های مکرر قارچی در واژن می‌شوند، عبارتند از:

• تغییرات طبیعی در سطوح هورمون‌ها؛ تغییرات در دوران بارداری، شیردهی، یائسگی یا استفاده از قرص‌های ضدبارداری می‌تواند تعادل هورمونی واژن را تغییر دهند.
• دیابت کنترل‌نشده؛ اگر دیابت شما به‌خوبی کنترل نشده باشد، افزایش قند در غشاهای مخاطی (پوشش مرطوب) واژن می‌تواند مکانی برای رشد مخمر ایجاد کند.
• مصرف آنتی‌بیوتیک‌ها؛ این داروها می‌توانند بسیاری از باکتری‌های خوب موجود در واژن را از بین ببرند.
• دوش‌ها و اسپری‌های واژینال؛ استفاده از این محصولات می‌تواند تعادل را در واژن شما تغییر دهند.
• ضعف سیستم ایمنی بدن؛ اگر HIV شما مثبت است یا اختلال سیستم ایمنی دیگری دارید، مخمر موجود در واژن، بدون کنترل رشد می‌کند.

باید این دلایل را جدی بگیرید، چراکه با ماندگاری قارچ تناسلی، ممکن است با خطرات جدی مواجه شوید.

آیا رابطه جنسی باعث عفونت قارچی واژن می‌شود؟

رابطه جنسی مستقیماً باعث عفونت قارچی نمی‌شود. بااین‌حال، برخی از فعالیت‌های جنسی، مانند آلت تناسلی، اسباب‌بازی یا فرو بردن انگشت در واژن، می‌تواند باکتری‌های جدیدی را وارد واژن کند. این باکتری جدید به‌طور بالقوه می‌تواند باعث رشد قارچ کاندیدا و ایجاد عفونت مخمری و سوزش واژن شود. 

عوامل خطر عفونت قارچی واژن

به‌جز مواردی که بالا نام بردیم، موارد دیگری هستند که به‌صورت ویژه، خطر ابتلا به عفونت قارچی واژن و ماندگاری آن را بالا می‌برند. عواملی همچون:

• شیمی‌درمانی
• عفونت HIV
• استفاده از قرص‌های ضدبارداری با دوز بالا یا هورمون‌درمانی استروژن
• بارداری
• عدم رعایت بهداشت فردی

اگر مستعد ابتلا به این بیماری هستید، توصیه می‌کنیم تا پیش از ابتلا به این نوع عفونت، عوامل خطری که ممکن است در شما وجود داشته باشد را شناسایی کرده و احتمال ایجاد این بیماری را در خود، کاهش دهید.

انواع عفونت قارچی واژن

عفونت‌ها بر اساس گونه قارچی که ایجادشان می‌کند و میزان شدت و دفعات تکرار، به انواع مختلف تقسیم می‌شوند. شناخت نوع دقیق عفونت برای انتخاب داروی مناسب و درمان قطعی بسیار حیاتی است.

قبل‌از آنکه به بررسی انواع براساس علت عفونت قارچی واژن بپردازیم، باید بدانید پزشکان بر اساس معیارهای بالینی، عفونت قارچی واژن را به دو دسته غیرپیچیده و پیچیده تقسیم می‌کنند.

عفونت قارچی غیرپیچیده ویژگی‌های زیر را دارد:

• علائم خفیف تا متوسط (خارش و انواع ترشحات واژن معمولی)؛
• دفعات معدود ابتلا به آن در سال (کمتر از ۴ بار)؛
• علت ابتلا گونه شایع کاندیدا آلبیکنس؛
• فرد مبتلا غیرباردار، غیردیابتی با سیستم ایمنی قوی؛
• قابل‌درمان با دُز خوراکی یا یک دوره ۱ تا ۳روزه مصرف پماد موضعی.

عفونت قارچی پیچیده و عودکننده ویژگی‌های زیر را دارد:

• علائم شدید مانند قرمزی، ورم، زخم و شکاف در بافت واژن؛
• عفونت تکرارشونده بیش‌از ۴ بار در سال؛
• علت ابتلا یکی از گونه‌های غیرآلبیکنس (مانند گلابراتا)؛
• فرد مبتلا باردار یا دیابتی یا دچار ضعف ایمنی؛
• نیازمند درمان طولانی‌مدت شامل ۷ تا ۱۴ روز درمان اولیه و مصرف هفتگی دارو تا ۶ ماه.

بیش از ۱۵۰ گونه از قارچ کاندیدا وجود دارد، اما تنها تعداد محدودی از آن‌ها می‌توانند عامل عفونت های قارچی واژن در سیستم تناسلی زنان باشند. در ادامه مهم‌ترین‌شان را براساس نوع و شکل عفونت قارچی واژن معرفی می‌کنیم.

کاندیدا آلبیکنس (Candida albicans)؛ شایع‌ترین نوع

این گونه، عامل اصلی ۸۵ تا ۹۰ درصد از تمام عفونت‌های قارچی واژن است. کاندیدا آلبیکنس به‌طور طبیعی و در تعداد کم در بدن و واژن زندگی می‌کند و سیستم ایمنی آن را کنترل می‌کند. اما وقتی تعادل بدن به هم می‌خورد، این گونه به‌سرعت تکثیر می‌شود. خوشبختانه این نوع عفونت به درمان‌های ضدقارچ استاندارد و بدون نسخه (OTC) مانند فلوکونازول و کلوتریمازول بسیار عالی پاسخ می‌دهد.

کاندیدا گلابراتا (Candida glabrata)؛ نوع مقاوم و چالش‌برانگیز

این گونه دومین عامل شایع عفونت‌های قارچی است. خطر بزرگ کاندیدا گلابراتا این است که به درمان‌های ضدقارچ رایج (به ویژه آزول‌های خوراکی مانند فلوکونازول) مقاومت بسیار بالایی دارد. این نوع عفونت اغلب در زنان مبتلا به دیابت یا افرادی که سیستم ایمنی ضعیفی دارند دیده می‌شود و برای درمان آن پزشک باید از داروهای خط دوم مانند شیاف‌های اسید بوریک (Boric Acid) یا نیستاتین استفاده کند.

کاندیدا کروای (Candida krusei)

یک گونه کمتر شایع اما به‌شدت مقاوم به فلوکونازول است. این نوع عفونت قارچی به‌هیچ‌وجه با خوددرمانی و داروهای معمولی خوب نمی‌شود؛ تشخیص آن نیازمند کشت آزمایشگاهی و درمانش نیازمند تجویز داروی تخصصی توسط متخصص زنان است.

سایر گونه‌های غیرآلبیکنس

گونه‌های دیگر قارچ مانند Candida tropicalis و Candida parapsilosis نیز وجود دارند که درصد کمی از عفونت‌ها را شامل می‌شوند. این گونه‌ها معمولا علائم خفیف‌تر اما طولانی‌تر ایجاد می‌کنند و روند درمان آن‌ها ممکن است کمی بیشتر از نوع آلبیکنس طول بکشد.

راه‌های پیشگیری از عفونت قارچی واژن

راه‌های زیادی برای پیشگیری از عفونت قارچی واژن وجود دارد که در زیر برخی از آن‌ها را بیان کرده‌ایم:

• لباس زیر نخی بپوشید؛ مخمر کاندیدا در محیط مرطوب بهترین رشد را دارد. از آنجایی که لباس‌های نخی رطوبت و تعریق را بهتر جذب می‌کنند، می‌توانند به جلوگیری از عفونت قارچی واژن کمک کنند. بهتر است در اسرع وقت لباس‌های عرق‌کرده یا مایو خیس خود را عوض کنید.
• بهداشت فردی خود را به‌خوبی رعایت کنید؛ لباس‌های زیر خود را هر روز عوض کنید. بعد از حمام و دستشویی، ناحیه تناسلی خود را خشک کنید. بهتر است این کار را از جلو به سمت عقب انجام دهید تا از ورود باکتری‌های مقعد به واژن جلوگیری شود. لباس‌های زیر خود را به‌خوبی شسته و اجازه دهید در هوای آزاد، زیر نور خورشید خشک شوند و قبل از استفاده آن‌ها را اتو کنید.
• از شلوار جین و تنگ استفاده نکنید؛ شلوارهای تنگ می‌توانند دمای بدن و میزان رطوبت اطراف قسمت‌های خصوصی شما را افزایش دهند. این موضوع باعث افزایش عفونت قارچی واژن می‌شود. اما شلوارهای گشاد باعث می‌شود ناحیه تناسلی شما خنک و خشک بماند.
• استفاده از اسپری‌ها، تامپون‌های معطر و دوش‌های واژینال ممنوع است؛ این موارد بر تعادل مخمر و باکتری مفید در واژن تأثیر می‌گذارند و باعث قارچ واژن می‌شوند. توصیه می‌شود از جکوزی و حمام داغ استفاده نکنید. در هنگام پریود تامپون و پد بهداشتی خود را هر چند ساعت یکبار عوض کنید.
• استرس خود را کاهش دهید؛ برخی از مطالعات نشان می‌دهند که بین استرس و عفونت‌های قارچی واژن ارتباط نزدیکی وجود دارد. استرس سیستم ایمنی بدن شما را کاهش و احتمال ایجاد علائم قارچ واژن را افزایش می‌دهد. ورزش، مدیتیشن و خواب کافی می‌تواند استرس را کاهش دهد.
• دیابت خود را مدیریت کنید؛ اگر به دیابت مبتلا هستید، حتما سطح قند خون خود را تحت نظر داشته باشید و آن را کنترل کنید.

• از آنتی‌بیوتیک‌ها فقط در مواقع ضروری استفاده کنید؛ عفونت قارچی واژن بعد از مصرف آنتی بیوتیک بسیار شایع است. برای همین حتی در زمان سرماخوردگی هم بدون تجویز پزشک از این دسته از داروها استفاده نکنید.

لطفا به این نکته توجه داشته باشید که رعایت این نکات در صورتی‌که مشکل داخلی داشته باشید، تنها به کنترل آن کمک می‌کنند. برای همین در این زمینه، مشورت با پزشک بسیار کارآمد خواهد بود.

چه زمانی باید برای درمان عفونت قارچی واژن به دکتر مراجعه کرد؟

اگر علائم عفونت قارچی واژن را مشاهده کردید یا در شرایط ابتلا به آن قرار دارید، هرچه زودتر به دکتر زنان مراجعه کنید. همچنین، در صورت مواجهه با هر یک از علائم زیر باید وضعیت‌تان را با پزشک متخصص در میان بگذارید:

• اگر در طول یک سال، چهار بار یا بیشتر عفونت قارچی واژن داشتد، به این وضعیت کاندیدیازیس عودکننده ولوواژینال می‌گویند. دراین‌صورت، شما نیاز به مصرف یک داروی ضد قارچ تا ۶ ماه دارید.
• اگر علائم شما شدیدتر و وخیم‌تر شود و دچار عفونت‌های مکرر شدید.
• اگر عفونت قارچی واژن و خونریزی، ترشحات بدبوی واژن و دیگر نشانه‌های غیرمعمول با هم همراه شدند.

البته اگر در مورد نسخه و نحوه مصرف دارو سوالی دارید یا اگر پس از اتمام دوره درمانی، علائم شما ناپدید نشد، مجددا باید به پزشک متخصص مراجعه کنید. خوشبختانه، در تمامی شهرهای ایران، بهترین دکتر زنان فعال هستند. مثلا اگر در بندرعباس ساکن هستید، بیش از 10 متخصص زنان و زایمان بندرعباس حضور دارند که می‌توانید برای مشاوره و درمان هر چه سریع‌تر عفونت قارچی واژن، به ‌آن‌ها مراجعه کنید. 

تشخیص عفونت قارچی واژن

تشخیص عفونت واژن دو مرحله دارد: ابتدا از خانه شروع و سپس در مطب پزشک به قطعیت می‌رسد. 

نحوه تشخیص عفونت قارچی واژن در خانه

تشخیص عفونت واژن توسط خودتان کار ساده‌ای است. شما باید علائم عفونت قارچی واژن را در خود بررسی کنید. گاهی اوقات هیچ علائم واضحی وجود ندارد؛ در نتیجه بدن شما در وضعیت طبیعی خود قرار دارد. به این نکته توجه داشته باشید که به‌هیچ‌عنوان از داروهای بدون نسخه پزشک استفاده نکنید.

برای تشخیص عفونت قارچی واژن در خانه، ابتدا این ۳ فاکتور را در نظر بگیرید:

• شکل و ظاهر ترشحات واژن: ترشحات پنیری واژن که سفیدرنگ، غلیظ و تکه‌تکه هستند، از عفونت قارچی خبر می‌دهند. این ترشحات معمولا بدون بو هستند یا بوی ملایمی شبیه به خمیر نان دارند.
• نوع و شدت خارش: خارش ناشی از عفونت قارچی شدید، مداوم و کلافه‌کننده است. این خارش هم در داخل واژن و هم در بافت‌های بیرونی (ولوا) حس می‌شود و معمولا سوزشی است.
• ظاهر بافت بیرونی واژن: پوست ناحیه بیرونی واژن به دلیل التهاب، قرمز، متورم و حسابی حساس می‌شود.

ترفند بعدی رد احتمال بیماری‌های مشابه است. برای مقایسه و تشخیص عفونت قارچی از واژینوز باکتریال و تریکومونیازیس از جدول زیر کمک بگیرید.

نحوه تشخیص عفونت قارچی واژن توسط پزشک

بهترین راه برای تشخیص قارچ تناسلی زنان، مراجعه به پزشک متخصص است. پزشک در ابتدا از شما درباره سابقه عفونت‌های واژن و عفونت‌های مقاربتی سوال کرده و بعد از آن، دستگاه تناسلی خارجی شما را از نظر علائم عفونت معاینه می‌کند. او با استفاده از اسپکولوم دیواره‌های واژن شما را باز نگه می‌دارد تا واژن و دهانه رحم (قسمت پایین‌تر و باریک رحم) را بررسی کند. علاوه‌براین، پزشک نمونه‌ای از مایع واژن را برای آزمایش می‌فرستد تا نوع قارچ عامل عفونت مخمری را تعیین کند؛ به این آزمایش پاپ اسمیر می‌گویند. شناسایی نوع قارچ می‌تواند به پزشک برای تجویز درمان موثرتر برای عفونت‌های مکرر قارچی کمک کند. 

درمان عفونت قارچی واژن

درمان عفونت‌ قارچی واژن به شدت و فراوانی عفونت شما بستگی دارد. برای عفونت‌های مخمری ساده، پزشکان معمولا برنامه ۱ تا ۶ روزه از کرم، پماد، قرص یا شیاف ضد قارچ تجویز می‌کنند. راه‌های مختلفی برای درمان قارچ تناسلی زنان با استفاده از داروهای ضد قارچ خوراکی و موضعی وجود دارد که در ادامه روش‌ها و نحوه مصرف هر کدام را بیان کرده‌ایم.

داروی عفونت قارچی واژن

اگر می‌پرسید بین داروها برای عفونت قارچی واژن چی خوبه، پزشکان بهترین دارو برای عفونت واژن را فلوکونازول و ایبرکسافونگرپ معرفی می‌کنند.

نکته! این داروها باید حتما توسط پزشک تجویز شوند.

پماد عفونت قارچی واژن

برای عفونت‌های مخمری، پزشک یک کرم ضدقارچ واژینال تجویز می‌کند. این کرم‌ها توسط یک اپلیکاتور به داخل واژن هدایت می‌شوند. بهتر است این کرم‌ها را قبل از خواب به داخل واژن خود بمالید.

توجه داشته باشید که هر چه دارو غلیظ‌تر باشد، زمان مصرف آن کمتر می‌شود. اگر کرم واژینالی که بعد از نامش شماره ۷ داشت، شما باید به مدت ۷ روز از آن استفاده کنید. اما، اگر همان نام محصول دارای ۳ باشد، نسخه غلیظ‌تری از کرم واژینال خواهد بود و شما فقط به مدت ۳ روز به آن نیاز خواهید داشت.

شیاف عفونت قارچی واژن

قرص‌ها و شیاف‌های واژینال هم یکی از راه‌های موثر برای درمان عفونت‌ قارچی واژن به حساب می‌آیند. شیاف واژینال را باید در واژن خود قرار داده تا حل شود. در جدول زیر گفته‌ایم بین شیاف‌ها برای قارچ واژن چی خوبه.

 به خاطر داشته باشید که کرم‌ها، قرص‌ها و شیاف‌های واژینال ممکن است با روغن ساخته شوند که می‌تواند به کاندوم آسیب برساند. بنابراین، اگر نمی‌خواهید باردار شوید، باید از روش دیگری برای جلوگیری از بارداری استفاده کنید یا در طول درمان رابطه جنسی نداشته باشید.  

درمان خانگی عفونت قارچی واژن

اگر قصد ندارید از داروهای شیمیایی استفاده کنید، می‌توانید از روش‌های درمان خانگی عفونت قارچی واژن مقاوم استفاده کنید:

• روغن درخت چای؛ تحقیقات اخیر توانایی روغن درخت چای را در کشتن طیف وسیعی از مخمرها و قارچ ها از جمله کاندیدا تایید کرده است. شما می‌توانید از شیاف‌های واژنیال حاوی روغن درخت چای برای درمان عفونت‌های قارچی واژن استفاده کنید.
• ماست طبیعی حاوی پروبیوتیک؛ ماست طبیعی، شیرین‌نشده و بدون طعم حاوی باکتری‌های مفیدی به نام پروبیوتیک است. آن‌ها به بازگرداندن تعادل باکتری‌ها و مخمرها در بدن کمک می‌کنند. برخی از افراد از پروبیوتیک‌ها به‌عنوان شیاف واژینال هم استفاده می‌کنند تا سریع‌تر نتیجه بگیرند.
• روغن نارگیل؛ از روغن نارگیل ارگانیک می‌توانید به‌صورت داخلی یا خارجی برای کاهش علائم استفاده کنید.
• سیر؛ سیر یک ضدقارچ و آنتی بیوتیک شناخته شده است. مطالعات نشان می‌دهد که یک کرم واژینال حاوی سیر و آویشن به اندازه کرم واژینال کلوتریمازول در درمان عفونت قارچی موثر است.
• روغن پونه کوهی؛ این روغن حاوی دو ضدقارچ قوی به نام‌های تیمول و کارواکرول است. کپسول‌های حاوی روغن پونه کوهی را می‌توانید در شب وارد واژن کنید.

این روش‌های خانگی درمان عفونت قارچی واژن، برای ایجاد عفونت در مراحل اولیه می‌توانند کارآمد باشند. همچنین تغییر در رژیم غذایی هم به سرعت در درمان به‌وسیله روش‌های خانگی، کمک می‌کند. درصورتی‌که عفونت با این روش‌ها از بین نرفت، به یک متخصص زنان مراجعه کنید. 

علت درمان نشدن عفونت قارچی واژن چیست؟

اگر با وجود گذراندن دوره‌ درمان، علائم خارش، سوزش و ترشحات واژن همچنان باقی مانده‌اند یا  بلافاصله پس از قطع دارو بازمی‌گردند، شما به‌ عفونت قارچی مقاوم یا عودکننده مبتلا شده‌اید و این علت خوب نشدن عفونت واژن شماست.

مهم‌ترین دلایل عدم درمان عفونت قارچی واژن مقاوم و علت برگشت عفونت واژن عبارت‌اند از:

• مقاومت دارویی گونه‌های غیرمعمول قارچ مثل کاندیدا گلابراتا یا کاندیدا کروای؛
• ابتلا به دیابت کنترل‌نشده و وجود قند زیاد در مخاط و ترشحات واژن؛
• ضعف سیستم ایمنی بدن به‌دلیل ابتلا به بیماری‌های نقص ایمنی، مصرف داروهای سرکوب‌کننده ایمنی، کورتون‌ها، شیمی‌درمانی یا استرس شدید و مزمن؛
• اشتباه‌گرفتن عفونت قارچی با عفونت باکتریایی واژن مثل واژینوز باکتریال، تریکومونیازیس، یا حتی حساسیت‌های پوستی با قارچ و مصرف خودسرانه پمادهای ضدقارچ؛
• مصرف مداوم یا طولانی‌مدت آنتی‌بیوتیک‌ها و ازبین‌رفتن باکتری‌های مفید واژن؛
• عدم درمان شریک جنسی مبتلا به عفونت قارچی؛
• رفتارهای بازگشتی مثل پوشیدن لباس‌ زیر مرطوب، پلاستیکی و تنگ.

اگر عفونت قارچی واژن درمان نشود، چه می‌شود؟

طول درمان عفونت قارچی واژن در عفونت خفیف ۳ الی ۷ روز و در عفونت‌های شدید ۲ هفته تا ۶ ماه است؛ این دوره هر چقدر هم طولانی، باید تکمیل شود و به درمان قارچ واژن ختم شود. این عارضه با نادیده‌گرفتن و بی‌توجهی خودبه‌خود بهبود پیدا نمی‌کند. درصورت رهاکردن درمان، این پیامد‌های آزاردهنده را به‌دنبال خواهد داشت:

• ابتلا به عفونت‌های باکتریایی و ثانویه به‌دلیل به‌هم‌ریختن تعادل میکروبیوم واژن و آمادگی محیط برای رشد باکتری‌های آسیب‌زا و قارچ‌های مقاوم‌تر؛
• ایجاد زخم، شکاف و عفونت‌های پوستی به‌دلیل خارش و سوزش شدید ناحیه تناسلی، بازشدن راه برای ورود باکتری‌های سطح پوست به داخل؛
• تبدیل‌شدن به عفونت قارچی پیچیده و مزمن با نفوذ به لایه‌های عمیق بافت واژن و ابتلا به عفونت قارچی عودکننده یا مزمن می‌شود؛
• گسترش عفونت به سایر نقاط بدن در دیابتی‌ها و افراد با سیستم ایمنی ضعیف؛
• امکان انتقال عفونت قارچی حین زایمان طبیعی به نوزاد و ابتلا به برفک دهان یا عفونت پوستی در نوزاد.

آیا عفونت قارچی باعث زخم واژن میشود؟

بله. اگر راهی برای رهایی از عفونت قارچی واژن پیدا نکنید یا به‌هر‌دلیل این عفونت را به حال خود رها کنید، عفونت قارچی شدید یا درمان‌نشده می‌تواند باعث ایجاد زخم در واژن شود.

التهاب شدید ناشی از تجمع قارچ‌ها کاندیدا، بافت و مخاط حساس واژن و ناحیه بیرونی آن را به‌شدت آسیب‌پذیر می‌کند. خارش مداوم، کلافه‌کننده و ناخودآگاه این ناحیه منجر به خراشیدگی، سوزش شدید، شکاف‌های پوستی و زخم‌های ریز و دردناک می‌شود. به‌دنبال آن، خطر بروز عفونت‌های باکتریایی ثانویه نیز افزایش می‌یابد.

مشکلات ناشی از عفونت قارچی واژن

عفونت قارچی واژن گرچه درمان‌پذیر است، نادیده‌گرفتن و به‌تأخیر‌انداختن درمان می‌تواند آسیب‌های جدی به بافت تناسلی، کیفیت زندگی و سلامت عمومی بدن وارد کند. این عارضه اگر مزمن شود، بر سیستم دفاعی موضعی واژن اثر می‌گذارد و عوارض پرشمار به‌دنبال خواهد داشت. در ادامه به چند مورد از این عوارض اشاره می‌کنیم.

التهاب واژن

نخستین و ملموس‌ترین پیامد رشد بی‌رویه قارچ کاندیدا، التهاب شدید در بافت واژن و نواحی اطراف آن است. این التهاب با نشانه های قارچ واژن مثل قرمزی، ورم مداوم، احساس داغی و سوزش شدید هنگام ادرار یا رابطه جنسی همراه خواهد بود. التهاب طولانی‌مدت، مخاط حساس واژن را به‌شدت آسیب‌پذیر و مستعد بروز ترک‌ و زخم‌های میکروسکوپی دردناک می‌کند.

مشکلات مربوط به باروری

عفونت قارچی مستقیما باعث ناباروری یا انسداد لوله‌های رحمی نمی‌شود و علت مستقیم ناباروری نیست، اما درمان‌نکردنش ترشحات واژن را غلیظ، اسیدی و پنیری‌شکل می‌کند. این تغییرات محیطی حرکت اسپرم‌ها به‌سمت رحم را دشوار کرده یا به‌کل آنها را از بین می‌برد. همچنین درد و سوزش شدید ناشی از التهاب، میل و امکان برقراری رابطه جنسی در بازه تخمک‌گذاری را کاهش می‌دهد و عملا باروری را به تأخیر می‌اندازد.

در زیر، ترشحات پنیری عکس عفونت قارچی واژن را مشاهده می‌کنید.

انتقال به شریک جنسی

عفونت قارچی جزو بیماری‌های مقاربتی نیست، ولی پتانسیل انتقال حین رابطه جنسی را دارد. در صورت بالا بودن حجم قارچ، انتقال آن به شریک جنسی به‌ویژه مردان ختنه‌نشده یا مبتلا به دیابت دور از انتظار نیست.

این عارضه در مردان به شکل بیماری بالانیت با علائمی نظیر سوزش، خارش، قرمزی و بثورات پوستی روی کلاهک آلت تناسلی ظاهر می‌شود. برای جلوگیری از انتقال مداوم عفونت بین زوجین، هر دو نفر باید درمان شوند.

عفونت قارچی در بارداری

تغییرات هورمونی شدید و افزایش سطح استروژن در دوران بارداری، محیط واژن را به بهشتی برای رشد قارچ‌ها تبدیل می‌کند. عفونت قارچی در این دوران خطر سقط جنین ندارد، اما به‌دلیل محدودیت مصرف داروهای خوراکی ضدقارچ در بارداری، درمانش کمی پیچیده‌تر است. اگر هم درمان نشود، هنگام زایمان طبیعی، قارچ به دهان و پوست نوزاد منتقل شده و منجر به بروز برفک دهان نوزاد یا عفونت‌های پوستی شدید در نواحی در تماس با پوشک خواهد شد.

عفونت‌های تکرارشونده

اگر عفونت واژن کاملا ریشه‌کن نشود و عوامل زمینه‌ای پابرجا بمانند، عفونت قارچی به نوع عودکننده و تکرارشونده تبدیل می‌شود. آن وقت است که باید بپرسید آیا عفونت قارچی واژن خطرناک است یا خیر! تکرار دوره‌ای سوزش و خارش و التهاب علاوه‌بر فرسایش روحی و روانی، سد دفاعی طبیعی واژن را از بین برده و خطر عفونت‌های باکتریایی شدید و بیماری‌های مقاربتی را به‌شدت بالا می‌برد. علت بوی بد واژن نیز عمین عفونت همیشه‌‌فعال است.

تفاوت عفونت باکتریایی و قارچی واژن در چیست؟

عفونت باکتریایی یکی از انواع عفونت واژن در افراد بین ۱۵ تا ۴۴ سال است. علل اصلی آن عدم تعادل باکتری‌های موجود در واژن، ناشی از دوش واژینال و فعالیت جنسی است. علائم عفونت باکتریایی به علائم قارچ واژن شامل تغییر در ترشحات، سوزش و خارش شباهت دارد. ترشحات ناشی از این عفونت بوی ماهی گندیده می‌دهند. عفونت‌های باکتریایی می‌توانند عوارضی طولانی‌مدت همچون افزایش خطر ابتلا به بیماری‌های مقاربتی، زایمان زودرس و ناباروری داشته باشند. بر خلاف عفونت قارچی، برای ازبین‌بردن عفونت باکتریایی به آنتی‌بیوتیک نیاز دارید.

عفونت قارچی واژن باعث ناباروری می‌شود؟

عفونت‌ قارچی واژن، نه‌تنها با تغییر PH مطلوب واژن، آن را برای اسپرم‌ها ناامن می‌کند؛ بلکه باعث کاهش عملکرد و تحرک اسپرم‌ها هم می‌شود. در نتیجه احتمال وقوع لقاح کاهش می‌یابد. ایجاد التهاب در سیستم تولیدمثلی از عوارض دیگر عفونت‌های قارچی واژن است که به فرایند لقاح و لانه‌گزینی آسیب وارد می‌کند.

آیا عفونت قارچی واژن باعث سرطان می‌شود؟

عفونت قارچی واژن تاثیر مستقیم بر ایجاد سلول‌های سرطانی ندارد؛ اما در برخی موارد احتمال ابتلا به سرطان را افزایش می‌دهد. به‌ویژه وقتی این عفونت با تغییرات هورمونی طولانی‌مدت، مصرف طولانی داروهای استروژن، هورمون درمانی، نداشتن تغذیه سالم و کمبود ویتامین‌ها، استعمال الکل و دخانیات و ضعف سیستم ایمنی همراه باشد، ریسک ابتلا به سرطان افزایش پیدا می‌کند.

آیا رابطه‌ جنسی دهانی می‌تواند علت ایجاد عفونت قارچی واژن باشد؟

نتایج یک پژوهش نشان می‌دهد که داشتن رابطه‌ جنسی دهانی خطر ابتلا به عفونت قارچی واژن را افزایش می‌دهد. در واقع در رابطه‌ جنسی دهانی، باکتری‌ها و قارچ‌های کاندیدای موجود در دهان، زبان و لثه‌ شریک جنسی، به قسمت خارجی آلت جنسی زنانه (vulva) منتقل می‌شوند. این قسمت واژن، کلیتوریس و لبه‌های واژن را هم شامل می‌شود. خطر ابتلا به عفونت زمانی بیش‌تر خواهد شد که فرد، مبتلا به برفک دهانی باشد. اگر شریک جنسی اقدام به لیس زدن و یا بوسیدن سایر نقاط فرد مقابل بکند، باکتری و قارچ در نقاط دیگر بدن هم منتقل خواهند شد. این نقاط شامل دهان، نوک سینه و دهانه‌ مقعد خواهد بود. توجه! برای درمان خانگی برفک دهان، باید دکتر زنان هماهنگ باشید. 

آیا عفونت قارچی واژن از فردی به فرد دیگر قابل انتقال است؟

اگر مبتلا به عفونت قارچی هستید، بهتر است از رابطه جنسی خودداری کنید. به این دلیل که شرکای جنسی می‌توانند عفونت را به یکدیگر انتقال دهند. تقریباً ۱۵ درصد از مردانی که با فردی مبتلا به عفونت مخمری واژن رابطه جنسی دارند، دچار بثورات خارش‌دار در آلت تناسلی خود می‌شوند. البته عفونت قارچی واژن مسری نیست؛ به این معنا که شما عفونت را از طریق هوا یا استفاده از دوش یکسان دریافت نمی‌کنید. در غیراین‌صورت، از راه دیگری این بیماری به فردی دیگر، منتقل نمی‌شود.

آیا ابتلا به عفونت قارچی به معنای ابتلای شریک جنسی به این عفونت است؟

اگر شما به عفونت قارچی مبتلا شده باشید، احتمال این وجود دارد که این عفونت از شریک جنسی‌تان به شما منتقل شده است. از طرف دیگر، زمانی که شما متوجه عفونت قارچی خود شدید و اقدام به برقراری رابطه‌ جنسی کردید، صحت فرضیه انتقال عفونت قارچی واژن قابل انتقال به همسر نیز تایید می‌شود. 15 درصد مردانی که اقدام به برقراری رابطه‌ جنسی محافظت نشده با فردی مبتلا به عفونت قارچی واژن می‌کنند، دچار این عفونت خواهند شد. اگر به عفونت قارچی واژن مبتلا هستید، بهتر است پیش از برقراری رابطه‌ جنسی، این موضوع را با شریک جنسی خود در میان گذاشته و از او بخواهید که توسط پزشک معاینه شود. توصیه می‌شود که در صورت ابتلای فرد و یا شریک جنسی‌اش به عفونت قارچی واژن، تا مدتی رابطه‌ جنسی انجام نشود تا علائم این عارضه به صورت کلی در فرد از بین برود. این مسئله به عدم بازگشت دوباره‌ عفونت کمک می‌کند.

عفونت قارچی واژن خطرناک است؟

معمولاً این مشکل به‌عنوان یک عفونت غیرعادی و خطرناک تلقی نمی‌شود. اما درصورت بروز شدید علائم آن، نیاز به درمان عفونت قارچی واژن و مراجعه به متخصص دکتر زنان و زایمان خواهید داشت. با وجود آنکه عفونت قارچی واژن خطرات جدی برای سلامتی ندارد، اما می‌تواند با ایجاد نشانه‌های ناخوشایند و آزاردهنده، کیفیت زندگی را تحت تأثیر قرار دهد. البته درصورتی‌که عفونت در دوران بارداری رخ دهد، می‌تواند برای جنین خطرناک باشد و باید آن را جدی گرفت. بنابراین در هر دوره‌ای از زندگی و سلامتی هستید، حتما به علائم عفونت قارچی واژن، مثل خارش و سوزش در ناحیه تناسلی، ترشحات سفید و پنیری شکل، درد هنگام مقاربت، قرمزی و تورم در ناحیه تناسلی توجه داشته باشید. 

منابع:

acog.org

cdc.gov

health.harvard

cdc.gov

clevelandclinic

healthline

verywellhealth

mayoclinic

سوالات متداول عفونت قارچی واژن